0115-KDIT1.4011.363.2026.3.DB

Interpretacja indywidualna

– stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest:

•      prawidłowe – w zakresie braku obowiązku zapłaty podatku dochodowego w związku z otrzymaniem od banku zwrotu nadpłaty zaciągniętej pożyczki hipotecznej i z tytułu wypłaty na Pana rzecz odsetek ustawowych;

•      prawidłowe – w zakresie objęcia zaniechaniem poboru podatku części pożyczki hipotecznej przeznaczonej na spłatę zaciągniętego wcześniej kredytu mieszkaniowo-budowlanego oraz

•      nieprawidłowe – w pozostałym zakresie.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

14 kwietnia 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił Pan wniosek – na wezwania organu – 29 czerwca i 12 lipca 2026 r. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

11 stycznia 2008 r. Wnioskodawca zaciągnął kredyt w Banku Y zabezpieczony na Jego nieruchomości (pożyczka hipoteczna) we frankach szwajcarskich w wysokości 136.933,53 CHF wypłacony po kursie 1 CHF = 2,1536, co odpowiadało wypłaconemu kapitałowi kredytu w kwocie 294.900 PLN.

Kwota kredytu w wysokości 31.254 CHF (tj. około 23% kredytu) została przekazana na spłatę i zamkniecie istniejącego kredytu mieszkaniowo-budowlanego zaciągniętego wcześniej w Banku X. Pozostała kwota została przelana na rachunek byłej małżonki Wnioskodawcy w ramach podziału majątku na zakup mieszkania w A, osiedle (...) (wyrok rozwodowy sygn. akt (...) z (...) 2007 r.). Kredyt Wnioskodawca spłacał osobiście aż do podpisania Ugody Kredytowej z Bankiem Y 18 grudnia 2025 r. Przez ponad 17 lat Wnioskodawca wpłacił do Banku kwotę w wysokości 368.188,53 PLN.

Na mocy Ugody Bank Y zwrócił Wnioskodawcy wpłaconą nadwyżkę, tj. różnicę pomiędzy uruchomionym a nadpłaconym kapitałem, tj. 73.286,53 PLN. Dodatkowo na mocy Ugody Wnioskodawca otrzymał 20.673 PLN jako zwrot z części roszczenia odsetkowego. Łączna pieniężna kwota zwrotu z tytułu Ugody wyniosła 93.959,43 PLN. Dodatkowo Bank Y umorzył (unieważnił) pozostały jeszcze do spłaty kapitał w wysokości 62.950,36 CHF, który przy kursie 1 CHF = 4,5119 z 10 grudnia 2025 r. wynosił 284.025,73 PLN zadowalając się spłaconym już wcześniej całym kapitałem kredytu w wysokości 294.900 PLN.

Po podpisaniu Ugody X przesłał do Wnioskodawcy PIT-11 z kwotą umorzenia z tytułu ugody na kwotę 235.301,29 PLN. W piśnie otrzymanym od Banku Bank pozostawia decyzję co do zapłaty podatku właściwemu Urzędowi Skarbowemu.

Uzupełnienie wniosku

Kredyt z umowy kredytowej z 2008 r. był przeznaczony na spłatę innych zobowiązań finansowych i dowolny cel konsumpcyjny. Kredyt w Banku X został zaciągnięty na budowę wspólnego domu jednorodzinnego w miejscowości B., ul. (...). Przed zawarciem małżeństwa każde z małżonków posiadało swoje własne mieszkanie, które zostało sprzedane w związku z budową wspólnego domu. Po rozwodzie pozasądownie Wnioskodawca wraz z byłą żoną podzielili majątek tak, że Wnioskodawca zatrzymał dom w B., przy ul. (...) i zaciągnął kredyt w Banku Y na spłatę wspólnego kredytu w X i przekazał środki byłej małżonce na zakup odrębnego mieszkania. Celem kredytu z 2008 r. było uzyskanie środków potrzebnych, aby spłacić byłą małżonkę.

Ugoda z bankiem przewiduje przewalutowanie albo ponowne przeliczenie zobowiązań kredytowych według zasad przyjętych w ugodzie. W wyniku tych przewalutowań lub przeliczeń część wpłaconych przez Wnioskodawcę do banku spłat rat kredytowych została uznana za nadpłatę kredytu (czyli za środki wpłacone do banku na podstawie ważnej umowy kredytu, ale ponad wartość spłat należnych bankowi z tytułu ważnej umowy kredytu. Kwota wpłacona do Banku Y przez 17 lat to 368.186,53 – 294.900 PLN (fizyczna kwota przelana na konto Wnioskodawcy w 2008 r.) = 73.286,53 PLN (nadpłacone środki zwrócone przez Bank Y).

Wypłata na rzecz Wnioskodawcy kwoty 73.286,53 zł to zwrot nadpłaty kredytu, czyli zwrot środków wpłaconych przez Niego do banku na podstawie ważnej umowy kredytu, ale ponad wartość spłat należnych bankowi z tytułu ważnej umowy kredytu. Wnioskodawca wskazuje, że jest to zwrot nadpłaty kapitału.

Na pytanie jak rozumieć, że dodatkowo na mocy Ugody Wnioskodawca otrzymał 20.673 PLN jako zwrot z części roszczenia odsetkowego Wnioskodawca wyjaśnił, że chodzi o roszczenie odsetek od wysokości kredytu z tytułu opóźnienia w realizacji przez bank zgłoszonych przez Niego roszczeń wobec banku od momentu założenia sprawy w sądzie (...) przez Jego Kancelarię. W ugodzie kredytowej nie ma informacji, w jakiej części Bank uznał roszczenie odsetkowe. Wypłata 20.673 zł wynika z uznania przez bank roszczenia odsetkowego.

Na pytanie jak rozumieć, że bank „umorzył, unieważnił pozostały jeszcze do spłaty kapitał” w wysokości 62.950,36 CHF (284.025,73 zł) Wnioskodawca podał, że Bank umorzył Jego zobowiązanie kredytowe – tj. zwolnił Go z długu w ww. kwocie. Kredyt był zaciągnięty do 2038 r. i 62.950,36 CHF to kwota kapitału, która pozostawała do spłaty w momencie podpisania Ugody z Bankiem. Wnioskodawca wskazuje, że bank umorzył tylko kapitał, nie było innych kosztów.

Środki na konto Wnioskodawcy z tytułu podpisanej Ugody wpłynęły 23 grudnia 2025 r.

Do tej pory Wnioskodawca nigdy nie korzystał z zaniechania poboru podatku na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

Wnioskodawca w 2008 r. zawarł z Bankiem umowę pożyczki hipotecznej (a tym samym cała pozostała treść wniosku dotyczy ugody w sprawie pożyczki hipotecznej, a nie kredytu hipotecznego). Była to pożyczka hipoteczna pod zastaw nieruchomości, gdyż tylko takie finansowanie było możliwe biorąc pod uwagę nieruchomość w B., ul. (...); był już kredyt hipoteczno-budowlany w X i tylko taką pożyczką można było spłacić ten istniejący kredyt.

Zapis z umowy kredytowej X z 2008 r.: Kredyt z umowy kredytowej z 2008 r. był przeznaczony na spłatę innych zobowiązań finansowych i dowolny cel konsumpcyjny. Spłata innych zobowiązań finansowych to bezpośredni przelew z Banku Y kwoty w PLN 31.254 CHF do Banku X w celu wygaszenia kredytu hipotecznego, pozostała kwota została przelana na rachunek bankowy Wnioskodawcy prowadzony w Banku Y jako cel konsumpcyjny, który w tym przypadku polegał na przelaniu środków z tej pożyczki hipotecznej na zakup mieszkania po rozwodzie dla byłej żony, gdyż jak Wnioskodawca pisał wcześniej sprzedała swoje dwupokojowe mieszkanie, aby wybudować wspólny dom.

Kwota 368.168,53 zł dotyczy spłaty kapitału kredytu. Spłata każdego kredytu składa się ze spłaty rat kapitałowych oraz części odsetkowej, która w Jego przypadku miała zmienne oprocentowanie. Przy uruchamianiu Pożyczki był dołączony harmonogram spłaty kapitałowo-odsetkowy, ale na przestrzeni lat zmian kursu CHF oraz zmian LIBOR CHF był ten harmonogram aktualizowany co jakiś czas. Odsetki od kredytu to jest zarobek Banku. W ugodzie z X jest mowa tylko o kwocie 368.168,53 zł, którą Wnioskodawca wpłacił Bankowi, czyli 73.286,53 PLN [dopisek organu] jest to nadpłata kapitału.

Wnioskodawca potwierdził, że zgodnie z ugodą kwota 294.900 zł to środki należne bankowi – spłacony przez Niego kapitał kredytu. Bank w okresie spłaty pożyczki odsetki zachował jako swój zarobek i oddał Wnioskodawcy kwotę ponad uruchomiony kapitał. Może były tam nadpłacone odsetki, ale tego Bank nie napisał w umowie, w umowie była tylko kwota do zwrotu 73.286,53 PLN.

Kancelaria Adwokacka złożyła w imieniu Wnioskodawcy standardowy pozew dotyczący kredytu frankowego w Sądzie (...) powołując się na abuzywne zapisy w Umowie Pożyczki hipotecznej w CHF. Niestety Wnioskodawca nie miał wglądu w złożony pozew. W ugodzie z Bankiem Y jest taki zapis dotyczący odsetek: „Ponadto, wolą ugodowego rozwiązania sporu toczącego toczącego się między Stronami, Bank zapłaci na rzecz Kredytobiorcy kwotę 20.673 PLN tytułem części roszczenia odsetkowego liczonego od kwoty 278.046,55 PLN dochodzonego w postępowaniu prowadzonym przed Sądem Okręgowym (...) pod sygn. akt (...)”. Tylko taki jest zapis dotyczący odsetek w Ugodzie. Nie ma więcej informacji na ten temat w Ugodzie. Zdaniem Wnioskodawcy Bank Y szedł na daleko idące ustępstwa jeśli chodzi o rozwiązanie problemu kredytów frankowych i chciał sobie wyczyścić bilans przed przejęciem części detalicznej Banku Y przez V, co nastąpiło w lipcu 2026 r.

Pytanie

Czy w związku z zaistniałą sytuacją, tj. Ugodą Kredytową i fizycznym zwrotem nadpłaconych środków oraz umorzeniem przez Bank pozostałego do spłaty kapitału, Wnioskodawca jest zobligowany do zapłaty podatku?

Pana stanowisko w sprawie (sformułowane w uzupełnieniu wniosku)

Zdaniem Wnioskodawcy, wypłata kwoty 73.286,53 PLN nie jest Jego przychodem podatkowym, gdyż te środki już raz były opodatkowane z tytułu pracy zawodowej i nadpłaciły Jego kapitał w Banku. Według Wnioskodawcy nie ma On obowiązku zapłacić podatku dochodowego od osób fizycznych od tej wypłaty biorąc pod uwagę rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

Zdaniem Wnioskodawcy, wypłata kwoty 20.673 PLN nie jest Jego przychodem podatkowym. Według Wnioskodawcy, nie ma On obowiązku zapłacić podatku dochodowego od osób fizycznych od tej wypłaty biorąc pod uwagę rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

Zdaniem Wnioskodawcy, umorzenie przez bank części jego zobowiązań kredytowych nie jest Jego przychodem podatkowym. Według Wnioskodawcy nie ma On obowiązku zapłacić podatku dochodowego od osób fizycznych od tego umorzenia biorąc pod uwagę rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Z przedstawionych przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1 ww. ustawy, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Dla celów podatkowych przyjmuje się – co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie – że pojęcie nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.

Stosownie do przepisów tej ustawy odrębnym źródłem przychodów są określone w art. 10 ust. 1 pkt 9 – inne źródła.

W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Instytucja pożyczki została uregulowana w przepisach ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071). Zgodnie z art. 720 § 1 Kodeksu cywilnego:

Przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Z kolei umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela prawa do wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem, że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa.

Zgodnie bowiem z instytucją zwolnienia z długu uregulowaną w art. 508 ustawy Kodeks cywilny:

Zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje.

Tak więc dla umorzenia wierzytelności konieczna jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, czy poprzez oświadczenie).

Otrzymanie pożyczki i jej spłata na warunkach przewidzianych w umowie pożyczki są obojętne podatkowo. Przychód po stronie pożyczkobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia pożyczki, jej części lub odsetek. Wtedy bowiem pożyczkobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

W konsekwencji umorzoną kwotę wierzytelności z tytułu pożyczki hipotecznej należy zakwalifikować do przychodów z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W tym miejscu nawiązać należy do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1672 ze zm.).

Zgodnie z § 1 ww. rozporządzenia Ministra Finansów:

1.  Zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot:

1)  umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy:

a)  kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego - gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz

b)  osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej;

2)  otrzymanych przez osobę fizyczną świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej, w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania.

2.  Kwoty wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują:

1)  kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału);

2)  odsetki, w tym odsetki skapitalizowane, i prowizje;

3)  opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.

3.  W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2647, z późn. zm.), zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego.

4.  W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zastąpiony kredytem refinansowym lub gdy na jego spłatę został zaciągnięty kredyt konsolidacyjny, zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje odpowiednio kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego.

5.  Przez jedną inwestycję mieszkaniową, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych:

1)  jednego gospodarstwa domowego albo

2)  więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2023 r. poz. 1774 i 1843).

6.  Przez jedno gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 5, rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.

7.  W przypadku gdy stroną umowy kredytu mieszkaniowego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, są co najmniej dwie osoby fizyczne, zaniechanie poboru podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, ma zastosowanie wyłącznie do osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b.

Natomiast z § 3 ww. rozporządzenia wynika, że:

1.  Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć kredyt, który został:

1)  udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, oraz

2)  zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie, oraz

3)  zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

2.  Za kredyt mieszkaniowy uważa się również pożyczkę, o ile spełnia warunki określone w ust. 1.

Z kolei § 4 ww. rozporządzenia stanowi, że:

Zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.

Natomiast na podstawie § 4a ww. rozporządzenia:

Zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, w przypadku pożyczek, o których mowa w § 3 ust. 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2025 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.

Zgodnie z treścią ww. art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na:

a)  nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,

b)  nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,

c)  nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego,

d)  budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego,

e)  rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego

–    położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.

Dochody, od których zaniechano poboru podatku nie są wykazywane w zeznaniach rocznych i nie podlegają opodatkowaniu oraz zgłoszeniu do urzędu skarbowego.

Z powyższego wynika zatem, że zaniechanie poboru podatku znajdzie zastosowanie jeżeli:

•      pożyczka była zaciągnięta na realizację inwestycji mieszkaniowej;

•      pożyczka była udzielona przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów;

•      pożyczka była zabezpieczona hipotecznie;

•      pożyczkobiorca nie korzystał wcześniej z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej inwestycji mieszkaniowej.

Jednakże główną przesłanką do skorzystania z zaniechania poboru podatku jest przeznaczenie kredytu/pożyczki na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z przedstawionych przez Pana we wniosku informacji wynika, że:

•      11 stycznia 2008 r. zaciągnął Pan w Banku Y pożyczkę hipoteczną zabezpieczoną na Pana nieruchomości,

•      pożyczka ta była przeznaczony na spłatę innych zobowiązań finansowych i dowolny cel konsumpcyjny. Kwota pożyczki w wysokości 31.254 CHF (tj. około 23% kredytu) została przez Pana przekazana na spłatę i zamknięcie istniejącego kredytu mieszkaniowo-budowlanego zaciągniętego wcześniej w Banku X. Pozostała kwota została przelana na rachunek Pana byłej małżonki na zakup przez Nią mieszkania.

W § 1 pkt 4 rozporządzenia w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe wskazano, że w przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zastąpiony kredytem refinansowym lub gdy na jego spłatę został zaciągnięty kredyt konsolidacyjny, zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje odpowiednio kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego.

Wobec tego umorzenie przez bank części pożyczki hipotecznej zaciągniętej przez Pana w 2008 r. stanowi dla Pana przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z tytułu nieodpłatnych świadczeń, klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 tej ustawy, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Jednocześnie do uzyskanego przez Pana przychodu związanego z umorzeniem wierzytelności z tytułu pożyczki hipotecznej, w części w jakiej pożyczka ta została zaciągnięta na spłatę kredytu zaciągniętego w banku X, z którego środki zostały przeznaczone na cele mieszkaniowe, tj. spłatę kredytu mieszkaniowo-budowlanego, zastosowanie znajduje zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. Zatem przychód w tej części nie będzie podlegał opodatkowaniu i wykazaniu w zeznaniu podatkowym.

Natomiast do uzyskanego przez Pana przychodu związanego z umorzeniem wierzytelności z tytułu pożyczki hipotecznej, w części w jakiej pożyczka ta została zaciągnięta na dowolny cel konsumpcyjny i przekazana Pana byłej żonie za zakup przez nią mieszkania, nie znajduje zastosowania zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. W konsekwencji uzyskany przez Pana przychód w tej części podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym i wykazaniu w zeznaniu rocznym.

Odnosząc się z kolei do skutków podatkowych otrzymania przez Pana od banku zwrotu nadpłaty udzielonej Panu pożyczki hipotecznej, skoro kwota, którą na podstawie ugody wypłacił Panu Bank stanowiła w istocie zwrot kwot zapłaconych na rzecz Banku w ramach spłaty pożyczki, to otrzymanie tej kwoty nie spowodowało po Pana stronie dodatkowego przysporzenia majątkowego. W konsekwencji pieniądze te nie są Pana przychodem w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i ich uzyskanie nie skutkuje po Pana stronie obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego. Podkreślenia przy tym wymaga, że zwrot nadpłaty pożyczki hipotecznej nie podlega – wbrew Pana przekonaniu – zaniechaniu poboru podatku na podstawie omawianego wyżej rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. Skoro nie ma przychodu podatkowego, nie może mieć zastosowania rozporządzenie w sprawie zaniechania poboru podatku. Co więcej, ww. rozporządzenie nie obejmuje swoim zakresem sytuacji zwrotu środków pieniężnych, lecz dotyczy wskazanych w nim umorzeń wierzytelności kredytowych.

Pana wątpliwości dotyczą również skutków podatkowych wypłaty przez bank na Pana rzecz kwoty 20.673 zł stanowiącej zwrot części „roszczenia odsetkowego”. Z przedstawionych przez Pana wyjaśnień wynika, że przez „roszczenie odsetkowe” rozumieć należy odsetki z tytułu opóźnienia w realizacji przez bank zgłoszonych przez Pana roszczeń od momentu założenia sprawy w sądzie.

Instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje art. 481 § 1 ustawy Kodeks cywilny, zgodnie z którym:

Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

Nie każde odsetki otrzymane przez osoby fizyczne podlegają opodatkowaniu. Ustawodawca przewidział w niektórych sytuacjach, w odniesieniu do odsetek, możliwość zwolnienia od podatku dochodowego. Takie zwolnienie przysługuje wyłącznie wówczas, gdy przepis omawianej ustawy zawiera w tym przedmiocie wyraźne postanowienie.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Wolne od podatku dochodowego są: odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty należności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym, wolnych od podatku dochodowego lub od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Jak wynika z powyższego, art. 21 ust. 1 pkt 95b powołanej ustawy zwalnia z opodatkowania m.in. odsetki za opóźnienie wypłacone w związku ze świadczeniami, które nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Odsetki ustawowe, jakie zostały Panu wypłacone mocą ugody w kwocie 20.673 zł, dotyczą nieterminowej wypłaty należności niepodlegającej opodatkowaniu ww. podatkiem – nadpłaty pożyczki hipotecznej. Zatem wypłata tego świadczenia nie generuje po Pana stronie przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Podstawą braku opodatkowania tychże odsetek jest ich zwolnienie od podatku dochodowego od osób fizycznych na mocy art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy, a nie zaniechanie poboru podatku na podstawie omawianego wyżej rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. Jak już wyjaśniono ww. rozporządzenie dotyczy wyłącznie wskazanych w nim umorzeń wierzytelności kredytowych.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dniu zaistnienia zdarzenia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1)  z zastosowaniem art. 119a;

2)  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3)  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.