0114-KDIP3-2.4011.584.2026.2.MT
Skutki podatkowe sprzedaży nieruchomości otrzymanej w części w spadku i w części w drodze częściowego działu spadku.
Interpretacja indywidualna
– stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest:
- prawidłowe – w zakresie skutków podatkowych sprzedaży nieruchomości,
- nieprawidłowe – w zakresie określenia dat, od których należy liczyć bieg 5-letniego terminu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
18 maja 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 18 maja 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 23 czerwca 2026 r. (wpływ 23 czerwca 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie.
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
W związku z dziedziczeniem po rodzicach: Pan (A. A. ) oraz Pana brat (B. A. ) staliście się, w częściach wynoszących po połowie, współwłaścicielami nieruchomości lub udziałów w nieruchomościach, a także współużytkownikami wieczystymi udziałów w prawach użytkowania. Pana matka C. A. zmarła 24 sierpnia 2018 r. Spadek po niej na podstawie ustawy nabyli w równych udziałach wynoszących po 1/3: mąż D. A. oraz synowie, tj. Pan (A. A.) i Pana brat (B. A.).
D. A. zmarł 6 kwietnia 2020 r. Spadek po nim na podstawie ustawy nabyli w równych udziałach po 1/2 synowie: Pan (A. A. ) i Pana brat (B. A.). 27 lutego 2025 r. podpisał Pan wraz z bratem Umowę o podział majątku wspólnego oraz częściowe działy spadków po rodzicach: C. A. oraz D. A. (Akt Notarialny, Repetytorium A Nr (…)) – zwaną dalej „Umową o częściowy podział spadku”. W skład spadków po rodzicach oraz ich majątku wspólnego wchodzą też inne prawa. Przedmiotem „Umowy o częściowy podział spadku” były wybrane składniki majątku: Dom wraz z gruntem w X oraz udział w prawie użytkowania drogi w X, opisane w punktach 1) i 2) poniżej, które Pana rodzice nabyli do majątku wspólnego w latach 1997 i 1999, zwane dalej łącznie „Domem w X”. Lokal mieszkalny w Y oraz udziały w dwóch nieruchomościach garażowych, związane z nimi udziały w gruntach oraz częściach wspólnych budynków wielomieszkaniowych, a także udziały w prawie użytkowania gruntów – opisane w punktach 3)-9) poniżej, zwane dalej łącznie „Mieszkaniem w Y”.
W drodze „Umowy o częściowy podział spadku” dokonał Pan wraz z bratem częściowego podziału majątku objętego byłą wspólnością ustawową rodziców oraz częściowego działu spadku po C. A. i spadku po D. A. w ten sposób, że Pan nabył w całości „Dom w X”, a Pana brat nabył w całości „Mieszkanie w Y”. Podział określonego w „Umowie o częściowy podział spadku” majątku wspólnego i działy spadku nastąpiły bez żadnych dopłat i spłat, Pan oraz Pana brat uważacie, za ostateczne i nie będziecie wnosić w stosunku do siebie z tego tytułu żadnych roszczeń. Określił Pan wraz z bratem zgodnie z wartością rynkową wartość każdego z przedmiotów umowy według cen rynkowych aktualnych w chwili orzekania o dziale spadku.
Łącznie wartość „Domu w X”, który stał się Pana własnością, wynosiła na dzień podpisania Umowy o częściowy podział spadku 976.472,00 zł, a wartość „Mieszkania w Y”, które stało się własnością Pana brata, 1.027.028,00 zł.
Opis składników majątku, będących przedmiotem „Umowy o częściowy podział spadku”:
1) Dom wraz gruntem w X przy ulicy (…): zabudowana nieruchomość gruntowa stanowiąca działkę gruntu oznaczoną w ewidencji numerem A, obręb ewidencyjny (…), o obszarze 0,0338 ha, (KW Nr (…)). C. A. i D. A. nabyli nieruchomość na podstawie ostatecznej decyzji w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nr (…) z dnia 4 sierpnia 1999 r. wydanej przez Burmistrza Miasta X. Wartość określona w Umowie – 974.972,00 zł.
2) Udział wynoszący 1/55 część w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej - drogi w X o łącznym obszarze 5219,00 m2, składającej się z działek nr B, C, D, E, F, G, H i I/1 obręb ewidencyjny (…) (KW Nr (…)). C. A. i D. A. nabyli udział w 1997 r. na podstawie umowy przeniesienia własności domu jednorodzinnego z prawem użytkowania wieczystego działki, objętych aktem notarialnym Repertorium A nr (…) sporządzonym dnia 15 lutego 1997 r. przez E. F., notariusza w Z. Wartość określona w Umowie - 1500 zł.
3) Lokal mieszkalny w Y przy ulicy (…) o powierzchni 84,88 m2 (KW Nr (…)). Związany z tym lokalem, wynoszący 8488/949362 części, udział w nieruchomości wspólnej: gruncie oraz częściach wspólnych budynków (KW Nr (…)). Wartość określona w Umowie – 981.156,00 zł.
4) Wynoszący 1/69 część udział we współwłasności garażu w Y przy ulicy (…), stanowiącym odrębną nieruchomość o łącznej powierzchni wynoszącej 1.851,18 m2, składającą się z 69 miejsc garażowych (KW Nr (…)). Związany z tym garażem, wynoszący 185118/949362 części, udział w nieruchomości wspólnej: gruncie oraz częściach wspólnych budynków (KW Nr (…)). Wartość określona w Umowie – 22.186,00 zł.
5) Wynoszący 2148/2879400 części udział w prawie użytkowania wieczystego gruntu: działek w Y przy ulicy (…), o łącznym obszarze 28794,00 m2, nr M/1, M/1 i M/2, obręb ewidencyjny (…) (KW Nr (…)). Wartość określona w Umowie - 600 zł.
6) Wynoszący 476/89300 części udział w prawie użytkowania wieczystego gruntu: działki w Y przy ulicy (…) o obszarze 893,00 m2, nr M/3, obręb ewidencyjny (…) (KW Nr (…)). Wartość określona w Umowie - 300 zł.
7) Wynoszący 377/156100 części udział w prawie użytkowania wieczystego gruntu: działki w Y przy ulicy (…) o obszarze (…), nr M/4, obręb ewidencyjny (…) (KW Nr (…)). Wartość określona w Umowie - 300 zł.
8) Wynoszący 551/738100 części udział w prawie użytkowania wieczystego gruntu: działki w Y przy ulicy (…) o obszarze (…) nr M/5, obręb ewidencyjny (…) (KW Nr (…)). Wartość określona w Umowie - 300 zł.
9) Wynoszący 2/465 części udział we współwłasności garażu oraz komórek lokatorskich w Y przy ulicy (…), stanowiących odrębną nieruchomość o łącznej powierzchni wynoszącej 5.814,36 m2, składającą się z garażu oraz (...) komórek lokatorskich (KW Nr (…)). Związany z tą nieruchomością, wynoszący 581436/2101612 części, udział w nieruchomości wspólnej: gruncie oraz częściach wspólnych budynków (KW Nr (…)). Wartość określona w Umowie – 22.186,00 zł.
Uzupełnienie i doprecyzowanie zdarzenia przyszłego
Wskazał Pan, że do masy spadkowej po Pana spadkodawcach (Pana ojcu i matce) wchodziły następujące składniki majątku.
1. Nieruchomości:
a) Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego w Z, udziały Pana i Pana brata:
Pan: po Matce, 26 września 2018 r., 1/18, 8.489,00 zł. Po ojcu, 19 maja 2020 r., 1/36, 5.242,00 zł. Razem Pan: 13.731,00 zł.
Pana Brat: po Matce, 26 września 2018 r., 1/18, 8.489,00 zł. Po ojcu, 19 maja 2020 r., 1/36, 5.242,00 zł. Razem brat: 13.731,00 zł.
b) Lokal mieszkalny w P, udziały Pana i Pana brata:
Pan: po Ojcu, 19 maja 2020 r., 1/2, 92.697,00 zł.
Pana brat: po Ojcu, 19 maja 2020 r., 1/2, 92.697,00 zł.
c) Nieruchomość zabudowana - garaż w P, udziały Pana i Pana brata:
Pan: po Ojcu, 19 maja 2020 r., 1/2, 11.000,00 zł.
Pana brat: po Ojcu, 19 maja 2020 r., 1/2, 11.000,00 zł.
d) Lokal mieszkalny z udziałem w lokalu garażowym w Y, udziały Pana i Pana brata:
Pan: po Matce, 26 września 2018 r., 1/6, 166.874,00 zł. Po ojcu, 19 maja 2020 r., 1/3, 361.516,00 zł. Razem Pan: 528.390,00 zł.
Pana brat: po Matce, 26 września 2018 r., 1/6, 166.874,00 zł. Po ojcu, 19 maja 2020 r., 1/3, 361.516,00 zł. Razem Pana brat: 528.390,00 zł.
e) Związane z pozycją d) udziały w prawach do nieruchomości wspólnych w Y, udziały Pana i Pana brata:
Pan: po Matce, 26 września 2018 r., 1/6, 250,00 zł. Po ojcu, 19 maja 2020 r., 1/3, 500,00 zł. Razem Pan: 750,00zł.
Pana brat: po Matce, 26 września 2018 r., 1/6, 250,00 zł. Po ojcu, 19 maja 2020 r., 1/3, 500,00 zł. Razem Pana brat: 750,00 zł.
f) Miejsce postojowe w Y, udziały Pana i Pana brata:
Pan: po Matce, 26 września 2018 r., 1/6, 5.383, 00 zł. Po ojcu, 19 maja 2020 r., 1/3, 11.662,00 zł. Razem Pan: 17.045,00 zł.
Pana brat: po Matce, 26 września 2018 r., 1/6, 5.383,00 zł. Po ojcu, 19 maja 2020 r., 1/3, 11.662,00 zł. Razem Pana brat: 17.045,00 zł.
g) Nieruchomość gruntowa zabudowana budynkiem mieszkalnym w X, udziały Pana i Pana brata:
Pan: po Matce, 26 września 2018 r., 1/6, 170.410,00 zł. Po Ojcu, 19 maja 2020 r., 1/3, 368.362,00 zł. Razem Pan: 538.772,00 zł.
Pana brat: po Matce, 26 września 2018 r., 1/6, 170.410,00 zł. po Ojcu, 19 maja 2020 r., 1/3, 368.362,00 zł. Razem Pana brat: 538.772,00 zł.
h) Związane z pozycją nr g) udziały w prawach do nieruchomości wspólnych w X, udziały Pana i Pana brata:
Pan: po Matce, 26 września 2018 r., 1/6, 250,00 zł. Po ojcu, 19 maja 2020 r., 1/3, 500,00 zł. Razem Pan: 750,00 zł.
Pana brat: po Matce, 26 września 2018 r., 1/6, 250,00 zł. Po ojcu, 19 maja 2020 r., 1/3, 500,00 zł. Razem Pana brat: 750,00 zł.
2. Ruchomości:
a) Samochód osobowy marki (…), udziały Pana i Pana brata:
Pan: po Matce, 26 września 2018 r., 1/6, 1.980,00 zł. Po ojcu, 19 maja 2020 r., 1/3, 3.963,00 zł. Razem Pan: 5.943,00 zł.
Pana brat: po Matce, 26 września 2018 r., 1/6, 1.980,00 zł. Po ojcu, 19 maja 2020 r., 1/3, 3.963,00 zł. Razem Pana brat: 5.943,00 zł.
b) Samochód osobowy marki (…), udziały Pana i Pana brata:
Pan: po Matce, 26 września 2018 r., 1/6, 14.350,00 zł. Po ojcu, 19 maja 2020 r., 1/3, 23.567,00 zł. Razem Pana: 37.917,00 zł.
Pana brat: po Matce, 26 września 2018 r., 1/6, 14.350,00 zł. Po ojcu, 19 maja 2020 r., 1/3, 23.567,00 zł. Razem Pana brat: 37.917,00 zł.
c) Motocykl z lat 60-tych XX w, udziały Pana i Pana brata:
Pan: po Ojcu, 19 maja 2020 r., 1/2, 2.400,00 zł.
Pana brat: po Ojcu, 19 maja 2020 r., 1/2, 2.400,00 zł.
d) Instrument muzyczny akordeon, udziały Pana i Pana brata:
Pan: po Ojcu, 19 maja 2020 r., 1/2, 1.050,00 zł.
Pana brat: po Ojcu, 19 maja 2020 r., 1/2, 1.050,00 zł.
3. Prawa majątkowe:
a) Środki pieniężne w bankach S, J i K, udziały Pana i Pana brata:
Pan: po Matce, 26 września 2018 r., 1/6, 7.090,00 zł. Po ojcu, 19 maja 2020 r., 1/3, 119.330,00 zł. Razem Pan: 126.420,00 zł.
Pana brat: po Matce, 26 września 2018 r., 1/6, 7.090,00 zł. Po ojcu, 19 maja 2020 r., 1/3, 119.330,00 zł. Razem Pana brat: 126.420,00 zł.
b) Obligacje (…), udziały Pana i Pana brata:
Pan: po Matce, 26 września 2018 r., 1/6, 8.061,00 zł. Po ojcu, 19 maja 2020 r., 1/3, 16.122,00 zł. Razem Pan: 24.183,00 zł.
Pana brat: po Matce, 26 września 2018 r., 1/6, 8.061,00 zł. Po ojcu, 19 maja 2020 r., 1/3, 16.122,00 zł. Razem Pana brat: 24.183,00 zł.
c) Fundusze inwestycyjne: (…), (…), (…), udziały Pana i Pana brata:
Pan: po Matce, 26 września 2018 r., 1/6, 20.186,00 zł. Po ojcu, 19 maja 2020 r., 1/3, 49.292,00 zł. Razem Pan: 69.478,00 zł.
Pana brat: po Matce, 26 września 2018 r., 1/6, 20.186,00 zł. Po ojcu, 19 maja 2020 r., 1/3, 49.292,00 zł. Razem Pana brat: 69.478,00 zł.
d) Prawa wydawnicze, udziały Pana i Pana brata:
Pan: po Matce, 26 września 2018 r., 1/3, 167,00 zł. Po ojcu, 19 maja 2020 r., 1/6, 83,00 zł. Razem Pan: 250,00 zł.
Pana brat: po Matce, 26 września 2018 r., 1/3, 167,00 zł. Po ojcu, 19 maja 2020 r., 1/6, 83,00 zł. Razem Pana brat: 250,00 zł.
Łączna wartość nabytych rzeczy lub praw majątkowych:
- Pan: po Matce, 26 września 2018 r., 403.490,00 zł. Po ojcu, 19 maja 2020 r., 1.067.286,00 zł. Razem Pan: 1.470.776,00 zł.
- Pana Brat: po Matce, 26 września 2018 r., 403.490,00 zł. Po ojcu, 19 maja 2020 r., 1.067.286,00 zł. Razem Pana brat: 1.470.776,00 zł.;
Pan oraz Pana brat dziedziczyliście w takich samych częściach i wartościach. Razem po obojgu rodzicach nabył Pan 1/2 udziału w spadku, składniki o wartości 1.470.776,00 zł. Stanowiły one 1/2 wartości masy spadkowej.
Wartość majątku spadkowego nabytego przez Pana w następstwie umowy podziału majątku wspólnego, częściowych umów działu spadku (każdej z osobna oraz wszystkich łącznie) oraz wartość Pana udziałów w pozostałych składnikach znajdujących się w niepodzielonej masie spadkowej nie przekroczyła wartości udziału, który pierwotnie przysługiwał Panu w całej masie spadkowej. Łączna wartość nabytych przez Pana rzeczy lub praw majątkowych wyniosła 1.470.776,00 zł, nabytych przez Pana brata również 1.470.776,00 zł, stosownie do przypadającego Panu i Pana bratu udziału w całej masie spadkowej, wynoszącego po 1/2. Wartość majątku nabytego przez Pana w następstwie podpisania umowy o podział oraz wartość Pana udziałów w pozostałych składnikach wyniosła, wg daty powstania obowiązku podatkowego i wyceny udziału z SD-Z2: 1.464.113,00 zł, wartość majątku Pana brata: 1.477.439,00 zł.
A zatem wartość nabytego przez Pana majątku nie przekracza 1/2 udziału w masie spadkowej.
Wartość rynkowa nabytych przez Pana składników majątkowych w wyniku zawarcia umowy o podział majątku wspólnego oraz częściowe działy spadków po rodzicach nie przekracza wartości rynkowej przysługującego Panu udziału w majątku spadkowym. Wskutek żadnej z wymienionych umów nie uzyskał Pan przysporzenia majątkowego ponad wartość rynkową nabytego przez Pana udziału w majątku spadkowym. Wartość rynkowa majątku nabytego przez Pana w następstwie podpisania umowy o podział oraz wartość Pana udziałów w pozostałych składnikach wyniosła 1.436.857,00 zł, wartość majątku Pana brata wynosiła: 1.487.413, 00 zł. A zatem wartość rynkowa nabytego prze Pana majątku nie przekracza wartości rynkowej 1/2 udziału w masie spadkowej.
Podane przez Pana zestawienie zawiera spis wszystkich umów dzielących między spadkobierców (Pana brata i pana) lub wydzielających składniki z masy spadkowej w związku ze sprzedażą osobom trzecim wraz ze sposobem podziału między spadkobierców wszystkich składników masy spadkowej wymienionych w zestawieniu oraz ich wartością rynkową.
Prawa majątkowe:
a) Środki pieniężne zostały podzielone na równe części przekazane na indywidualne konta bankowe każdego z braci, w różnych terminach wynikających z załatwiania spraw w poszczególnych bankach, ale w tej samej wysokości dla każdego spadkobiercy, z każdego banku i w tej samej łącznej kwocie dla każdego spadkobiercy. Łączna kwota odpowiada pkt 3 ppkt a) zestawienia z obydwóch SD-Z2 po Rodzicach i wynosi 126.420,00 zł dla każdego z braci.
b) na podstawie umowy między braćmi - częściowego działu spadku w dniu 16 lutego 2021 r. - obligacje z pkt 3 ppkt b) zestawienia i fundusze inwestycyjne z pkt 3 ppkt c) zestawienia zostały podzielone na dwie równe części przypadające każdemu z braci. Wartość obligacji wykupionych przez emitenta i przypadających każdemu z braci wyniosła 24.183,00 zł. Środki te zostały przekazane jednorazowo na indywidualne konta bankowe każdego z braci.
c) wartość rynkowa funduszy inwestycyjnych, o których mowa w pkt 3 ppkt c), na dzień częściowego działu spadku 16 lutego 2021 r. wyliczona na podstawie notowań historycznych z portalu (…) z tego dnia i przypadająca dla każdego z braci w tej samej wysokości wyniosła 69.478,00 zł. Podzielone zgodnie z umową fundusze inwestycyjne zostały przekazane na indywidualne rejestry każdego z braci.
d) prawa wydawnicze z pkt 3 ppkt d) zestawienia pozostały jedynym niepodzielonym składnikiem masy spadkowej o łącznej wartości wynikającej z SD-Z2 po Matce i po Ojcu wynoszącej po 250,00 zł dla każdego z braci.
Wartość wszystkich praw majątkowych przypadająca Panu: 220.331,00 zł.
Wartość wszystkich praw majątkowych przypadająca Pana bratu: 220.331,00 zł.
Ruchomości: Wszystkie pojazdy i instrument muzyczny zostały sprzedane przez spadkobierców osobom trzecim za ceny rynkowe na podstawie odrębnych umów kupna-sprzedaży, w tym:
a) samochód osobowy marki (…) z pkt 2 ppkt a) zestawienia został sprzedany 26 września 2021 r. za kwotę 12.000,00 zł,
b) samochód osobowy marki (…) z pkt 2 ppkt b) zestawienia, został sprzedany 28 stycznia 2022 r. za kwotę 63.500,00 zł,
c) motocykl z lat 60-tych XX w z pkt 2 pkkt c) zestawienia został sprzedany 23 kwietnia 2022 r. za kwotę 4.000,00 zł,
d) instrument muzyczny akordeon z pkt 2 pkkt d) zestawienia został sprzedany 5 grudnia 2024 r. za kwotę 2.000,00 zł.
Środki uzyskane ze sprzedaży powyższych ruchomości zostały podzielone na dwie równe części w łącznej wysokości 40.750,00 zł dla każdego z braci, każdorazowo i na bieżąco rozliczane między braćmi.
Wartość wszystkich ruchomości przypadających Panu: 40.750,00 zł
Wartość wszystkich ruchomości przypadających Pana bratu: 40.750,00 zł
Nieruchomości:
a) spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego w Z z pkt 1 ppkt a) zestawienia zostało sprzedane osobom trzecim w drodze notarialnej umowy sprzedaży 17 marca 2025 r.. Przypadająca każdemu z braci kwota wyniosła 16.054,17zł i została wpłacona z depozytu notarialnego na indywidualne konta bankowe braci.
b) lokal mieszkalny w P z pkt 1 ppkt b) zestawienia oraz nieruchomość zabudowana - garaż w P z pkt 1 ppkt c) zestawienia, zostały podzielone między braćmi w drodze notarialnej umowy o częściowy dział spadku zawartej 27 lutego 2025 r. w taki sposób, że spadkobiercy stali się współwłaścicielami tych nieruchomości w udziałach wynoszących po 1/2 dla każdego z nich. Wycena tych nieruchomości została uaktualniona w wymienionej umowie do kwoty 303.530,00 zł w przypadku lokalu oraz 62.970,00 zł w przypadku garażu, co oznacza, że łączna wartość tych nieruchomości po dziale spadku przypadająca każdemu z braci w równej wysokości wyniosła 183.250,00 zł.
c) podział nieruchomości z pkt 1 ppkt d)-h) zestawienia został dokładnie przedstawiony we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej z 18 maja 2026 r., przy czym ppkt d)-f) stanowią "mieszkanie w Y", a pkt g)-h) "dom w X". Nieruchomości te zostały podzielone między braci w drodze odrębnej notarialnej umowy o częściowy dział spadku zawartej 27 lutego 2025 r. w taki sposób, że "mieszkanie w Y" na które składają się nieruchomości wyszczególnione w pkt 1 ppkkt d)-f) zestawienia o łącznej, bieżącej wartości rynkowej 1.027.028,00 zł stały się wyłączną własnością Pana brata oraz "dom w X" na który składają się nieruchomości wyszczególnione w pkt 1 ppkt g)-h) zestawienia o łącznej, bieżącej wartości rynkowej 976.472,00 zł stały się Pana wyłączną własnością.
Wartość wszystkich nieruchomości przypadających Panu: 1.175.776,00 zł.
Wartość wszystkich nieruchomości przypadających Pana bratu: 1.226.332,00 zł.
Łączna wartość wszystkich składników (praw majątkowych, ruchomości i nieruchomości) przypadających Panu: 1.436.857,00 zł.
Łączna wartość wszystkich składników przypadających Pana bratu: 1.487.413.00 zł.
Pytanie
Czy odpłatne zbycie nieruchomości opisanej jako „Dom w X” wraz z prawem wieczystym użytkowania gruntów, nabytej przez Pana w drodze spadków po rodzicach oraz w drodze Umowy o częściowy podział spadku majątku wspólnego oraz częściowe działy spadków, które nie nastąpi w wykonaniu działalności gospodarczej, a zostanie dokonane przed upływem 5 lat od podpisania w 2025 r. Umowy, nie będzie w całości stanowiło źródła przychodów określonego w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) oraz c), z uwagi na upływ pięcioletniego terminu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych?
Pana stanowisko w sprawie
Pana zdaniem w 2025 r. podpisał Pan z bratem Umowę o podział majątku wspólnego oraz częściowe działy spadków po rodzicach, który to dział odbył się bez spłat i dopłat i za obopólną zgodą. Dział spadku był ekwiwalentny w naturze, każdy ze spadkobierców otrzymał udział w spadku odpowiadający ustawowemu udziałowi. Wartość Nieruchomości, którą otrzymał Pan w wyniku działu spadku, nie przekracza wartości Pana udziału w spadku przed dokonaniem działu i nie stanowi nabycia zgodnie z art. 10 ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W odniesieniu do działu spadku przyjmuje się w orzecznictwie, że gdy w jego wyniku nie doszło do przyrostu mienia spadkobiercy w stosunku do wartości nabytego uprzednio udziału spadkowego, czynność nie może być utożsamiana z nabyciem nieruchomości (udziału w nieruchomości ponad udział w spadku) w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym osób fizycznych (wyrok NSA z dnia 26 marca 2015 r., sygn. akt II FSK 8/13). Z analizy orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego nabyciem w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie jest przyznanie rzeczy na wyłączną własność jednemu ze współwłaścicieli w wyniku działu spadku, jeśli podział taki jest ekwiwalentny w naturze i nie towarzyszą mu spłaty i dopłaty lub jeżeli wartość otrzymanej przez daną osobę rzeczy w wyniku podziału tego majątku, mieści się w udziale, jaki przysługiwał jej w majątku wspólnym (rzeczy wspólnej). W takim wypadku dział spadku nie może być rozpatrywany w kategoriach nabycia, a za datę nabycia nieruchomości uznać należy datę pierwotnego nabycia udziału w nieruchomości.
Biorąc pod uwagę powyższe, okres nabycia Nieruchomości powinien być w całości liczony od dnia nabycia spadku, czyli od roku 2020, dodatkowo do pięcioletniego okresu dolicza się okres posiadania nieruchomości przez Spadkodawcę (od 1999 r). Pięcioletni okres posiadania Nieruchomości już minął, a zatem nie wystąpi obowiązek opodatkowania podatkiem PIT przychodów z tytułu zbycia Nieruchomości.
Pana zdaniem odpłatne zbycie domu w X przed upływem 5 lat od daty podpisania Umowy działu spadku nie będzie stanowić źródła przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) oraz c) w całości, a nie tylko w części 1/2 przypadającej Panu w wyniku dziedziczenia po rodzicach.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.). Zgodnie z jego treścią:
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Treść przepisu wskazuje, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych zawartym w ww. ustawie albo od których zaniechano poboru podatku.
W myśl art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:
a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
c) prawa wieczystego użytkowania gruntów
d) innych rzeczy,
‒ jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c – przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy – przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany.
Powyższy przepis formułuje generalną zasadę, że dokonane poza działalnością gospodarczą odpłatne zbycie nieruchomości, jej części, udziału w nieruchomości lub praw wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ww. ustawy, przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie skutkuje powstaniem przychodu.
W rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych Jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości, jej części, udziału w nieruchomości lub praw następuje po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie – nie jest źródłem przychodu a tym samym kwota uzyskana z odpłatnego zbycia nieruchomości, jej części, udziału w nieruchomości lub praw w ogóle nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym.
W przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ww. ustawy, decydujące znaczenie w kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych ma moment i sposób ich nabycia. W związku z tym, dla określenia skutków podatkowych tego typu transakcji istotne jest ustalenie daty, od jakiej należy liczyć bieg pięcioletniego terminu, o którym mowa w powołanym wyżej przepisie.
Przychód z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości lub jej części oraz udziału w nieruchomości nie powstanie, jeżeli spełnione są łącznie dwa warunki:
· odpłatne zbycie nieruchomości nie następuje w wykonywaniu działalności gospodarczej (nie stanowi przedmiotu działalności gospodarczej) oraz
· zostało dokonane po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jej nabycie.
Z treści wniosku wynika, że 24 sierpnia 2018 r. zmarła Pana matka. Spadek po niej nabyli w równych udziałach wynoszących po 1/3: mąż (Pana ojciec) oraz synowie, tj. Pan i Pana brat. 6 kwietnia 2020 r. zmarł Pana ojciec. Spadek po nim nabyli w równych udziałach po 1/2 synowie, tj. Pan i Pana brat. 27 lutego 2025 r. podpisał Pan wraz z bratem umowę o podział majątku wspólnego oraz częściowe działy spadków po rodzicach. W skład spadków po rodzicach wchodzą nieruchomości, ruchomości oraz prawa majątkowe, jednakże przedmiotem „Umowy o częściowy podział spadku” były wybrane składniki majątku: Dom wraz z gruntem w X oraz udział w prawie użytkowania drogi w X, które Pana rodzice nabyli do majątku wspólnego w latach 1997 i 1999 – zwane „Domem w X”, lokal mieszkalny i udziały w dwóch nieruchomościach garażowych, związane z nimi udziały w gruntach oraz częściach wspólnych budynków wielomieszkaniowych, a także udziały w prawie użytkowania gruntów – zwane „Mieszkaniem w Y”. W drodze „Umowy o częściowy podział spadku” dokonał Pan wraz z bratem częściowego podziału majątku objętego byłą wspólnością ustawową rodziców oraz częściowego działu spadku po rodzicach w ten sposób, że Pan nabył w całości „Dom w X”, a Pana brat nabył w całości „Mieszkanie w Y”. Podział ten i dział spadku nastąpiły bez żadnych dopłat i spłat. Wartość majątku spadkowego nabytego przez Pana w następstwie umowy podziału majątku wspólnego, częściowych umów działu spadku (każdej z osobna oraz wszystkich łącznie) oraz wartość Pana udziałów w pozostałych składnikach znajdujących się w niepodzielonej masie spadkowej nie przekroczyła wartości udziału, który pierwotnie przysługiwał Panu w całej masie spadkowej.
Pana wątpliwość budzi fakt, czy sprzedaż przez Pana „Domu w X” wraz z prawiem wieczystym użytkowania gruntów przed upływem 5 lat od daty podpisania w 2025 r. umowy o podział majątku wspólnego oraz działy spadków po rodzicach, będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Nabycie nieruchomości w spadku
Stosownie do art. 10 ust. 5 powołanej ustawy:
W przypadku odpłatnego zbycia, nabytych w drodze spadku, nieruchomości lub praw majątkowych, określonych w ust. 1 pkt 8 lit. a-c, okres, o którym mowa w tym przepisie, liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie tej nieruchomości lub nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę.
Z art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że jeżeli nieruchomości lub prawa majątkowe określone przez art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) tej ustawy zostały nabyte w drodze spadku, to ich odpłatne zbycie (dokonane poza działalnością gospodarczą) stanowi przychód podlegający opodatkowaniu, jeżeli nastąpiło ono przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie tej nieruchomości bądź nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę.
Do wyliczenia 5-letniego okresu, od którego uzależnione jest opodatkowanie sprzedaży nieruchomości lub praw majątkowych nabytych w drodze spadku, wliczany jest zatem nie tylko okres własności nieruchomości (praw majątkowych) spadkobiercy, który dokonuje sprzedaży, ale także okres własności nieruchomości (praw majątkowych) spadkodawcy. Jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie nieruchomości bądź nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę, do momentu odpłatnego zbycia nieruchomości (praw majątkowych) przez spadkobiercę upłynęło 5 lat – to sprzedaż nie podlega opodatkowaniu.
Wyjaśnić należy, że ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie precyzuje pojęcia „nabycie”, a także nie wskazuje, czy ma to być nabycie odpłatne, czy nieodpłatne. Nie określa również na podstawie jakiej czynności prawnej bądź zdarzenia prawnego, może nastąpić nabycie nieruchomości, ich części oraz udziału w nieruchomości lub praw majątkowych. Zatem, pojęcie to należy rozumieć szeroko, co oznacza, że z nabyciem nieruchomości lub praw majątkowych wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mamy do czynienia z chwilą uzyskania prawa własności do nieruchomości lub tych praw, bez względu na charakter czynności prawnej, na podstawie której doszło do przysporzenia majątkowego w postaci własności rzeczy lub praw.
Interpretacja pojęcia „nabycie” została przedstawiona w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 listopada 2009 r., sygn. akt II FSK 1489/08, w którym Sąd stwierdził, że: „aby ustalić, jaka czynność prawna wyznacza początek biegu pięcioletniego terminu (…) zasadnym jest odwołać się do regulacji zawartych w prawie cywilnym”.
Zgodnie z art. 922 § 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795 ze zm.):
Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej.
Według art. 924 ustawy Kodeks cywilny:
Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy.
Na mocy art. 925 powołanej ustawy:
Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku.
W świetle art. 1025 § 1 ww. ustawy:
Prawomocne postanowienie sądu o nabyciu spadku, czy też akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony przez notariusza, potwierdza jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia.
Oznacza to, że z chwilą śmierci należące do spadkodawcy prawa i obowiązki stają się spadkiem, który podlega przepisom prawa spadkowego, a data śmierci (chwila śmierci) spadkodawcy ustala, kto staje się spadkobiercą oraz co wchodzi w skład masy spadkowej.
Z kolei, postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub akt poświadczenia dziedziczenia potwierdzają jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia. Nabycie nieruchomości będącej przedmiotem dziedziczenia następuje z chwilą otwarcia spadku, czyli śmierci spadkodawcy.
Ponadto wskazać należy, że stosunki majątkowe pomiędzy małżonkami zostały uregulowane w ustawie z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2026 r., poz. 236).
Przepis art. 31 § 1 ww. Kodeksu stanowi, że:
Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa), która obejmuje przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.
Przedmiotami majątkowymi w rozumieniu tego przepisu są wszelkie prawa majątkowe zarówno bezwzględne (prawo własności rzeczy oraz inne prawa rzeczowe), jak i względne (np. przysługujące małżonkom wierzytelności). Wspólność ustawowa obejmuje wszelkie przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich.
Z ww. przepisu wynika, że wspólność małżeńska została ukształtowana jako wspólność łączna. Charakteryzuje się ona tym, że w czasie jej trwania małżonkowie nie mają określonych udziałów w majątku wspólnym, nie mogą więc rozporządzać udziałami, a także nie mogą żądać podziału majątku objętego wspólnością ustawową. Obojgu małżonkom przysługuje pełne prawo do całości majątku wspólnego.
Zważywszy na tak ukształtowaną sytuację prawną małżonków objętych wspólnością ustawową, nabycie tej nieruchomości w czasie trwania wspólności oznacza nabycie przez każdego z małżonków tej nieruchomości w całości, a nie w określonym ułamkowo udziale.
W konsekwencji, po śmierci jednego z małżonków drugi z nich nie mógł ponownie nabyć udziału w tej nieruchomości w drodze dziedziczenia, jak też w drodze działu spadku, skoro nieruchomość ta wchodziła wcześniej do wspólnego majątku małżeńskiego, a małżonkowi z tego tytułu przysługiwało już prawo własności całej nieruchomości.
Z kolei przepis art. 155 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny stanowi, że:
Umowa sprzedaży, zamiany, darowizny, przekazania nieruchomości lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia własności rzeczy co do tożsamości oznaczonej przenosi własność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły.
Zgodnie z art. 46 § 1 ustawy Kodeks cywilny:
Nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności.
Pojęcie użytkowania wieczystego zawarte zostało w art. 232 ustawy Kodeks cywilny, który stanowi, że:
Grunty stanowiące własność Skarbu Państwa a położone w granicach administracyjnych miast oraz grunty Skarbu Państwa położone poza tymi granicami, lecz włączone do planu zagospodarowania przestrzennego miasta i przekazane do realizacji zadań jego gospodarki, a także grunty stanowiące własność jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków mogą być oddawane w użytkowanie wieczyste osobom fizycznym, i osobom prawnym.
Jest to prawo na rzeczy cudzej, jednak zakres i sposób określenia treści tego prawa zbliża je bardziej do prawa własności, niż praw rzeczowych ograniczonych. Ponadto na podstawie wyraźnych odesłań w art. 234 i 237 Kodeksu cywilnego do ww. prawa stosuje się odpowiednio przepisy o własności. Z powyższych względów prawo użytkowania wieczystego nie zostało wymienione w art. 244 Kodeksu cywilnego wśród innych praw rzeczowych ograniczonych, lecz zostało uregulowane odrębnie, jako tytuł II księgi drugiej Kodeksu cywilnego.
Granice prawa użytkowania wieczystego są wyznaczane przez ustawy, zasady współżycia społecznego oraz umowę o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste. Uprawnienie do wyłącznego korzystania z gruntu przez użytkownika wieczystego gruntu jest skuteczne wobec osób trzecich, a także właściciela gruntu, chyba że umowa o której mowa wyżej zawiera odrębne uregulowania dotyczące uprawnień właściciela.
Użytkowanie wieczyste jest prawem zbywalnym, podlega dziedziczeniu oraz egzekucji. Użytkownik wieczysty może więc rozporządzać swoim prawem zarówno w drodze czynności prawnej inter vivos, jak i mortis causa. Nie można być natomiast jednocześnie właścicielem i użytkownikiem wieczystym gruntu, ponieważ nabycie prawa własności przez użytkownika wieczystego gruntu prowadzi do wygaśnięcia użytkowania wieczystego.
W myśl art. 235 § 1 ww. ustawy:
Budynki i inne urządzenia wzniesione na gruncie Skarbu Państwa lub gruncie należącym do jednostek samorządu terytorialnego bądź ich związków przez wieczystego użytkownika stanowią jego własność. To samo dotyczy budynków i innych urządzeń, które wieczysty użytkownik nabył zgodnie z właściwymi przepisami przy zawarciu umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste.
Stosownie, natomiast do art. 235 § 2 Kodeksu cywilnego:
Przysługująca wieczystemu użytkownikowi własność budynków i urządzeń na użytkowanym gruncie jest prawem związanym z użytkowaniem wieczystym.
Z treści tych przepisów wynika, że użytkowanie wieczyste dotyczy gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa, gminy lub związku międzygminnego, oddanych w użytkowanie wieczyste osobom fizycznym lub prawnym, oraz że odrębną własność stanowią budynki wzniesione na gruncie Skarbu Państwa lub gminy przez wieczystego użytkownika.
Możliwe jest jednak przekształcenie prawa użytkowania wieczystego, przysługującego osobom fizycznym będącym dotychczasowymi użytkownikami wieczystymi, w prawo własności.
Zasady i tryb takiego przekształcenia reguluje ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 900).
Zgodnie z ugruntowanym poglądem, przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nie jest zdarzeniem prawnopodatkowym, które należy utożsamiać z nabyciem, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a stanowi jedynie zmianę tytułu prawnego faktycznego władztwa nad nieruchomością. Nabycie prawa do nieruchomości następuje w chwili zawarcia umowy o ustanowieniu (nabyciu) prawa wieczystego użytkowania.
Mając na uwadze powołane wyżej przepisy należy stwierdzić, że przekształcenie prawa wieczystego użytkowania gruntu w prawo własności nieruchomości nie stanowi nowego nabycia nieruchomości.
Zatem Pana rodzice nabyli „Dom w X” wraz z prawem wieczystym użytkowania gruntów (drogi) w 1997 r., tj. w dacie przeniesienia własności domu jednorodzinnego z prawem użytkowania wieczystego działki.
Nabycie nieruchomości w dziale spadku
Natomiast zgodnie z art. 10 ust. 7 ww. ustawy:
Nie stanowi nabycia lub odpłatnego zbycia, o którym mowa w ust. 1 pkt 8 lit. a)-c), odpowiednio nabycie albo odpłatne zbycie, w drodze działu spadku, nieruchomości lub praw majątkowych, określonych w ust. 1 pkt 8 lit. a)-c), do wysokości przysługującego podatnikowi udziału w spadku.
W myśl art. 1035 Kodeksu cywilnego:
Jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych z zachowaniem przepisów niniejszego tytułu.
Zgodnie z art. 1037 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego:
Dział spadku może nastąpić bądź na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami, bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców.
Jeżeli do spadku należy nieruchomość, umowa o dział powinna być zawarta w formie aktu notarialnego.
Z instytucją działu spadku mamy do czynienia w sytuacji, w której spadek przypada kilku spadkobiercom. W wyniku działu spadku prawa majątkowe objęte spadkiem przyznane poszczególnym spadkobiercom, przechodzą na nich, ustaje więc wspólność majątku spadkowego. Umowa o dział spadku lub prawomocne orzeczenie sądowe o dziale spadku stanowią tytuł własności rzeczy, które w dziale przypadły poszczególnym spadkobiercom. Na skutek działu spadku następuje konkretyzacja składników masy spadkowej przypadających poszczególnym spadkobiercom.
Jeżeli zatem wartość nieruchomości lub prawa (udziałów w nieruchomości lub prawie) nabytych w wyniku działu spadku jest zgodna z udziałem posiadanym przed działem spadku – nie następuje nabycie, ponieważ w ten sposób nie ulega powiększeniu zarówno zakres dotychczasowego władztwa tej osoby nad nieruchomością lub prawem, jak i stan jej majątku osobistego. Dział spadku, w wyniku którego udział w nieruchomości lub prawie nie zwiększył się, zmienia wyłącznie charakter własności. Jednakże nabycie nieruchomości lub prawa w drodze działu spadku (nawet jeżeli działu spadku dokonano bez spłat lub dopłat) w części przekraczającej udział spadkowy stanowi w myśl art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nabycie nieruchomości lub prawa w tym udziale, który przekracza udział nabyty w spadku. Wszelkie przypadki, gdy udział danej osoby ulega powiększeniu, traktowane być muszą w kategorii nabycia, gdyż w ten sposób ulega powiększeniu zakres dotychczasowego władztwa tej osoby nad nieruchomością lub prawem. Bezsprzeczne jest, że udziały, jakie otrzymuje spadkobierca powyżej swojego udziału (jeżeli nabywa majątek w dziale spadku o wartości większej od swojego udziału w spadku) były własnością pozostałych spadkobierców. Spadkobierca nie miał do nich żadnych praw aż do momentu działu spadku.
Wobec tego nabycie w wyniku działu spadku części majątku, który należał do innych spadkobierców (współwłaścicieli), należy traktować jako nabycie w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 w związku z ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tak więc co do zasady, dział spadku jest formą nowego nabycia tylko wówczas, gdy w wyniku tej czynności prawnej podatnik otrzymuje rzecz lub prawo, którego wartość po dokonanym podziale przekracza wartość udziału jaki pierwotnie podatnikowi przysługiwał w dzielonej masie spadkowej.
Za datę nabycia nieruchomości lub prawa – w przypadku ich sprzedaży, które przypadły danej osobie w wyniku działu spadku lub zniesienia współwłasności nieruchomości lub prawa, należy przyjąć więc datę ich pierwotnego nabycia, jeżeli wartość otrzymanej przez daną osobę nieruchomości lub prawa w wyniku działu lub zniesienia współwłasności mieści się w udziale, jaki przysługuje tej osobie w majątku objętym współwłasnością oraz dział spadku został dokonany bez spłat i dopłat.
Podkreślam, że dział spadku jest czynnością dokonywaną wyłącznie między samymi spadkobiercami dziedziczącymi po tym samym spadkodawcy. Dział spadku jest czynnością wtórną, wynikającą z podziału majątku spadkowego, a zatem nie jest tą samą czynnością co zniesienie współwłasności.
Zniesienie współwłasności
Celem postępowania o zniesienie współwłasności w rozumieniu przepisów ustawy Kodeks cywilny jest nowe ukształtowanie prawa własności rzeczy, która stanowi przedmiot współwłasności.
Zgodnie z art. 195 ustawy Kodeks cywilny:
Własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom (współwłasność).
Zgodnie z art. 196 § 1 ustawy Kodeks cywilny:
Współwłasność jest albo współwłasnością w częściach ułamkowych, albo współwłasnością łączną.
Zgodnie z art. 196 § 2 ustawy Kodeks cywilny:
Współwłasność łączną regulują przepisy dotyczące stosunków, z których ona wynika. Do współwłasności w częściach ułamkowych stosuje się przepisy niniejszego działu.
Natomiast w myśl art. 210 ustawy Kodeks cywilny:
Każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności.
Przez zniesienie współwłasności rozumie się likwidację łączącego współwłaścicieli stosunku prawnego, która następuje w drodze umowy lub orzeczenia sądu.
W świetle art. 211 i art. 212 ustawy Kodeks cywilny, zniesienie współwłasności może nastąpić przez podział rzeczy wspólnej, a gdy rzeczy nie da się podzielić, przez przyznanie rzeczy jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych, bądź przez podział cywilny, polegający na sprzedaży rzeczy wspólnej i podziale uzyskanej ceny stosownie do wielkości udziałów współwłaścicieli.
Jeżeli zniesienie współwłasności następuje przez podział rzeczy wspólnej, to co do zasady dokonuje się jej podziału na tyle części ilu jest współwłaścicieli z uwzględnieniem wartości udziałów posiadanych przed zniesieniem współwłasności. W przypadku różnicy pomiędzy wartością utworzonych części rzeczy a wielkością udziałów, wartość poszczególnych udziałów może być wyrównana przez dopłaty pieniężne.
Co do zasady, zniesienie współwłasności jest formą nowego nabycia tylko wówczas, gdy – w wyniku tego zniesienia – podatnik otrzymuje nieruchomość, której wartość po dokonanym podziale przekracza wartość udziału, jaki pierwotnie mu przysługiwał.
Podobne wnioski wynikają z ukształtowanej już linii orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którą nabyciem rzeczy w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie jest przyznanie jej na wyłączną własność jednemu ze współwłaścicieli w wyniku dokonanego zniesienia współwłasności, jeśli:
· podział taki jest ekwiwalentny w naturze i nie towarzyszą mu spłaty i dopłaty, lub
· wartość otrzymanej przez daną osobę rzeczy w wyniku podziału tego majątku mieści się w udziale, jaki przysługiwał tej osobie we współwłasności.
Za datę nabycia nieruchomości lub prawa – w przypadku ich sprzedaży, które przypadły danej osobie w wyniku działu spadku lub zniesienia współwłasności nieruchomości, należy przyjąć więc datę ich pierwotnego nabycia, jeżeli wartość otrzymanej przez daną osobę nieruchomości lub prawa w wyniku działu lub zniesienia współwłasności mieści się w udziale, jaki przysługuje tej osobie w majątku objętym współwłasnością oraz dział spadku został dokonany bez spłat i dopłat.
Skutki podatkowe sprzedaży przez Pana „Domu w X”
Przystępując do oceny skutków podatkowych planowanej sprzedaży nieruchomości należy odnieść się do dat nabycia przez Pana poszczególnych udziałów w nieruchomości.
Jak wynika z opisu sprawy udziały w nieruchomości nabył Pan w spadku po rodzicach (zmarłych w 2018 r. i 2020 r.). Rodzice nabyli ww. nieruchomość w 1997 r. W wyniku dokonanego częściowego działu spadku i podziału majątku wspólnego, wartość Pana majątku nie przekroczyła wartości udziału, który pierwotnie przysługiwał Panu w całej masie spadkowej.
Uwzględniając powyższe – w szczególności treść art. 10 ust. 5-7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – w sprawie będącej przedmiotem wniosku, pięcioletni okres, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy w odniesieniu do udziałów w nieruchomości będących przedmiotem zapytania” nabytych przez Pana w drodze dziedziczenia po rodzicach oraz w drodze umowy o podział majątku i działy spadku należy liczyć od końca 1997 r., tj. od daty przeniesienia własności domu jednorodzinnego z prawem użytkowania wieczystego działki na Pana rodziców do ich wspólności majątkowej małżeńskiej.
Wobec powyższego, odpłatne zbycie przez Pana ww. nieruchomości, nie będzie stanowić dla Pana źródła przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 w związku z art. 10 ust. 5-7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z uwagi na upływ 5 lat licząc od końca roku ww. nieruchomość nabyli Pana spadkodawcy (rodzice).
W konsekwencji, nie będzie ciążył na Panu obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu sprzedaży ww. nieruchomości.
Zatem Pana stanowisko jest:
- prawidłowe – w zakresie skutków podatkowych sprzedaży nieruchomości i
- nieprawidłowe – w zakresie określenia dat, od których należy liczyć bieg 5-letniego terminu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego czy kontrolnego. Przy wydawaniu interpretacji indywidualnych w trybie art. 14b ustawy Ordynacja podatkowa, opieram się wyłącznie na opisie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego podanym we wniosku - nie prowadzę postępowania dowodowego. Przy wydawaniu niniejszej interpretacji dokonałem więc wyłącznie analizy okoliczności podanych we wniosku.
Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest bowiem ustalanie, czy przedstawione we wniosku stan faktyczny/zdarzenie przyszłe jest zgodny ze stanem rzeczywistym. Ustalenie stanu rzeczywistego stanowi domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne.
Jeżeli zatem przedstawiony we wniosku opis zdarzenia różnić się będzie od występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie Pana chroniła w zakresie rzeczywiście zaistniałego zdarzenia.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.).
Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów