taxmachine.pl

0114-KDIP3-2.4011.560.2026.1.MJ

Interpretacja indywidualna2026-07-14Dyrektor Krajowej Informacji SkarbowejAktualna

Sposób ustalenia wysokości przychodu z tytułu umorzenia części kredytu.

Interpretacja indywidualna

– stanowisko nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej

13 maja 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść wniosku wspólnego jest następująca:

Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem

1)  Zainteresowany będący stroną postępowania:

·      AA

2)  Zainteresowana niebędąca stroną postępowania:

·      BB

Opis stanu faktycznego

Zainteresowani są osobami fizycznymi, które wspólnie zawierały umowy kredytowe służące sfinansowaniu oraz następnie refinansowaniu zobowiązań związanych z nieruchomością oraz innymi wcześniejszymi zobowiązaniami kredytowymi.

W pierwszej kolejności, w dniu 3 listopada 2004 r., Zainteresowani zawarli z Bankiem A. umowę kredytu w kwocie 548.223,35 zł.

Kredyt ten został przeznaczony na nabycie nieruchomości, określonej w umowie jako dom mieszkalny z częścią biurową. Był to zatem kredyt udzielony i określony kwotowo w PLN.

Następnie, w dniu 31 sierpnia 2006 r., Zainteresowani zawarli z Bankiem B. umowę kredytu na kwotę 1.464.647,96 zł. Kredyt ten również był określony kwotowo w PLN.

Zgodnie z jego treścią środki miały zostać przeznaczone m.in. na:

·      spłatę kredytu A. w kwocie 492.500,00 zł,

·      spłatę kredytu C. w kwocie 220.000,00 zł,

·      wypłatę środków na dowolny cel konsumpcyjny w kwocie 715.500,00 zł,

·      a także pokrycie kosztów dodatkowych przewidzianych umową.

Następnie aneksem z dnia 16 listopada 2007 r. kwota kredytu B. została podwyższona do 1.862.356,95 zł. Zwiększenie to również zostało określone w PLN i dotyczyło przede wszystkim dodatkowych środków na dowolny cel konsumpcyjny oraz kosztów ubocznych, w tym ubezpieczeń i opłat.

W dalszej kolejności, w dniu 20 czerwca 2008 r., Zainteresowani zawarli z D. Oddział w Polsce umowę kredytu hipotecznego. Kredyt ten był kredytem powiązanym z walutą CHF, tj. zobowiązanie kredytowe oraz saldo zadłużenia były określane z odwołaniem do waluty franka szwajcarskiego.

Jednocześnie z treści umowy wynika, że funkcją tego kredytu była:

·      całkowita spłata kredytu B., oraz

·      wypłata dodatkowych środków na dowolny cel.

Łączna kwota kredytu wynosiła 2.090.000,00 zł.

Zainteresowani podkreślają, że choć kredyt D. był kredytem odnoszącym się do waluty CHF, to jego gospodarczy cel oraz rzeczywisty przepływ środków pieniężnych pozostawały związane z walutą PLN.

Kredyt ten nie służył finansowaniu wydatków ponoszonych w CHF, lecz:

·      refinansowaniu wcześniejszych kredytów udzielonych i funkcjonujących w PLN, oraz

·      wypłacie dodatkowych środków pieniężnych przeznaczonych na cele realizowane w PLN.

Szczególnie istotne jest to, że zgodnie z dyspozycjami uruchomienia kredytu D. środki z tego kredytu zostały uruchomione w dwóch transzach, obydwu wyrażonych i wypłaconych w PLN. Oznacza to, że zarówno podstawowa część kredytu D., jak i pozostała część środków, zostały faktycznie rozdysponowane poprzez przepływy pieniężne w PLN, a nie przez oddanie Zainteresowanym do dyspozycji środków w CHF.

W konsekwencji, pomimo formalnego powiązania kredytu D. z walutą CHF, rzeczywisty mechanizm ekonomiczny tej transakcji przedstawiał się następująco:

·      wcześniejsze zadłużenie Zainteresowanych miało charakter złotowy,

·      refinansowanie tego zadłużenia nastąpiło przez przeznaczenie środków z kredytu D. na spłatę kwoty wyrażonej i płatnej w PLN,

·      dodatkowe środki kredytowe również zostały wypłacone w PLN,

·      Zainteresowani nie otrzymali do faktycznej dyspozycji środków pieniężnych w CHF jako walucie obrotu.

·      spłata kredytu w przeważającym okresie następowała w PLN (poza okresem od czerwca 2013 r. do sierpnia 2016 r., kiedy Zainteresowani dokonywali spłaty bezpośrednio w CHF).

W dniu 19 lutego 2025 r. Zainteresowani zawarli z bankiem ugodę dotyczącą kredytu D.

Z ugody wynika, że bank umorzył 90% salda zadłużenia, tj. 486.766,80 CHF. W związku z zawarciem ugody bank sporządził dwie informacje PIT-11 - po jednej dla każdego z Zainteresowanych – i w każdej z nich wykazał taką samą kwotę przychodu, tj. 1.072.809,69 zł, z tytułu umorzenia części kredytu hipotecznego.

Wątpliwości Zainteresowanych dotyczą zarówno samego sposobu ustalenia przychodu, jak i jego wysokości.

Zestawienie treści ugody z treścią wystawionych informacji PIT-11 wskazuje, że bank przyjął wartość umorzenia wyrażonego w CHF, przeliczył ją na złote polskie według bieżącego kursu, a następnie wykazał w odrębnych informacjach PIT-11 taką samą kwotę przychodu po stronie każdego z Zainteresowanych.

Zainteresowani powzięli wątpliwość, czy taki sposób ustalenia przychodu jest prawidłowy w sytuacji, gdy:

·      samo zobowiązanie w umowie D. było wprawdzie określane przez odniesienie do CHF,

·      jednak zarówno cel kredytu, jak i realne przepływy pieniężne, wypłata środków i spłata wcześniejszego zadłużenia następowały w PLN,

·      a zatem rzeczywiste przysporzenie ekonomiczne związane z kredytem oraz jego późniejszym częściowym umorzeniem powinno być oceniane z perspektywy wartości złotowej, a nie wyłącznie przez mechaniczne odniesienie do aktualnej wartości waluty CHF na dzień zawarcia ugody.

Zainteresowani nie kwestionują samego faktu, iż umowa kredytu D. była umową kredytu powiązanego z walutą CHF. Wskazują jednak, że dla celów podatkowych zasadnicze znaczenie powinien mieć nie tylko formalny sposób oznaczenia salda zadłużenia, ale również to, iż ekonomiczne udostępnienie środków oraz ich rzeczywiste wykorzystanie nastąpiło w PLN.

Dodatkowo Zainteresowani wskazują, że wcześniej nie korzystali z zaniechania poboru podatku dochodowego w odniesieniu do innej inwestycji mieszkaniowej.

Pytanie

Czy w przedstawionym stanie faktycznym przychód z tytułu częściowego umorzenia kredytu powinien zostać ustalony według rzeczywistej wartości przysporzenia majątkowego w PLN, a nie przez przeliczenie kwoty umorzenia wyrażonej w CHF według bieżącego kursu tej waluty?

Stanowisko Zainteresowanych w sprawie

W ocenie Zainteresowanych, przychód z tytułu częściowego umorzenia kredytu powinien zostać ustalony w walucie polskiej, poprzez określenie wartości niespłaconego kapitału faktycznie wypłaconego Zainteresowanym w PLN, a następnie ustalenie tej jego części, której spłaty bank ostatecznie zaniechał.

Tak rozumiany przychód powinien zatem odpowiadać złotowej wartości rzeczywistego przysporzenia majątkowego wynikającego ze zwolnienia z obowiązku zwrotu kapitału, nie zaś kwocie wynikającej z mechanicznego przeliczenia na PLN całego umorzonego salda wyrażonego w CHF według bieżącego kursu tej waluty.

Zgodnie z art. 11a ust. 1 ustawy o PIT, przychody w walutach obcych przelicza się na złote według średniego kursu NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu.

Przepis ten ma jednak charakter wtórny i techniczny. Nie odpowiada on na pytanie, kiedy dane przysporzenie w ogóle należy uznać za przychód w walucie obcej, lecz jedynie wskazuje sposób jego przeliczenia na PLN, jeżeli taki charakter przychodu został już wcześniej ustalony. Ustawodawca nie zawarł legalnej definicji „przychodu w walucie obcej”.

Oznacza to, że pojęcie to należy rekonstruować przy pomocy wykładni systemowej i funkcjonalnej.

W ocenie Zainteresowanych, przychodem w walucie obcej jest takie przysporzenie, którego:

·      źródło zobowiązaniowe,

·      nominalna wartość ekonomiczna,

·      oraz faktyczny przepływ pieniężny

są rzeczywiście powiązane z walutą obcą.

Nie wystarcza zatem samo formalne użycie waluty obcej jako miernika rozrachunkowego, klauzuli waloryzacyjnej albo technicznego sposobu oznaczenia salda. Jeżeli bowiem realne świadczenie zostało spełnione w PLN, a waluta obca służy jedynie do przeliczeń lub ustalania wysokości zobowiązania, to automatyczne zakwalifikowanie całego zdarzenia jako „przychodu w walucie obcej” może prowadzić do wyniku oderwanego od jego rzeczywistej treści ekonomicznej.

W opinii Zainteresowanych na rozumienie przez ustawodawcę przychodów walucie obcej mogą wskazywać przykładowo regulacje dotyczące różnic kursowych. Istotnego argumentu dostarcza tu systemowa wykładnia przepisów o różnicach kursowych. Choć przepisy te dotyczą innej instytucji niż art. 11a ustawy o PIT, to pokazują, jak ustawodawca i organy podatkowe rozumieją związek danego przysporzenia z walutą obcą.

W interpretacjach dotyczących różnic kursowych organy konsekwentnie wskazują, że aby w ogóle mówić o podatkowych różnicach kursowych, nie wystarcza samo odniesienie kontraktu lub należności do waluty obcej. Konieczne jest, aby zarówno należność lub zobowiązanie, jak i jego zapłata, były rzeczywiście związane z walutą obcą. Organy podatkowe wskazują, że dla powstania różnic kursowych „przychód należny bądź koszt musi być wyrażony w walucie obcej oraz zapłata musi nastąpić w walucie obcej”. Podkreśla się, że nie są uznawane za różnice kursowe różnice wynikające z kursów walut, jeżeli np. zobowiązanie jest wyrażone w walucie obcej, ale jego zapłata następuje w PLN, albo odwrotnie.

W tym sensie praktyka interpretacyjna sama rozróżnia:

·      sytuację, w której mamy rzeczywiście do czynienia z operacją walutową,

·      od sytuacji, w której waluta obca występuje jedynie jako punkt odniesienia, podczas gdy ekonomiczna realizacja świadczenia następuje w PLN.

W ocenie Zainteresowanych ten sam sposób myślenia powinien zostać zastosowany do art. 11a ust. 1 ustawy o PIT.

Skoro dla celów różnic kursowych nie wystarcza sama nominalna ekspresja świadczenia w walucie obcej, to tym bardziej nie powinno się przyjmować, że każda kwota oznaczona w CHF automatycznie stanowi „przychód w walucie obcej” w rozumieniu art. 11a.

W praktyce obrotu gospodarczego często spotyka się umowy, w których strony oznaczają cenę lub wynagrodzenie jako równowartość określonej kwoty w EUR albo USD, ale sama zapłata następuje w PLN. Organy podatkowe przy analizie takich przypadków koncentrują się właśnie na tym, czy świadczenie jest faktycznie realizowane w walucie obcej, czy też jedynie waloryzowane kursem waluty. To prowadzi do ważnego wniosku interpretacyjnego: nie każde świadczenie kontraktowo odniesione do waluty obcej jest świadczeniem walutowym sensu stricte. Jeżeli z ekonomicznego i wykonawczego punktu widzenia strony operują PLN, to waluta obca pełni wówczas najczęściej funkcję klauzuli przeliczeniowej lub waloryzacyjnej. Powyższe znajduje potwierdzenie także w orzecznictwie dotyczącym kredytów frankowych. W wyroku z 18 maja 2022 r., II CSKP 202/22, Sąd Najwyższy wyraźnie odróżnił kredyt walutowy od kredytu denominowanego. Wskazał, że kredyt denominowany to taki, w którym kwota kredytu jest wyrażona w walucie obcej, lecz została wypłacona w złotych, według kursu określonego przez bank. Sąd Najwyższy zaakcentował więc, że w tego rodzaju umowie realny transfer środków następuje w PLN, mimo że sama kwota zobowiązania jest wyrażona w CHF. Podobnie TSUE w komunikacie do sprawy C-260/18 (…) opisał kredyt indeksowany do CHF jako umowę, w której wartość kredytu była wyrażona w PLN, ale indeksowana do CHF, przy czym wypłata środków została dokonana w PLN, zaś saldo zadłużenia i raty były wyrażone w CHF. Innymi słowy, sam Trybunał odróżnił realny przepływ środków od walutowego mechanizmu rozrachunkowego. Również w komunikacie do spraw połączonych C- 80/21–C-82/21 wskazano, że kredyty denominowane w CHF zostały zasadniczo zaciągnięte w CHF i wypłacone w złotych polskich (PLN) przy zastosowaniu kursu kupna CHF do PLN. To również potwierdza, że w kredytach frankowych bardzo często występował rozdział pomiędzy walutą salda a walutą realnej wypłaty.

W niniejszej sprawie wcześniejsze kredyty Zainteresowanych – A. i B. - były kredytami określonymi w PLN. Kredyt D. był już formalnie powiązany z CHF, ale został on uruchomiony w dwóch transzach wypłaconych w PLN.

Oznacza to, że:

·      wcześniejsze zadłużenie Zainteresowanych było złotowe,

·      refinansowanie tego zadłużenia nastąpiło w PLN,

·      dodatkowa wypłata również nastąpiła w PLN,

·      Zainteresowani nie otrzymali do faktycznej dyspozycji kapitału w CHF jako walucie obrotu.

Na dalszym etapie bank prowadził saldo zadłużenia w CHF i w ugodzie określił kwotę umorzenia jako 486.766,80 CHF. Następnie wystawił dwa PIT-11, po jednym dla każdego Zainteresowanych, w obu wykazując kwotę 1.072.809,69 zł.

W ocenie Zainteresowanych taka metoda pomija ekonomiczną istotę zdarzenia. Umorzeniu nie podlegało bowiem świadczenie walutowe faktycznie wydane Zainteresowanym w CHF, lecz zobowiązanie, którego gospodarcze źródło sprowadzało się do refinansowania i wypłaty środków w PLN.

Dlatego przychód podatkowy powinien zostać odniesiony do rzeczywistego przysporzenia majątkowego w PLN, a nie do bieżącej złotowej wartości salda technicznie wyrażonego w CHF.

W ocenie Zainteresowanych, skoro dla celów podatkowych kredyt powinien być oceniany przez pryzmat rzeczywistego przepływu środków pieniężnych, a kapitał został faktycznie udostępniony w PLN, to również saldo zadłużenia podlegające późniejszemu umorzeniu powinno zostać odtworzone w walucie polskiej.

Nie ma podstaw, aby kapitał wypłacony w PLN, a następnie sukcesywnie spłacany co do zasady również w PLN, był dla potrzeb ustalenia przychodu z umorzenia rekonstruowany wyłącznie według technicznego salda prowadzonego przez bank w CHF. Prowadziłoby to bowiem do oderwania podstawy opodatkowania od rzeczywistego świadczenia otrzymanego przez kredytobiorców oraz od rzeczywistego ekonomicznego ciężaru spłacanego zobowiązania.

Zainteresowani stoją na stanowisku, że prawidłowy sposób ustalenia salda zadłużenia dla celów podatkowych powinien polegać na przyjęciu jako punktu wyjścia kwoty kapitału faktycznie wypłaconego w PLN, a następnie sukcesywnym pomniejszaniu tego salda o spłaty kapitałowe również ujmowane w PLN, przy zachowaniu oprocentowania wynikającego z umowy kredytowej. Innymi słowy, skoro rzeczywiste udostępnienie kapitału nastąpiło w walucie polskiej, to również jego stopniowa spłata powinna być rozliczana w tej samej walucie, niezależnie od tego, że bank dla własnych celów ewidencyjnych lub rozrachunkowych prowadził saldo kredytu w CHF.

Bez znaczenia dla powyższego pozostaje to, że w pewnym okresie część rat była regulowana bezpośrednio w CHF (tj. od czerwca 2013 r. do sierpnia 2016 r.). Okoliczność ta nie zmienia istoty całego stosunku prawnego ani gospodarczego sensu kredytu, w ramach którego kapitał został wypłacony w PLN, a przez zasadniczą część okresu kredytowania także spłata następowała w PLN.

W konsekwencji, dla ustalenia wysokości przychodu z tytułu umorzenia należy odtworzyć złotowe saldo niespłaconego kapitału, tj. ustalić, jaka część kapitału rzeczywiście wypłaconego w PLN nie została spłacona i od obowiązku zwrotu której bank ostatecznie zwolnił Zainteresowanych. To właśnie ta wartość, a nie aktualna złotowa równowartość salda technicznie wyrażonego w CHF, może stanowić miarodajną podstawę określenia przychodu podatkowego.

Dla zobrazowania skutków przeciwnego podejścia można posłużyć się prostym przykładem. Jeżeli kredytobiorcy faktycznie wypłacono kwotę 1.000.000,00 zł, a przy kursie 2 zł za 1 CHF saldo kredytu zostało technicznie określone jako 500.000,00 CHF, to w razie późniejszego umorzenia całego zobowiązania rzeczywiste przysporzenie majątkowe odpowiada nadal kwocie 1.000.000,00 zł, tj. wartości kapitału rzeczywiście oddanego do dyspozycji w walucie polskiej. Gdyby jednak przyjąć metodę polegającą na mechanicznym przeliczeniu tego salda według późniejszego kursu 4 zł za 1 CHF, należałoby rozpoznać przychód w wysokości 2.000.000,00 zł. Podatek według skali od tak ustalonej kwoty wyniósłby 612.400,00 zł, co oznaczałoby faktyczne opodatkowanie na poziomie 61,24% realnie umorzonego kapitału złotowego. Taki rezultat pozostawałby w oczywistej sprzeczności z konstrukcją podatku dochodowego, który powinien odnosić się do rzeczywistego, definitywnego przysporzenia majątkowego, a nie do wzrostu wartości salda wynikającego wyłącznie ze zmiany kursu waluty pełniącej funkcję miernika rozrachunkowego. Bardzo podobny efekt wystąpił w sprawie Zainteresowanych.

W konsekwencji, zdaniem Zainteresowanych, art. 11a ust. 1 ustawy o PIT nie może być stosowany automatycznie wyłącznie z tej przyczyny, że bank oznaczył saldo i kwotę umorzenia w CHF. Przed zastosowaniem tego przepisu należy najpierw odpowiedzieć na pytanie, czy w ogóle mamy do czynienia z „przychodem w walucie obcej” w znaczeniu materialnym. W przedstawionym stanie faktycznym odpowiedź powinna być negatywna. Kredyt był formalnie powiązany z CHF, lecz: został faktycznie uruchomiony i wypłacony w PLN, służył refinansowaniu zobowiązań złotowych, a umorzenie dotyczyło ekonomicznie długu odpowiadającego kapitałowi postawionemu do dyspozycji w PLN. Dlatego prawidłowe jest stanowisko, zgodnie z którym przychód z tytułu częściowego umorzenia kredytu powinien zostać ustalony według rzeczywistej wartości przysporzenia majątkowego w PLN, a nie przez mechaniczne przeliczenie na złote całej kwoty umorzenia wyrażonej w CHF według bieżącego kursu tej waluty.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Jak stanowi art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:

     pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;

     pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.

Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.

Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.

Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.

Źródła przychodów

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Źródłami przychodów są inne źródła.

Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Umorzenie wierzytelności

Instytucja kredytu została uregulowana przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela prawa do wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem, że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa.

Zgodnie bowiem z instytucją zwolnienia z długu uregulowaną w art. 508 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):

Zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje.

Tak więc dla umorzenia wierzytelności koniecznym jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, czy poprzez oświadczenie).

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Tym samym, umorzoną część kwoty wierzytelności z tytułu zaciągniętego kredytu należy zakwalifikować do przychodu z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Przedmiotem Państwa wątpliwości jest to, czy przychód z tytułu częściowego umorzenia kredytu powinien zostać ustalony według rzeczywistej wartości przysporzenia majątkowego w PLN, a nie przez przeliczenie kwoty umorzenia wyrażonej w CHF według bieżącego kursu tej waluty.

Przychody w walutach obcych

Jako generalną zasadę określającą moment powstania przychodów dla celów podatku dochodowego od osób fizycznych należy traktować przytoczony powyżej art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W myśl natomiast art. 11a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Przychody w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu.

Ocena Państwa sytuacji

Z treści wniosku wynika, że 19 lutego 2025 r. zawarliście Państwo z bankiem ugodę dotyczącą kredytu D. Z ugody wynika, że bank umorzył Państwu 90% salda zadłużenia, tj. 486.766,80 CHF. W związku z zawarciem ugody bank sporządził dwie informacje PIT-11 - po jednej dla każdego z Państwa — i w każdej z nich wykazał taką samą kwotę przychodu, tj. 1.072.809,69 zł, z tytułu umorzenia części kredytu hipotecznego.

Zatem, w związku z częściowym umorzeniem kredytu powstał po Państwa stronie przychód, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. przychód z innych źródeł. W przypadku świadczeń niepieniężnych, datą powstania przychodu jest data umorzenia, zwolnienia z długu, tj. dzień podpisania z bankiem ugody dotyczącej umorzenia. Do przeliczenia kwoty umorzenia wyrażonej CHF ma zastosowanie – zgodnie z art. 11a ust. 1 ww. ustawy – kurs średni walut obcych ogłaszany przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu, tj. poprzedzającego dzień podpisania ugody z bankiem.

Skoro – jak wynika z opisu sprawy -kredyt ten była kredytem powiązanym z walutą CHF, tj. zobowiązanie kredytowe oraz saldo zadłużenia były określane z odwołaniem do waluty franka szwajcarskiego i odnoszącym się do waluty CHF, to nie sposób uznać, że umorzenie części tego kredytu nie jest przychodem w walucie obcej.

Bez znaczenia dla powyższego pozostaje fakt, że zarówno cel kredytu, jak i realne przepływy pieniężne, wypłata środków i spłata wcześniejszego zadłużenia następowały w PLN.

Powyższe potwierdza również zapis z ugody – co wynika z opisu spray – że bank umorzył 90% salda zadłużenia, tj. 486,766,80 CHF.

Odnosząc się dalej do Państwa stanowiska, w istocie sprowadza się ono do wywiedzenia, iż w sprawie nie znajduje zastosowania art. 11a ust. 1 ustawy o PIT. W ocenie organu pozostaje to jednak w sprzeczności z opisem stanu faktycznego, w ramach którego wyraźnie wskazano, iż kredyt z 20 czerwca 2008 r. został udzielony w walucie obcej (zobowiązanie kredytowe oraz saldo zadłużenia były określone z odwołaniem do waluty franka szwajcarskiego). Również spłaty w pewnym okresie od czerwca 2013 r. do sierpnia 2016 r. były dokonywane we franku szwajcarskim. W konsekwencji powyższego kredyt został udzielony w walucie obcej i tak był prowadzony przez Bank. Jednocześnie po zawartej ugodzie na saldzie banku pozostawała kwota zadłużenia wyrażona w CHF, a samego umorzenia Bank dokonał do kwoty wskazanej we wniosku również wyrażonej w CHF. Tym samym w sprawie mamy do czynienia z przychodem, którego źródłem jest umowa wyrażona w walucie obcej i prowadzona przez Bank w walucie obcej. Nie mamy zatem do czynienia ze świadczeniem jedynie wyrażonym poprzez wskazanie waluty obcej, lecz ze świadczeniem opartym o walutę obcą, którego realizacja następowała poprzez przeliczenie świadczenia z waluty obcej na walutę polską. Opis stanu faktycznego świadczy zatem, iż uzyskaliście Państwo kredyt w walucie obcej, którego celem była spłata kredytów uprzednio zawartych w PLN. Nie świadczy powyższe, iż istotą kredytu z 2008 r. było świadczenie jedynie odniesione do CHF, lecz tylko okoliczność ta potwierdza cel spłaty kredytów wyrażonych w PLN poprzez zaciągniecie kredytu walutowego. Gdybyście Państwo faktycznie mieli do czynienia z umową jedynie wyrażona w CHF, to zapewne dokonywalibyście Państwo spłat jedynie w PLN. Tym samym fakt spłaty kredytów złotówkowych z kredytu walutowego, jak również fakt, iż częściowo kredyt ten spłacany był w walucie polskiej nie przekreśla istoty zawartej umowy kredytu jako kredytu zawartego w walucie obcej i tak prowadzonego przez bank. Dokonanie tych czynności stanowi, w ocenie organu dokonywanej przez pryzmat opisu stanu faktycznego jedynie potwierdzenie celu na jaki kredyt został udzielony oraz przewidzianej w umowie kredytowej opcji spłaty w walucie polskiej. Jednocześnie skoro saldo zadłużenia wyrażone zostało w walucie obcej, to nie sposób jest przyjąć, aby spłaty dokonywane w walucie polskiej nie były przeliczane na walutę umowy kredytowej. Reasumując, źródłem przychodu z umorzenia salda zadłużenia jest umowa zawarta w walucie obcej. Przychód poprzez dokonane umorzenie został zatem wyrażony również w walucie obcej i tym samym w sprawie ma zastosowanie art. 11a ust. 1 ustawy o PIT. Bank prawidłowo zatem wystawił PIT-11 wskazując zgodną ze stanem faktycznym kwotę przychodu.

W konsekwencji, w niniejszej sprawie przychód z tytułu częściowego umorzenia kredytu powinien zostać ustalony poprzez przeliczenie kwoty umorzenia wyrażonej w CHF - zgodnie z art. 11a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – według kursu średniego waluty obcej ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu.

Wobec tego, Państwa stanowisko jest nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego obowiązującego w dniu zaistnienia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania

Pan AA (Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego.

Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.

Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine

Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.

  • ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
  • ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
  • ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
  • ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
  • ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (MF/KIS). Dokument urzędowy — reprodukcja dozwolona (art. 4 ustawy o prawie autorskim).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie jej adresata i tylko przy zgodności stanu faktycznego z wnioskiem. Cudza interpretacja ma charakter informacyjny.