0114-KDIP2-2.4010.263.2022.10.S/PK

Interpretacja indywidualna po wyroku sądu - stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

1)  ponownie rozpatruję sprawę Państwa wniosku z 5 grudnia 2022 r. o wydanie interpretacji indywidualnej - uwzględniam przy tym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (data wpływu prawomocnego orzeczenia - 18 maja 2026 r.), i

2)  stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób prawnych w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów dodatkowych wpłat uiszczanych przez Bank do Funduszu Wsparcia Kredytobiorców - jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

5 grudnia 2022 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów dodatkowych wpłat uiszczanych przez Bank do Funduszu Wsparcia Kredytobiorców.

Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

Wnioskodawca jest bankiem krajowym w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2439 ze zm., dalej: „Prawo bankowe”) i podlega nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu CIT w Polsce.

Podstawowym przedmiotem Państwa działalności gospodarczej jest działalność bankowa, prowadzona na podstawie i zgodnie z wymogami Prawa bankowego oraz regulacji Komisji Nadzoru Finansowego. Prowadzona przez Bank działalność bankowa obejmuje m.in. prowadzenie rachunków bankowych, przyjmowanie wkładów pieniężnych, przeprowadzanie bankowych rozliczeń pieniężnych, udzielanie kredytów.

W ramach prowadzonej działalności bankowej Państwo zawarli i posiadają w swoim portfelu umowy o kredyty mieszkaniowe udzielone osobom fizycznym.

Z tego względu mogą Państwo być zobowiązani - proporcjonalnie do wartości bilansowej brutto posiadanego portfela kredytów mieszkaniowych, w przypadku których opóźnienie w spłacie kapitału lub odsetek przekracza 90 dni - do dokonywania wpłat na Fundusz Wsparcia Kredytobiorców (dalej jako: „FWK”) na mocy art. 16a ust. 1 ustawy z 9 października 2015 r. o wsparciu kredytobiorców, którzy zaciągnęli kredyt mieszkaniowy i znajdują się w trudnej sytuacji finansowej (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 298 ze zm.; dalej jako: „ustawa o wsparciu kredytobiorców”) - dalej jako: „Podstawowe wpłaty”.

Ponadto, w 2022 r. Wnioskodawca jest zobowiązany do dokonywania wpłat na FWK na mocy art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2022 r. o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom (Dz. U. z 2022 r. poz. 1488 ze zm.; dalej jako: „Ustawa o finansowaniu społecznościowym”) - dalej jako: „Dodatkowe wpłaty”.

Zgodnie z art. 89 ust. 1 Ustawy o finansowaniu społecznościowym do 31 grudnia 2022 r. kredytodawcy w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy zmienianej w art. 66 (tj. ustawy o wsparciu kredytobiorców) wnoszą dodatkowe wpłaty do Funduszu Wsparcia Kredytobiorców, o którym mowa w art. 14 ustawy zmienianej w art. 66 (tj. Ustawy o wsparciu kredytobiorców), w łącznej kwocie 1 400 000 000 zł.

Zgodnie z ustawowym obowiązkiem, Bank w 2022 r. uiścił i będzie uiszczał Dodatkowe wpłaty w wysokości oraz w terminach wynikających z informacji (pism) otrzymywanych przez Bank od Rady Funduszu Wsparcia Kredytobiorców (dalej jako: “Rada Funduszu”).

Wartość Podstawowych wpłat nie może stanowić kosztów uzyskania przychodów w CIT ze względu na bezpośrednie wyłączenie ich z katalogu kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 76) Ustawy o CIT. Wnioskodawca powziął natomiast wątpliwość co do prawidłowej kwalifikacji podatkowej Dodatkowych wpłat na gruncie Ustawy o CIT.

Pytanie

Czy wartość wpłat, o których mowa w art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2022 r. o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom (Dz. U. z 2022 r. poz. 1488 ze zm.) dokonywanych przez Wnioskodawcę może zostać uznana za koszty uzyskania przychodów Wnioskodawcy, stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy o CIT?

Państwa stanowisko w sprawie

Państwa zdaniem, wartość wpłat, o których mowa w art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2022 r. o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom (Dz. U. z 2022 r. poz. 1488 ze zm.) dokonywanych przez Państwa może zostać uznana za koszty uzyskania przychodów.

UZASADNIENIE STANOWISKA WNIOSKODAWCY

Zgodnie z art. 15 ust. 1 Ustawy o CIT, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 Ustawy o CIT.

W świetle powyższego, podatnik ma prawo do odliczenia dla celów podatkowych wszelkich wydatków, pod warunkiem, że nie zostały one wymienione w art. 16 ust. 1 Ustawy o CIT oraz jeśli wykaże ich związek z prowadzoną działalnością, a ich poniesienie ma lub może mieć wpływ na możliwość powstania przychodu (zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów).

Definicja kosztów uzyskania przychodów sformułowana przez ustawodawcę ma charakter ogólny. Z tego względu, każdy wydatek poniesiony przez podatnika powinien podlegać indywidualnej analizie w celu dokonania jego odpowiedniej kwalifikacji. Wyjątkiem powinna być jedynie sytuacja, gdy ustawa wyraźnie wyłącza możliwość zaliczenia go do konkretnego rodzaju kosztów. W pozostałych przypadkach podatnik jest zobowiązany zbadać istnienie związku przyczynowego pomiędzy poniesieniem kosztu a powstaniem przychodu lub realną szansą powstania przychodów podatkowych, bądź też zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła ich uzyskiwania.

Z ugruntowanego podejścia prezentowanego w doktrynie i orzecznictwie w zakresie interpretacji art. 15 ust. 1 Ustawy o CIT wynika, że aby uznać wydatek za koszt uzyskania przychodów, muszą być spełnione łącznie następujące warunki:

a.  został poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku musi zostać pokryty z zasobów majątkowych podatnika,

b.  jest definitywny (rzeczywisty), tj. wartość poniesionego wydatku nie została podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona,

c.   pozostaje w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą,

d.  poniesiony został w celu uzyskania przychodów, zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów,

e.  został właściwie udokumentowany,

f.    nie może znajdować się w grupie wydatków, których zgodnie z art. 16 ust. 1 ww. ustawy nie uważa się za koszty uzyskania przychodów.

Aby uznać wartość uiszczanych przez Bank Dodatkowych wpłat za koszty uzyskania przychodów konieczne jest spełnienie wszystkich wyżej wymienionych przesłanek.

W kolejnej części wniosku przedstawione zostało podsumowanie przeprowadzonej przez Bank analizy w tym zakresie.

a.  Poniesienie kosztu przez podatnika

Bank dokonał oraz będzie dokonywał Dodatkowych wpłat, ponosząc przy tym ekonomiczny ciężar tych wydatków, tj. powyższe koszty zostaną pokryte z zasobów majątkowych Banku. W tym zakresie dojdzie bowiem do rzeczywistego wypływu własnych środków pieniężnych Banku, a koszty ponoszone w wyniku uiszczania Dodatkowych wpłat nie zostaną poniesione przez inny (trzeci) podmiot w imieniu Banku.

Mając na względzie powyższe, w ocenie Wnioskodawcy, wydatki ponoszone na Dodatkowe wpłaty spełniają przesłankę “poniesienia” z art. 15 ust. 1 Ustawy o CIT.

b.  Definitywność poniesienia kosztu

Poniesienie przez Bank Dodatkowych wpłat ma i będzie miało charakter definitywny. Bank nie otrzyma zwrotu ani innego rodzaju rekompensaty z tytułu poniesionych kosztów na Dodatkowe wpłaty, a w konsekwencji Bank poniesie ich całkowity ekonomiczny ciężar w sposób ostateczny.

W związku z powyższym, w ocenie Wnioskodawcy, wydatki ponoszone na Dodatkowe wpłaty spełniają przesłankę “definitywności” wynikającą z art. 15 ust. 1 Ustawy o CIT.

c.   Związek kosztu z prowadzoną działalnością gospodarczą

W ramach prowadzonej działalności bankowej Bank zawarł i posiada w swoim portfelu umowy o kredyty mieszkaniowe udzielone osobom fizycznym. Z tego względu Bank na mocy art. 89 ust. 1 Ustawy o finansowaniu społecznościowym zobowiązany jest do dokonywania Dodatkowych wpłat. Poniesiony przez Bank wydatek na Dodatkowe wpłaty ma zatem bezpośredni i ścisły związek z prowadzoną przez Bank działalnością gospodarczą tj. czynnościami bankowymi sensu stricte w zakresie udzielania kredytów.

W konsekwencji, zdaniem Wnioskodawcy, wydatki na Dodatkowe wpłaty spełniają warunek związku z działalnością gospodarczą prowadzoną przez Bank.

d.  Celowość poniesienia kosztu

Uiszczanie Dodatkowych wpłat jest realizacją przez Bank ciążących na nim ustawowych obowiązków wynikających z charakteru prowadzonej działalności gospodarczej. Bank - jako podmiot prowadzący regulowaną działalność bankową - musi ponosić szereg kosztów związanych z dostosowywaniem się do wymagań prawnych i regulacyjnych, co pozwala na zabezpieczenie możliwości prowadzenia akcji kredytowej oraz ogólnej działalności bankowej, czyli głównego źródła przychodów Banku podlegających opodatkowaniu CIT.

Ponadto na mocy art. 89 ust. 4 Ustawy o finansowaniu społecznościowym do Dodatkowych wpłat stosuje się odpowiednio m.in. art. 17a ust. 1 Ustawy o wsparciu kredytobiorców. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku niewniesienia wpłaty w terminie Rada Funduszu wzywa kredytodawcę do wniesienia wpłaty wraz z odsetkami ustawowymi naliczonymi począwszy od dnia wymagalności tej wpłaty. W związku z tym, terminowe uiszczanie Dodatkowych wpłat chroni Bank przed poniesieniem dodatkowych kosztów związanych z opóźnieniem w regulacji przedmiotowego zobowiązania. Poniesienie przez Bank wydatków na Dodatkowe wpłaty pozwala zatem na zachowanie i zabezpieczenie źródła przychodów Banku poprzez wywiązanie się z obowiązku ustawowego oraz pozwala uniknąć ponoszenia dodatkowych kosztów w postaci odsetek ustawowych czy kosztów związanych z egzekucją przedmiotowych wpłat.

Mając na względzie powyższe, w ocenie Wnioskodawcy, uiszczanie Dodatkowych wpłat należy uznać za celowe w świetle art. 15 ust. 1 Ustawy o CIT.

e.  Udokumentowanie poniesienia kosztu

W zakresie przesłanki udokumentowania kosztu, Bank pragnie zauważyć, że podstawa i wysokość uiszczanych Dodatkowych wpłat wynika z dokumentów otrzymywanych przez Bank od Rady Funduszu. Ponadto, Bank będzie w stanie udokumentować fakt poniesienia wydatku związanego z Dodatkowymi wpłatami oraz wysokość tego kosztu m.in. dokumentem potwierdzenia zlecenia i zrealizowania przelewu bankowego oraz dyspozycją odpowiednich księgowań.

W związku z powyższym, w ocenie Wnioskodawcy, warunek odpowiedniego udokumentowania poniesienia kosztu należy uznać za spełniony w świetle art. 15 ust. 1 Ustawy o CIT.

f.    Brak zastosowania wyłączenia z art. 16 ust. 1 Ustawy o CIT

Zgodnie z art. 15 ust. 1 Ustawy o CIT, kosztami uzyskania przychodów nie są koszty wymienione w art. 16 ust. 1 Ustawy o CIT. Podatnik nie może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów takich kosztów, które zostały enumeratywnie wymienione w tym przepisie. Zdaniem Wnioskodawcy, Dodatkowe wpłaty nie spełniają przesłanek do uznania ich za koszty wyłączone z kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 Ustawy o CIT. W szczególności, w ocenie Wnioskodawcy, w odniesieniu do Dodatkowych wpłat zastosowania nie powinien znaleźć pkt 76) i pkt 77) niniejszego przepisu.

Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 77) Ustawy o CIT nie uważa się za koszty uzyskania przychodów kwot, o których mowa w art. 8a ust. 7 Ustawy z dnia 9 października 2015 r. o wsparciu kredytobiorców, którzy zaciągnęli kredyt mieszkaniowy i znajdują się w trudnej sytuacji finansowej.

Jak wynika z powyższego, z kosztów uzyskania przychodów w CIT zostały wyłączone kwoty, o których mowa w art. 8a ust. 7 Ustawy o wsparciu kredytobiorców, tj. kwoty pokrywane z własnych środków kredytodawców przeznaczane na wsparcie lub pożyczkę na spłatę zadłużenia przez kredytobiorców (w przypadku spełnienia warunków dla udzielenia takiego wsparcia).

W ocenie Wnioskodawcy, wyłączenie wynikające z art. 16 ust. 1 pkt 77) Ustawy o CIT nie znajdzie zastosowania w odniesieniu do Dodatkowych wpłat, jako że kwoty wyłączone z kosztów uzyskania przychodów wskazane w powołanym przepisie nie dotyczą wpłat na FWK, tylko środków pieniężnych wpłacanych w związku z bezpośrednim wsparciem dla kredytobiorców uregulowanym na gruncie Ustawy o wsparciu kredytobiorców.

Jednocześnie na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 76) Ustawy o CIT, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wpłat na Fundusz Wsparcia Kredytobiorców, o których mowa w art. 16a ust. 1 Ustawy z dnia 9 października 2015 r. o wsparciu kredytobiorców, którzy zaciągnęli kredyt mieszkaniowy i znajdują się w trudnej sytuacji finansowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 1516 i 1535).

Jak wynika z powyższego, z kosztów uzyskania przychodów w CIT zostały wyłączone wpłaty na FWK uiszczane na podstawie art. 16a ust. 1 Ustawy o wsparciu kredytobiorców (zdefiniowane w niniejszym wniosku jako „Podstawowe wpłaty”).

Zdaniem Wnioskodawcy, wyłączenie wynikające z art. 16 ust. 1 pkt 76) Ustawy o CIT - pomimo tego, że dotyczy wpłat na FWK - nie znajdzie zastosowania w odniesieniu do Dodatkowych wpłat, za czym przemawia szereg argumentów przedstawionych przez Wnioskodawcę w dalszej części niniejszego wniosku.

• Brak tożsamości pomiędzy Podstawowymi wpłatami a Dodatkowymi wpłatami

Przede wszystkim, Wnioskodawca pragnie wskazać, że Podstawowe wpłaty, o których mowa w art. 16a ust. 1 Ustawy o wsparciu kredytobiorców są odrębnymi wpłatami - wynikającymi z innej podstawy prawnej - od Dodatkowych wpłat.

Obowiązek uiszczania Dodatkowych wpłat został uregulowany na gruncie art. 89 ust. 1 Ustawy o finansowaniu społecznościowym. Jak wynika z tego przepisu:

Do dnia 31 grudnia 2022 r. kredytodawcy w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy zmienianej w art. 66 wnoszą dodatkowe wpłaty do Funduszu Wsparcia Kredytobiorców, o którym mowa w art. 14 ustawy zmienianej w art. 66, w łącznej kwocie 1 400 000 000 zł.

Przez ustawę zmienianą, o której mowa w powołanym artykule rozumieć należy Ustawę o wsparciu kredytobiorców.

A zatem, należy podkreślić, że podstawa prawna dla uiszczania Dodatkowych wpłat jest odmienna od podstawy prawnej uiszczania Podstawowych wpłat, do których referuje art. 16 ust. 1 pkt 76) Ustawy o CIT.

Ponadto, warto także zwrócić uwagę, że art. 89 Ustawy o finansowaniu społecznościowym referuje do Ustawy o wsparciu kredytobiorców jedynie w ograniczonym zakresie.

Jak wynika bowiem z art. 89 ust. 2 Ustawy o finansowaniu społecznościowym: Terminy wpłat, o których mowa w ust. 1, oraz ich wysokość określa, w drodze uchwały, Rada Funduszu Wsparcia Kredytobiorców. Przepisy art. 16a ust. 2-2b i 4-6 ustawy zmienianej w art. 66, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się odpowiednio (podkreślenie Wnioskodawcy).

Ponadto, art. 89 ust. 3 Ustawy o finansowaniu społecznościowym stanowi, że:

Do dochodzenia należności z tytułu wpłat, o których mowa w ust. 1, przepisy art. 17a ust. 1-3 ustawy zmienianej w art. 66 stosuje się odpowiednio (podkreślenie Wnioskodawcy).

W konsekwencji, Wnioskodawca chce zauważyć, że wśród regulacji, które winny znaleźć odpowiednie zastosowanie do Dodatkowych wpłat brak jest art. 16a ust. 1 Ustawy o wsparciu kredytobiorców powoływanego na gruncie art. 16 ust. 1 pkt 76) Ustawy o CIT.

Fakt, że ustawodawca nakazuje do Dodatkowych wpłat stosować odpowiednio przepisy o Podstawowych wpłatach stanowi dowód na to, że są to odrębne tytuły i tak też powinny one być rozpatrywane na gruncie Ustawy o CIT.

Na odmienny charakter Dodatkowych wpłat wskazuje również umiejscowienie tej regulacji w Ustawie o finansowaniu społecznościowym. Regulacja dotycząca Dodatkowych wpłat figuruje bowiem w Rozdziale X Ustawy o finansowaniu społecznościowym zatytułowanym: „Przepisy epizodyczne, przejściowe i końcowe”.

Zatem regulacja zawarta w art. 89 ust. 1 Ustawy o finansowaniu społecznościowym ze względu na określone odstępstwa od Ustawy o wsparciu kredytobiorców, a także ściśle określony czas i zakres obowiązywania (tj. w odniesieniu do opłat uiszczanych do 31 grudnia 2022 r.) może zostać uznana za regulację o charakterze epizodycznym. Tym samym, zdaniem Wnioskodawcy, epizodyczny i jednorazowy charakter Dodatkowych wpłat dodatkowo potwierdza ich indywidualny i odrębny od Podstawowych wpłat charakter.

• Konstrukcja przepisów dotyczących kosztów uzyskania przychodów

Należy wskazać, że sposób sformułowania przepisów dotyczących wydatków enumeratywnie wyłączonych z kosztów uzyskania przychodów na mocy art. 16 ust. 1 Ustawy o CIT jest precyzyjny i ścisły. Oznacza to, że ustawodawca wyłączył z kosztów uzyskania przychodów tylko ściśle określone w tym przepisie wydatki. W art. 16 ust. 1 Ustawy o CIT nie sposób znaleźć sformułowania „w szczególności”, co potwierdza zamknięty charakter katalogu wydatków wyłączonych z kosztów uzyskania przychodów zawartym w art. 16 ust 1 Ustawy o CIT.

W świetle powyższego, zdaniem Wnioskodawcy, art. 16 ust. 1 Ustawy o CIT nie zawiera wyłączenia odnoszącego się do Dodatkowych wpłat uiszczanych na mocy art. 89 Ustawy o finansowaniu społecznościowym. Co więcej, Wnioskodawca chce zauważyć, że Ustawa o finansowaniu społecznościowym regulująca obowiązek opłacania Dodatkowych wpłat nie dokonała zmiany Ustawy o CIT poprzez rozszerzenie katalogu kosztów, które nie są uważane za koszty uzyskania przychodów.

Zdaniem Banku, gdyby intencją ustawodawcy było wyłączenie z kosztów uzyskania przychodów Dodatkowych wpłat, ustawodawca dokonałby takiego wyłączenia wprost w Ustawie o CIT w sposób wyraźny. Skoro zatem ustawodawca nie postąpił analogicznie z wyłączeniem z kosztów uzyskania przychodów Dodatkowych wpłat, tak jak to ma miejsce w stosunku do wpłat, o których mowa w art. 16a ust. 1 Ustawy o wsparciu kredytobiorców (Podstawowych wpłat), należy uznać, iż wyłączenie Dodatkowych wpłat z kosztów uzyskania przychodów nie było intencją ustawodawcy.

• Zakaz stosowania wykładni rozszerzającej w stosunku do art. 16 ust. 1 Ustawy o CIT

Na zakończenie Wnioskodawca pragnie zwrócić uwagę na zasadę interpretacji ścisłej wszystkich przepisów podatkowych. Zgodnie z poglądem utrwalonym w orzecznictwie i w doktrynie przepisy ustaw podatkowych należy wykładać ściśle, a więc z wyłączeniem wykładni rozszerzającej, i to zarówno w odniesieniu do przepisów dotyczących przywilejów podatkowych, jak i dotyczących obowiązków podatkowych (tak m.in. M. Bilewska, „Pojęcie wykładni rozszerzającej w orzecznictwie”, PS 2013, nr 11-12, s. 64-73).

Do powyższej zasady w kontekście analizowanego w niniejszym wniosku art. 16 ust. 1 Ustawy o CIT odniósł się Naczelny Sąd Administracyjny (dalej również jako: „NSA”) w wyroku z 2 lutego 1995 r., sygn.: SA/Kr 2480/94. W orzeczeniu tym NSA wskazał, iż: „Interpretując przepis art. 16 ust. 1 PDOPrU trzeba mieć na uwadze, iż stanowi on odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 15 PDOPrU, a zatem jego wykładnia nie może być rozszerzająca i musi być ścisła”.

Podobne stanowisko zostało zaprezentowane na przestrzeni kolejnych lat m.in. w wyrokach:

• NSA z 16 grudnia 2020 r., sygn.: II FSK 3444/18, w którym NSA stwierdził, że: „Przepis art. 16 ust. 1 pkt 71 PDOPrU stanowi wyjątek od wyrażonej w art. 15 ust. 1 PDOPrU zasady ogólnej dotyczącej zaliczania wydatków do kosztów uzyskania przychodów. W tym miejscu wskazać należy na regułę, że wyjątków nie należy interpretować rozszerzająco (exceptiones non sunt extendendae). (...) (M. Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki, Warszawa 2017, s. 302)”.
• Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 21 stycznia 2009 r., sygn.: III SA/Wa 1601/08, w którym sąd stwierdził, że: „Ogólną zasadą interpretacyjną przepisów ustanawiających wyjątek od pewnej reguły, pozostaje, iż przepisy te nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej. Tylko więc, gdy zostanie jednoznacznie wykazane, że dany rodzaj kosztów bez wątpienia mieści się w zakresie jednej z norm zawartych w przepisach art. 16 ust. 1 PDOPrU, możliwe jest nieuznanie takiego kosztu za koszt uzyskania przychodów. Oczywiście poza przypadkami, kiedy koszt taki nie spełnia wymogów określonych w art. 15 ust. 1 PDOPrU”.

W konsekwencji, zdaniem Wnioskodawcy, interpretacja art. 16 ust. 1 pkt 76) czy pkt 77) Ustawy o CIT jako wyłączającego z kosztów uzyskania przychodów również wpłaty uiszczane na podstawie art. 89 ust. 1 Ustawy o finansowaniu społecznościowym stanowiłoby niedopuszczalną wykładnię rozszerzającą art. 16 ust. 1 Ustawy o CIT.

Biorąc pod uwagę przedstawioną analizę, zdaniem Wnioskodawcy, wartość wpłat, o których mowa w art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2022 r. o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom (Dz. U. z 2022 r. poz. 1488 ze zm.) dokonywanych przez Wnioskodawcę może zostać uznana za koszty uzyskania przychodów Wnioskodawcy, stosownie do art. 15 ust. 1 Ustawy o CIT.

Mając na uwadze powyższe Wnioskodawca wnosi o potwierdzenie prawidłowości stanowiska przedstawionego na wstępie.

Interpretacja indywidualna

Rozpatrzyłem Państwa wniosek z 5 grudnia 2022 r. - 2 lutego 2023 r. wydałem dla Państwa interpretację indywidualną znak 0114-KDIP2-2.4010.263.2022.1.PK, w której uznałem Państwa stanowisko za nieprawidłowe.

Interpretację doręczono Państwu 2 lutego 2023 r.

Skarga na interpretację indywidualną

Pismem z 1 marca 2023 r. wnieśli Państwo skargę na tę interpretację do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarga wpłynęła 2 marca 2023 r.

W skardze wnosili Państwo o:

1.  uchylenie zaskarżonej interpretacji podatkowej,

2.  zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Pismem z 31 marca 2023 r. znak 0114-KDIP2-2.4010.263.2022.2.PK udzieliłem odpowiedzi na Państwa skargę.

Postępowanie przed sądem administracyjnym

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną z 2 lutego 2023 r. znak 0114-KDIP2-2.4010.263.2022.1.PK.

Pismem znak (…) z 12 września 2023 r. została wniesiona skarga kasacyjna organu.

Następnie pismem z 30 marca 2026 r. znak 0110-KWR3.4020.68.2023.3.BP złożono wniosek o wycofanie skargi kasacyjnej organu.

Wyrok, który uchylił interpretację indywidualną, stał się prawomocny od 31 marca 2026 r.

Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął do organu 18 maja 2026 r.

Ponowne rozpatrzenie wniosku - wykonanie wyroku

Zgodnie z art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”):

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Wykonuję obowiązek, który wynika z tego przepisu, tj.:

• uwzględniam ocenę prawną i wskazania dotyczące postępowania, które wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie;
• ponownie rozpatruję Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej - stwierdzam, że stanowisko, które Państwo przedstawili we wniosku, jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zasady kwalifikowania wydatków do kosztów uzyskania przychodów określają przepisy art. 15 oraz 16 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2587, dalej: „ustawa CIT”).

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy CIT:

Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. (…)

Definicja sformułowana przez ustawodawcę ma charakter ogólny. Z tego względu każdorazowy wydatek poniesiony przez podatnika powinien podlegać indywidualnej analizie w celu dokonania jego kwalifikacji prawnej. Wyjątkiem jest jedynie sytuacja, gdy ustawa wyraźnie wskazuje jego przynależność do kategorii kosztów uzyskania przychodów lub wyłącza możliwość zaliczenia go do tego rodzaju kosztów. W pozostałych przypadkach należy natomiast zbadać istnienie związku przyczynowego pomiędzy poniesieniem kosztu a powstaniem przychodu lub realną szansą powstania przychodów podatkowych, bądź też zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła ich uzyskiwania.

Innymi słowy oznacza to, że dla kwalifikacji prawnej danego kosztu istotne znaczenie ma cel, w jakim został poniesiony. Wydatek zostanie uznany za koszt uzyskania przychodów, jeżeli pomiędzy jego poniesieniem, a powstaniem, zwiększeniem bądź też możliwością powstania przychodu istnieje związek przyczynowy.

Aby wydatek poniesiony przez podatnika stanowił dla niego koszt uzyskania przychodu, muszą być spełnione następujące warunki:

• został poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku musi on zostać pokryty z zasobów majątkowych podatnika (nie stanowią kosztu uzyskania przychodu podatnika wydatki, które zostały poniesione na działalność podatnika przez osoby inne niż podatnik),
• jest definitywny (rzeczywisty), tj. wartość poniesionego wydatku nie została podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona,
• pozostaje w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą,
• poniesiony został w celu uzyskania, zachowania lub zabezpieczenia przychodów lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętych przychodów,
• został właściwie udokumentowany,
• nie może znajdować się w grupie wydatków, których zgodnie z art. 16 ust. 1 ww. ustawy nie uważa się za koszty uzyskania przychodów.

Powyższe oznacza, że wszystkie poniesione wydatki, po wyłączeniu enumeratywnie wymienionych w przywołanym art. 16 ust. 1 ustawy CIT, mogą stanowić koszt uzyskania przychodów, o ile pozostają w związku przyczynowo - skutkowym z osiągniętymi przychodami, w tym służą zachowaniu albo zabezpieczeniu funkcjonowania źródła przychodu.

Generalnie należy przyjąć, że kosztami uzyskania przychodów są wszelkie racjonalnie i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, których celem jest osiągnięcie przychodów, bądź też zabezpieczenie lub zachowanie tego źródła przychodów, o ile w myśl przepisów ww. ustawy nie podlegają wyłączeniu z tych kosztów. Przy czym, związek przyczynowy pomiędzy poniesieniem wydatku a osiągnięciem przychodu bądź zachowaniem lub zabezpieczeniem jego źródła należy oceniać indywidualnie w stosunku do każdego wydatku. Z oceny tego związku powinno wynikać, że poniesiony wydatek obiektywnie może przyczynić się do osiągnięcia przychodu bądź służyć zachowaniu lub zabezpieczeniu źródła przychodów. Zauważyć przy tym należy, że konieczność poniesienia danego wydatku nie może wynikać z zaniedbań lub sprzecznych z prawem działań podatnika.

W tym miejscu należy zauważyć, że ustawodawca nie definiuje, co należy rozumieć pod pojęciami: „w celu” osiągnięcia przychodu, jak i „zachowanie” lub „zabezpieczenie” źródła przychodów.

Zgodnie z definicjami zawartymi w Słowniku języka polskiego PWN, pojęcie:

a)  „celowość” oznacza: „przydatność do jakichś potrzeb”, „świadome zmierzanie do celu”, „taki przebieg zjawisk, zdarzeń, działań ludzkich, jakby w swym rozwoju zmierzały one do określonego celu”,

b)  „zabezpieczyć” oznacza: „zapewnienie ochrony przed czymś niebezpiecznym lub szkodliwym”, „uczynienie bezpiecznym”, „zapewnienie utrzymania czegoś w dotychczasowym stanie”, „zapewnienie komuś środków do życia”, „zapewnienie zaspokojenia roszczenia lub wykonanie kary”, natomiast

c)  „zachować” oznacza: „pozostać w posiadaniu czegoś”, „dochować coś w niezmienionym stanie mimo upływu czasu lub niesprzyjających okoliczności”, „uchronić przed zapomnieniem”.

Można więc przyjąć, że koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów to takie koszty, które są poniesione w trakcie dążenia do uzyskania przychodów. Określony cel musi być widoczny w momencie ponoszenia kosztu. Ponadto, poniesione koszty winny omawiany cel realizować lub co najmniej zakładać jego realność. Koszty poniesione na zachowanie źródła przychodu to takie koszty, które poniesione zostały, aby przychody z danego źródła przychodów w dalszym ciągu występowały w nienaruszonym stanie oraz aby takie źródło w ogóle dalej istniało. Natomiast jako zabezpieczenie źródła przychodów powinno się przyjmować koszty poniesione na ochronienie istniejącego źródła przychodów, w taki sposób, aby to źródło funkcjonowało w bezpieczny sposób.

Wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, po wyłączeniu zastrzeżonych w ustawie, są kosztami uzyskania przychodów, o ile pozostają w związku przyczynowo-skutkowym z osiąganymi przychodami lub służą zachowaniu bądź zabezpieczeniu źródła przychodów.

Zatem kosztami uzyskania przychodów z danego źródła przychodów są wszelkie racjonalne i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, których celem jest osiągnięcie przychodów, zabezpieczenie i zachowanie danego źródła przychodów.

Katalog wydatków niestanowiących kosztów uzyskania przychodów, pomimo ich związku z przychodami i prowadzoną działalnością gospodarczą zawarty został w art. 16 ust. 1 ustawy CIT. Należy jednak pamiętać, że samo wyliczenie kosztów, których nie uważa się za koszty uzyskania przychodów, nie stwarza domniemania, że wszelkie pozostałe koszty, które nie są zamieszczone w art. 16 ust. 1 ustawy CIT, zostaną ex lege uznane za koszty uzyskania przychodów.

Ponadto, należy mieć na względzie, że uznając dany wydatek za koszt uzyskania przychodu, podatnik odnosi ewidentne korzyści, bowiem koszt uzyskania przychodu zmniejsza podstawę opodatkowania. Zatem możliwość kwalifikowania konkretnego wydatku jako kosztu uzyskania przychodu, uzależniona jest od rzetelnej i całościowej oceny tego, czy w świetle wszystkich występujących w sprawie okoliczności, przy zachowaniu należytej staranności, podatnik w momencie dokonywania wydatku mógł i powinien wiedzieć, że wydatek ten przyczyni się do powstania, zachowania lub zabezpieczenia przychodu.

Wydatek zostanie uznany za koszt uzyskania przychodów, jeżeli pomiędzy jego poniesieniem a powstaniem, zwiększeniem bądź też możliwością powstania przychodu zaistnieje związek przyczynowy i koszt nie będzie objęty dyspozycją art. 16 ust. 1 ustawy CIT.

Z opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca jest bankiem krajowym działającym na podstawie przepisów ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz.U. z 2021 poz. 2439, dalej: „Prawo bankowe”). W ramach prowadzonej działalności bankowej Państwo zawarli i posiadają w swoim portfelu umowy o kredyty mieszkaniowe udzielone osobom fizycznym.

W ramach prowadzonej działalności bankowej Państwo zawarli i posiadają w swoim portfelu umowy o kredyty mieszkaniowe udzielone osobom fizycznym. Z tego względu mogą Państwo być zobowiązani do dokonywania wpłat na Fundusz Wsparcia Kredytobiorców (dalej jako: „FWK”) na mocy art. 16a ust. 1 ustawy z 9 października 2015 r. o wsparciu kredytobiorców, którzy zaciągnęli kredyt mieszkaniowy i znajdują się w trudnej sytuacji finansowej (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 298 ze zm.; dalej jako: „ustawa o wsparciu kredytobiorców”) - dalej jako: „Podstawowe wpłaty”.

Ponadto, w 2022 r. Wnioskodawca jest zobowiązany do dokonywania wpłat na FWK na mocy art. 89 ust. 1 ustawy z 7 lipca 2022 r. o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom (Dz. U. z 2022 r. poz. 1488 ze zm.; dalej jako: „Ustawa o finansowaniu społecznościowym”) - dalej jako: „Dodatkowe wpłaty”.

Zgodnie z art. 89 ust. 1 Ustawy o finansowaniu społecznościowym do 31 grudnia 2022 r. kredytodawcy w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy zmienianej w art. 66 (tj. ustawy o wsparciu kredytobiorców) wnoszą dodatkowe wpłaty do Funduszu Wsparcia Kredytobiorców, o którym mowa w art. 14 ustawy zmienianej w art. 66 (tj. Ustawy o wsparciu kredytobiorców), w łącznej kwocie 1 400 000 000 zł.

Zgodnie z ustawowym obowiązkiem, Bank w 2022 r. uiścił Dodatkowe wpłaty w wysokości oraz w terminach wynikających z informacji (pism) otrzymywanych przez Bank od Rady Funduszu Wsparcia Kredytobiorców (dalej jako: „Rada Funduszu”).

Mają Państwo świadomość, że wartość Podstawowych wpłat nie może stanowić kosztów uzyskania przychodów w CIT ze względu na bezpośrednie wyłączenie ich z katalogu kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 76) Ustawy o CIT.

Przedmiotem Państwa wątpliwości jest możliwość zaliczenia Dodatkowej wpłaty na Fundusz Wsparcia Kredytobiorców dokonywanej przez Bank na podstawie ustawy o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom do kosztów uzyskania przychodów zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy CIT.

Jak przyjmuje się przy tym w literaturze, artykuły 15 i 16 ustawy CIT mają podstawowe znaczenie w określaniu dochodu i obliczonego od tego dochodu podatku dochodowego od osób prawnych. Dochód podatkowy ze źródła przychodów stanowi różnicę między przychodami uzyskiwanymi z jednego z dwóch źródeł opisanych w art. 12 ustawy CIT a kosztami uzyskania przychodów z tego źródła zdefiniowanymi w art. 15 i 16 ustawy CIT (zob. P. Małecki, M. Mazurkiewicz, CIT. Podatki i rachunkowość. Komentarz, wyd. XII, opubl. LEX/el, komentarz do art. 15 ustawy CIT).

Z wniosku wynika, że przesłanki uznania wydatku za koszt uzyskania przychodu Banku są w przypadku Dodatkowych wpłat spełnione, bowiem:

• wydatek jest ponoszony przez Bank tj. pomniejsza jego masę majątkową i jest pokrywany z zasobów majątkowych Banku,
• jest definitywny, tj. wartość poniesionego wydatku nie jest Wnioskodawcy w jakikolwiek sposób zwracana,
• wydatek ponoszony jest w związku z prowadzoną przez Bank działalnością gospodarczą (działalności bankową),
• jest ponoszony w celu uzyskania, zachowania lub zabezpieczenia przychodów,
• jest właściwie dokumentowany, oraz
• nie znajduje się w grupie wydatków, których nie uważa się za koszty uzyskania przychodów (art. 16 ustawy CIT).

Dokonując szczegółowej analizy ostatniego ze wskazanych powyżej warunków, tj. przepisów wyłączających określone wydatki z kategorii kosztów uzyskania przychodów, zasadnym jest odwołanie się do artykułu 16 ust. 1 ustawy CIT, w którym ustawodawca wymienił wydatki uznane za niestanowiące kosztów uzyskania przychodów.

Artykuł 16 ust. 1 ustawy CIT, zawiera zamknięty katalog tzw. kosztów negatywnych, tzn. kosztów rozpoznawanych rachunkowo, natomiast niestanowiących kosztów w rozliczeniu podatkowym. Koszty wymienione w tym przepisie z woli ustawodawcy nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodu, przy czym z racji na zamknięty charakter wyliczenia zawartego w art. 16 ust. 1 ustawy CIT nie można ich interpretować w sposób rozszerzający.

Ocena charakteru dodatkowej wpłaty do Funduszu Wsparcia Kredytobiorców i jej kwalifikacji prawnopodatkowej na gruncie art. 16 ust. 1 pkt 76 ustawy CIT wymaga przeanalizowania kluczowych regulacji dotyczących Funduszu Wsparcia Kredytobiorców.

Otóż na mocy art. 14 ust. 1 ustawy o wsparciu kredytobiorców, którzy zaciągnęli kredyt mieszkaniowy (t. j. Dz. U. 2024 poz. 1385 swego rodzaju systemem wsparcia dla kredytobiorców, którzy znaleźli się w trudnej sytuacji finansowej i są zobowiązani do spłaty rat kredytu mieszkaniowego.

Wspomniany Fundusz utworzony został 5 grudnia 2015 r., wtedy weszła częściowo w życie ustawa z 9 października 2015 r. o wsparciu kredytobiorców znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej, którzy zaciągnęli kredyt mieszkaniowy, to znaczy wszedł w życie jej art. 14 (stanowiący stricte o Funduszu), art. 15 (stanowiący o Radzie Funduszu Wsparcia Kredytobiorców) oraz art. 25 (stanowiący o poinformowaniu przez Radę Funduszu kredytodawców o wysokości i terminie wpłaty pierwszej składki do Funduszu w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie art. 14 i 15 tej ustawy).

Pozostałe przepisy tej ustawy weszły w życie 19 lutego 2016 r., w tym art. 16 ust. 2 tej ustawy stanowiący o wpłatach kredytodawców na Fundusz (korespondujący z art. 14 ust. 2 pkt 1 tej ustawy stanowiącym o tym, że Środki Funduszu pochodzą, m.in. z wpłat kredytodawców, dokonywanych zgodnie z art. 16 ust. 2) oraz art. 24 wprowadzający, nieistotną z punktu widzenia niniejszej sprawy, zmianę w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Podkreślić w tym miejscu należy, że w art. 16 ust. 7 ustawy o wsparciu przewidziano po upływie 6 miesięcy - od 31 grudnia 2018 r. - mechanizm zwrotu środków, które nie zostały użyte lub zarezerwowane na udzielenie wsparcia.

Z kolei istotna zmiana w ww. przepisach została wprowadzona ustawą z 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o wsparciu kredytobiorców znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej, którzy zaciągnęli kredyt mieszkaniowy oraz niektórych innych ustaw. Zmiany te wprowadzono od 1 stycznia 2020 r., przy czym, z punktu widzenia analizowanej sprawy, istotna jest:

• nowelizacja art. 14 ust. 2 pkt 1
• nowelizacja art. 16,
• wprowadzenie do ustawy art. 16a oraz
• wprowadzenie do ustawy CIT art. 16 ust. 1 pkt 76.

Tą nowelizacją zmieniono brzmienie art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy o wsparciu kredytobiorców, przesądzając, że środki Funduszu Wsparcia Kredytobiorców pochodzą z wpłat kredytodawców, dokonywanych zgodnie z art. 16a ust. 1 (przed nowelizacją dokonywanych zgodnie z art. 16 ust. 2).

Do ustawy został również dodany art. 16a stanowiący o kwartalnych wpłatach dokonywanych przez kredytodawców.

Zgodnie ww. przepisem:

Na Fundusz składają się kwartalne wpłaty dokonywane przez kredytodawców.

Kolejne ustępy art. 16a określiły zasady ustalania wysokości wskazanych kwartalnych wpłat oraz zasady ich uiszczania. Jednocześnie na mocy art. 2 ww. ustawy nowelizującej (z 4 lipca 2019 r.) w ustawie CIT do art. 16 ust. 1 dodano pkt 76.

W myśl art. 16 ust. 1 pkt 76 ustawy CIT:

Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów: wpłat na Fundusz Wsparcia Kredytobiorców, o których mowa w art. 16a ust. 1 ustawy z dnia 9 października 2015 r. o wsparciu kredytobiorców, którzy zaciągnęli kredyt mieszkaniowy i znajdują się w trudnej sytuacji finansowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 298 i 1488).

Co również istotne, zgodnie z art. 16a ust. 2b ustawy o wsparciu:

Wysokość wpłat na Fundusz powinna zapewniać stałe utrzymanie środków Funduszu na poziomie zabezpieczającym bieżące realizowanie umów, o których mowa w art. 8 ust. 1

- czyli na wsparcie lub pożyczkę na spłatę zadłużenia, które przyznawane są odpowiednio na podstawie umowy o udzieleniu wsparcia lub umowy pożyczki na spłatę zadłużenia zawieranej przez kredytobiorcę z kredytodawcą.

Natomiast ustawą z 7 lipca 2022 r. o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom (Dz. U. z 2022 r., poz. 1448), która wprowadza, m.in. możliwość zawieszenia przez kredytobiorców spłaty kredytu hipotecznego udzielonego w walucie polskiej przez okres do ośmiu miesięcy w latach 2022 -2023 („wakacje kredytowe”), kredytodawcy na podstawie uchwały Rady Funduszu zobowiązani zostali do uiszczania dodatkowych wpłat na Fundusz Wsparcia Kredytobiorców w celu zasilenia Funduszu dodatkowo kwotą 1,4 mld zł.

Zauważyć zatem należy, że Fundusz Wsparcia Kredytobiorców z uwagi na zmieniające się uwarunkowania społeczno-gospodarcze funkcjonuje w nowej formule. Powyższe jest reakcją na pogłębiający się kryzys w sektorze kredytów hipotecznych i umożliwia pozyskiwanie środków finansowych na prawidłowe funkcjonowanie Funduszu, stosownie do aktualnego zapotrzebowania.

Stosownie do art. 89 ustawy o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom ustalono, że:

1. Do dnia 31 grudnia 2022 r. kredytodawcy w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy zmienianej w art. 66 wnoszą dodatkowe wpłaty do Funduszu Wsparcia Kredytobiorców, o którym mowa w art. 14 ustawy zmienianej w art. 66, w łącznej kwocie 1 400 000 000 zł.

2. Terminy wpłat, o których mowa w ust. 1, oraz ich wysokość określa, w drodze uchwały, Rada Funduszu Wsparcia Kredytobiorców. Przepisy art. 16a ust. 2-2b i 4-6 ustawy zmienianej w art. 66, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się odpowiednio.

3. Do dochodzenia należności z tytułu wpłat, o których mowa w ust. 1, przepisy art. 17a ust. 1-3 ustawy zmienianej w art. 66 stosuje się odpowiednio.

Ustawą o finansowaniu wprowadzono zatem odrębny - od obowiązku wynikającego z art. 16a ust. 1 ustawy o wsparciu kredytobiorców - obowiązek „dodatkowej wpłaty do Funduszu Wsparcia Kredytobiorców”.

W efekcie przedmiotowej zmiany oprócz ciążącego dotychczas na kredytodawcach obowiązku dokonywania kwartalnych wpłat, o którym mowa w art. 16a ust. 1 ustawy o wsparciu kredytobiorców, został nałożony odrębny obowiązek wynikający z art. 89 ust. 1 ustawy o finansowaniu.

Wprawdzie obowiązek wynikający z art. 16a ust. 1 ustawy o wsparciu kredytobiorców oraz obowiązek wynikający z art. 89 ust. 1 ustawy o finansowaniu wykazują szereg cech wspólnych - ponoszone są przez te same podmioty, a więc kredytodawców w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o wsparciu. Wnoszone są na rzecz tego samego, powołanego na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy o wsparciu, Funduszu Wsparcia Kredytobiorców. Służą też temu samemu celowi, tj. mają stanowić zasilenie Funduszu gwarantującego wsparcie finansowe osobom fizycznym zobowiązanym do spłaty kredytu mieszkaniowego, które znalazły się w trudnej sytuacji finansowej - jednakże stanowią one odrębne obowiązki (wynikające z odrębnych przepisów prawa).

Wskazana odrębność znajduje dodatkowe potwierdzenie w tym, że zgodnie z art. 89 ust. 2 i 3 ustawy o finansowaniu „dodatkowych wpłat do Funduszu Wsparcia Kredytobiorców”, wybrane przepisy art. 16a i 17a ustawy o wsparciu kredytobiorców „stosuje się odpowiednio”.

Jeżeli więc „dodatkowe wpłaty do Funduszu Wsparcia Kredytobiorców” byłyby opłatami, o których mowa w art. 16a ust. 1 ustawy o wsparciu kredytobiorców, to nie tylko nie byłoby w ogóle konieczności wskazywania w przepisach zasadności stosowania art. 16a i 17a ustawy o wsparciu (skoro stanowiłoby to oczywistą konsekwencję tożsamości obu wpłat/obowiązków), a tym bardziej nie byłoby konieczności stosowania ich „odpowiednio”.

Powyższe rozważania są o tyle istotne, że analizowany w niniejszej sprawie i dotyczący wyłączeń z kosztów uzyskania przychodów art. 16 ust. 1 pkt 76 ustawy CIT nie odnosi się do wpłat na Fundusz Wsparcia Kredytobiorców jako takich, lecz ściśle do „wpłat na Fundusz Wsparcia Kredytobiorców, o których mowa w art. 16a ust. 1 ustawy z dnia 9 października 2015 r. o wsparciu kredytobiorców (...)".

Gdyby wolą ustawodawcy było objęcie wyłączeniem z kosztów uzyskania przychodów również dodatkowych wpłat, to niewątpliwie w ustawie o finansowaniu dokonałby stosownej zmiany brzmienia art. 16 ust. 1 pkt 76 ustawy CIT albo w treści art. 89 ust. 2 i 3 ustawy o finansowaniu odesłałby do odpowiedniego stosowania art. 16 ust. 1 pkt 76 ustawy o CIT - czego jednak nie uczynił.

Odnosząc się do Państwa wątpliwości wskazać należy, że Dodatkowa wpłata do Funduszu Wsparcia Kredytobiorców spełnia wszystkie przesłanki dla zaliczenia jej do kosztów uzyskania przychodów Banku, w szczególności.

• uiszczenie Dodatkowej wpłaty do Funduszu Wsparcia Kredytobiorców wiąże się z uszczupleniem majątku Banku - Fundusz Wsparcia Kredytobiorców jest jednostką odrębną od Banku,
• poniesienie kosztów wynikających z Dodatkowej wpłaty do Funduszu Wsparcia Kredytobiorców ma charakter definitywny, tj. Dodatkowa wpłata faktycznie i definitywnie jest pokryta z majątku Banku,
• konieczność uiszczenia Dodatkowej wpłaty do Funduszu Wsparcia Kredytobiorców pozostaje w ścisłym związku z prowadzoną przez Bank działalnością gospodarczą,
• uiszczanie Dodatkowej wpłaty do Funduszu Wsparcia Kredytobiorców jest realizacją przez Bank ciążących na nim ustawowych obowiązków wynikających z charakteru prowadzonej działalności gospodarczej. Terminowe dokonywanie wpłat pozwala uniknąć negatywnych konsekwencji dla Banku przewidzianych w art. 138 ust. 3 Prawa bankowego, co tym samym przekłada się bezpośrednio na zachowanie albo zabezpieczenie przez Bank źródła jego przychodów,
• podstawa oraz wysokość uiszczanej Dodatkowej wpłaty do Funduszu Wsparcia Kredytobiorców wynika z dokumentów otrzymywanych przez Bank od Rady Funduszu Wsparcia Kredytobiorców.

Biorąc pod uwagę przedstawiony opis sprawy i obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa podatkowego należy stwierdzić, że Dodatkowa wpłata wnoszona do Funduszu Wsparcia Kredytobiorców może zostać zaliczona przez Bank do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o CIT.

Wydatki ponoszone przez Bank z tytułu wpłaty do Funduszu Wsparcia Kredytobiorców wnoszone na podstawie art. 89 ust. 1 ustawy o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom nie są objęte wyłączeniem, o którym mowa w art. 16 ust. 1 pkt 76 ustawy CIT.

W konsekwencji Państwa stanowisko należało uznać za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy:

• stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia;
• zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dniu wydania pierwotnej interpretacji.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

W odniesieniu do powołanych przez Państwa interpretacji indywidualnych należy stwierdzić, że zostały wydane w indywidualnych sprawach i nie są wiążące dla organu wydającego przedmiotową interpretację. Powołane interpretacje nie stanowią źródła prawa, wiążą strony w konkretnej indywidualnej sprawie, więc zawartych w nich stanowisk organów podatkowych nie można wprost przenosić na grunt innej sprawy. Każdą sprawę organ jest zobowiązany rozpatrywać indywidualnie.

Odnosząc się natomiast do przywołanych przez Państwa wyroków należy zaznaczyć, że orzeczenia sądowe są wiążące jedynie w sprawach, w których zapadły. Natomiast organ, mimo że w ocenie indywidualnych spraw podatników posiłkuje się wydanymi rozstrzygnięciami sądów i innych organów, to nie ma możliwości zastosowania ich wprost, ponieważ nie stanowią materialnego prawa podatkowego.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

• Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
• Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej::

1)  z zastosowaniem art. 119a;

2)  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3)  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

• Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

• w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
• w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.