taxmachine.pl

0114-KDIP2-2.4010.194.2026.4.AS

Interpretacja indywidualna2026-07-17Dyrektor Krajowej Informacji SkarbowejAktualna

Brak powstania przychodu w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT z tytułu wsparcia doradczego otrzymanego nieodpłatnie od Ministra (...).

Interpretacja indywidualna
- stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób prawnych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

11 maja 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie braku powstania przychodu w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT z tytułu wsparcia doradczego otrzymanego nieodpłatnie od Ministra (...). Uzupełnili go Państwo - w  odpowiedzi na wezwanie - pismem z 1 lipca 2026 r. (data wpływu 2 lipca 2026 r.). Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

X (dalej: „Wnioskodawca” lub „X”) państwowa osoba prawna, o której mowa w art. (...) ustawy z dnia (...)

X są zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług (dalej: „VAT”) oraz podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych (dalej: „CIT”).

Wnioskodawca posiada numer identyfikacji podatkowej (NIP): (...) oraz numer REGON: (...). Siedziba Wnioskodawcy mieści się przy ul. (...).

X działają w oparciu o przepisy ustawy (...) i wykonują zadania o charakterze publicznym, w tym zarządzają majątkiem Skarbu Państwa w postaci (...). Specyfika ustrojowa X łącząca cechy podmiotu publicznego z cechami podatnika VAT i  CIT powoduje, że w licznych obszarach działalności pojawiają się zagadnienia wymagające rozstrzygnięcia przez organy podatkowe w drodze interpretacji indywidualnych.

Niniejszy wniosek dotyczy skutków podatkowych planowanego zawarcia przez X ze (...) Ministrem (...) (dalej: Minister albo Zamawiający) porozumienia o współpracy w sprawie wsparcia doradczego dla projektu pn. (...) (dalej: „Projekt” albo „Porozumienie”).

1.  Charakterystyka Wnioskodawcy i podstawy prawne działalności

X jest państwową osobą prawną powołaną na mocy ustawy z dnia (...)

Zgodnie z art. (,,,), X jest odpowiedzialny za realizację zadań z zakresu (...), stanowiących zadania publiczne wykonywane przez Skarb Państwa. X posiada rozbudowaną strukturę organizacyjną obejmującą (...) rozlokowane na terenie całego kraju.

W zakresie swoich uprawnień właścicielskich X wykonują prawa Skarbu Państwa w  stosunku do:

(...).

X są jednocześnie zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT, w zakresie w jakim wykonują czynności podlegające opodatkowaniu na podstawie ustawy o VAT (np. najem, dzierżawa składników majątkowych, sprzedaż usług).

W zakresie realizacji zadań publicznych o charakterze władczym lub administracyjnym X korzystają z wyłączenia podmiotowego, o którym mowa w art. 15 ust. 6 ustawy o VAT.

2.  Projekt i jego tło faktyczne

X planują zawarcie z Ministrem (...) porozumienia o  współpracy w sprawie wsparcia doradczego dla Projektu pn. (...)

Fundamentem Projektu jest wola oceny potencjału (...) i rozważenie możliwości wybudowania (...)

Polska dysponuje znacznym, lecz wciąż niedostatecznie wykorzystanym potencjałem (...). Realizacja Projektu wpisywałaby się w cele polityki energetycznej Rzeczypospolitej Polskiej, której elementem jest dążenie do zwiększenia udziału odnawialnych źródeł energii w krajowym miksie energetycznym, zgodnie z założeniami Polityki Energetycznej Polski do 2040 r. oraz zobowiązaniami wynikającymi z  prawa Unii Europejskiej.

W ramach Projektu analizowane będą dwa zasadnicze zagadnienia o kluczowym znaczeniu dla określenia możliwego modelu realizacji inwestycji (...):

Pierwsze zagadnienie dotyczy oceny dopuszczalności możliwości realizacji inwestycji (...) przez X jako inwestycji własnych w szczególności w oparciu o art. (...), jako działalności związanej z wytwarzaniem energii elektrycznej w instalacjach odnawialnych źródeł energii (OZE). Kwestia ta wymaga szczegółowej analizy prawnej obejmującej zakres kompetencji X, granice przedmiotu ich działalności oraz relację przepisów ustawy (...) do przepisów szczególnych regulujących rynek energii elektrycznej, w tym do ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne oraz ustawy z dnia 20  lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii.

Drugie zagadnienie dotyczy oceny dopuszczalności możliwości wykorzystania lub/i udostępniania gruntów, nieruchomości, infrastruktury (...) lub urządzeń (...) pozostających w  zarządzie X. Analiza ta będzie uwzględniała status X jako podmiotu wykonującego uprawnienia właścicielskie Skarbu Państwa w stosunku do gruntów (...), a także przepisy art. (...), dotyczące oddawania gruntów w użytkowanie oraz gospodarowania nieruchomościami i urządzeniami (...).

Projekt znajduje się na etapie przygotowawczym i analitycznym. Na moment zawarcia Porozumienia oraz uzyskania wsparcia doradczego nie będzie przesądzone, czy Projekt zostanie zrealizowany w  formule partnerstwa publiczno-prywatnego (PPP) w rozumieniu ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1637; dalej: ustawa o PPP), w formule inwestycji własnej X, w modelu udostępnienia infrastruktury podmiotowi zewnętrznemu, czy też Projekt nie będzie realizowany wcale.

3.  Charakterystyka wsparcia doradczego

Wsparcie doradcze, które X zamierzają uzyskać na podstawie Porozumienia zawartego z  Ministrem, będzie miało charakter kompleksowy i wieloaspektowy obejmie doradztwo prawne, ekonomiczno-finansowe oraz techniczne dotyczące możliwości realizacji Projektu w formule PPP lub w innym modelu.

W szczególności doradztwo będzie obejmowało:

1)  analizę prawną dopuszczalności poszczególnych modeli realizacji Projektu, w tym ocenę podstaw prawnych do realizacji inwestycji (...) przez X jako inwestycji własnych w oparciu o art. (...);

2)  ocenę efektywności realizacji przedsięwzięcia w formule PPP, sporządzoną zgodnie z  wymogami art. 3a ustawy o PPP (tzw. ocena efektywności PPP), stanowiącą obligatoryjny element procedury poprzedzającej wybór partnera prywatnego;

3)  analizę możliwości zastosowania przepisów art. (...) przy ukształtowaniu modelu udostępnienia lub wykorzystania gruntów, nieruchomości, infrastruktury (...) lub urządzeń (...) w związku z ewentualną realizacją Projektu;

4)  aktualizację założeń formalnoprawnych, technicznych i ekonomicznych Projektu, przeprowadzenie konsultacji rynkowych oraz wsparcie w przygotowaniu i prowadzeniu postępowania zmierzającego do wyboru partnera prywatnego w przypadku kontynuowania dalszych etapów współpracy.

Doradztwo będzie realizowane etapowo. Uruchomienie kolejnych etapów albo podetapów doradztwa będzie uzależnione od wyników wcześniejszych analiz oraz od uzgodnień pomiędzy Ministrem i X. Podstawowy zakres doradztwa obejmujący analizę prawną dopuszczalności zastosowania poszczególnych modeli realizacji Projektu stanowi warunek umożliwiający podjęcie przez X decyzji o ewentualnej kontynuacji dalszych etapów współpracy.

4.  Umowa z doradcą zewnętrznym i mechanizm finansowania wsparcia doradczego

Postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego na wybór doradcy zewnętrznego zostanie przygotowane i przeprowadzone przez Ministra we współpracy z X, zgodnie z  przepisami ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1320).

Umowa o świadczenie usług doradczych zostanie zawarta przez Ministra z wybranym doradcą zewnętrznym. X nie będą stroną tej umowy i tym samym nie będą wierzycielem ani dłużnikiem w stosunku do doradcy zewnętrznego z tytułu usług doradczych.

Doradca zewnętrzny będzie wykonywał usługi na podstawie umowy zawartej z Ministrem. Rola X w realizacji Porozumienia będzie miała charakter organizacyjny, techniczny i pomocniczy będzie polegała w szczególności na:

a)  uzgadnianiu dokumentacji z Ministrem i doradcą zewnętrznym;

b)  opiniowaniu propozycji uruchamiania poszczególnych etapów doradztwa;

c)  przekazywaniu dokumentów niezbędnych do wykonania analiz;

d)  opiniowaniu jakości prac doradcy zewnętrznego.

Koszty doradztwa zewnętrznego będą ponoszone przez Ministra z budżetu państwa, z części 34, której dysponentem jest Minister. X nie będzie wypłacał wynagrodzenia doradcy zewnętrznemu, nie będzie ponosił kosztów usług doradczych świadczonych przez doradcę zewnętrznego oraz nie będzie otrzymywał środków pieniężnych przeznaczonych na finansowanie tych usług.

Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu zdarzenia przyszłego

Na pytanie, czy będą Państwo korzystali z rezultatów prac doradcy zewnętrznego? Jeśli tak, na jakich warunkach? Jakie postanowienia w tym zakresie będą wynikały z zawartego Porozumienia z  Ministerstwem (...)?

Odpowiedzieli Państwo: Tak. X będzie korzystał z rezultatów prac doradcy zewnętrznego w zakresie niezbędnym do realizacji celu Porozumienia, tj. oceny dopuszczalności i zasadności realizacji Projektu oraz możliwych modeli jego dalszej realizacji. Rezultaty prac doradcy będą służyły podjęciu decyzji, czy Projekt będzie kontynuowany, a jeżeli tak - czy w formule inwestycji własnej X, PPP, udostępnienia infrastruktury podmiotowi zewnętrznemu albo w innym dopuszczalnym modelu.

Na pytanie, czy wykonywane przez Państwa czynności polegające w szczególności na przekazywaniu dokumentacji, udostępnianiu informacji oraz opiniowaniu materiałów przygotowanych przez doradcę zewnętrznego będą stanowiły realizację Państwa obowiązków ustawowych wynikających z  przepisów prawa czy też obowiązki te powstaną wyłącznie na podstawie zawartego Porozumienia?

Odpowiedzieli Państwo: Czynności X wykonywane na etapie objętym Porozumieniem będą pozostawały w związku z ich ustawowymi zadaniami oraz statusem podmiotu wykonującego uprawnienia właścicielskie Skarbu Państwa wobec określonych gruntów, nieruchomości, infrastruktury (...) i urządzeń (...). Porozumienie nie tworzy odrębnej usługi świadczonej przez X na rzecz Ministra. Określa jedynie zasady współpracy, wymiany informacji i udziału X w pracach analitycznych dotyczących Projektu. Jeżeli w wyniku tych prac Projekt będzie kontynuowany w formule inwestycji własnej X, będzie to stanowiło odrębny, późniejszy etap realizacji Projektu.

Na pytanie, czy w związku z wykonywaniem czynności objętych Porozumieniem będą Państwo otrzymywali od Ministra jakiekolwiek świadczenie pieniężne lub niepieniężne, poza możliwością korzystania z rezultatów prac doradcy zewnętrznego?

Odpowiedzieli Państwo: Nie. X nie będzie otrzymywał od Ministra żadnych świadczeń pieniężnych ani niepieniężnych poza możliwością korzystania z rezultatów prac doradcy zewnętrznego w zakresie wynikającym z Porozumienia. X nie będzie stroną umowy z  doradcą, nie będzie wypłacał doradcy wynagrodzenia ani nie będzie otrzymywał od Ministra środków na finansowanie usług doradczych.

Na pytanie, jakich konkretnie zakupów w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego dotyczy pytanie nr 3?

Odpowiedzieli Państwo: Pytanie nr 3 dotyczy wyłącznie ewentualnych zakupów własnych X, udokumentowanych fakturami wystawionymi na X, ponoszonych w związku z  udziałem w realizacji Porozumienia. Na obecnym etapie nie jest możliwe wskazanie zamkniętego katalogu takich zakupów. Mogą one dotyczyć w szczególności wydatków organizacyjnych, technicznych, analitycznych lub pomocniczych związanych z udziałem X w pracach dotyczących Projektu. Pytanie nr 3 nie dotyczy usług doradcy zewnętrznego nabywanych przez Ministra.

Na pytanie, na kogo będą wystawiane faktury dokumentujące nabycie towarów i usług związanych z  uczestnictwem w realizacji Porozumienia?

Odpowiedzieli Państwo: Faktury dokumentujące usługi doradcy zewnętrznego będą wystawiane na Ministra, ponieważ to Minister będzie stroną umowy z doradcą i nabywcą tych usług. X nie będą nabywcą usług doradcy zewnętrznego i nie będą odliczały podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych na Ministra. Jeżeli w związku z realizacją Porozumienia X poniosą własne wydatki, faktury dokumentujące te zakupy będą wystawiane na X. Tylko takie faktury mogą być objęte pytaniem X o prawo do odliczenia podatku naliczonego.

Na pytanie, do jakich czynności będą wykorzystywane przez X efekty realizacji Porozumienia?

a)  opodatkowanych podatkiem od towarów i usług według właściwych stawek;

b)  zwolnionych od podatku od towarów i usług;

c)  niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?

- prosimy wskazać uwzględniając fakt, czy ich wykorzystanie przekłada/przełoży się na obszar działalności opodatkowanej podatkiem VAT, działalności zwolnionej od podatku VAT oraz działalności niepodlegającej opodatkowaniu.

Odpowiedzieli Państwo: Efekty realizacji Porozumienia będą wykorzystywane przede wszystkim do oceny dopuszczalności i zasadności kontynuowania Projektu oraz wyboru możliwego modelu jego realizacji. Na obecnym etapie nie jest przesądzone, czy Projekt będzie realizowany jako inwestycja własna X, w formule PPP, przez odpłatne udostępnienie gruntów, nieruchomości, infrastruktury (...) lub urządzeń (...), czy też nie będzie realizowany. W przypadku kontynuacji Projektu w formule inwestycji własnej efekty Porozumienia mogą zostać wykorzystane do czynności opodatkowanych VAT, w szczególności związanych z wytwarzaniem i sprzedażą energii elektrycznej.

W przypadku modelu odpłatnego udostępnienia składników majątkowych efekty Porozumienia mogą zostać wykorzystane do czynności opodatkowanych VAT, o ile odpłatne udostępnienie będzie podlegało opodatkowaniu VAT. Efekty Porozumienia mogą również służyć czynnościom niepodlegającym VAT, w szczególności wykonywaniu zadań publicznych X, analizie możliwości gospodarowania mieniem Skarbu Państwa oraz podjęciu decyzji o braku kontynuacji Projektu. Na obecnym etapie X nie zakładają wykorzystania efektów Porozumienia do czynności zwolnionych od VAT.

Na pytanie, jeżeli efekty realizacji Porozumienia będą służyły różnym rodzajom działalności, to czy będą Państwo w stanie bezpośrednio przyporządkować ponoszone wydatki do poszczególnych rodzajów czynności?

Odpowiedzieli Państwo: X będzie dokonywał bezpośredniego przyporządkowania wydatków do poszczególnych rodzajów czynności, jeżeli charakter danego wydatku będzie na to pozwalał. Jeżeli dany wydatek będzie związany wyłącznie z czynnościami opodatkowanymi VAT, zostanie przypisany do tej działalności. Jeżeli dany wydatek będzie związany wyłącznie z  czynnościami niepodlegającymi VAT, X nie będzie odliczał podatku naliczonego od tego wydatku. Jeżeli dany wydatek będzie służył jednocześnie czynnościom opodatkowanym VAT oraz czynnościom niepodlegającym VAT i nie będzie możliwe jego bezpośrednie przyporządkowanie, X dokona odliczenia podatku naliczonego wyłącznie w zakresie związanym z  czynnościami opodatkowanymi, przy zastosowaniu właściwego sposobu proporcjonalnego przypisania.

Pytania:

1.  Czy czynności wykonywane przez X na rzecz Ministra w ramach Porozumienia polegające w szczególności na przekazywaniu dokumentacji, udostępnianiu informacji oraz opiniowaniu materiałów przygotowanych przez doradcę zewnętrznego stanowią odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, a w szczególności czy prawo X do korzystania z rezultatów prac doradcy zewnętrznego stanowi wynagrodzenie za te czynności;

2.  Czy wsparcie doradcze otrzymane przez X nieodpłatnie od Ministra stanowi przychód podatkowy Wnioskodawcy w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT jako nieodpłatne świadczenie uzyskane przez podatnika?

3.  Czy Wnioskodawca będzie uprawniony do odliczenia podatku naliczonego VAT wynikającego z faktur dokumentujących wydatki poniesione przez X w związku z uczestnictwem w realizacji Porozumienia?

Interpretacja dotyczy rozstrzygnięcia w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych i stanowi odpowiedź na pytania nr 2 w tym zakresie. W  przedmiocie podatku od towarów i usług (pytania nr 1 i 3) zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Państwa stanowisko w sprawie

Zdaniem Wnioskodawcy, wsparcie doradcze otrzymane przez X nieodpłatnie od Ministra nie stanowi przychodu podatkowego w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT.

Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT, przychodem jest wartość otrzymanych rzeczy lub praw, a także wartość innych świadczeń w naturze, w tym wartość rzeczy i praw otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie, a także wartość innych nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń. Przychód z tytułu nieodpłatnych świadczeń powstaje jednak wyłącznie wówczas, gdy podatnik w sensie ekonomicznym uzyskuje rzeczywiste przysporzenie majątkowe, które nie wiąże się z żadnym ekwiwalentem ze strony świadczeniobiorcy.

W analizowanej sytuacji wsparcie doradcze jest finansowane z budżetu państwa, którego X są częścią w szerokim znaczeniu jako państwowa osoba prawna. Doradztwo ma na celu wyłącznie ustalenie, czy i w jakim modelu możliwa jest realizacja inwestycji (...), a tym samym czy w ogóle możliwe jest wygenerowanie przez X dodatkowych przychodów lub realizacja celów publicznych w zakresie OZE. Uzyskanie wsparcia doradczego nie powoduje dla X żadnego trwałego przysporzenia majątkowego Wnioskodawca nie nabywa bowiem żadnych aktywów ani praw, lecz jedynie uzyskuje analizy i opinie, które umożliwią mu podjęcie decyzji inwestycyjnej. Tym samym brak jest podstaw do rozpoznania przychodu z tytułu nieodpłatnych świadczeń.

Niezależnie od powyższego, Wnioskodawca wskazuje, że nawet gdyby organ interpretacyjny przyjął odmienne stanowisko co do kwalifikacji wsparcia doradczego jako nieodpłatnego świadczenia, należy rozważyć możliwość zastosowania zwolnienia lub wyłączenia przewidzianego dla transferów majątkowych pomiędzy jednostkami sektora finansów publicznych lub podmiotami realizującymi zadania publiczne, o ile takie wyłączenie wynikałoby z odrębnych przepisów lub indywidualnych okoliczności sprawy.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku  jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 554; dalej: „ustawa o CIT”), nie zawiera definicji przychodu. W art. 12 ustawy o CIT wymienione zostały jednak przykładowe rodzaje przychodów, moment ich powstania i wyłączenia z katalogu przychodów.

Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT:

Przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe.

Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT:

Przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności wartość otrzymanych rzeczy lub praw, a także wartość innych świadczeń w naturze, w tym wartość rzeczy i praw otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie, a także wartość innych nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń, z wyjątkiem świadczeń związanych z używaniem środków trwałych otrzymanych przez samorządowe zakłady budżetowe i instytucje gospodarki budżetowej w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych oraz spółki użyteczności publicznej z wyłącznym udziałem jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków od Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków w nieodpłatny zarząd lub używanie.

Z powołanego art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT wynika, że gdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą otrzyma nieodpłatne świadczenie (lub świadczenie częściowo odpłatne) obowiązany jest wykazać z tego tytułu przychód podatkowy. Co istotne, przysporzenie majątkowe musi być powiązane z uzyskaniem przez podatnika korzyści niezwiązanej z jakikolwiek świadczeniem ekwiwalentnym.

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych, zaliczając nieodpłatne lub częściowo odpłatne świadczenie do czynników kształtujących podstawę opodatkowania, nie precyzuje przy tym, co należy rozumieć przez „nieodpłatne” czy „częściowo odpłatne świadczenie”, ograniczając się jedynie do wskazania w art. 12 ust. 5-6a ustawy, sposobu i kryteriów ustalania wartości nieodpłatnych i częściowo odpłatnych świadczeń.

Mimo, że ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych nie definiuje pojęcia „nieodpłatnego świadczenia”, to jednak w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowała się linia orzecznicza, zgodnie z którą pojęcie to ma szerszy zakres, niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności osób prawnych, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy” (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2002 r. sygn. akt FPS 9/02, potwierdzona uchwałą powiększonego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2006 r. sygn. akt II FPS 1/06).

Aby móc w pełni zdefiniować pojęcie „nieodpłatne” zasadnym jest także odwołanie się do wykładni gramatycznej, zgodnie z którą odpłacać to „oddawać komuś coś w zamian”, odpłatny zaś to „taki, za który się płaci, wymagający zapłacenia, zwrot kosztów” (Nowy Słownik Języka Polskiego PWN, Warszawa 2002).

Zatem nieodpłatnym świadczeniem są wszystkie zdarzenia prawne lub gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, tj. niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie w majątku podatnika mające konkretny wymiar finansowy.

O nieodpłatnym świadczeniu, mającym cechy przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym można więc mówić tylko w sytuacji, gdy:

  • podmiot, na rzecz którego dokonywane jest tego rodzaju świadczenie odnosi korzyść, a więc musi zaistnieć u niego trwałe przysporzenie majątkowe,
  • korzyść ta musi zostać odniesiona kosztem innego podmiotu, a więc powinna istnieć możliwość ustalenia kto poniósł ekonomiczny ciężar owego przesunięcia majątkowego,
  • korzyść musi mieć konkretny wymiar finansowy,
  • świadczenie musi mieć charakter nieodpłatny - nie może ono zatem wiązać się z jakimkolwiek ekwiwalentem ze strony podatnika.

Nieodpłatnym świadczeniem jest zatem uzyskana przez podatnika wymierna korzyść majątkowa niezwiązana z poniesieniem wydatków, powstaniem kosztów, z obowiązkiem uiszczenia wynagrodzenia lub inną formą ekwiwalentu. Nieodpłatne świadczenie ma miejsce, gdy świadczeniu jednego z podmiotów nie towarzyszy świadczenie drugostronne, co w konsekwencji wyraża się w zaistnieniu stanu, w którym po stronie przyjmującego dochodzi do zwiększenia aktywów bądź zmniejszenia pasywów. Świadczenia otrzymującego, aby podlegały opodatkowaniu, muszą zatem prowadzić do pojawienia się po stronie podmiotu je otrzymującego przychodu, czyli korzyści majątkowej, która może wystąpić w dwóch postaciach: prowadzi do powiększenia aktywów, co jest zwykłym skutkiem wypłaty pieniędzy, albo do zaoszczędzenia wydatków, co może być następstwem świadczenia rzeczowego lub w formie usługi. W wyniku takiego świadczenia w majątku podmiotu otrzymującego nie pojawia się wprawdzie realny dochód (w znaczeniu ekonomicznym), ale ponieważ znaczenie dochodu na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych jest szersze, zaoszczędzenie wydatków musi być traktowane na równi z przyrostem majątku.

Najbardziej istotną dla pojęcia „nieodpłatnego świadczenia” jest przesłanka dotycząca ekwiwalentności, pozwalająca na stwierdzenie, kiedy mamy do czynienia ze świadczeniem nieodpłatnym. Tylko świadczenia nieekwiwalentne mogą stanowić przychód podatkowy po stronie otrzymującego. Ekwiwalentność, która wyłącza możliwość powstania przychodu podatkowego z tytułu nieodpłatnego przysporzenia, oznacza wystąpienie świadczenia wzajemnego. Ekwiwalentność nie może wystąpić ani w momencie dokonywania świadczenia, ani w jakimkolwiek momencie w przyszłości. Jeżeli bowiem występuje ekwiwalent, jest też korzyść po drugiej stronie, a więc wyłączona jest możliwość uznania świadczenia za nieodpłatne. Przysporzenie w majątku podatnika musi mieć dla niego pewną wartość, którą można wyrazić w wymiarze finansowym. Chodzi o to, by świadczenie otrzymane bez wynagrodzenia było dla otrzymującego wartościowe. Świadczenie nieodpłatne będące przychodem podatkowym powinno wynikać z dwustronnego stosunku, tzn. powinien istnieć możliwy do identyfikacji podmiot świadczący oraz podmiot otrzymujący. Wynika to wprost z brzmienia ustawy, która mówi o świadczeniu, a nie o przysporzeniu. Zgodnie z definicją słownikową „świadczenie” oznacza obowiązek wykonania lub przekazania czegoś na czyjąś rzecz.

Należy podkreślić, że o świadczeniu wzajemnym możemy mówić wówczas, gdy podmiot uzyskujący świadczenie wykonuje ekwiwalentne świadczenie na rzecz podmiotu, od którego to świadczenie uzyskuje. Brak świadczenia wzajemnego świadczy natomiast o braku ekwiwalentności.

Pojęcie „ekwiwalentny” należy rozumieć jako równoważny, równowartościowy, współmierny, identyczny, analogiczny, tożsamy. Podnieść także należy, że ekwiwalentność ta powinna odnosić się do dwóch konkretnych podmiotów udzielających sobie wzajemnych świadczeń.

Jak wynika z opisanego przez Państwa zdarzenia przyszłego, działają Państwo w oparciu o przepisy ustawy (...) i wykonują zadania o charakterze publicznym, w tym zarządzają majątkiem Skarbu Państwa w postaci gruntów (...), infrastrukturą (...) oraz urządzeniami (...).

Planują Państwo zawarcie z Ministrem (...) porozumienia o  współpracy w  sprawie wsparcia doradczego dla Projektu pn. (...). Fundamentem Projektu jest wola oceny potencjału (...) i rozważenie możliwości wybudowania (...). Projekt znajduje się na etapie przygotowawczym i analitycznym.

Wsparcie doradcze, które zamierzają Państwo uzyskać na podstawie Porozumienia zawartego z  Ministrem (...) („Minister”, „Zamawiający”), będzie miało charakter kompleksowy i  wieloaspektowy obejmie doradztwo prawne, ekonomiczno-finansowe oraz techniczne dotyczące możliwości realizacji Projektu w formule PPP lub w innym modelu.

W szczególności doradztwo będzie obejmowało:

1)  analizę prawną dopuszczalności poszczególnych modeli realizacji Projektu, w tym ocenę podstaw prawnych do realizacji inwestycji hydroenergetycznych przez X jako inwestycji własnych w oparciu o art. (...);

2)  ocenę efektywności realizacji przedsięwzięcia w formule PPP, sporządzoną zgodnie z  wymogami art. 3a ustawy o PPP (tzw. ocena efektywności PPP), stanowiącą obligatoryjny element procedury poprzedzającej wybór partnera prywatnego;

3)  analizę możliwości zastosowania przepisów art. (...) przy ukształtowaniu modelu udostępnienia lub wykorzystania gruntów, nieruchomości, infrastruktury (...) lub urządzeń (...) w związku z ewentualną realizacją Projektu;

4)  aktualizację założeń formalnoprawnych, technicznych i ekonomicznych Projektu, przeprowadzenie konsultacji rynkowych oraz wsparcie w przygotowaniu i prowadzeniu postępowania zmierzającego do wyboru partnera prywatnego w przypadku kontynuowania dalszych etapów współpracy.

Doradztwo będzie realizowane etapowo. Uruchomienie kolejnych etapów albo podetapów doradztwa będzie uzależnione od wyników wcześniejszych analiz oraz od uzgodnień pomiędzy Ministrem i Państwem. Umowa o świadczenie usług doradczych zostanie zawarta przez Ministra z  wybranym doradcą zewnętrznym. Państwo nie będą stroną tej umowy i tym samym nie będą wierzycielem ani dłużnikiem w stosunku do doradcy zewnętrznego z tytułu usług doradczych. Doradca zewnętrzny będzie wykonywał usługi na podstawie umowy zawartej z Ministrem.

Państwa rola w realizacji Porozumienia będzie miała charakter organizacyjny, techniczny i pomocniczy będzie polegała w szczególności na:

a. uzgadnianiu dokumentacji z Ministrem i doradcą zewnętrznym;

b. opiniowaniu propozycji uruchamiania poszczególnych etapów doradztwa;

c. przekazywaniu dokumentów niezbędnych do wykonania analiz;

d. opiniowaniu jakości prac doradcy zewnętrznego.

Tym samym czynności X. wykonywane na etapie objętym Porozumieniem będą pozostawały w związku z ich ustawowymi zadaniami oraz statusem podmiotu wykonującego uprawnienia właścicielskie Skarbu Państwa wobec określonych gruntów, nieruchomości, infrastruktury (...) i urządzeń (...).

Koszty doradztwa zewnętrznego będą ponoszone przez Ministra z budżetu państwa, z części 34, której dysponentem jest Minister. Wyjaśnili Państwo, że nie będą Państwo wypłacali wynagrodzenia doradcy zewnętrznemu, nie będą Państwo ponosili kosztów usług doradczych świadczonych przez doradcę zewnętrznego oraz nie będą Państwo otrzymywali środków pieniężnych przeznaczonych na finansowanie tych usług.

Tym samym wykazali Państwo, że nie będą otrzymywali od Ministra żadnych świadczeń pieniężnych ani niepieniężnych poza możliwością korzystania z rezultatów prac doradcy zewnętrznego w zakresie wynikającym z Porozumienia, nie będą stroną umowy z  doradcą, nie będą wypłacali doradcy wynagrodzenia, ani nie będą otrzymywali od Ministra środków na finansowanie usług doradczych.

Państwa wątpliwości na gruncie podatku CIT dotyczą braku powstania przychodu w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT z tytułu wsparcia doradczego otrzymanego nieodpłatnie od Ministra (...).

Państwa zdaniem w opisywanym zdarzeniu przyszłym nie powstanie przychód z nieodpłatnych świadczeń.

Analiza opisanego przez Państwa zdarzenia przyszłego prowadzi do wniosku, że w związku z możliwością korzystania z rezultatów prac doradcy zewnętrznego w zakresie wynikającym z Porozumienia, po Państwa stronie nie powstanie przychód z tytułu nieodpłatnego świadczenia w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT, bo efekty powierzonych przez Ministra ocen, analiz i założeń formalnych na poszczególnych etapach realizowanych usług doradczych mogą ewentualnie wpłynąć na Państwa decyzję o wystąpieniu z wnioskiem o środki pomocowe na realizację Projektu, ale w żaden sposób nie wpłyną na powiększenie Państwa majątku.

Z uwagi na specyfikę Państwa działalności, skomplikowaną materię techniczną związaną z (...) mają Państwo w pracach doradcy pełnić rolę pomocniczą, tj:. uzgadniać dokumentację z Ministrem i doradcą zewnętrznym, opiniować propozycje uruchamiania poszczególnych etapów doradztwa, przekazywać dokumenty niezbędne do wykonania analiz, opiniować jakości prac doradcy zewnętrznego. Doradztwo może pomóc w podjęciu decyzji, czy i w jakim kształcie realizować Projekt.

Dodatkowo zauważyć należy, że wsparcie doradcze nie ma charakteru komercyjnego, ale udzielane będzie w ramach zawartego Porozumienia  o współpracy z Ministrem dla Projektu, za prawidłowość rozliczenia którego odpowiada resort (...), który ma na ten cel w swoim budżecie środki. Jak bowiem Państwo wskazali, koszty doradztwa zewnętrznego będą ponoszone przez Ministra z budżetu państwa, z części 34, której dysponentem jest Minister.

Powyższe okoliczności wskazują na brak powstania po Państwa stronie jakiejkolwiek realnej korzyści majątkowej z tytułu wsparcia doradczego otrzymanego nieodpłatnie od Ministra.

Tym samym Państwa stanowisko w zakresie braku powstania przychodu w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT z tytułu wsparcia doradczego otrzymanego nieodpłatnie od Ministra (...), należało uznać za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

  • Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
  • Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

  • Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

  • w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
  • w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine

Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.

  • ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
  • ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
  • ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
  • ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
  • ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (MF/KIS). Dokument urzędowy — reprodukcja dozwolona (art. 4 ustawy o prawie autorskim).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie jej adresata i tylko przy zgodności stanu faktycznego z wnioskiem. Cudza interpretacja ma charakter informacyjny.