taxmachine.pl

0114-KDIP2-1.4010.187.2026.3.MR1

Interpretacja indywidualna2026-07-14Dyrektor Krajowej Informacji SkarbowejAktualna

Ustalenie przychodów i kosztów uzyskania przychodów w ramach kompensaty.

Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób prawnych w zakresie ustalenia czy:

  • z tytułu wykonania świadczenia polegającego na znoszeniu / tolerowania działania na majątku Spółki (określanego jako „działanie na majątku Spółki”) - które to świadczenie ma zostać udokumentowane fakturą i rozliczone pomiędzy Spółką a Inwestorem w drodze kompensaty wzajemnych wierzytelności wynikających z Umowy Kolizyjnej - po stronie Spółki powstanie przychód do opodatkowania na podstawie art. 12 ust. 3 w zw. z ust. 3a UPDOP - jest prawidłowe;
  • wydatek udokumentowany fakturą wystawioną (na podstawie Umowy Kolizyjnej) przez Inwestora na rzecz Spółki z tytułu usunięcia kolizji - rozliczony pomiędzy Spółką i Inwestorem w drodze kompensaty wzajemnych wierzytelności wynikających z Umowy Kolizyjnej - będzie stanowić dla Spółki koszty uzyskania przychodów na podstawie art. 15 ust. 1 UPDOP - jest prawidłowe;
  • w przypadku udzielenia twierdzącej odpowiedzi na pytanie 2, czy ów wydatek powinien zostać rozpoznany jako koszt uzyskania przychodów bezpośrednio związany z przychodami w rozumieniu art. 15 ust. 4 UPDOP, tj. zostać potrącony w dacie rozpoznania przez Spółkę przychodu z tytułu świadczenia polegającego na znoszeniu/tolerowaniu działania na jej majątku - jest prawidłowe;

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

14 maja 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z tego samego dnia o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie ustalenia przychodów i kosztów uzyskania przychodów rozliczanych w ramach kompensaty.

Uzupełnili go Państwo w odpowiedzi na wezwanie pismem z 19 czerwca 2026 r. (data wpływu 19 czerwca 2026 r.)

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Polska spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: A. Spółka, Wnioskodawca) jest polskim rezydentem podatkowym i podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych [dalej: CIT]. A. prowadzi działalność gospodarczą w zakresie (…). Spółka zarządza rozległą infrastrukturą (…), (…).

Posiadane przez A. urządzenia (…) w części kolidują z przebiegiem inwestycji polegającej na przygotowaniu i realizacji projektu (…) obejmującego m.in. budowę (…), autostrad i pozostałej infrastruktury przesyłowej [dalej: Inwestycja] - za realizację, której to Inwestycji odpowiedzialna jest spółka B. sp. z o.o. [dalej: B., Inwestor]. B. jest spółką (…) powołaną na podstawie (…) - realizującą Inwestycję w oparciu o (…).

Z uwagi na ww. kolizję Spółka zamierza (choć nie ma takiego obowiązku) zawrzeć z B. (na wniosek Inwestora) umowę w przedmiocie usunięcia istniejącej kolizji, na mocy której ma dojść do przebudowy sprawnych i funkcjonujących odcinków sieci dystrybucyjnej poprzez zmianę ich przebiegu [dalej: Umowa kolizyjna, Umowa]. Ma ona zostać zawarta w okolicznościach, w których w odniesieniu do danego odcinka sieci (…) / urządzeń ją tworzących (którego zmiana przebiegu ma nastąpić w celu usunięcia kolizji z przebiegiem Inwestycji) nie występuje konieczności ich modernizacji bądź przebudowy (urządzenia te pozostają w odpowiednim stanie technicznym).

Przedmiotem Umowy Kolizyjnej będzie - realizowane na wniosek Inwestora - przedefiniowanie przebiegu określonego odcinka sieci (…) Spółki. Odcinek ten jest sprawny i funkcjonuje operacyjnie w ramach sieci dystrybucyjnej, służąc do dystrybucji (…), wobec których Spółka jest zobligowana do dokonywania dostaw. Spółka posiada przy tym odpowiedni tytuł prawny do gruntu, na którym odcinek ten jest posadowiony.

W wykonaniu Umowy Kolizyjnej Inwestor, w zamian za „działania na majątku Spółki" uzyska możliwość zrealizowania planowanej Inwestycji, z kolei na Spółkę zostanie przeniesiony odcinek sieci (…)(z wszelkimi wymaganymi urządzeniami (…)) o zmienionym przebiegu (Inwestor przeniesie na Spółkę własność efektów realizowanych przez niego prac). Co istotne, zmiana lokalizacji działającego odcinka sieci nie może powodować zakłóceń w dostawach (…) w trakcie przeniesienia, ani też być przyczyną zakłóceń albo niewydolności sieci po przeniesieniu - Spółka pozostaje bowiem zobowiązana do zapewnienia ciągłości dostaw do wszystkich przyłączonych odbiorców.

Zmiana lokalizacji odcinków sieci(…) obejmie budowle w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 524). Tym samym należy mieć na względzie, że tego typu obiekty - zarówno ze względów formalno-prawnych, jak i z uwagi na swoją specyfikę - nie mogą być lokalizowane w dowolnym miejscu. Zarówno ich budowa jak i przeniesienie w konkretnej lokalizacji wymaga uwzględnienia ich funkcjonalnego związku z siecią dystrybucyjną, posiadania tytułu prawnego do nieruchomości, na której są/mają być posadowione oraz pozyskania stosownych pozwoleń i zgód administracyjnych. Usunięcie kolizji spowoduje zmianę w położeniu majątku Spółki, jak również w jego stanie (nie wszystkie elementy danego odcinka sieci mogą albo nadają się do przeniesienia, zmianie ulegnie też długość przeniesionego odcinka).

W kontekście powyższego, usunięcie kolizji (…) nie jest dla Spółki zdarzeniem neutralnym, przy którym jej rola sprowadza się tylko i wyłącznie do biernego wyrażenia zgody na przeniesienie przez Inwestora (podmiot działający na jego rzecz) danego odcinka sieci (…). Prowadzenie działań na funkcjonującym odcinku sieci oraz zarządzanie/eksploatacja przebudowaną siecią, wiąże się dla Spółki z pewnym ryzykiem oraz odpowiedzialnością i w zależności od okoliczności konkretnego zdarzenia, wymaga od niej stosownego (mniejszego lub większego) zaangażowania. Spółka w żadnym przypadku nie pozostawia działań związanych z usunięciem kolizji wyłącznie w gestii Inwestora, w tym sensie, że nie ogranicza się wyłącznie do wyrażenia zgody na zmianę lokalizacji danego odcinka sieci.

Usunięcie kolizji na podstawie Umowy Kolizyjnej, polegające na umieszczeniu urządzeń sieciowych w lokalizacji umożliwiającej zrealizowanie inwestycji planowanej przez Inwestora:

a)  nastąpi na wniosek B. oraz w jego interesie, wyrażającym się w umożliwieniu Inwestorowi realizacji planowanej inwestycji, co stanowi dla inwestora wymierną korzyść,

b)  spowoduje likwidację istniejących sprawnych i funkcjonujących urządzeń (…)Spółki, która zobowiązuje się do tolerowania i nie przeciwdziałania likwidacji tych urządzeń, w zamian za zobowiązanie się Inwestora do przeniesienia na jej rzecz własności poczynionych przez niego nakładów na urządzenia przebudowane w ramach kolizji, urządzenia odtworzone w całości bądź w części (w zakresie niestanowiącym własności Spółki) z innych elementów niż pochodzące z demontażu oraz własności nowo wybudowanych urządzeń w ramach usuwania kolizji,

c)  będzie się wiązać z koniecznością współdziałania przez Spółkę w dokonywaniu przez Inwestora usunięcia kolizji obiektu, w szczególności poprzez:

- przygotowanie warunków technicznych usunięcia kolizji sieci (…),

- nadzorowanie wykonywania usunięcia kolizji oraz dostosowywanie pracy sieci do potrzeb dokonywanego usunięcia kolizji,

- weryfikację dokumentacji przygotowanej przez Inwestora,

d)  spowoduje utratę przez Spółkę istniejących praw dotyczących umieszczenia obiektu na nieruchomości w jego dotychczasowej lokalizacji,

e)  pozwoli uniknąć potencjalnego konfliktu z Inwestorem, który w przeciwnym razie mógłby dążyć do usunięcia kolizji bez należytego uwzględnienia interesów Spółki.

W Umowie kolizyjnej Spółka składa oświadczenia, zgodnie z którymi:

  • jest właścicielem odcinka sieci kolidującego z planowaną inwestycją, w którego skład wchodzą urządzenia służące do (…),
  • (…) oraz urządzenia wchodzące w skład tego odcinka są w dobrym stanie technicznym umożliwiającym ich wykorzystywanie do dostarczania (…) do odbiorców i na dzień podpisania umowy są wykorzystywane do dostarczania (…),
  • urządzenia te stanowią część sieci (…) Spółki, a proces usunięcia kolizji będzie polegać na zaprojektowaniu i wybudowaniu nowego odcinka linii oraz demontażu kolidującego odcinka po odbiorze i przełączeniu linii (szczegółowy zakres kolizji zostanie doprecyzowany po uzgodnieniu projektu technicznego),
  • przedmiotowe urządzenia (…)są stale wykorzystywane przez Spółkę do dostarczania (…) do odbiorców przyłączonych do sieci (…) Spółki, zaś umowy zawarte z tymi odbiorcami, jak i przepisy prawa nakazują Spółce zapewnienie ciągłości dostarczania (…) do tych odbiorców, a brak tych urządzeń będzie stanowić zagrożenie wykonania przez Spółkę obowiązku nałożonego tymi aktami i umowami,
  • istnieje możliwość zmiany lokalizacji urządzeń, o których mowa wyżej w miejsce umożliwiające planowaną Inwestycję, znajdujące się na określonych nieruchomościach, na zasadach określonych w niniejszej Umowie Kolizyjnej.

W Umowie Kolizyjnej Inwestor oświadcza z kolei, że:

  • obecna lokalizacja odcinka sieci (…)Spółki uniemożliwia przeprowadzenie prac budowlanych obejmujących planowaną inwestycję, a tym samym niezbędna jest zmiana lokalizacji przedmiotowego odcinka sieci, w skład którego wchodzą urządzenia (…),
  • uzyska wpisy ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości do ksiąg wieczystych prowadzonych dla nieruchomości, obejmujących działki na które ma zostać przeniesiony kolidujący odcinek sieci,
  • został poinformowany przez Spółkę oraz akceptuje, że urządzenia (…), które podlegają przeniesieniu, odtworzeniu bądź przebudowie w ramach usunięcia kolizji stanowią własność Spółki zarówno w trakcie usuwania kolizji, jak i po usunięciu kolizji;
  • został poinformowany oraz akceptuje, że nakłady na istniejące urządzenia Spółki, urządzenia odtworzone w całości bądź w części z innych elementów niż pochodzące z demontażu oraz nowo wybudowane urządzenia w wyniku zawarcia niniejszej umowy stają się własnością Spółki z chwilą podpisania Protokołu zdawczo-odbiorczego i z uwagi na powyższe usunięcie kolizji wiąże się z obowiązkiem wydania przez Inwestora Spółce do niezakłóconego posiadania części sieci (…) (w tym urządzeń (…)), która ulegnie przeniesieniu, odtworzeniu bądź przebudowie wraz z nakładami oraz nowo wybudowanymi urządzeniami w ramach usunięcia kolizji, niezwłocznie po usunięciu kolizji,
  • został poinformowany przez Spółkę oraz akceptuje, że w przypadku współfinansowania planów inwestycyjnych Inwestora ze środków wspólnotowych, Inwestor zobowiązany jest zrealizować inwestycję w sposób, który umożliwi Inwestorowi przeniesienie własności oraz wydanie Spółce do niezakłóconego posiadania część sieci (…) - urządzeń (…) odtworzonych w całości bądź w części z innych elementów niż pochodzące z demontażu oraz nowo wybudowanych urządzeń w wyniku usunięcia kolizji, niezwłocznie po usunięciu kolizji.

W Umowie Kolizyjnej wskazano ponadto, że:

  • Integralną częścią Umowy Kolizyjnej pozostają wydane przez Spółkę Warunki usunięcia kolizji - a Inwestor zobowiązany jest do przywrócenia niezakłóconego funkcjonowania części sieci (…) (w tym urządzeń (…)), która uległa przeniesieniu, odtworzeniu bądź przebudowie wraz z nakładami oraz nowo wybudowanymi urządzeniami, zgodnie z tymi warunkami,
  • Inwestor przenosi własność nakładów poczynionych na urządzenia przebudowane w ramach kolizji, urządzenia odtworzone w całości bądź w części (w zakresie niestanowiącym własności Spółki) z innych elementów niż pochodzące z demontażu oraz własność nowo wybudowanych urządzeń w ramach usuwania kolizji, a Spółka oświadcza, iż własność tę przyjmuje. Strony oświadczają, iż powyższe nakłady na urządzenia przebudowane, odtworzone w całości bądź w części (w zakresie niestanowiącym własności Spółki) z innych elementów niż pochodzące z demontażu oraz nowo wybudowane urządzenia stają się własnością Spółki z chwilą podpisania Protokołu zdawczo-odbiorczego;
  • Przeniesienie posiadania i własności powyższych nakładów i urządzeń, o których mowa wyżej, potwierdzone zostanie podpisanym przez upoważnione do tego osoby Protokołem zdawczoodbiorczym, który potwierdzi usunięcie kolizji w zakresie przełożenia urządzeń (…) objętych Umową Kolizyjną, połączenie z siecią (…) Spółki powyższych przekładanych urządzeń wraz z nakładami i urządzeniami oraz przeniesienie na Spółkę posiadania powyższych przekładanych urządzeń wraz z nakładami i urządzeniami,
  • Umowa Kolizyjna określa szacunkową wartość brutto nakładów na urządzenia przebudowane, odtworzone i urządzenia nowo wybudowane ustaloną na podstawie kosztorysu inwestorskiego. Szczegółowy zakres przebudowy będzie wynikał z uzgodnionego ze Spółką projektu budowlano-wykonawczego uwzględniając warunki usunięcia kolizji wydane przez Spółkę, stanowiące załącznik do Umowy Kolizyjnej. Ostateczna łączna wartość przekazywanych składników (…) zostanie wskazana przez Strony w Protokole zdawczo odbiorczym sporządzonym po zakończeniu usuwania kolizji,
  • Podpisanie przez Inwestora bądź osoby przez niego upoważnione Protokołu zdawczo-odbiorczego potwierdza, iż nakłady poczynione na urządzenia przenoszone w ramach kolizji, urządzenia odtworzone w całości bądź w części z innych elementów niż pochodzące z demontażu (w zakresie niestanowiącym własności Spółki) oraz nowo wybudowane urządzenia, były jego własnością do momentu przeniesienia posiadania ww. nakładów i urządzeń na Spółkę oraz że nie były obciążone żadnymi prawami osób trzecich, a w szczególności nie są przedmiotem bankowego zastawu rejestrowego i rozporządzanie nimi nie podlega żadnym ograniczeniom ustawowym, umownym bądź statutowym. W razie, gdyby po zawarciu umowy bądź przeniesieniu posiadania urządzeń i nakładów wskazanych (z innych elementów niż pochodzące z demontażu) powstało lub ujawniło się istnienie jakiegokolwiek obciążenia związanego lub wynikającego ze zbywanego prawa, Inwestor ureguluje je niezwłocznie. Nie dotyczy to obciążeń ustanowionych samodzielnie przez Spółkę po zawarciu umowy,
  • W przypadku lokalizacji części urządzeń na podstawie decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci (…) obowiązek zapłaty odszkodowania (na podstawie decyzji administracyjnej) oraz obowiązek pokrycia kosztów ustalenia wysokości odszkodowań (na podstawie odrębnego porozumienia zawartego przez Spółkę z (…)) obciąży Spółkę jako podmiot, na rzecz którego nastąpi ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. W takiej sytuacji Inwestor będzie zobowiązany do zwrotu Spółce tych kosztów.

Co do technicznych aspektów usunięcia kolizji w Umowie wskazano, że Inwestor - w umówionym terminie, własnym kosztem i staraniem oraz na własne ryzyko - usunie kolizję określonych urządzeń (…), w tym w uzgodnieniu ze Spółką wykona następujące czynności:

a)  pozyska dokumentację techniczną i prawną na realizację procesu budowlanego obejmującego przeniesienie urządzeń (…) Spółki wskazanych w umowie;

b)  pozyska prawo do ustawienia na nieruchomościach urządzeń Spółki oraz przygotuje nieruchomości, na których zostaną zlokalizowane urządzenia Spółki, w sposób odpowiadający przepisom prawa i wymogom związanym z wykorzystywaniem urządzeń przesyłowych;

c)  dokona zmiany lokalizacji odcinka sieci - urządzeń Spółki określonych w umowie w ten sposób, że zdemontuje dotychczasowe urządzenia i usytuuje je na nieruchomościach według uprzednio uzgodnionego ze Spółką projektu budowlano wykonawczego, a w przypadku braku technicznych możliwości przeniesienia urządzeń odtworzy urządzenia w sposób uzgodniony przez Strony z innych elementów niż pochodzące z demontażu, po uzyskaniu na takie rozwiązanie zgody Spółki;

d)  przez czas trwania prac związanych ze zmianą lokalizacji odcinka sieci (…)i urządzeń, tj. co najmniej od dnia rozpoczęcia ich demontażu do dnia ich ustawienia w nowym miejscu i uruchomienia (rozumianego, jako odbiór techniczny), zapewni możliwość kontynuowania przez Spółkę dostarczania – zgodnie z nałożonymi na nią obowiązkami – (…) do odbiorców zasilanych pośrednio lub bezpośrednio przez przenoszone urządzenia;

e)  pozyska i dostarczy własnym kosztem i staraniem tytuły prawne do nieruchomości określone w Warunkach Usunięcia Kolizji, stanowiących załącznik do umowy (łącznie z wpisem w stosownych księgach wieczystych dla przypadków, dla których to możliwe), na których zostaną usytuowane urządzenia (…).

f)   najpóźniej z dniem podpisania Protokołu zdawczo-odbiorczego udzieli Spółce lub zapewni udzielenie przez wykonawcę robót lub dostawcę materiałów 5-letniej gwarancji liczonej od dnia podpisania Protokołu zdawczo-odbiorczego oraz rękojmi, na wykonane roboty budowlano-montażowe i zabudowane urządzenia (…);

g)  wyda Spółce do niezakłóconego posiadania część (…) (w tym urządzenia(…)), która uległa przeniesieniu, odtworzeniu bądź przebudowie wraz z nakładami, nowo wybudowanymi urządzeniami w ramach usunięcia kolizji wraz z niezbędną dokumentacją techniczną i prawną, niezwłocznie po usunięciu kolizji;

h)  przekaże Spółce dokumentację techniczno-prawną dotyczącą przebudowy, przeniesienia lub odtworzenia urządzeń (…) Spółki.

W Umowie przewidziano również m.in, że:

  • łączna wartość nakładów wynikająca z kosztorysu inwestorskiego w zakresie usunięcia kolizji nie przekroczy określonej w nim kwoty, przy czym w kwocie tej zawiera się także wartość autorskich praw majątkowych do dokumentacji techniczno-prawnej przekazanej Spółce w związku z usunięciem kolizji,
  • potwierdzeniem usunięcia kolizji przez Inwestora będzie podpisany (niezwłocznie po zakończeniu prac i bez zastrzeżeń protokół zdawczo-odbiorczy.

Mając na względzie powyższe należy wskazać, że w wykonaniu Umowy Kolizyjnej Spółka zrealizuje na rzecz Inwestora świadczenie określone jako „działanie na majątku Spółki” (polegające na znoszeniu/tolerowaniu działań na jej majątku), w zamian za świadczenie inwestora określane jako „usunięcie kolizji”. Zarówno Spółce jak i Inwestorowi będzie przysługiwało wynagrodzenie za wykonane przez nich świadczenia, którego wysokość będzie tożsama - innymi słowy, wynagrodzenie należne Spółce za świadczenie polegające na znoszeniu/tolerowaniu działania na jej majątku będzie równe kwocie wynagrodzenia należnego Inwestorowi za świadczenie polegające na usunięciu kolizji. Wysokość tego wynagrodzenia będzie zatem odpowiadała każdorazowo sumie netto nakładów poniesionych przez B. na usunięcie kolizji.

Rozliczenia pomiędzy stronami nastąpi na podstawie wystawionych faktur. Podstawą ich wystawienia faktur będzie podpisany bez zastrzeżeń Protokół zdawczo-odbiorczy. Inwestor wystawia fakturę z tytułu wykonania prac związanych z usuwaniem kolizji (określonych w Umowie Kolizyjnej), zaś Spółka obciąży Inwestora za działania na jej majątku w kwocie stanowiącej równowartość wykonanych prac związanych z usunięciem kolizji.

Tym samym dojdzie do kompensaty wzajemnych wierzytelności wynikających z wystawionych przez strony faktur. Kwestię tę reguluje § 4 ust. 3 Umowy Kolizyjnej, w którym wskazano, że: Podstawą wystawienia faktur będzie podpisany bez zastrzeżeń przez Strony Protokół zdawczo-odbiorczy, przy czym B. wystawia fakturę z tytułu wykonania prac związanych z usuwaniem kolizji określonych w Porozumieniu, zaś A. obciąży B. za działania na majątku A. w kwocie stanowiącej równowartość wykonanych prac związanych z usunięciem kolizji (dochodzi do kompensaty wzajemnych faktur w całości). Terminy oraz sposoby wzajemnych płatności zostaną określone na odpowiednich dokumentach wystawionych przez Strony.

W kontekście przywołanych powyżej postanowień Umowy Kolizyjnej, Spółka jest zainteresowana potwierdzeniem wynikających dla niej skutków podatkowych na gruncie UPDOP, które wynikają zarówno z faktu, że Spółka świadczy na rzecz B. usługę w postaci znoszenia/tolerowania działań na jej majątku, jak i na jej rzecz Inwestor wykonuje świadczenie w postaci „usunięcia kolizji”.

W tym miejscu Spółka pragnie poinformować, że w dniu (…) 2026 r. wystąpiła również z wnioskiem wspólnym o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku od towarów i usług - celem potwierdzenia skutków podatkowych ww. działań na gruncie ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 775; dalej: „ustawa o VAT”).

Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu zdarzenia przyszłego

Pismem z 19 czerwca 2026 r. doprecyzowali Państwo wniosek w następującym zakresie:

1.  kompensata, o której mowa we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej [Wniosek], stanowi potrącenie, o którym mowa w art. 498 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 795). Potrącenie stanowi formę wykonania zobowiązania (podobnie jak zapłata).

2.  Usunięcie kolizji istniejącej sieci (…) j z inwestycją, jaką jest (…), jest niezbędne do prowadzenia działalności gospodarczej przez Spółkę i pozostaje w jej interesie. Bez usunięcia kolizji (obejmującej m.in. przebudowę istniejącej sieci (…)) nie byłoby bowiem możliwe dostarczenie (…) do odbiorców mających zawarte umowy na dostawę (…) ze Spółką. Usunięcie kolizji jest związane z realizacją zadań, za których realizację odpowiedzialna jest spółka B. [Inwestor] – niemniej dla Spółki usunięcie kolizji ma znaczenie dla ochrony jej interesów gospodarczych (nawet jeżeli usunięcie kolizji służy również realizacji celów postawionych przed Inwestorem).

3.  Prace podejmowane w ramach usunięcia kolizji istniejącego (…) Spółki z przebiegiem inwestycji (B.) mają na celu doprowadzenie do stanu, w którym możliwe będzie dalsze dostarczanie (…) do odbiorców (klientów A.). Jednym sposobem na osiągnięcie tego celu jest przeprowadzenie (…) przez obszar, który nie koliduje z przebiegiem inwestycji B. - co będzie się wiązać z jego przebudową przy użyciu materiałów i surowców koniecznych do zapewnienia sprawnego i bezpiecznego dla otoczenia przepływu (…) z wykorzystaniem (…).

Celem podejmowanych prac nie jest zatem zmodernizowanie istniejącego (…) czy jego ulepszenie poprzez dodanie mu nowych funkcjonalności - lecz umożliwienie Spółce dalszego (…). Tym samym usunięcie kolizji ma na celu odtworzenie pierwotnego stanu technicznego odcinków sieci (…), aczkolwiek w innej (niekolidującej z przebiegiem inwestycji - B.) lokalizacji.

Naturalną rzeczą jest to, że usunięcie kolizji będzie się wiązać z wykorzystaniem zupełnie nowych materiałów. Niemniej taka sytuacja jest typowa dla odtworzenia pewnego stanu rzeczy (tak jak miałoby to miejsce np. w przypadku naprawienia szkody spowodowanej innym niż realizacja inwestycji działaniem podmiotu trzeciego w ramach tzw. przywrócenia do stanu poprzedniego).

W świetle powyższego Spółka stoi na stanowisku, że wskutek działań Inwestora (usunięcia kolizji) nie dojdzie do ulepszenia bądź modernizacji odcinka (należącego do Spółki) sieci (…) - lecz nastąpi odtworzenie pierwotnego stanu technicznego tej sieci (przywrócenie jej funkcjonalności – (…) – ale w innej lokalizacji).

4.  Wartość obu świadczeń w przygotowywanej do zawarcia pomiędzy Spółką a Inwestorem umowie zostanie ustalona na warunkach rynkowych. Za taką okolicznością przemawia również fakt, że pomiędzy Spółką a Inwestorem nie istnieją jakiekolwiek powiązania (innymi słowy, Spółka i Inwestor są podmiotami niepowiązanymi).

5.  Jak zostało wskazane w odpowiedzi na pytanie nr 3, przebudowa sieci (…) - odbywająca się w ramach usunięcia kolizji - będzie miała na celu odtworzenie sieci (…) w innej lokalizacji (nadanie jej takiego przebiegu, który nie będzie kolidować z realizowaną przez Inwestora inwestycją - przeniesienie sieci do innej lokalizacji). Tym samym prace realizowane w ramach usunięcia kolizji będą miały charakter odtworzeniowy - nie będą wiązać się z nadaniem nowych funkcjonalności sieci (…), lecz przywrócą możliwość dostarczania przez Spółkę (…) do zakontraktowanych odbiorców.

6.  Spółka wyjaśnia, że podstawą ponoszenia przez nią kosztów wynagrodzenia na rzecz Inwestora będzie przygotowany do zawarcia pomiędzy stronami kontrakt, z którego wynika ekwiwalentny charakter transakcji dwustronnej. Jak bowiem wskazano w umowie o usunięcie kolizji (§ 4 ust. 3): Podstawą wystawienia faktur będzie podpisany bez zastrzeżeń przez Strony Protokół zdawczo-odbiorczy, przy czym B. wystawia fakturę z tytułu wykonania prac związanych z usuwaniem kolizji określonych w Porozumieniu, zaś A. obciąży B. za działania na majątku A. w kwocie stanowiącej równowartość wykonanych prac związanych z usunięciem kolizji (dochodzi do kompensaty wzajemnych faktur w całości). Terminy oraz sposoby wzajemnych płatności zostaną określone na odpowiednich dokumentach wystawionych przez Strony.

Należy wyraźnie podkreślić, że strony mogą zawrzeć ww. porozumienie, gdyż na gruncie polskiego prawa cywilnego obowiązuje – wyrażona w art. 3531 KC – zasada swobody umów. Co więcej, przepisy prawa nie nakładają na Spółkę jako właściciela sieci (…) obowiązku darmowego i bezwarunkowego znoszenia jakichkolwiek ingerencji w jej infrastrukturę na rzecz podmiotów trzecich. Z perspektywy art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, wydatek Spółki na rzecz Inwestora (koszt) jest bezpośrednio powiązany z wygenerowaniem przychodu z tytułu świadczonej na rzecz Inwestora usługi polegającej na znoszeniu/tolerowaniu prac polegających na usunięciu kolizji. Działanie to ma również na celu zachowanie i zabezpieczenie źródła przychodów Spółki poprzez zapewnienie dalszego, bezpiecznego i bezawaryjnego funkcjonowania sieci (…).

Ponadto, należy wskazać, że gdyby strony nie doszły do porozumienia co do sposobu usunięcia kolizji, Inwestor mógłby dążyć do zastosowania środków prawnych (w tym na drodze postępowań administracyjnych), których zastosowanie i tak doprowadziłoby do sytuacji, w której przebieg (…) należącego do Spółki zostanie zmieniony - infrastruktura Spółki uniemożliwiałaby bowiem realizację celu publicznego, jakim jest budowa (…) (B.).

W tym miejscu Spółka pragnie podkreślić, że powyższy model rozliczeń został już uznany przez tut. Organ za prawidłowy na gruncie ustawy o VAT, gdyż Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydał - dla Spółki (jako zainteresowanego będącego stroną postępowania) i B. (jako zainteresowanego niebędącego stroną postępowania) interpretację z 3 czerwca 2026 r. (nr 0114-KDIP4-3.4012.271.2026.1.APR), w której uznał za prawidłowe stanowisko, zgodnie z którym:

1)  świadczenie opisane w zdarzeniu przyszłym jako „działanie na majątku Spółki”, realizowane przez nią na rzecz Inwestora na podstawie Umowy Kolizyjnej, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług jako odpłatne świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT;

2)  jako że „działanie na majątku Spółki” – realizowane na podstawie przedmiotowej Umowy Kolizyjnej przez Spółkę na rzecz Inwestora - będzie stanowić świadczenie usług opodatkowane VAT, Inwestorowi będzie przysługiwało prawo do obniżenia VAT należnego o VAT naliczony wynikający z faktury dokumentującej to świadczenie;

3)  świadczenie określone jako „usunięcie kolizji” - realizowane na podstawie przedmiotowej Umowy Kolizyjnej przez Inwestora na rzecz Spółki - będzie stanowić odpłatne świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT;

4)  jako że „usunięcie kolizji” – realizowane na podstawie przedmiotowej Umowy Kolizyjnej przez Inwestora na rzecz Spółki – będzie stanowić odpłatne świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, Spółce będzie przysługiwało prawo do obniżenia VAT należnego o VAT naliczony wynikający z faktury dokumentującej to świadczenie.

Powyższe potwierdza, że ciężar ekonomiczny prac związanych z usunięciem kolizji rozkłada się na obie strony, w różnych zakresach, co wynika z ekwiwalentnego, dwustronnego charakteru transakcji. Inwestor ponosi koszt usunięcia kolizji (i z tego tytułu świadczy na rzecz Spółki usługę usunięcia kolizji). Jednocześnie usunięcie kolizji nie jest możliwe bez ingerencji w majątek Spółki, gdyż to jej sieć (…) podlega przebudowie, wobec czego Spółka znosi/toleruje działania Inwestora na jej majątku i z tego tytułu świadczy usługę na rzecz Inwestora. Poniesienie przez Spółkę wydatku związanego z usunięciem kolizji służy przy tym zachowaniu i zabezpieczeniu źródła jej przychodów. Bez przeniesienia kolidującego odcinka Spółka utraciłaby możliwość dostarczania (…) do przyłączonych do niego odbiorców, a tym samym źródło przychodów z tego tytułu.

W tym miejscu należy podkreślić, że ustalony pomiędzy stronami (Spółką i B.) model rozliczeń jest rynkowy / uzasadniony biznesowo - gdyż jego zastosowanie pozwala na osiągnięcie celów postawionych sobie przez strony transakcji. Skutkuje on bowiem tym, że odtworzenie (w innej lokalizacji) sieci (…) nie powoduje dla Spółki nadmiernych obciążeń (w tym finansowych). Jednocześnie należy zwrócić uwagę na fakt, że Inwestor nie świadczy usług usunięcia kolizji bezinteresownie lub w celu obdarowania Spółki - jego działanie stanowi formę zapłaty za świadczenie wzajemne Spółki polegające na udzieleniu zgody na ingerencję w majątek Spółki (jej sieci (…)), akceptacji zmiany trasy przenoszonego (…) oraz znoszeniu/tolerowaniu uciążliwości w trakcie realizacji prac przez Inwestora. Ponadto, porozumienie w zakresie usunięcia kolizji zostało wynegocjowane przez podmioty niepowiązane w drodze prowadzonych negocjacji.

7.  Z treści cytowanego powyżej § 4 ust. 3 umowy o usunięcie kolizji wynika, że: (…) B. wystawia fakturę z tytułu wykonania prac związanych z usuwaniem kolizji określonych w Porozumieniu (…). Wynagrodzenie za świadczenie polegające na usunięciu kolizji będzie zatem należne Inwestorowi za wykonanie prac (związanych z usuwaniem kolizji), które polegają na zaprojektowaniu i wybudowaniu nowego odcinka sieci (…) i przełączeniu sieci w zakresie objętym decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji B., zgodnie z art. (…) oraz decyzją o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci (…)

8.  Spółka Potwierdziła, że intencje biznesowe stron porozumienia (Spółki i B.) były od początku takie, że koszty związane z koniecznością współdziałania przez Spółkę w dokonaniu przez Inwestora usunięcia kolizji obiektu (Mowa tu m.in. o (i) przygotowaniu warunków technicznych usunięcia kolizji sieci (…), (ii) nadzorowaniu wykonywania usunięcia kolizji oraz dostosowywaniu pracy sieci do potrzeb dokonywanego usunięcia kolizji, (iii) weryfikacji dokumentacji przygotowanej przez Inwestora) zostaną skalkulowane (uwzględnione) w wynagrodzeniu należnym Spółce za świadczenie polegające na znoszeniu/tolerowaniu działania na jej majątku.

Pytania

1.  Czy z tytułu wykonania świadczenia polegającego na znoszeniu / tolerowania działania na majątku Spółki (określanego jako „działanie na majątku Spółki”) – które to świadczenie ma zostać udokumentowane fakturą i rozliczone pomiędzy Spółką a Inwestorem w drodze kompensaty wzajemnych wierzytelności wynikających z Umowy Kolizyjnej – po stronie Spółki powstanie przychód do opodatkowania na podstawie art. 12 ust. 3 w zw. z ust. 3a UPDOP?

2.  Czy wydatek udokumentowany fakturą wystawioną (na podstawie Umowy Kolizyjnej) przez Inwestora na rzecz Spółki z tytułu usunięcia kolizji – rozliczony pomiędzy Spółką i Inwestorem w drodze kompensaty wzajemnych wierzytelności wynikających z Umowy Kolizyjnej – będzie stanowić dla Spółki koszty uzyskania przychodów na podstawie art. 15 ust. 1 UPDOP?

3.  W przypadku udzielenia twierdzącej odpowiedzi na pytanie 2, czy ów wydatek powinien zostać rozpoznany jako koszt uzyskania przychodów bezpośrednio związany z przychodami w rozumieniu art. 15 ust. 4 UPDOP, tj. zostać potrącony w dacie rozpoznania przez Spółkę przychodu z tytułu świadczenia polegającego na znoszeniu/tolerowaniu działania na jej majątku?

Państwa stanowisko w sprawie

Ad. 1

W ocenie Wnioskodawcy, z tytułu świadczenia polegającego na znoszeniu / tolerowania działania na majątku Spółki (określanego jako „działanie na majątku Spółki”) – które to świadczenie ma zostać udokumentowane fakturą i rozliczone pomiędzy Spółką a Inwestorem w drodze kompensaty wzajemnych wierzytelności wynikających z Umowy Kolizyjnej – po stronie Spółki powstanie przychód do opodatkowania na podstawie art. 12 ust. 3 UPDOP.

Uzasadniając powyższe stanowisko należy w pierwszej kolejności wskazać, że będące przedmiotem niniejszego wniosku świadczenie określone jako „działania na majątku Spółki” dotyczy bezpośrednio odcinków sieci (…) wykorzystywanych w działalności gospodarczej Spółki. Powyższe kreuje ścisły związek pomiędzy dokonywanymi przez Spółkę czynnościami, których przedmiotem są te sieci, a prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą – w stopniu uzasadniającym uznanie ich za realizowane w ramach takiej działalności.

Należy wskazać, że UPDOP nie definiuje pojęcia „świadczenia usług”. Z tego też względu – stosując metodę wykładni systemowej zewnętrznej – Wnioskodawca odwołuje się w tym miejscu do definicji tego pojęcia, jaką ustawodawca zawarł w treści art. 8 ust. 1 ustawy o VAT. Zgodnie z tym przepisem, „świadczeniem usług” jest każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;

2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;

3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

W wykonaniu Umowy Kolizyjnej, w wyniku „działania na majątku Spółki” nie dochodzi do dostawy towarów dokonywanej przez Spółkę na rzecz Inwestora – z tego względu, że Inwestor nie uzyskuje prawa do dysponowania jak właściciel urządzeniami składającymi się na kolidujący z Inwestycją odcinek sieci(…). Jak wskazano w opisie okoliczności faktycznych sprawy, na podstawie Umowy Kolizyjnej Spółka wyraża zgodę na przeprowadzenie przez Inwestora działań na jej majątku, polegających na przeprowadzeniu przez Inwestora zmiany lokalizacji należącego do niej odcinka (…) (sprawnego i funkcjonującego) oraz współdziałania z Inwestorem w tym zakresie. Świadczenie Spółki posiada zatem cechy tolerowania czynności lub sytuacji - tutaj działań Inwestora na jej majątku.

Gospodarczy cel Umowy Kolizyjnej sprowadza się do umożliwienia bądź ułatwienia Inwestorowi przeprowadzenia przez niego planowanej Inwestycji, co nie byłoby możliwe bez usunięcia kolizji. Powyższe, w zestawieniu z faktem, że zawarcie Umowy Kolizyjnej następuje na wniosek Inwestora, zaś kolizja dotyczy sprawnych technicznie i działających urządzeń - w stosunku do których po stronie Spółki nie istnieją powody uzasadniające prowadzenie jakichkolwiek działań, w szczególności zmiany ich lokalizacji - jednoznacznie świadczy o tym, że usunięcie kolizji następuje w wyłącznym interesie Inwestora. Wyrażenie przez Spółkę zgody na usunięcie kolizji przez Inwestora, na mocy i na warunkach określonych w Umowie Kolizyjnej, generuje dla Inwestora bezpośrednią korzyść materialną, w postaci możliwości przeprowadzenia własnej inwestycji. W sprawie istnieje więc beneficjent na rzecz którego Spółka wykonuje świadczenie określone jako „działania na majątku Spółki”, który w związku z uzyskaniem tego świadczenia odnosi bezpośrednią i wymierną korzyść. Tym samym świadczenie Spółki należy uznać za usługę.

W Umowie Kolizyjnej przewidziano, że: A. obciąży B. za działania na majątku A. w kwocie stanowiącej równowartość wykonanych prac związanych z usunięciem kolizji (dochodzi do kompensaty wzajemnych faktur w całości). Świadczenie (usługa) będzie zatem świadczona przez Spółkę na rzecz Inwestora za wynagrodzeniem (fakt, że rozliczenie pomiędzy Spółką a Inwestorem nastąpi w drodze wzajemnej kompensaty wierzytelności wynikających z Umowy Kolizyjnej pozostaje bez wpływu na charakter świadczenia oferowanego przez Spółkę). Odpłatność świadczenia przemawia dodatkowo za możliwością jego uznania za usługę.

Idąc dalej należy wskazać, że w świetle art. 12 ust. 3 UPDOP: Za przychody związane z działalnością gospodarczą i z działami specjalnymi produkcji rolnej, osiągnięte w roku podatkowym, a także za przychody uzyskane z zysków kapitałowych, z wyłączeniem przychodów, o których mowa w art. 7b ust. 1 pkt 1, uważa się także należne przychody, choćby nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont.

W art. 12 ust. 3a UPDOP ustawodawca wskazał z kolei, że: Za datę powstania przychodu, o którym mowa w ust. 3, uważa się, z zastrzeżeniem ust. 3c-3g oraz 3j-3m, dzień wydania rzeczy, zbycia prawa majątkowego lub wykonania usługi, albo częściowego wykonania usługi, nie później niż dzień:

1) wystawienia faktury albo

2) uregulowania należności.

Z powyższych przepisów wynika, że wykonywanie usług wiąże się z powstaniem przychodu do opodatkowania. Przychód ten pozostaje w związku z działalnością gospodarczą, a zatem stanowi tzw. przychód memoriałowy (rozpoznawany na zasadzie memoriałowej.

Za powstaniem przychodu podatkowego dla Spółki przemawia również fakt, że w związku z pracami związanymi z „usunięciem kolizji” Spółka będzie wykonywać nie tylko świadczenie główne (polegające na znoszeniu/tolerowaniu działania na jej majątku), ale również będzie współdziałała z Inwestorem w szczególności poprzez:

1.  przygotowanie warunków technicznych usunięcia kolizji sieci (…),

2.  nadzorowanie wykonywania usunięcia kolizji oraz dostosowywanie pracy sieci do potrzeb dokonywanego usunięcia kolizji,

3.  weryfikację dokumentacji przygotowanej przez Inwestora.

Powyższe świadczenia będą wymagały od Spółki zaangażowania odpowiednich zasobów i wykwalifikowanego personelu (osób mających odpowiednią wiedzę i doświadczenie w kwestii funkcjonowania sieci (…)).

Mając na względzie powyższe – w tym w szczególności fakt, że świadczenie Spółki polegające na znoszeniu/tolerowaniu działań na jej majątku stanowi usługę (oraz fakt, że w związku z usunięciem kolizji będzie współdziałać z Inwestorem) – Spółka stoi na stanowisku, zgodnie z którym to świadczenie stanowi dla niej przychód do opodatkowania na podstawie art. 12 ust. 3 UPDOP.

Ad. 2

Zdaniem Wnioskodawcy, wydatek udokumentowany fakturą wystawioną (na podstawie Umowy Kolizyjnej) przez Inwestora na rzecz Spółki z tytułu usunięcia kolizji – rozliczony pomiędzy Spółką i Inwestorem w drodze kompensaty wzajemnych wierzytelności wynikających z Umowy Kolizyjnej – będzie stanowić dla Spółki koszty uzyskania przychodów na podstawie art. 15 ust. 1 UPDOP.

Uzasadniając ww. stanowisko należy na wstępie wskazać, że zgodnie z art. 15 ust. 1 zd. 1 UPDOP: Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1.

Z cytowanego powyżej przepisu jednoznacznie wynika, że aby dany koszt (wydatek) mógł zostać uznany za koszt uzyskania przychodów [dalej: KUP], jego poniesienie powinno się odbyć w celu osiągnięcia przychodów, czy też zachowania albo zabezpieczenia ich źródła. Dodatkowo wydatek – aby można go było uznać za KUP – nie może zostać wymieniony w katalogu wydatków nieuznawanych za KUP.

Przenosząc powyższe na kanwę analizowanej sprawy należy zauważyć, że w Umowie Kolizyjnej przewidziano, iż B. wystawi fakturę z tytułu wykonania prac związanych z usuwaniem kolizji określonych w Umowie Kolizyjnej. Jak zostało opisane w okolicznościach faktycznych sprawy, usunięcie kolizji będzie procesem wieloetapowym, wymagającym zaangażowania odpowiednich sił i środków. Beneficjentem wykonanych przez Inwestora (względnie podmioty działającego na jego rzecz) prac (określanych tu łącznie mianem „usunięcia kolizji”) będzie jednakże Spółka - gdyż dzięki usunięciu kolizji jej sieci (…) (urządzeń ją tworzących) z planowaną Inwestycją Spółka będzie mogła nadal dostarczać (…) do swoich klientów (odbiorców). Nie ulega zatem wątpliwości, że poniesienie przez Spółkę wydatków związanych z usunięciem kolizji powinno służyć osiąganiu lub zachowaniu albo zabezpieczeniu źródła przychodów.

W tym miejscu należy wskazać, że na okoliczność faktycznego „poniesienia” wydatku przez Spółkę nie wpływa negatywnie fakt, że pomiędzy Spółką a Inwestorem nie dojdzie do fizycznego przepływu środków pieniężnych, lecz strony dokonają wzajemnej kompensaty wierzytelności przysługujących im na podstawie Umowy Kolizyjnej. Za utrwalonym należy bowiem uznać pogląd, zgodnie z którym kompensata (potrącenie) stanowi formę uregulowania zobowiązania (zapłaty).

Nie ulega również wątpliwości, że wydatek poniesiony przez Spółkę będzie należycie udokumentowany. Dowodem potwierdzającym wykonanie świadczenia na rzecz Spółki będzie bowiem nie tylko faktura VAT wystawiona przez Inwestora na rzecz Spółki, ale nade wszystko sporządzony w zgodzie z Umową Kolizyjną (podpisany przez Strony bez zastrzeżeń) protokół zdawczo-odbiorczy i towarzysząca mu (przekazana Spółce) dokumentacja.

Mając na względzie powyższe okoliczności należy zatem uznać, że wydatek udokumentowany fakturą wystawioną (na podstawie Umowy Kolizyjnej) przez Inwestora na rzecz Spółki z tytułu usunięcia kolizji – rozliczony pomiędzy Spółką i Inwestorem w drodze kompensaty wzajemnych wierzytelności wynikających z Umowy Kolizyjnej - spełnia cechy uznania go za KUP na podstawie art. 15 ust. 1 UPDOP. Tym samym, Spółka powinna być uprawniona do rozpoznania KUP z tytułu jego poniesienia.

Ad. 3

Zdaniem Wnioskodawcy – w przypadku uznania wydatku udokumentowanego fakturą wystawioną (na podstawie Umowy Kolizyjnej) przez Inwestora na rzecz Spółki z tytułu usunięcia kolizji (rozliczonego pomiędzy Spółką i Inwestorem w drodze kompensaty wzajemnych wierzytelności wynikających z Umowy Kolizyjnej) za KUP na podstawie art. 15 ust. 1 UPDOP (innymi słowy, w przypadku udzielenia twierdzącej odpowiedzi na drugie z pytań zawartych w niniejszym wniosku) - ów wydatek powinien zostać rozpoznany jako KUP bezpośrednio związany z przychodami w rozumieniu art. 15 ust. 4 UPDOP, tj. zostać potrącony w dacie rozpoznania przez Spółkę przychodu z tytułu świadczenia polegającego na znoszeniu/tolerowaniu działania na majątku Spółki.

Uzasadniając powyższe stanowisko należy wskazać na treść art. 15 ust. 4 UPDOP, zgodnie z którym to przepisem: Koszty uzyskania przychodów bezpośrednio związane z przychodami, poniesione w latach poprzedzających rok podatkowy oraz w roku podatkowym, są potrącalne w tym roku podatkowym, w którym osiągnięte zostały odpowiadające im przychody, z zastrzeżeniem ust. 4b i 4c.

W odniesieniu do ww. przepisu Naczelny Sąd Administracyjny [NSA] wskazał – w wyroku z 24 kwietnia 2025 r. (sygn. akt II FSK 993/22), że: Bezpośrednio związane z przychodami są takie koszty, gdy można wskazać konkretny przychód, do którego odnoszą się koszty mające na celu jego generowanie albo zabezpieczenie bądź zachowanie źródła przychodów.

Przenosząc treść cytowanego powyżej przepisu i pogląd wyrażony w wyroku NSA na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że poniesienie przez Spółkę wydatku związanego z usunięciem kolizji pozostaje w ścisłym związku z okolicznością znoszenia/tolerowania przez Spółkę działań na jej majątku (tj. działań wykonywanych w celu usunięcia kolizji) – co z kolei, zdaniem Wnioskodawcy, prowadzi do powstania przychodu po stronie Spółki. Nie powinno zatem ulegać wątpliwości, że analizowany wydatek (ponoszony przez Spółkę) powinien zostać rozpoznany jako KUP w tym samym roku podatkowym, w którym osiągnięty zostanie odpowiadający mu przychód, tj. przychód powstały dla Spółki w wyniku znoszenia/tolerowania działań na jej majątku.

Mając na względzie powyższe Spółka stoi na stanowisku, zgodnie z którym – w przypadku uznania wydatku udokumentowanego fakturą wystawioną (na podstawie Umowy Kolizyjnej) przez Inwestora na rzecz Spółki z tytułu usunięcia kolizji (rozliczonego pomiędzy Spółką i Inwestorem w drodze kompensaty wzajemnych wierzytelności wynikających z Umowy Kolizyjnej) za KUP na podstawie art. 15 ust. 1 UPDOP (innymi słowy, w przypadku udzielenia twierdzącej odpowiedzi na drugie z pytań zawartych w niniejszym wniosku) – ów wydatek powinien zostać rozpoznany jako KUP bezpośrednio związany z przychodami w rozumieniu art. 15 ust. 4 UPDOP, tj. zostać potrącony w dacie rozpoznania przez Spółkę przychodu z tytułu świadczenia polegającego na znoszeniu/tolerowaniu działania na majątku Spółki.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz.U. z 2026 r., poz. 554 ze zm., dalej: „updop”, „ustawa o CIT”):

Przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym jest dochód stanowiący sumę dochodu osiągniętego z zysków kapitałowych oraz dochodu osiągniętego z innych źródeł przychodów. W przypadkach, o których mowa w art. 21, art. 22 i art. 24b, przedmiotem opodatkowania jest przychód.

Stosownie do art. 7 ust. 2 ustawy o CIT:

Dochodem ze źródła przychodów, z zastrzeżeniem art. 11c, art. 11i, art. 24a, art. 24b, art. 24ca, art. 24d i art. 24f, jest nadwyżka sumy przychodów uzyskanych z tego źródła przychodów nad kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przychodów przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Z istoty podatku dochodowego od osób prawnych wynika, że jest on ciężarem publicznoprawnym od przyrostu majątkowego (dochodu), a zatem przychodem - jako źródłem dochodu - jest wartość, która wchodząc do majątku podatnika może powiększyć jego aktywa.

Powołana ustawa ustala zdarzenia, które powodują powstanie obowiązku podatkowego, czyli powinności przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem tych zdarzeń. Ustala, kiedy i w jakich sytuacjach powstanie obowiązek podatkowy.

Nie wszystkie przychody rozpoznawane przez podatnika wpływają na podstawę opodatkowania. Zgodnie bowiem z przywołanym art. 7 ust. 3 pkt 1 ustawy o CIT:

przy ustalaniu dochodu, o którym mowa w ust. 1, stanowiącego podstawę opodatkowania nie uwzględnia się przychodów ze źródeł przychodów położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub za granicą, jeżeli dochody z tych źródeł nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym albo są wolne od podatku;

Ustawa o CIT nie zawiera definicji przychodu podatkowego. Ustawodawca ograniczył się w tym zakresie do wskazania w art. 12 ust. 1 przykładowych przysporzeń, zaliczanych do tej kategorii.

Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT:

Przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe;

W myśl art. 12 ust. 3 ustawy o CIT :

Za przychody związane z działalnością gospodarczą i z działami specjalnymi produkcji rolnej, osiągnięte w roku podatkowym, a także za przychody uzyskane z zysków kapitałowych, z wyłączeniem przychodów, o których mowa w art. 7b ust. 1 pkt 1, uważa się także należne przychody, choćby nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont.

Ponadto, dla ustalenia przychodu istotnym zagadnieniem jest określenie daty uzyskania przychodu, z którą ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych łączy moment powstania obowiązku podatkowego.

Przychody z działalności gospodarczej powstają na zasadzie kasowej albo memoriałowej, co zostało uregulowane w art. 12 ust. 3a-3e ustawy o CIT, zawierającym zasady określające moment powstania tych przychodów.

Z treści art. 12 ust. 3a ustawy o CIT wynika, że:

Za datę powstania przychodu, o którym mowa w ust. 3, uważa się, z zastrzeżeniem ust. 3c-3g oraz 3j-3m, dzień wydania rzeczy, zbycia prawa majątkowego lub wykonania usługi, albo częściowego wykonania usługi, nie później niż dzień:

1) wystawienia faktury albo

2) uregulowania należności.

W myśl art. 12 ust. 3e updop:

W przypadku otrzymania przychodu, o którym mowa w ust. 3, do którego nie stosuje się ust. 3a, 3c, 3d i 3f, za datę powstania przychodu uznaje się dzień otrzymania zapłaty.

Państwa wątpliwości w zakresie pytania nr 1 dotyczą ustalenia czy tytułu wykonania świadczenia polegającego na znoszeniu / tolerowaniu działania na majątku Spółki (określanego jako „działanie na majątku Spółki”) - które to świadczenie ma zostać udokumentowane fakturą i rozliczone pomiędzy Spółką a Inwestorem w drodze kompensaty wzajemnych wierzytelności wynikających z Umowy Kolizyjnej - po stronie Spółki powstanie przychód do opodatkowania na podstawie art. 12 ust. 3 w zw. z ust. 3a UPDOP.

Jak wskazali Państwo w opisie sprawy posiadane przez Spółkę urządzenia (…) w części kolidują z przebiegiem inwestycji polegającej na przygotowaniu i realizacji projektu (…) obejmującego m.in. budowę (…), autostrad i pozostałej infranstruktury przesyłowej – za realizację której to inwestycji odpowiedzialna jest spółka B. (inwestor). Spółka zamierza zawrzeć z Inwestorem umowę w przedmiocie usunięcia istniejącej kolizji, na mocy której ma dojść do przebudowy sprawnych i funkcjonalnych odcinków sieci dystrybucyjnej poprzez zmianę ich przebiegu. Przedmiotem Umowy Kolizyjnej będzie – realizowane na wniosek Inwestora – przedefiniowanie przebiegu określonego odcinka sieci (…) Spółki. Odcinek ten jest sprawny i funkcjonuje operacyjnie w ramach sieci dystrybucyjnej, służąc do dystrybucji (…) odbiorcom przyłączonym do sieci, wobec których Spółka jest zobligowana do dokonywania dostaw. Spółka posiada przy tym odpowiedni tytuł prawny do gruntu, na którym odcinek ten jest posadowiony.

W wykonaniu Umowy Kolizyjnej Inwestor, w zamian za „działania na majątku Spółki" uzyska możliwość zrealizowania planowanej Inwestycji, z kolei na Spółkę zostanie przeniesiony odcinek sieci (…) (z wszelkimi wymaganymi urządzeniami (…)) o zmienionym przebiegu (Inwestor przeniesie na Spółkę własność efektów realizowanych przez niego prac). Co istotne, zmiana lokalizacji działającego odcinka sieci nie może powodować zakłóceń w dostawach (…) w trakcie przeniesienia, ani też być przyczyną zakłóceń albo niewydolności sieci po przeniesieniu - Spółka pozostaje bowiem zobowiązana do zapewnienia ciągłości dostaw do wszystkich przyłączonych odbiorców.

Ponadto jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, w wykonaniu Umowy Kolizyjnej Spółka zrealizuje na rzecz Inwestora świadczenie określone jako „działanie na majątku Spółki” (polegające na znoszeniu/tolerowaniu działań na jej majątku), w zamian za świadczenie inwestora określane jako „usunięcie kolizji”. Zarówno Spółce jak i Inwestorowi będzie przysługiwało wynagrodzenie za wykonane przez nich świadczenia, którego wysokość będzie tożsama - innymi słowy, wynagrodzenie należne Spółce za świadczenie polegające na znoszeniu/tolerowaniu działania na jej majątku będzie równe kwocie wynagrodzenia należnego Inwestorowi za świadczenie polegające na usunięciu kolizji. Wysokość tego wynagrodzenia będzie zatem odpowiadała każdorazowo sumie netto nakładów poniesionych przez B. na usunięcie kolizji.

Rozliczenia pomiędzy stronami nastąpi na podstawie wystawionych faktur. Podstawą ich wystawienia faktur będzie podpisany bez zastrzeżeń Protokół zdawczo-odbiorczy. Inwestor wystawia fakturę z tytułu wykonania prac związanych z usuwaniem kolizji (określonych w Umowie Kolizyjnej), zaś Spółka obciąży Inwestora za działania na jej majątku w kwocie stanowiącej równowartość wykonanych prac związanych z usunięciem kolizji.

Tym samym dojdzie do kompensaty wzajemnych wierzytelności wynikających z wystawionych przez strony faktur. Kwestię tę reguluje § 4 ust. 3 Umowy Kolizyjnej, w którym wskazano, że: Podstawą wystawienia faktur będzie podpisany bez zastrzeżeń przez Strony Protokół zdawczo-odbiorczy, przy czym B. wystawia fakturę z tytułu wykonania prac związanych z usuwaniem kolizji określonych w Porozumieniu, zaś A. obciąży B. za działania na majątku A. w kwocie stanowiącej równowartość wykonanych prac związanych z usunięciem kolizji (dochodzi do kompensaty wzajemnych faktur w całości). Terminy oraz sposoby wzajemnych płatności zostaną określone na odpowiednich dokumentach wystawionych przez Strony.

Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie definiują instytucji prawa cywilnego jaką jest potrącenie (zwane również kompensatą), należy zatem sięgnąć do regulacji zawartych w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2026 r. poz. 795).

Zgodnie z art. 498 § 1 tej ustawy:

Gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym.

W myśl art. 498 § 2 ww. ustawy:

Wskutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej.

Potrącenie wierzytelności jest jedną z form wygaśnięcia zobowiązania w wyniku wykonania świadczenia poprzez umorzenie wzajemnych wierzytelności między stronami. Wygaśnięcie zobowiązania przez potrącenie, czyli kompensata wierzytelności, następuje wówczas, jeżeli jedna strona jest w stosunku do drugiej dłużnikiem i jednocześnie wierzycielem, tj. ma zarówno wierzytelność, jak i zobowiązanie względem tej drugiej strony. Potrącenie, pomimo że dotyczy świadczeń tego samego rodzaju (z reguły pieniężnych), prowadzi do zaliczenia jednej wierzytelności na poczet drugiej. Dochodzi w ten sposób do zaspokojenia wierzyciela i osiągnięcia tym samym celu zobowiązania. Jest to forma bezgotówkowego rozliczenia pomiędzy kontrahentami, nie występuje fizyczne przekazanie pieniędzy lub wartości pieniężnych ale skutek takiej operacji jest analogiczny jak przy płatności, następuje bowiem umorzenie obu wierzytelności nawzajem do wysokości wierzytelności niższej. Dochodzi więc do spełnienia zobowiązania.

Potrącenie jest zatem bez wątpienia jedną z form uregulowania (wykonywania) zobowiązania (zapłaty), skutkującą powstaniem przychodu podatkowego w wysokości umorzonego (potrąconego) zobowiązania.

Stosownie do art. 499 Kodeksu cywilnego:

potrącenia dokonywa się przez oświadczenie złożone drugiej stronie. Oświadczenie ma moc wsteczną od chwili, kiedy potrącenie stało się możliwe.

Jeżeli zatem spełnione są przesłanki, wynikające z art. 498 Kodeksu cywilnego, od których ustawa uzależnia potrącenie, wierzyciel uzyskuje możliwość dokonania potrącenia (powstaje stan potrącalności), z której może skorzystać składając stosowne oświadczenie. Zgodnie z art. 499 zd. 1 Kodeksu cywilnego, potrącenie następuje przez jednostronną czynność prawną jednego z wzajemnych wierzycieli.

Oświadczenie staje się skuteczne dopiero z chwilą, gdy doszło do wierzyciela wzajemnego w taki sposób, że ten mógł zapoznać się z jego treścią (art. 61 Kodeksu cywilnego). Skutek ten ma jednak – w myśl art. 499 zd. 2 tej ustawy – moc wsteczną.

Z przytoczonych powyżej uregulowań wynika, że potrącenie wzajemnych świadczeń dwóch podmiotów jest dokonywane poprzez oświadczenie złożone przez jednego z wierzycieli drugiemu wierzycielowi, skutkiem czego obie wierzytelności umarzają się wzajemnie do wysokości wierzytelności niższej. Potrącenie nie następuje zatem automatycznie, konieczne jest złożenie oświadczenia swojemu wierzycielowi o potrąceniu (w dowolnej formie). Oświadczenie ma moc wsteczną od chwili, od kiedy potrącenie stało się możliwe.

Dla określenia momentu uzyskania przychodu podatkowego z tytułu wykonania świadczenia polegającego na znoszeniu/tolerowaniu działania na majątku Spółki znajdzie zastosowanie art. 499 Kodeksu cywilnego.

Przenosząc powyższe na grunt analizowanej sprawy należy wskazać, że potrącenie jest formą uregulowania zobowiązania (zapłatą) skutkującą powstaniem przychodu podatkowego na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych na podstawie art. 12 ust. 3 tej ustawy. Przychód należy zatem rozpoznać – mając na uwadze treść art. 499 Kodeksu cywilnego – w myśl art. 12 ust. 3a w dniu podpisania Protokołu zdawczo-odbiorczego (jako dzień wykonania usługi) lub w dniu wystawienia faktury – w zależności od tego, które z tych zdarzeń wystąpiło wcześniej, ponieważ późniejsza kompensata nie wyznacza na nowo momentu przychodu, lecz stanowi jedynie bezgotówkowe uregulowanie powstałych już wcześniej należności.

Tym samym Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 należało uznać za prawidłowe.

Państwa wątpliwości dotyczą również kwestii ustalenia, czy wydatek udokumentowany fakturą wystawioną (na podstawie Umowy Kolizyjnej) przez Inwestora na rzecz Spółki z tytułu usunięcia kolizji – rozliczony pomiędzy Spółką i Inwestorem w drodze kompensaty wzajemnych wierzytelności wynikających z Umowy Kolizyjnej – będzie stanowić dla Spółki koszty uzyskania przychodów na podstawie art. 15 ust. 1 UPDOP potrącony w dacie rozpoznania przez Spółkę przychodu z tytułu świadczenia polegającego na znoszeniu/tolerowaniu działania na jej majątku.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 updop:

kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Koszty poniesione w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień poniesienia kosztu.

Definicja sformułowana przez ustawodawcę ma charakter ogólny. Z tego względu każdorazowy wydatek poniesiony przez podatnika powinien podlegać indywidualnej analizie w celu dokonania jego kwalifikacji prawnej. Wyjątkiem jest jedynie sytuacja, gdy ustawa wyraźnie wskazuje jego przynależność do kategorii kosztów uzyskania przychodów lub wyłącza możliwość zaliczenia go do tego rodzaju kosztów. W pozostałych przypadkach należy natomiast zbadać istnienie związku przyczynowego pomiędzy poniesieniem kosztu a powstaniem przychodu ze źródła przychodu lub realną szansą powstania przychodu podatkowego, bądź też zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła jego uzyskiwania.

W świetle powyższego, aby wydatek poniesiony przez podatnika stanowił dla niego koszt uzyskania przychodu, muszą być spełnione następujące warunki:

  • został poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku musi on zostać pokryty z zasobów majątkowych podatnika (nie stanowią kosztu uzyskania przychodu podatnika wydatki, które zostały poniesione na działalność podatnika przez osoby inne niż podatnik),
  • jest definitywny (rzeczywisty), tj. wartość poniesionego wydatku nie została podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona,
  • pozostaje w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą,
  • poniesiony został w celu uzyskania, zachowania lub zabezpieczenia przychodów lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętych przychodów,
  • został właściwie udokumentowany,
  • nie może znajdować się w grupie wydatków, których zgodnie z art. 16 ust. 1 ww. ustawy, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów.

Powyższe oznacza, że wszystkie poniesione wydatki, po wyłączeniu enumeratywnie wymienionych w stosownych przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, mogą stanowić koszt uzyskania przychodów, o ile pozostają w związku przyczynowo-skutkowym z osiągniętymi przychodami, w tym służą zachowaniu albo zabezpieczeniu funkcjonowania źródła przychodów.

Z przedstawionego we wniosku opisu sprawy wynika, że usunięcie kolizji (…) nie jest dla Spółki zdarzeniem neutralnym, przy którym jej rola sprowadza się tylko i wyłącznie do biernego wyrażenia zgody na przeniesienie przez Inwestora (podmiot działający na jego rzecz) danego odcinka sieci (…). Prowadzenie działań na funkcjonującym odcinku sieci oraz zarządzanie/eksploatacja przebudowaną siecią, wiąże się dla Spółki z pewnym ryzykiem oraz odpowiedzialnością i w zależności od okoliczności konkretnego zdarzenia, wymaga od niej stosownego (mniejszego lub większego) zaangażowania. Spółka w żadnym przypadku nie pozostawia działań związanych z usunięciem kolizji wyłącznie w gestii Inwestora, w tym sensie, że nie ogranicza się wyłącznie do wyrażenia zgody na zmianę lokalizacji danego odcinka sieci.

Usunięcie kolizji na podstawie Umowy Kolizyjnej, polegające na umieszczeniu urządzeń sieciowych w lokalizacji umożliwiającej zrealizowanie inwestycji planowanej przez Inwestora:

a)  nastąpi na wniosek B. oraz w jego interesie, wyrażającym się w umożliwieniu Inwestorowi realizacji planowanej inwestycji, co stanowi dla inwestora wymierną korzyść,

b)  spowoduje likwidację istniejących sprawnych i funkcjonujących urządzeń (…) Spółki, która zobowiązuje się do tolerowania i nie przeciwdziałania likwidacji tych urządzeń, w zamian za zobowiązanie się Inwestora do przeniesienia na jej rzecz własności poczynionych przez niego nakładów na urządzenia przebudowane w ramach kolizji, urządzenia odtworzone w całości bądź w części (w zakresie niestanowiącym własności Spółki) z innych elementów niż pochodzące z demontażu oraz własności nowo wybudowanych urządzeń w ramach usuwania kolizji,

c)  będzie się wiązać z koniecznością współdziałania przez Spółkę w dokonywaniu przez Inwestora usunięcia kolizji obiektu, w szczególności poprzez:

- przygotowanie warunków technicznych usunięcia kolizji sieci (…),

- nadzorowanie wykonywania usunięcia kolizji oraz dostosowywanie pracy sieci do potrzeb dokonywanego usunięcia kolizji,

- weryfikację dokumentacji przygotowanej przez Inwestora,

d)  spowoduje utratę przez Spółkę istniejących praw dotyczących umieszczenia obiektu na nieruchomości w jego dotychczasowej lokalizacji,

e)  pozwoli uniknąć potencjalnego konfliktu z Inwestorem, który w przeciwnym razie mógłby dążyć do usunięcia kolizji bez należytego uwzględnienia interesów Spółki.

Mając na względzie powyższe, w wykonaniu Umowy Kolizyjnej Spółka zrealizuje na rzecz Inwestora świadczenie polegające na znoszeniu/tolerowaniu działań na jej majątku, w zamian za świadczenie „usunięcia kolizji”. Wynagrodzenia za wzajemne świadczenia będą tożsame i odpowiadać będą sumie netto nakładów poniesionych przez B.. Rozliczenie nastąpi na podstawie Protokołu zdawczo-odbiorczego, a zgodnie z § 4 ust. 3 Umowy, przewiduje się kompensatę wzajemnych wierzytelności wynikających z faktur wystawionych przez obie strony.

Przedmiot potrąceń wierzytelności został uregulowany w art. 498 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego, gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym. Wskutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej.

W przypadku zatem, gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub innym organem państwowym.

Obok wskazanego powyżej potrącenia ustawowego możliwe jest również potrącenie umowne, które to może zostać zawarte w ramach zasady swobody umów, jaka przysługuje przedsiębiorcom na podstawie art. 3531 Kodeksu cywilnego. W umowie tej mogą być ustalone inne warunki umożliwiające dokonanie potrącenia, niż wynika to z art. 498 Kodeksu cywilnego. Do potrącenia umownego (kompensaty) może więc dojść, gdy wierzytelności nie są wymagalne. Możliwe jest ono do zastosowania także wtedy, gdy potrącane wierzytelności nie są jednorodzajowe. Potrącenie umowne jest bowiem umową stron nieuregulowaną przepisami ustaw (nienazwaną), ewentualnie szczególnym rodzajem umowy, której celem jest modyfikacja sposobu wykonania istniejącego zobowiązania (Sikorski Grzegorz. Art. 498. W: Kodeks cywilny. Komentarz. Wolters Kluwer Polska, 2019).

W wyniku zastosowania instytucji potrącenia dochodzi do uregulowania (wygaśnięcia) zobowiązania, to jednak strony umowy nie dokonują „płatności”.

W związku z powyższym należy uznać, że kompensata jest efektywnym sposobem wygaśnięcia zobowiązania, ale bez przepływu środków pieniężnych. Należy przy tym wskazać, że w niniejszej sprawie istotnym kryterium warunkującym rozpoznanie kosztu jako kosztu podatkowego w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych jest spełnienie warunku określonego w art. 15 ust. 1 tej ustawy, przy jednoczesnym uwzględnieniu wyłączeń wskazanych w art. 16 ust. 1 przedmiotowej ustawy.

Jak wynika z treści złożonego wniosku, wydatki związane z usunięciem kolizji służą osiągnięciu przychodów lub zachowaniu albo zabezpieczeniu ich źródła. Spełnienie powyższego kryterium uprawnia Spółkę do zaliczenia w koszty poniesionego wydatku w sytuacji, gdy zobowiązanie zostało uregulowane w formie potrącenia (kompensaty).

Wskazano bowiem, że usunięcie kolizji istniejącej sieci (…) z inwestycją, jaką jest (…) jest niezbędne do prowadzenia działalności gospodarczej przez Spółkę i pozostaje w jej interesie. Bez usunięcia kolizji (obejmującej m.in. przebudowę istniejącej sieci (…)) nie byłoby bowiem możliwe dostarczenie (…) do odbiorców mających zawarte umowy na dostawę (…) ze Spółką. Usunięcie kolizji jest związane z realizacją zadań, za których realizację odpowiedzialna jest spółka B. [Inwestor] - niemniej dla Spółki usunięcie kolizji ma znaczenie dla ochrony jej interesów gospodarczych (nawet jeżeli usunięcie kolizji służy również realizacji celów postawionych przed Inwestorem).

Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 2, zgodnie z którym wydatek udokumentowany fakturą wystawioną (na podstawie Umowy Kolizyjnej) przez Inwestora na rzecz Spółki z tytułu usunięcia kolizji - rozliczony pomiędzy Spółką i Inwestorem w drodze kompensaty wzajemnych wierzytelności wynikających z Umowy Kolizyjnej - będzie stanowić dla Spółki koszty uzyskania przychodów na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o CIT - jest prawidłowe.

Kierując się kryterium stopnia powiązania istniejącego pomiędzy kosztem a celem, jakiemu ma służyć, ustawodawca wyróżnia koszty uzyskania przychodów bezpośrednio związane z przychodami i koszty uzyskania przychodów inne niż bezpośrednio związane z przychodami (tzw. koszty pośrednie), różnicując moment ich potrącalności (art. 15 ust. 4, 4b-4e ustawy o CIT).

Zgodnie z art. 15 ust. 4 ustawy o CIT:

Koszty uzyskania przychodów bezpośrednio związane z przychodami, poniesione w latach poprzedzających rok podatkowy oraz w roku podatkowym, są potrącalne w tym roku podatkowym, w którym osiągnięte zostały odpowiadające im przychody, z zastrzeżeniem ust. 4b i 4c.

Stosownie do art. 15 ust. 4b ustawy o CIT:

Koszty uzyskania przychodów bezpośrednio związane z przychodami, odnoszące się do przychodów danego roku podatkowego, a poniesione po zakończeniu tego roku podatkowego do dnia:

1) sporządzenia sprawozdania finansowego, zgodnie z odrębnymi przepisami, niepóźniej jednak niż do upływu terminu określonego do złożenia zeznania, jeżeli podatnicy są obowiązani do sporządzania takiego sprawozdania, albo

2) złożenia zeznania, niepóźniej jednak niż do upływu terminu określonego do złożenia tego zeznania, jeżeli podatnicy, zgodnie z odrębnymi przepisami, nie są obowiązani do sporządzania sprawozdania finansowego

- są potrącalne w roku podatkowym, w którym osiągnięte zostały odpowiadające im przychody.

W myśl art. 15 ust. 4c ustawy o CIT:

Koszty uzyskania przychodów bezpośrednio związane z przychodami, odnoszące się do przychodów danego roku podatkowego, a poniesione po dniu, o którym mowa w ust. 4b pkt 1 albo pkt 2, są potrącalne w roku podatkowym następującym po roku, za który sporządzane jest sprawozdanie finansowe lub składane zeznanie.

Do kategorii kosztów uzyskania przychodów bezpośrednio związanych z przychodami należą takie wydatki, których poniesienie ma bezpośrednio na celu uzyskanie konkretnych przychodów. W ich przypadku możliwe jest ustalenie, w jakim okresie i w jakiej wysokości powstał związany z nimi przychód.

Innymi słowy - posługując się językowym znaczeniem - przez koszty bezpośrednio związane z przychodami należy rozumieć te koszty, których poniesienie wpłynęło bezpośrednio na uzyskanie określonego przychodu.

Z kolei pośrednie koszty uzyskania przychodów to takie wydatki, których nie da się przypisać wprost do określonych przychodów, ale są racjonalnie uzasadnione jako prowadzące do ich osiągnięcia. Nie pozostają one w uchwytnym związku z konkretnymi przysporzeniami podatnika – brak jest możliwości ustalenia, w jakim okresie i w jakiej wysokości powstał związany z nimi przychód. Koszty te jednak są związane z działalnością prowadzoną przez podatnika i przyczyniają się w sposób ogólny do osiągania przez niego przychodów. Nie można jednak ustalić, uzyskaniu jakiego konkretnego przychodu dany wydatek służy.

Stosownie do art. 15 ust. 4d ustawy o CIT,

koszty uzyskania przychodów, inne niż koszty bezpośrednio związane z przychodami, są potrącalne w dacie ich poniesienia. Jeżeli koszty te dotyczą okresu przekraczającego rok podatkowy, a nie jest możliwe określenie, jaka ich część dotyczy danego roku podatkowego, w takim przypadku stanowią koszty uzyskania przychodów proporcjonalnie do długości okresu, którego dotyczą.

Zgodnie z art. 15 ust. 4e ustawy o CIT,

za dzień poniesienia kosztu uzyskania przychodów, z zastrzeżeniem ust. 4a i 4f-4h, uważa się dzień, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych (zaksięgowano) na podstawie otrzymanej faktury (rachunku), albo dzień, na który ujęto koszt na podstawie innego dowodu w przypadku braku faktury (rachunku), z wyjątkiem sytuacji gdy dotyczyłoby to ujętych jako koszty rezerw albo biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów.

Odnosząc się do Państwa zawartych w pytaniu nr 3 wniosku wskazać należy, że poniesienie przez Spółkę wydatku związanego z usunięciem kolizji pozostaje w ścisłym związku z okolicznością znoszenia/tolerowania przez Spółkę działań na jej majątku (tj. działań wykonywanych w celu usunięcia kolizji) - co z kolei, prowadzi do powstania przychodu po stronie Spółki. Analizowany wydatek (ponoszony przez Spółkę) powinien zostać rozpoznany jako KUP w tym samym roku podatkowym, w którym osiągnięty zostanie odpowiadający mu przychód, tj. przychód powstały dla Spółki w wyniku znoszenia/tolerowania działań na jej majątku.

Mając na względzie powyższe Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 3, zgodnie z którym w przypadku uznania wydatku udokumentowanego fakturą wystawioną (na podstawie Umowy Kolizyjnej) przez Inwestora na rzecz Spółki z tytułu usunięcia kolizji (rozliczonego pomiędzy Spółką i Inwestorem w drodze kompensaty wzajemnych wierzytelności wynikających z Umowy Kolizyjnej) za KUP na podstawie art. 15 ust. 1 UPDOP (innymi słowy, w przypadku udzielenia twierdzącej odpowiedzi na drugie z pytań zawartych w niniejszym wniosku) – ów wydatek powinien zostać rozpoznany jako KUP bezpośrednio związany z przychodami w rozumieniu art. 15 ust. 4 UPDOP, tj. zostać potrącony w dacie rozpoznania przez Spółkę przychodu z tytułu świadczenia polegającego na znoszeniu/tolerowaniu działania na majątku Spółki - jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

W odniesieniu do powołanych przez Państwa interpretacji indywidualnych, oraz wyroków sądów administracyjnych, stwierdzić należy, że są one rozstrzygnięciami wydanymi w konkretnych sprawach, osadzonych w określony stanach faktycznych/zdarzeniach przyszłych i tylko do nich się odnoszących.

Powołane interpretacje oraz orzeczenia sądu nie stanowią źródła prawa, wiążą strony w konkretnej indywidualnej sprawie, więc zawartych w nich stanowisk organów podatkowych nie można wprost przenosić na grunt innej sprawy. Każdą sprawę tut. Organ jest zobowiązany rozpatrywać indywidualnie.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

  • Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
  • Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

  • Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

  • w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
  • w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine

Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.

  • ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
  • ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
  • ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
  • ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
  • ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (MF/KIS). Dokument urzędowy — reprodukcja dozwolona (art. 4 ustawy o prawie autorskim).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie jej adresata i tylko przy zgodności stanu faktycznego z wnioskiem. Cudza interpretacja ma charakter informacyjny.