0113-KDWPT.4011.311.2026.2.ASZ

Interpretacja indywidualna
– stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych:

-          w zakresie otrzymanej przez Panią kwoty stanowiącej zwrot pożyczki (kwoty kapitału) udzielonej na podstawie umowy notarialnej – jest prawidłowe,

-          w pozostałym zakresie – jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

21 maja 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 23 czerwca 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie.

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

W dniu 24 października 2022 r. podpisała Pani umowę notarialną, w której jest pożyczkodawcą. Pożyczkobiorca przeznaczył pożyczone 220 000,00 zł do zrealizowania części budowy domu jednorodzinnego na swojej działce. Pragnie Pani nadmienić w tym momencie, że oboje (Pani i pożyczkobiorca) jesteście Państwo stanu cywilnego - wolny. W dniu 13 maja 2026 r. umowa została rozwiązana przez pożyczkobiorcę na zasadach zapisanych w umowie notarialnej pożyczki. Przelew bankowy otrzymała Pani w dniu 14 maja 2026 r.

Kluczowe w zapisie umowy jest to, że: „Z uwagi na okoliczność, że kwota pożyczki odpowiada aktualnej wartości lokalu mieszkalnego na rynku pierwotnym o powierzchni użytkowej 43,80 m² (czterdzieści trzy i osiemdziesiąt setnych metra kwadratowego) obliczonej według wskaźników cen lokali mieszkalnych za II kwartał 2022 roku na rynku pierwotnym opublikowanych przez Główny Urząd Statystyczny, strony ustalają co następuje:

a)   zwrot pożyczki nastąpi poprzez zapłatę kwoty stanowiącej iloczyn wartości 1,00 m² lokalu mieszkalnego na rynku pierwotnym i powierzchni 43,80 m², przy czym wartość metra kwadratowego lokalu mieszkalnego ustalona zostanie w oparciu o wskaźniki cen lokali mieszkalnych na rynku pierwotnym, publikowane przez Główny Urząd Statystyczny za kwartał bezpośrednio poprzedzający wypowiedzenie pożyczki zgodnie z §5.2 tego aktu,

b)   w przypadku, gdy kwota obliczona w sposób opisany w pkt a) powyżej będzie niższa niż 220 000,00 zł (dwieście dwadzieścia tysięcy złotych), zwrot pożyczki nastąpi w każdym przypadku w kwocie obliczonej w sposób opisany w pkt a)według wskazanej tam klauzuli waloryzacyjnej,

c)    w przypadku opóźnienia w spłacie pożyczki, od należnej do zwrotu kwoty naliczane będą odsetki za opóźnienie w wysokości dwukrotności odsetek ustawowych.”

Kwota zwrotu jest zgodna z umową, została obliczona wg danych ogłoszonych na stronie GUS za IV kwartał 2025 r. Otrzymała Pani zwrot w wysokości 347 500,00 zł.

Uzupełnienie opisu stanu faktycznego

23 czerwca 2026 r. udzieliła Pani odpowiedzi na pytania zawarte w wezwaniu:

1)   Czy kwota pożyczki została Pani wcześniej zwrócona (tj. przed rozwiązaniem umowy) w jakiejkolwiek wysokości? Należy to dokładnie opisać, czy była to należność główna (w jakiej wysokości), odsetki, inne należności – jakie?

Odpowiedź: Kwota pożyczki ani w całości, ani w żadnej części nie została Pani zwrócona przed rozwiązaniem umowy. Przed rozwiązaniem umowy nie otrzymała Pani: zwrotu należności głównej, odsetek, ani żadnych innych należności wynikających z umowy pożyczki. Umowa pożyczki nie przewidywała z góry ustalonej kwoty zwrotu ani odsetek kapitałowych. Umowa została oparta na mechanizmie waloryzacji kwoty pożyczki według wskaźników cen lokali mieszkalnych publikowanych przez GUS, zgodnie z postanowieniami aktu notarialnego.

2)   Co mieści się w otrzymanej kwocie 347.500,00 zł? Należy to dokładnie opisać.

Odpowiedź: W otrzymanej kwocie 347 500,00 zł mieści się zwrot udzielonej przez Panią pożyczki w kwocie 220 000,00 zł oraz kwota dodatkowa wynikająca z umownego mechanizmu waloryzacji tego świadczenia. Waloryzacja została ustalona w akcie notarialnym jako iloczyn powierzchni 43,80 m² oraz wartości 1 m² lokalu mieszkalnego na rynku pierwotnym, określonej na podstawie wskaźników cen publikowanych przez Główny Urząd Statystyczny za IV kwartał 2025 r. Kwota 347 500,00 zł nie obejmuje odsetek od pożyczki ani odsetek za opóźnienie. Nie obejmuje również żadnych innych dodatkowych świadczeń poza zwrotem kapitału oraz jego waloryzacją wynikającą z postanowień umowy pożyczki zawartej w formie aktu notarialnego.

3)   Czy w otrzymanej kwocie mieszczą się również odsetki od udzielonej pożyczki?

Odpowiedź: W otrzymanej kwocie 347 500,00 zł nie mieszczą się odsetki od udzielonej pożyczki. Umowa pożyczki nie przewidywała odsetek kapitałowych, a w związku z rozwiązaniem umowy nie zostały naliczone ani wypłacone odsetki za korzystanie z kapitału. Cała otrzymana kwota stanowi zwrot udzielonej pożyczki wraz z jej waloryzacją wynikającą z postanowień umowy notarialnej.

4)   Czy pożyczka została udzielona w ramach ewentualnie prowadzonej przez Panią działalności gospodarczej? Jeżeli tak, należy wskazać formę opodatkowania tej działalności.

Odpowiedź: Pożyczka nie została udzielona w ramach prowadzonej przez Panią działalności gospodarczej.

Pytanie (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku)

Czy otrzymanie przez Panią kwoty 347 500,00 zł stanowiącej zwrot pożyczki udzielonej na podstawie umowy notarialnej, obejmującej również waloryzację kwoty pożyczki zgodnie z postanowieniami tej umowy, powoduje po Pani stronie powstanie obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych, w szczególności w zakresie podatku od dochodów kapitałowych?

Pani stanowisko w sprawie (ostatecznie przedstawione w uzupełnieniu wniosku)

W Pani ocenie otrzymanie przez Panią kwoty 347 500,00 zł nie powoduje powstania po Pani stronie obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych w części odpowiadającej zwrotowi udzielonego kapitału oraz jego waloryzacji wynikającej z postanowień umowy pożyczki zawartej w formie aktu notarialnego. Kwota otrzymana w związku z rozwiązaniem umowy stanowi w istocie zwrot udzielonej pożyczki powiększony o mechanizm waloryzacyjny oparty na obiektywnych wskaźnikach cen lokali mieszkalnych publikowanych przez Główny Urząd Statystyczny. Mechanizm ten miał na celu zachowanie realnej wartości ekonomicznej świadczenia, a nie wygenerowanie dodatkowego przysporzenia o charakterze dochodowym.

W konsekwencji, Pani zdaniem, brak jest podstaw do uznania, że po Pani stronie powstał dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, gdyż otrzymana kwota nie stanowi realnego przysporzenia majątkowego ponad zwrot udzielonego kapitału w jego zwaloryzowanej umową wartości. Dodatkowo wskazuje Pani, że umowa pożyczki nie przewidywała odsetek kapitałowych, a otrzymana kwota nie obejmuje odsetek za korzystanie z kapitału ani innych świadczeń o charakterze odsetkowym.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Stosownie do art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Z ww. przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych, zawartym w ww. ustawie, bądź od których zaniechano poboru podatku.

Ogólne pojęcie przychodu zostało wyjaśnione w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z tym przepisem:

Jednym ze źródeł przychodów wymienionych w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych są wskazane w pkt 9 tego przepisu inne źródła.

Na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Z treści powołanych powyżej przepisów wynika, iż opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega dochód uzyskiwany w wyniku określonych czynności faktycznych i prawnych, w następstwie których mamy do czynienia z przyrostem mienia, osiągniętym przysporzeniem majątkowym mającym konkretny wymiar finansowy. Tak więc, podstawą uzyskania przychodów z innych źródeł mogą być tylko takie czynności, w wyniku których następuje po stronie osoby fizycznej przysporzenie majątkowe. Przychód podatkowy jest w istocie określonym przyrostem majątkowym i jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny. Za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego.

Użycie w cytowanym przepisie sformułowania „w szczególności” oznacza, że jest to tylko wyliczenie przykładowe i przychodami z innych źródeł są jeszcze inne przychody niewymienione wprost w tym przepisie. W praktyce powszechnie przyjmowany jest pogląd, zgodnie z którym o przychodzie podatkowym z innych źródeł należy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe, które nie mogą zostać przyporządkowane do pozostałych źródeł przychodów wskazanych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Instytucja pożyczki została uregulowana w przepisach ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795 ze zm.).

Zgodnie z art. 720 § 1 Kodeksu cywilnego:

Jak z ww. przepisu wynika kwota pożyczki jest świadczeniem zwrotnym. Tak więc zwrot pożyczkodawcy kapitału pożyczki jest dla niego obojętny na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tylko w przypadku, gdy kwota zwrotu pożyczki jest wyższa od kwoty uprzednio pożyczonej, osoba fizyczna osiąga przysporzenie majątkowe, które stanowi przychód podlegający opodatkowaniu. Taka sytuacja ma miejsce np. w przypadku odsetek od udzielonych pożyczek, które stanowią przychód z kapitałów pieniężnych i podlegają one opodatkowaniu 19% zryczałtowanym podatkiem dochodowym zgodnie z poniżej cytowanymi przepisami.

W myśl art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosowanie zaś do art. 30a ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Natomiast, jeżeli dodatkowe środki pochodzą z odmiennych tytułów (np. świadczenia w naturze, wygrane, kary umowne za nieterminowy zwrot pożyczki), są one zazwyczaj kwalifikowane stosownie do art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako przychody z innych źródeł.

Reasumując, w przypadku zwrotu środków pieniężnych z wcześniej udzielonej pożyczki - taka operacja nie spełnia celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika - ani poprzez zwiększenie aktywów ani poprzez zmniejszenie jego pasywów. Po stronie pożyczkodawcy nie dochodzi do powstania przysporzenia majątkowego, bowiem otrzymuje on z powrotem zwrot swoich własnych środków, które wcześniej były przedmiotem udzielonej pożyczki. Taki zwrot będzie więc dla pożyczkodawcy neutralny podatkowo – po jego stronie nie powstanie przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Natomiast, gdy kwota zwrotu pożyczki jest wyższa od kwoty uprzednio pożyczonej, stanowi przysporzenie majątkowe podlegające opodatkowaniu.

Z informacji zawartych we wniosku i jego uzupełnieniu wynika, że 24 października 2022 r. podpisała Pani umowę notarialną, w której jest pożyczkodawcą. Pożyczka nie została udzielona w ramach prowadzonej przez Panią działalności gospodarczej. 13 maja 2026 r. umowa została rozwiązana przez pożyczkobiorcę na zasadach zapisanych w umowie notarialnej pożyczki. Przed rozwiązaniem umowy nie otrzymała Pani: zwrotu należności głównej, odsetek, ani żadnych innych należności wynikających z umowy pożyczki. 14 maja 2026 r. otrzymała Pani zwrot w wysokości 347 500,00 zł. W otrzymanej kwocie 347 500,00 zł mieści się zwrot udzielonej przez Panią pożyczki w kwocie 220 000,00 zł oraz kwota dodatkowa wynikająca z umownego mechanizmu waloryzacji tego świadczenia. Waloryzacja została ustalona w akcie notarialnym jako iloczyn powierzchni 43,80 m² oraz wartości 1 m² lokalu mieszkalnego na rynku pierwotnym, określonej na podstawie wskaźników cen publikowanych przez Główny Urząd Statystyczny za IV kwartał 2025 r. Kwota 347 500,00 zł nie obejmuje odsetek od pożyczki ani odsetek za opóźnienie. Nie obejmuje również żadnych innych dodatkowych świadczeń poza zwrotem kapitału oraz jego waloryzacją wynikającą z postanowień umowy pożyczki zawartej w formie aktu notarialnego.

Mając na uwadze powołane przepisy prawa oraz przedstawiony opis stanu faktycznego stwierdzam, że otrzymana przez Panią 14 maja 2026 r. kwota zwrotu w części odpowiadającej zwrotowi udzielonego kapitału nie mieści się w pojęciu przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 w związku z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż nie powoduje po Pani stronie przysporzenia majątkowego. W konsekwencji, Pani jako pożyczkodawca otrzymująca zwrot pożyczki (kwoty głównej) nie rozpoznaje z tego tytułu przychodu podatkowego, a tym samym kwota ta nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

W tej kwestii Pani stanowisko jest prawidłowe.

Natomiast otrzymana od pożyczkobiorcy kwota w części odpowiadającej waloryzacji wynikającej z postanowień umowy pożyczki stanowi dla Pani podlegający opodatkowaniu przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Skoro bowiem kwota zwrotu jest wyższa od kwoty udzielonej pożyczki to osiąga Pani przysporzenie majątkowe w wysokości różnicy między kwotą zwróconą nad pożyczoną. Przychód ten podlega ujęciu w zeznaniu podatkowym składanym za rok, w którym otrzymała Pani zwrot zwaloryzowanej pożyczki.

Wobec tego, Pani stanowisko w tej kwestii uznałem za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Organ wydający interpretację indywidualną w trybie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego podanego we wniosku – nie prowadzi postępowania dowodowego. Należy wskazać, że przy wydawaniu interpretacji organ dokonał wyłącznie analizy okoliczności podanych we wniosku. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest bowiem ustalanie, czy przedstawiony we wniosku stan faktyczny (zdarzenie przyszłe) jest zgodny ze stanem rzeczywistym. Ustalenie stanu rzeczywistego stanowi domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Jeżeli zatem, przedstawiony we wniosku opis stanu faktycznego będzie różnił się od występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła Panią w zakresie przedstawionego stanu faktycznego.

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·         Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·         w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·         w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.