0113-KDWPT.4011.294.2026.2.SK

Interpretacja indywidualna
– stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest:

• w zakresie możliwości skorzystania z zaniechania poboru podatku dochodowego z tytułu umorzenia kredytu w części, w jakiej został on zaciągnięty na spłatę innego kredytu konsolidacyjnego - jest nieprawidłowe;
• w pozostałym zakresie - jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

12 maja 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 3 lipca 2026 r. (złożonym 10 lipca 2026 r.) - w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Jako podatnik zawarła Pani w dniu 1 kwietnia 2026 r. z bankiem (…) ugodę pozasądową dotyczącą łączącej Panią umowy kredytu konsolidacyjnego nr  … z dnia 24 stycznia 2008 r.

Należności z umowy kredytu były wypłacone w walucie PLN, jednak kwota kredytu oraz wartość zadłużenia określona była w walucie CHF. Kredyt mieszkaniowy konsolidacyjny, którego dotyczy ugoda udzielony był zgodnie z § 2 ust. 1 na „całkowitą spłatę zobowiązań finansowych oraz na dowolny cel”. W § 2 ust. 2 umowy kredytu dodatkowo wskazano, że „Dla kredytowanej nieruchomości prowadzona jest księga wieczysta KW nr  … przez Sąd Rejonowy w Z.”

Kredyt nr  (…) z dnia 24 stycznia 2008 r. został faktycznie przeznaczony na cele mieszkaniowe, bowiem obejmował:

1)    spłatę kredytu konsolidacyjnego zaciągniętego w (…) nr (…) z dnia 30 września 2004 r. z przeznaczeniem spłaty zobowiązań zaciągniętych w związku z rozbudową, remontem, wyposażeniem nieruchomości, którą Pani zamieszkuje (…);

2)    sfinansowanie remontu nieruchomości, którą Pani zamieszkuje (…).

Każdorazowo kredyty, o których mowa w niniejszym opisie stanu faktycznego były zabezpieczone w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w (…) prowadzi księgę wieczystą nr (…).

Nie posiada Pani kopii umów kredytu, które zostały skonsolidowane, ani rachunków dokumentujących wykonane prace remontowe, jednak jest Pani w stanie oświadczyć zgodnie z prawdą, że kredyt mieszkaniowy nr  (…) z dnia 24 stycznia 2008 r. zaciągnięty był na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a Pani nie korzystała wcześniej z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej inwestycji mieszkaniowej.

Z uwagi na przyjęte w ugodzie rozwiązania - w tym zmianę Umowy w zakresie waluty na PLN - saldo kredytu na dzień zawarcia ugody wynosiło 0,00 PLN, a bank w § 1 ust. 9 Ugody zwolnił Panią z długu (umorzył Pani zadłużenie jako kredytobiorcy) w kwocie 174.842,83 zł (sto siedemdziesiąt cztery tysiące osiemset czterdzieści dwa złote 83/100), a Pani przyjęła dokonane zwolnienie Pani z długu.

Zawarta ugoda zawiera postanowienie § 4 ust. 1, zgodnie z którym „Kredytobiorca przyjmuje do wiadomości, że w wyniku zwolnienia z części długu (umorzenie) zgodnie z § 1 ust. 9 powstaje po jego stronie przychód, a na Banku ciąży wypełnienie obowiązku informacyjnego (tj. sporządzenie informacji PIT-11).”

Uzupełnienie zdarzenia przyszłego

W uzupełnieniu wniosku z 3 lipca 2026 r. odpowiedziała Pani na pytania Organu:

1)    Czy była Pani jedynym kredytobiorcą zawierającym umowę kredytu konsolidacyjnego z 24 stycznia 2008 r.? W przypadku współkredytobiorców prosimy wskazać, czy wszyscy kredytobiorcy odpowiadają za spłatę kredytu solidarnie, a więc do pełnej wysokości? W przypadku współkredytobiorców proszę wskazać czy umorzenie przez bank kwoty kredytu będzie dotyczyło wszystkich współkredytobiorców i skutkowało wygaśnięciem zobowiązania wobec banku w całości po stronie każdego ze współkredytobiorców?

Odpowiedź: Umowa kredytu hipotecznego z dnia 24 stycznia 2008 r. była zawarta przez Panią i Pani męża …. W dniu 15 września 2023 r. Pani mąż zmarł. Jest Pani jego jedynym spadkobiercą na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia z dnia 2 października 2023 r. Rep A nr….

Wobec powyższego, jak i mając na względzie treść art. 922 kodeksu cywilnego - wskutek zawarcia w dniu 29 listopada 2023 r. aneksu nr 2 do umowy kredytu z dnia 24 stycznia 2008 r. została Pani jedynym kredytobiorcą umowy z dnia 24 stycznia 2008 r., wyłącznie odpowiedzialnym za jego spłatę. Umorzenie przez bank kwoty kredytu dotyczyło będzie wszystkich współkredytobiorców (czyli Pani jako jedynego kredytobiorcę) i będzie skutkowało wygaśnięciem zobowiązania wobec banku w całości po stronie każdego ze współkredytobiorców (czyli wobec Pani).

2)    Jaki dokładnie cel zaciągnięcia ww. kredytu konsolidacyjnego został wpisany w umowie o kredyt, zgodnie z treścią tej umowy?

Odpowiedź: Zgodnie z treścią umowy - kredyt został postawiony do dyspozycji – cytuje Pani umowę: „na całkowitą spłatę zobowiązań finansowych oraz na dowolny cel. Dla kredytowanej nieruchomości prowadzona jest księga wieczysta KW …” Co ważne - Załącznik do tej umowy stanowiący Harmonogram spłat kredytu określa typ tego kredytu jako „kredyt mieszkaniowy konsolidacyjny w CHF”. Również w zaświadczeniu banku z dnia 11 lipca 20224 roku dotyczącym spłaty kredytu umowa kredytu z dnia 24 stycznia 2008 roku nazwana jest „kredytem mieszkaniowym konsolidacyjnym w CHF”. Faktyczne przeznaczenie środków z kredytu związane było z celem mieszkaniowym.

3)    Czy kredyt konsolidacyjny z 24 stycznia 2008 r. jest to kredyt mieszkaniowy zaciągnięty na cele mieszkaniowe, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592)?

Odpowiedź: Tak, bowiem przeznaczone zostały na cele mieszkaniowe, a związane z lub remontem własnego budynku mieszkalnego, dla którego prowadzona jest księga wieczysta KW….

4)    Czy zaciągnięty ww. kredyt konsolidacyjny w całości został przeznaczony na cele wskazane w umowie kredytowej? W przypadku negatywnej odpowiedzi proszę wskazać na co faktycznie wydatkowała Pani środki pieniężne uzyskane z ww. kredytu.

Odpowiedź: Tak, środki z kredytu w całości zostały przeznaczone na cele wskazane w umowie, związane z celem mieszkaniowym.

5)    Na jakiej konkretnie nieruchomości (prawie majątkowym) kredyt konsolidacyjny z 24 stycznia 2008 r. został zabezpieczony hipoteką − prosimy wskazać dokładną datę nabycia, miejsce położenia tej nieruchomości i tytuł prawny przysługujący do niej?

Odpowiedź: Kredyt konsolidacyjny został zabezpieczony hipoteką na nieruchomości przez Panią zamieszkiwanej położonej w … , dla której prowadzona jest księga wieczysta KW Nr …. Nieruchomość w dniu zaciągnięcia kredytu była własnością Pani zmarłego męża …(na podstawie umowy darowizny Rep … z 1990 r., a obecnie jest własnością Pani i córki zmarłego męża … - na podstawie umowy darowizny od zmarłego męża z dnia 02 lutego 2017 r. rep A ….

6)    Czy bank, z którym zawarta została umowa kredytowa jest podmiotem, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawnionym do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów?

Odpowiedź: Tak, w wykazie KNF.

7)    Czy celem zaciągniętego kredytu było zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych:

• jednego gospodarstwa domowego albo
• więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku, gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2024 r. poz. 1837)?

Odpowiedź: Tak, celem zaciągniętego kredytu było zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego - wówczas żył jeszcze Pani mąż i kredytowana nieruchomość należała do niego formalnie, a faktycznie do Państwa jako małżonków.

8)    Kto był stroną ugody z bankiem zawartej w dniu 1 kwietnia 2026 r.?

Odpowiedź: Z uwagi na fakt, że była Pani jedynym kredytobiorcą (patrz odpowiedź na pytanie nr 1 powyżej) - stroną ugody z dnia 1 kwietnia 2026 r., jako konsument, była wyłącznie Pani.

9)    Czy w ramach ugody z bankiem nastąpiło również „przewalutowanie” przedmiotowego kredytu?

Odpowiedź: Tak, w ramach ugody z bankiem nastąpiło również „przewalutowanie" przedmiotowego kredytu.

10) Jakie ustalenia w sprawie rozliczenia ww. kredytu zawiera wskazana we wniosku ugoda z bankiem – proszę konkretnie wskazać jakie zobowiązania Stron wynikały z ww. ugody.

Odpowiedź: Poniżej postanowienia z ugody z dnia 1 kwietnia 2026 r. dotyczące zobowiązań stron:

§ 1.3. W księgach rachunkowych Banku na dzień 1 kwietnia 2026 r. wysokość zadłużenia Kredytobiorcy z tytułu Umowy wynosiła (...)  CHF:

• kapitał (pozostała do spłaty kwota kredytu): (...) CHF,
• odsetki skapitalizowane: 0,00 CHF,
• odsetki zapadłe niespłacone: (...) CHF,
• odsetki od zadłużenia przeterminowanego: 0,00 CHF,
• odsetki zawieszone: (...) CHF,
• odsetki bieżące:(...)  CHF.

co oznacza, że po przeliczeniu na walutę polską po średnim kursie Narodowego Banku Polskiego z dnia poprzedzającego dzień zawarcia Ugody 4,6764, zadłużenie Kredytobiorcy na dzień zawarcia Ugody wynosi (...) zł:

• kapitał (pozostała do spłaty kwota kredytu): (...) złotych,
• odsetki skapitalizowane: 0,00 złotych,
• odsetki zapadłe niespłacone: (...) złotych,
• odsetki od zadłużenia przeterminowanego: 0,00 złotych,
• odsetki zawieszone: (...) złotych,
• odsetki bieżące: (...) złotych,

a zadłużenie Kredytobiorcy z tytułu niezapłaconych kosztów i opłat związanych z Umową wynosi 0,00 zł.

§ 1.8. Po zmianie waluty zadłużenia na walutę polską, w wyniku przeprowadzonych negocjacji Strony uzgadniają, iż z uwzględnieniem § 1 ust. 5-7, pozostałe do spłaty zadłużenie Kredytobiorcy wobec Banku z tytułu Umowy, na dzień zawarcia Ugody wynosi 0,00 (słownie: zero 00/100) złotych. Bank nie będzie zgłaszał roszczeń w stosunku do Kredytobiorcy w związku z Umową. Jednocześnie Bank odstępuje od naliczania odsetek bieżących należnych z tytułu spłaty ostatniej raty. Tym samym Strony uznają, iż kredyt udzielony na podstawie Umowy został spłacony w całości.

§1.9. Bank zwalnia Kredytobiorcę z długu (umarza zadłużenie Kredytobiorcy) w kwocie 174.842,83 złotych stanowiącej różnicę między kwotą zadłużenia wskazaną w § 1 ust. 3, a kwotą zadłużenia wskazaną w § 1 ust. 8, a Kredytobiorca dokonane zwolnienie z długu przyjmuje. Na kwotę zwolnienia z długu składa się zadłużenie z następującego tytułu w poniższych wysokościach:

• kapitał: (...) złotych,
• odsetki skapitalizowane: 0.00 złotych,
• odsetki zapadłe niespłacone:(...)  złotych.
• odsetki od zadłużenia przeterminowanego: 0,00 złotych,
• odsetki zawieszone: (...) złotych,
• odsetki bieżące: (...) złotych.

Dodatkowo Bank zwalnia Kredytobiorcę z długu (umarza zadłużenie Kredytobiorcy) w kwocie 0,00 PLN stanowiącej wysokość kosztów i opłat, o których mowa w ust. 3, a Kredytobiorca dokonane zwolnienie z długu przyjmuje.

§ 4.1. Kredytobiorca przyjmuje do wiadomości, że w wyniku zwolnienia z części długu (umorzenia) zgodnie z § 1 ust. 9, powstaje po jego stronie przychód, a na Banku ciąży wypełnienie obowiązku informacyjnego (tj. sporządzenie informacji PIT- 11).

Pytania (pytanie nr 3 ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku z 3 lipca 2026 r.)

1)    Czy wobec umorzenia części zadłużenia wynikającego z umowy kredytu konsolidacyjnego po Pani stronie faktycznie powstanie przychód?

2)    Czy do niniejszego stanu faktycznego (należności umorzonych na podstawie ugody) znajduje zastosowanie zwolnienie wynikające z Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe?

3)    Czy w przedstawionym zdarzeniu przyszłym, jeżeli złoży Pani bankowi oświadczenie potwierdzające spełnienie warunków zastosowania zaniechania poboru podatku na podstawie właściwych przepisów rozporządzenia, to uzyskane przez Panią świadczenie będzie objęte zaniechaniem poboru podatku dochodowego od osób fizycznych, a w konsekwencji nie będzie Pani zobowiązana do wykazania tego świadczenia jako przychodu podlegającego opodatkowaniu ani do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych?

4)    Czy jeśli pomimo złożenia przez Panią oświadczenia, o którym mowa w pkt 3) bank wystawi PIT-11, to prawidłowym działaniem będzie nie wykazywanie przez Panią w rocznym zeznaniu podatkowym za rok 2026 tych należności jako przychodu?

Pani stanowisko w sprawie

Ad. 1.

Wobec umorzenia części zadłużenia wynikającego z umowy kredytu konsolidacyjnego po Pani stronie nie powstanie przychód, bądź też powstały przychód korzysta ze zwolnienia na zasadzie Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

Ad. 2.

Tak, do niniejszego stanu faktycznego (należności umorzonych na podstawie ugody) znajduje zastosowanie zwolnienie wynikające z Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

Ad. 3 (ostatecznie przedstawione w uzupełnieniu wniosku z 3 lipca 2026 r.)

W Pani ocenie, w przedstawionym zdarzeniu przyszłym, przy spełnieniu warunków określonych w przepisach rozporządzenia dotyczącego zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych, po Pani stronie nie powstanie obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych od świadczenia objętego tym zaniechaniem. W konsekwencji nie będzie Pani zobowiązana do rozpoznania tego świadczenia jako przychodu podlegającego efektywnemu opodatkowaniu ani do wykazania podatku do zapłaty z tego tytułu w zeznaniu rocznym.

W przedstawionym zdarzeniu przyszłym, w przypadku spełnienia przez Panią warunków określonych w rozporządzeniu Ministra Finansów w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, po Pani stronie nie powstanie obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych od świadczenia objętego tym zaniechaniem. W konsekwencji nie będzie Pani zobowiązana do wykazania tego świadczenia w zeznaniu rocznym jako przychodu podlegającego efektywnemu opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają co do zasady wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem m.in. dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Przepis ten wprost przesądza, że dochód objęty zaniechaniem poboru podatku nie podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych przewidzianych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych. Podstawą zastosowania zaniechania poboru podatku w opisanym zdarzeniu przyszłym jest rozporządzenie Ministra Finansów wydane na podstawie art. 22 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z § 1 ust. 1 tego rozporządzenia zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od określonych kwot związanych z kredytem mieszkaniowym, w szczególności od umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, jeżeli spełnione są warunki wskazane w tym przepisie. Warunki te dotyczą w szczególności zaciągnięcia kredytu mieszkaniowego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej oraz braku wcześniejszego skorzystania przez osobę fizyczną z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na inną inwestycję mieszkaniową.

Rozporządzenie określa również zakres kwot objętych zaniechaniem. Obejmuje ono m.in. kwoty kredytu mieszkaniowego, odsetki, w tym odsetki skapitalizowane, prowizje oraz określone opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyłączeniem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń. Zaniechanie ma zastosowanie do dochodów albo przychodów uzyskanych w okresie wskazanym w rozporządzeniu.

Stoi Pani na stanowisku, że jeżeli w przedstawionym zdarzeniu przyszłym świadczenie uzyskane od banku będzie mieściło się w zakresie przedmiotowym i czasowym wskazanego rozporządzenia oraz będzie Pani spełniała warunki podmiotowe jego zastosowania, to po Pani stronie nie powstanie obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych. Skutek podatkowy zaniechania poboru podatku jest taki, że mimo ewentualnego powstania przysporzenia majątkowego, ustawodawca wyłącza obowiązek poboru i zapłaty podatku od dochodu albo przychodu objętego tym zaniechaniem.

W konsekwencji świadczenie objęte zaniechaniem poboru podatku nie powinno być wykazywane przez Panią w zeznaniu rocznym jako przychód powodujący obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych. Wykazanie takiej kwoty jako przychodu opodatkowanego prowadziłoby do skutku sprzecznego z art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz celem rozporządzenia, którego istotą jest odstąpienie od poboru podatku od określonych dochodów albo przychodów związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

Stanowisko to znajduje dodatkowe potwierdzenie w art. 42a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przepis ten, regulując obowiązek sporządzania informacji o przychodach z innych źródeł, wyłącza z tego obowiązku m.in. dochody i przychody, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Skoro ustawodawca traktuje dochody objęte zaniechaniem poboru podatku jako wyłączone z obowiązku informacyjnego właściwego dla przychodów z innych źródeł, to tym bardziej po stronie podatnika nie powstaje obowiązek zapłaty podatku od takich kwot ani wykazania ich w zeznaniu jako przychodu podlegającego opodatkowaniu.

Reasumując, w przedstawionym zdarzeniu przyszłym, przy spełnieniu warunków określonych w rozporządzeniu dotyczącym zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych, nie będzie Pani zobowiązana do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych od świadczenia objętego tym zaniechaniem. Nie będzie Pani również zobowiązana do wykazania tego świadczenia w zeznaniu rocznym jako przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Ad. 4.

Jeśli pomimo złożenia przez Panią oświadczenia, o którym mowa w pkt 3) bank wystawi PIT-11, to prawidłowym działaniem będzie nie wykazywanie przez Panią w rocznym zeznaniu podatkowym za rok 2026 tych należności jako przychodu.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest w części nieprawidłowe i w części prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Jak stanowi art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy:

Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:

• pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;
• pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.

Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.

Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.

Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Przystępując do oceny skutków podatkowych umorzenia Pani przez bank w kwietniu 2026 r. wierzytelności od zaciągniętego w 2008 r. kredytu konsolidacyjnego wskazać należy, że  instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Z kolei umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela prawa do wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem, że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa.

Zgodnie bowiem z instytucją zwolnienia z długu uregulowaną w art. 508 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):

Tak więc dla umorzenia wierzytelności koniecznym jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, czy poprzez oświadczenie).

Tym samym, wartość umorzonych Pani kwot wierzytelności z tytułu kredytu konsolidacyjnego, na podstawie zawartej w kwietniu 2026 r. ugody z bankiem, stanowi przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z tytułu nieodpłatnych świadczeń, klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy.

Poprawność powyższego stanowiska potwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 maja 2012 r., sygn. akt II FSK 2633/10, w którym Sąd wskazał, że: „gdy dochodzi do umorzenia wierzytelności przez kredytodawcę nie jest istotne, czy u podstaw uzyskanego nieodpłatnego świadczenia leży umowa o zwolnienie z długu, czy też decyzja wierzyciela o rezygnacji z dochodzenia należności. Zasadnicze znaczenie ma bowiem to, że w następstwie takich zdarzeń dłużnik zostaje zwolniony z obowiązku spłaty zadłużenia. Po jego stronie powstaje tym samym przychód stanowiący równowartość umorzonej kwoty zobowiązania, którego nie musi już świadczyć na rzecz wierzyciela. Faktyczna rezygnacja wierzyciela z dochodzenia należności prowadzi więc do powstania przychodu, podobnie jak w przypadku zawarcia umowy o zwolnienie z długu, albowiem w każdym z tych przypadków po stronie dłużnika ustaje obowiązek spełnienia świadczenia. Należy bowiem zauważyć, że pojęcie „nieodpłatnego świadczenia” obejmuje wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy”.

W tym miejscu należy odnieść się do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 102 ze zm.) w aktualnie obowiązującym brzmieniu zmienionym Rozporządzeniem Ministra Finansów z 20 grudnia 2024 r. (Dz. U. 2024 poz. 1912).

Zgodnie z § 1 ww. rozporządzenia Ministra Finansów:

Natomiast w myśl § 3 komentowanego rozporządzenia wynika, że:

Z kolei § 4 cytowanego rozporządzenia stanowi, że:

Zgodnie z treścią ww. art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Dochody, od których zaniechano poboru podatku nie są wykazywane w zeznaniach rocznych i nie podlegają opodatkowaniu oraz zgłoszeniu do urzędu skarbowego.

Z powyższego wynika zatem, że zaniechanie poboru podatku znajdzie zastosowanie:

• do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów zaciągniętych na cele mieszkaniowe i zabezpieczonych hipotecznie,
• do kredytów udzielonych przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw,
• do kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej,
• a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego – gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej oraz
• w przypadku, gdy osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a) inwestycji mieszkaniowej (§ 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ww. rozporządzenia).

Istotne jest, żeby kredyt mieszkaniowy został przeznaczony na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Analizowane zaniechanie może mieć zastosowanie także w przypadku umorzenia kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w sytuacji, gdy zarówno kredyt refinansowy, jak i kredyt konsolidacyjny został zaciągnięty na spłatę kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (§ 1 ust. 4 ww. rozporządzenia). W takiej sytuacji, zaniechanie obejmuje odpowiednio kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego.

Zatem, aby umorzone kwoty wierzytelności z tytułu kredytów mogły korzystać z zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, umorzenie może dotyczyć takiego kredytu refinansowego lub takiego kredytu konsolidacyjnego, który został zaciągnięty na spłatę kredytu mieszkaniowego, o którym mowa w § 3 ww. rozporządzenia.

Z rozporządzenia nie wynika natomiast, aby w przypadku zaciągnięcia każdego kolejnego kredytu, który nie został zaciągnięty na spłatę kredytu mieszkaniowego, tylko na spłatę każdego innego kredytu lub zobowiązań, umorzone kwoty wierzytelności z tytułu takiego kredytu mogły korzystać z zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie ww. rozporządzenia Ministra Finansów.

Skoro umorzenie kwot wierzytelności z tytułu zaciągniętego przez Panią w styczniu 2008 r. kredytu mieszkaniowego konsolidacyjnego dotyczyło kredytu zaciągniętego we wrześniu 2004 r., którego celem – jak wskazała Pani w opisie sprawy – była „spłata kredytu konsolidacyjnego zaciągniętego w  … nr  …z dnia 30 września 2004 r. z przeznaczeniem spłaty zobowiązań zaciągniętych w związku z rozbudową, remontem, wyposażeniem nieruchomości, którą Pani zamieszkuje (…).”to nie jest to wystarczające dla skorzystania z zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie ww. rozporządzenia Ministra Finansów.

Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, że celem kredytu konsolidacyjnego zaciągniętego przez Panią w 2008 r. nie była bezpośrednio spłata kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na cele określone w art. 21 ust. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. np. nabycie budynku mieszkalnego, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego, budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego, lecz spłata kredytu konsolidacyjnego zaciągniętego przez Panią w 2004 r., który dopiero z kolei został zaciągnięty m.in. na spłaty zobowiązań zaciągniętych w związku z rozbudową, remontem, wyposażeniem nieruchomości, którą Pani zamieszkuje, dlatego też w przedmiotowej sprawie nie znajdzie zastosowanie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

Z § 1 ust. 4 ww. rozporządzenia jednoznacznie wynika bowiem, że w przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zastąpiony kredytem refinansowym lub gdy na jego spłatę został zaciągnięty kredyt konsolidacyjny, zaniechanie, obejmuje odpowiednio kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego. Zatem, zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie powyższego rozporządzenia mogłoby mieć zastosowanie w sytuacji, gdyby umorzenie kwot wierzytelności z tytułu kredytu dotyczyło takiego kredytu konsolidacyjnego bądź takiego kredytu refinansowanego, który – w przypadku kredytu konsolidacyjnego zostałby bezpośrednio zaciągnięty na spłatę m.in. kredytu mieszkaniowego bądź – w przypadku kredytu refinansowanego – zastąpił bezpośrednio kredyt mieszkaniowy.

Tymczasem w przedmiotowej sprawie kredyt konsolidacyjny z 2008 r. nie zastąpił kredytu mieszkaniowego, lecz został zaciągnięty m.in. na spłatę innego kredytu konsolidacyjnego, zaciągniętego w 2004 r. na spłatę zobowiązań zaciągniętych w związku z rozbudową, remontem, wyposażeniem nieruchomości, którą Pani zamieszkuje. Zatem, umorzenie przez bank w tej części nie dotyczyło kwot wierzytelności z tytułu takiego kredytu konsolidacyjnego, który zastępowałby bezpośrednio kredyt mieszkaniowy.

W konsekwencji, będzie Pani zobowiązana do obliczenia oraz zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych od tej części kwoty umorzonego przez bank w kwietniu 2026 r. kredytu mieszkaniowego konsolidacyjnego zaciągniętego w 2008 r. która dotyczyła spłaty kredytu konsolidacyjnego zaciągniętego w 2004 r. i wykazania go w zeznaniu podatkowym.

Natomiast, w odniesieniu do kredytu konsolidacyjnego, w części, w jakiej został on zaciągnięty w 2008 r. na dowolny cel, którym było sfinansowanie remontu nieruchomości, którą Pani zamieszkuje, to stanowi on kredyt mieszkaniowy, o którym jest mowa w ww. rozporządzeniu, ponieważ spełnia wszystkie warunki wskazane w § 3 tego rozporządzenia.

Zatem, w stosunku do uzyskanego przez Panią przychodu związanego z umorzeniem wierzytelności z tytułu kredytu konsolidacyjnego z 2008 r. w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu tego kredytu zaciągniętego na cel dowolny - na remont nieruchomości, którą Pani zamieszkuje, znajdzie zastosowanie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe. Spełnia Pani bowiem wszystkie przesłanki umożliwiające zastosowanie ww. zaniechania w odniesieniu do tej części umorzonego kredytu.

Reasumując, w sytuacji przedstawionej we wniosku, nie będzie Pani zobowiązana do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu umorzenia w 2026 r. przez bank, kwoty wierzytelności z tytułu kredytu konsolidacyjnego z 2008 r. w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu tego kredytu zaciągniętego na cel dowolny - przeznaczony na remont nieruchomości, którą Pani zamieszkuje.

Należy również wyjaśnić, że dla objęcia zaniechaniem poboru podatku dochodowego od osób fizycznych uzyskanych przez Panią świadczeń, ważne jest spełnienie warunków określonych w rozporządzeniu Ministra Finansów w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, a nie fakt złożenia lub nie płatnikowi oświadczenia potwierdzającego spełnienie warunków zastosowania zaniechania poboru podatku albo wystawienie informacji PIT-11 przez płatnika.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Podkreślamy, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Należy wskazać, że przy wydawaniu niniejszej interpretacji dokonaliśmy wyłącznie analizy okoliczności podanych we wniosku. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest bowiem ustalanie, czy przedstawiony we wniosku opis zdarzenia przyszłego jest zgodny ze stanem rzeczywistym. Ustalenie stanu rzeczywistego stanowi domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Jeżeli zatem, przedstawione we wniosku zdarzenie przyszłe będzie się różnić od zdarzenia występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła Pani w zakresie przedstawionego zdarzenia przyszłego.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

• Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
• Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

• Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (...).

Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

• w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
• w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).  

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa.