taxmachine.pl

0113-KDIPT2-3.4011.370.2026.2.JŚ

Interpretacja indywidualna2026-07-23Dyrektor Krajowej Informacji SkarbowejAktualna

Skutki podatkowe otrzymania świadczenia z tytułu odstąpienia od umowy sprzedaży lokalu.

Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

27 kwietnia 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych. Uzupełniła go Pani – w odpowiedzi na wezwanie – pismami, które wpłynęły 1 lipca 2026 r. i 7 lipca 2026 r. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

W dniu 8 kwietnia 2025 r. zawarła Pani w formie aktu notarialnego (…) umowę deweloperską z X dotyczącą lokalu mieszkalnego nr … w inwestycji …. Na sfinansowanie nabycia lokalu zaciągnęła Pani w kwietniu 2025 r. kredyt hipoteczny w wysokości … zł. Kredyt został rozwiązany w styczniu 2026 r., a rata odsetkowa w okresie jego trwania wynosiła ok. … zł miesięcznie.

W dniu 30 lipca 2025 r. na terenie inwestycji doszło do pożaru obejmującego m.in. budynek z Pani lokalem. Deweloper nie przekazał nabywcom rzetelnej informacji o zakresie szkód ani o lokalach dotkniętych zdarzeniem. O pożarze i jego skutkach dowiedziała się Pani samodzielnie, analizując zdjęcia zamieszczone w mediach społecznościowych. Oceniła Pani, że zdarzenie dotyczy Pani lokalu. W kolejnych tygodniach wielokrotnie zwracała się Pani do przedstawicieli dewelopera o przekazanie dokumentacji technicznej, ekspertyz oraz informacji o zakresie szkód i prac naprawczych. Również oceniała Pani zakres szkód na budowie jako .... Pomimo zapewnień, dokumenty nie zostały Pani udostępnione, a komunikacja była utrudniona. Zakres wykonanych prac naprawczych był niepełny i nie usuwał skutków oddziaływania wysokiej temperatury.

W związku z utratą zaufania do dewelopera, brakiem rzetelnej informacji o stanie lokalu oraz niewykonaniem prac, na które deweloper przystał, podjęła Pani decyzję o odstąpieniu od inwestycji i rozwiązaniu umowy. Po negocjacjach strony (Pani oraz Y, która przejęła X) zawarły w dniu 27 listopada 2025 r. akt notarialny rozwiązujący umowę deweloperską (…). W ramach tajnego Porozumienia (z wyjątkiem wglądu dla KIS) deweloper zwrócił Pani kwotę … zł tytułem rekompensaty. Kwota … zł była przedmiotem negocjacji i miała pokryć poniesione przez Panią koszty związane z kredytem i obsługą transakcji. Pani łączne koszty (odsetki kredytowe, opłaty bankowe, koszty aktów notarialnych i inne opłaty okołotransakcyjne) wyniosły ok. .. zł. Odsetki od kredytu stanowiły dochód już opodatkowany podatkiem dochodowym (stawka 32%), a zwrócona kwota … zł nie przewyższa poniesionych kosztów. W efekcie otrzymana kwota … zł nie stanowi dla Pani realnego przysporzenia majątkowego, lecz jedynie częściową kompensację poniesionych wydatków i strat związanych z kredytem oraz rozwiązaniem umowy deweloperskiej.

Wnosi Pani o potwierdzenie skutków podatkowych otrzymania tej kwoty.

Uzupełnienie

Posiada Pani nieograniczony obowiązek podatkowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w myśl art. 3 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Akt notarialny (…) dotyczył rozwiązania umowy deweloperskiej. W akcie tym zawarto w szczególności następujące ustalenia [cytat], wskazano, że:

  • [z tytułu zawarcia Umowy Deweloperskiej Nabywca zapłacił na rzecz Dewelopera kwotę … zł jako zaliczkę na poczet Ceny, w części z ich środków własnych, zaś w części za środki pochodzące z kredytu bankowego udzielonego Nabywcy przez … na podstawie umowy Kredytu Mieszkaniowego …, w dniu czternastego kwietnia 2025 r. w kwocie … zł.];
  • [Lokal będący przedmiotem Umowy Deweloperskiej nie został wydany przez Dewelopera Nabywcy.];
  • [W dziale III księgi wieczystej … ujawniono pod numerem ..wpis praw i roszczeń o wybudowanie Budynku, wyodrębnienie lokalu mieszkalnego oznaczonego numerem roboczym … i przeniesienie prawa własności na rzecz Nabywcy.];
  • [Pełnomocnik Dewelopera działający w imieniu Dewelopera oraz Nabywca oświadczyli, że na wniosek Nabywcy rozwiązują Umowę Deweloperską.];
  • [Deweloper zwróci Nabywcy, wpłaconą przez Nabywcę na poczet Ceny zaliczkę, o której mowa w par. 1 tego aktu, tj. kwotę … zł przelewem na wskazany w Umowie Przelewu Wierzytelności rachunek bankowy [..], prowadzony na rzecz Banku, w terminie do 30 dni od zawarcia niniejszej umowy.];
  • [Nabywca wyraża zgodę na wykreślenie z działu III księgi wieczystej … wpisu roszczenia Nabywcy wynikającego z Umowy Deweloperskiej.];
  • [Rozwiązanie Umowy Deweloperskiej objęte tym aktem nie podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych];
  • [Strony ustalają, że wynagrodzenie notariusza za złożenie wniosku w kwocie … zł brutto oraz opłatę sądową w kwocie … zł poniesie Nabywca.];
  • [Koszty aktu ponosi Deweloper].

W wyniku podpisania aktu notarialnego nie doszło do odstąpienia od umowy zgodnie z art. 560 Kodeksu cywilnego. Przepis ten reguluje odstąpienie od umowy w ramach odpowiedzialności z tytułu rękojmi, wyjaśniono dalej.

Załącznik 1. Akt Notarialny rozwiązujący Umowę Deweloperską

Porozumienie z Y zostało zawarte w formie pisemnej w dniu 24 listopada 2025 r. Porozumienie ma charakter poufny; z uwagi na świadomość potencjalnego obowiązku podatkowego (stawka 32%) w par. 2 zostało zamieszczone wyłączenie od klauzuli poufności dotyczące udostępnienia jego treści wyłącznie Krajowej Informacji Skarbowej na potrzeby uzyskania interpretacji indywidualnej.

Załącznik 2. Porozumienie

Porozumienie rozpoczyna się od opisu zdarzeń takich jak [cytat]:

 1.  Inwestor realizuje przedsięwzięcie deweloperskiej pod nazwą „...” […];

2.    W związku z incydentem na budowie związanym z zapaleniem się elewacji co skutkowało zadymieniem lokalu, Inwestor otrzymał zastrzeżenia od Nabywcy dotyczące przebiegu obsługi klienta oraz usuwania skutków zadymienia w lokalu.

3.    Inwestor dokonał analizy roszczeń Nabywcy i celem zachowania dobrych relacji z Nabywcą lokalu, w ramach polubownego zakończenia sporu i rozwiązania zawartej umowy deweloperskiej Rep A nr ... z dnia …, Inwestor zobowiązuje się do zapłaty uzgodnionej kwoty w wysokości … zł brutto oraz poniesienia kosztów w kancelarii notarialnej związanych z rozwiązaniem Umowy Deweloperskiej. (dalej: „Roszczenie”),

4.    Ustalona kwota rekompensaty w wysokości … zł pokrywa część dokonanych przez Nabywcę wydatków, zestawionych w Zaświadczeniu …. z dnia  na łączną sumę … Nabywca zrzeka się dalej idących roszczeń względem Inwestora.]

W porozumieniu w paragrafie 1 zostały zawarte następujące ustalenia: Inwestor dokonał analizy Roszczenia Nabywcy oraz zobowiązuje się do zapłaty kwoty w wysokości … zł w terminie 21 dni od dnia podpisanie niniejszego Porozumienia na rachunek bankowy Nabywcy […]. Dodatkowo, Inwestor pokryje koszty kancelarii notarialnej związane z rozwiązaniem umowy deweloperskiej.

Stąd ustalono:

a)     rozwiązanie umowy deweloperskiej przed notariuszem, ze zwrotem środków wpłaconych przez nabywcę na poczet ceny,

b)     pokrycie przez dewelopera kosztów aktu notarialnego rozwiązującego umowę,

c)      wypłaty na rzecz nabywcy kwoty … zł tytułem częściowej rekompensaty poniesionych kosztów. Porozumienie zostało zawarte celem zachowania dobrych relacji stron oraz – z uwagi na jego poufny charakter – w celu ochrony dobrego imienia dewelopera,

d)     poufny charakter umowy pod rygorem odszkodowania w wysokości 70% kwoty przyznanej,

e)     zrzeczenie się dalszych Roszczeń.

Porozumienie nie wymienia wprost podstawy prawnej. Kodeks cywilnym nie nakłada przepisu kształtującego obowiązek wskazania podstawy prawnej w treści umowy (odwołuję się m.in. do art. 60, 65, 353). Elementem koniecznym jest jedynie zgodne oświadczenie woli stron co do treści (przedmiotu i istotnych postanowień) — nie podstawa prawna.

W par. 2 Porozumienia wskazano: W sprawach nieuregulowanych niniejszym Porozumieniem, mają zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego.

Umowa deweloperska jest umową wzajemną w rozumieniu art. 487 § 2 Kodeksu cywilnego – Nabywca (Pani) zobowiązała się zapłacić cenę, a Deweloper zobowiązał się wybudować lokal wolny od wad.

W wyniku rażących zaniedbań na budowie doszło do pożaru. W konsekwencji transze kredytów nabywców zostały wstrzymane z uwagi na brak odbioru postępu robót przez Inżyniera Nadzoru.

Deweloper był wielokrotnie wzywany do podjęcia prac naprawczych, co potwierdza korespondencja mailowa oraz pisma zamieszczane na Portalu Klienta … (korespondencja o tej samej treści była wysyłana poprzez dwa wskazane w Umowie na równi sposoby). W wezwaniach zachowany został czas niezbędny na zapoznanie się z korespondencją oraz wykonanie napraw, z zastrzeżeniem terminu dodatkowego, o którym mowa w art. 491 § 1 Kodeksu cywilnego.

Deweloper nie wykonał napraw w sposób należyty – bez zachowania należytej staranności wymaganej art. 355 Kodeksu cywilnego – w szczególności bez usunięcia tynków objętych zastrzeżeniem dotyczącym usuwania skutków zadymienia, opisanym następnie w Porozumieniu.

Po bezskutecznym upływie kilku wyznaczonych terminów i braku podjęcia prac naprawczych określonych w roszczeniach kierowanych do Dewelopera pismami, co zostało potwierdzone kontrolą na budowie, była Pani uprawniona do odstąpienia od umowy na podstawie art. 491 § 1 Kodeksu cywilnego.

Niewykonanie zobowiązania przez Dewelopera stanowiło jednocześnie podstawę jego odpowiedzialności odszkodowawczej co wynika z art. 471 Kodeksu cywilnego.

Na podstawie art. 494 § 1 Kodeksu cywilnego, jako strona odstępująca od umowy, mogła Pani zażądać nie tylko zwrotu tego, co Pani świadczyła, lecz również – na zasadach ogólnych – naprawienia szkody wynikłej z niewykonania zobowiązania.

Zgodnie z art. 361 § 2 Kodeksu cywilnego, [naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby szkody mu nie wyrządzono].

Stratami, które Pani poniosła, jest w szczególności majątek własny przeznaczony na Inwestycję, co szerzej opisano w dalszej części uzupełnienia, i co stanowi rzeczywistą stratę (damnum emergens) w następstwie zaniechań po stronie Dewelopera, z których szkoda wynikła.

Ostatecznie roszczenia te zostały uregulowane w drodze Porozumienia zawartego z Deweloperem na podstawie art. 917–918 Kodeksu cywilnego (ugoda), w którym strony, czyniąc sobie wzajemne ustępstwa, potwierdziły zasadność Pani roszczeń oraz ustaliły wysokość i sposób wypłaty należnej Pani kwoty.

Kwota, o której mowa we wniosku, została wypłacona na podstawie:

  • art. 487 § 2 Kodeksu cywilnego – jako świadczenie wynikające z wzajemnego charakteru umowy deweloperskiej,
  • art. 491 § 1 Kodeksu cywilnego – jako konsekwencja skutecznego odstąpienia przez Panią od umowy deweloperskiej z powodu zwłoki Dewelopera w usunięciu skutków pożaru mimo wyznaczonych dodatkowych terminów,
  • art. 494 § 1 Kodeksu cywilnego – jako podstawa żądania zwrotu świadczeń wzajemnych oraz naprawienia szkody wynikłej z niewykonania zobowiązania przez Dewelopera,
  • art. 471 Kodeksu cywilnego – jako ogólna podstawa odpowiedzialności Dewelopera za nienależyte wykonanie zobowiązania,
  • art. 361 § 2 Kodeksu cywilnego – jako podstawa określenia zakresu odszkodowania, obejmującego rzeczywistą stratę (damnum emergens), Porozumienie nie obejmuje utracone korzyści (lucrum cessans),
  • art. 917–918 Kodeksu cywilnego – jako podstawa zawarcia Porozumienia (ugody) z Deweloperem, w którym strony, czyniąc sobie wzajemne ustępstwa, uregulowały sporne roszczenia wynikające z niewykonania umowy deweloperskiej, w tym uzgodniły wysokość i sposób wypłaty należnej Pani kwoty.

Przed zawarciem ugody miały miejsce negocjacje – pierwotnie żądała Pani kwoty … zł, natomiast w wyniku wzajemnych ustępstw strony ustaliły ostateczną kwotę na poziomie … zł poniżej rzeczywiście poniesionej przez Panią szkody udokumentowanej. W zamian za wypłatę tej kwoty zobowiązała się Pani do zrzeczenia się dalszych roszczeń wobec Dewelopera wynikających z opisanego zdarzenia oraz do zachowania poufności co do treści i okoliczności sprawy co jest jedynie warunkiem ugody.

Wysokość kwoty … zł ustalono na podstawie zestawienia rzeczywiście poniesionych kosztów udokumentowanych zaświadczeniem ... z dnia 7 listopada 2025 r., obejmującym koszty odsetek od udzielonego kredytu i inne wydatki na łączną kwotę … zł w tym kosztu aktu notarialnego Umowy Deweloperskiej, który wyniósł … zł. Jest to rzeczywisty uszczerbek majątkowy damnum emergens, roszczenie nie zawiera lucrum cessans (utraconych korzyści). Jest to zastosowanie art. 361 par. 2.

Wysokość kwoty nie wynika z żadnych przepisów odrębnych ustaw ani przepisów wykonawczych, lecz z udokumentowanej wysokości rzeczywiście poniesionej szkody majątkowej, ustalonej zgodnie z art. 361 § 2 Kodeksu cywilnego, a podstawą samej odpowiedzialności Dewelopera i zawarcia ugody były art. 471, art. 491 § 1, art. 494 § 1 oraz art. 917–918 Kodeksu cywilnego.

Porozumienie miało charakter ugody pozasądowej zawartej na podstawie art. 917–918 Kodeksu cywilnego. Nie było zawierane w toku postępowania sądowego ani nie miało charakteru ugody sądowej w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania cywilnego – strony zawarły je dobrowolnie, w drodze bezpośrednich negocjacji, czyniąc sobie wzajemne ustępstwa w celu zakończenia sporu dotyczącego roszczeń. Ugoda pozasądowa zapewniała dyskrecję, co było ważne z punktu Dewelopera – klauzula poufności.

Decyzja o zawarciu ugody pozasądowej wynikała z potrzeby niezwłocznego działania: konieczność rozwiązania umowy deweloperskiej determinowała możliwość zakończenia umowy kredytowej, od czego z kolei zależała końcowa wysokość roszczenia (wobec narastających odsetek od kwoty …zł, wynoszących ok. … zł miesięcznie oraz dalszych z uwagi na konieczność wpłaty transz pod rygorem kar umownych). Sytuacja miała również wymiar osobisty i wiązała się ze znacznym obciążeniem psychicznym dla nabywcy.

Otrzymana kwota nie została uzyskana w ramach odpowiedzialności z tytułu rękojmi (art. 556 i nast. Kodeksu cywilnego). Rękojmia za wady fizyczne aktualizuje się co do zasady w odniesieniu do wad istniejących w chwili wydania rzeczy kupującemu. W Pani sprawie do wydania (odbioru) lokalu nie doszło – pożar oraz wynikające z niego wady (w tym zadymienie i konieczność naprawy tynków) powstały na etapie budowy. W związku z tym podstawą odpowiedzialności Dewelopera nie była rękojmia, lecz nienależyte wykonanie zobowiązania wynikającego z Umowy Deweloperskiej (art. 471 Kodeksu cywilnego), a otrzymana kwota stanowiła naprawienie szkody na zasadach ogólnych (art. 361 § 2 Kodeksu cywilnego), a nie realizację uprawnień z tytułu rękojmi.

Porozumienie nie zawiera odwołania do dokumentu gwarancyjnego ani do instytucji gwarancji. Deweloper nie wystawił mi odrębnego dokumentu gwarancyjnego dotyczącego lokalu, a wypłata kwoty … zł nie była powiązana z żadnym takim dokumentem.

Kwota … zł została wypłacona Pani w dniu 3 grudnia 2025 r.

Poniesione wydatki udokumentowała Pani następującymi dokumentami:

  • zaświadczenie ... z dnia 7 listopada 2025 r., zawierające zestawienie poniesionych kosztów na łączną sumę … zł

Załącznik 3. Zaświadczenie ...z 11 lipca 2025 r.

  • koszty odsetek od kredytu – … zł

Zestawienie spłaty kredytu/pożyczki od 14 kwietnia 2025 r. do 6 listopada 2025 r.

(…)

Pozostałe opłaty/prowizje związane z kredytem/pożyczkę, które pobraliśmy zgodnie z zawartą umową oraz …:

(…)

Pobrane składki za ubezpieczenie na życie:

(…)

Łączna kwota to … zł

  • akt notarialny – umowa deweloperska, koszt aktu notarialnego umowy deweloperskiej wyniósł … zł, pokryty przez nabywcę.

Załącznik 4. Faktura Umowa Deweloperska

Łączna kwota Roszczenia wynosi … zł.

Warto natomiast wspomnieć, że Porozumienie zawarte przed rozwiązaniem umowy było negocjowane na realnych dotychczas poniesionych kosztach i nie objęło całości poniesionych kosztów. Miała Pani natomiast świadomość, że realne koszty będą większe, co również było podnoszone na negocjacjach oraz wstępnie szacowane na ... zł uwzględniając 3 kolejne odsetkowe raty kredytu. Realne koszty kredytu można oszacować na podstawie kolejnego zaświadczenia … z 18 lutego 2026 r. po rozwiązaniu kredytu i zwrocie wkładu własnego. Rozwiązywanie umowy kredytowej z bankiem przysporzyło wielu trudności. Do czasu rozwiązania umowy kredytowej zapłaciła Pani jeszcze trzy raty kredytu w wysokości … zł; … zł; … zł.

Załącznik 5. Zaświadczenie ...z dnia 18.02.2026

- koszty odsetek od kredytu – … zł

Zestawienie spłaty kredytu/pożyczki od 14.04.2025 r. do 07.01.2026 r.

(…)

Pozostałe opłaty/prowizje związane z kredytem/pożyczkę, które pobraliśmy zgodnie z zawartą urnowej oraz TPiO:

(…)

Pobrane składki za ubezpieczenie na życie:

(…)

Stąd faktyczna suma poniesionych kosztów na rzecz kredytu to … zł (w tym odsetki .. zł) oraz aktu notarialnego Umowy Deweloperskiej .. zł – co daje sumę … zł. Pieniądze, które przeznaczyła Pani na spłatę rat odsetkowych kredytu, prowizję, opłaty dodatkowe oraz akt notarialny pochodzą z legalnych źródeł – umowy o pracę. Od kwoty brutto został pobrany podatek. Kredyt został zawierany bazując na Pani dochodach z umowy o pracę, będące Pani jedynym dochodem.

Zgodnie z treścią porozumienia, świadczenie w kwocie … zł wyczerpuje Roszczenia Nabywcy wobec Inwestora. W porozumieniu zawarto następujące postanowienie:

  • [zapłata kwoty [..] wyczerpuje wszelkie Roszczenia Nabywcy względem Inwestora z tytułu zgłaszanych Roszczeń. Nabywca zrzeka się wszelkich innych Roszczeń (lub zobowiązuje się ich nie dochodzić) związanych z Roszczeniami, powstałych do dnia zawarcia Porozumienia, jak i mogących powstać w przyszłości wobec Inwestora.];
  • [Nabywca oświadczył, że nie otrzymał dotychczas od Inwestora ani od żadnego ubezpieczyciela lub jakiegokolwiek innego podmiotu, żadnej rekompensaty w związku ze zdarzeniem opisanym powyżej, a także zobowiązuje się nie dochodzić od żadnego podmiotu jakiejkolwiek innej rekompensaty z tego tytułu.].

W porozumieniu zawarto postanowienie, zgodnie z którym Inwestor jako płatnik, wystawi z tytułu niniejszego porozumienia PIT-11. W dokumencie PIT-11 w polu nr 99 dotyczącym tytułu/opisu przychodu zakwalifikowanego jako inne źródła wpisano: „POROZUMIENIE Z DNIA 24.11.2025”.

Pytania

1.    Czy kwota … zł otrzymana przez Panią od dewelopera w ramach porozumienia rozwiązującego umowę deweloperską, zawartego w formie aktu notarialnego z dnia 27 listopada 2025 r. (repertorium …), stanowi przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

2.    Czy kwota ta może zostać uznana za przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, mimo że nie powoduje realnego przysporzenia majątkowego po Pani stronie, ponieważ nie przewyższa poniesionych przez Panią kosztów związanych z kredytem hipotecznym, opłatami bankowymi, kosztami aktów notarialnych oraz innymi kosztami okołotransakcyjnymi, które łącznie wyniosły ok. … zł?

3.    Czy zwrot części poniesionych przez Panią kosztów, w tym odsetek od kredytu hipotecznego, które stanowiły Pani dochód już opodatkowany podatkiem dochodowym według stawki 32%, może być traktowany jako przychód podatkowy, jeżeli jego opodatkowanie prowadziłoby do ponownego opodatkowania tego samego ekonomicznego ciężaru?

4.    Czy w świetle art. 9 ust. 1 oraz art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, otrzymana przez Panią kwota … zł powinna być uznana za świadczenie o charakterze restytucyjnym (kompensacyjnym), które nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym, ponieważ nie zwiększa Pani majątku, lecz jedynie częściowo pokrywa poniesione wcześniej koszty związane z umową deweloperską i kredytem hipotecznym?

5.    Czy prawidłowe jest stanowisko, zgodnie z którym kwota … zł otrzymana od dewelopera nie stanowi przychodu podatkowego, ponieważ nie spełnia definicji przychodu określonej w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a jej celem było jedynie częściowe zrekompensowanie poniesionych przez Panią wydatków i strat wynikających z rozwiązania umowy deweloperskiej?

Pani stanowisko w sprawie

W Pani ocenie, kwota … zł otrzymana od dewelopera w ramach porozumienia rozwiązującego umowę deweloperską nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Świadczenie to nie powoduje po Pani stronie realnego przysporzenia majątkowego, lecz ma charakter kompensacyjny i stanowi jedynie częściowy zwrot poniesionych przez Panią kosztów związanych z kredytem hipotecznym, opłatami bankowymi, kosztami aktów notarialnych oraz innymi kosztami okołotransakcyjnymi, które łącznie wyniosły ok. … zł.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przychodem jest wyłącznie takie świadczenie, które powoduje definitywne zwiększenie majątku podatnika.

W analizowanej sytuacji nie dochodzi do wzrostu Pani majątku, ponieważ otrzymana kwota ... zł nie pokrywa poniesionych przez Panią kosztów związanych z umową deweloperską i kredytem hipotecznym. Świadczenie to nie ma charakteru wynagrodzenia, ekwiwalentu ani zapłaty za jakiekolwiek świadczenie z Pani strony, lecz stanowi element ugodowego zakończenia stosunku prawnego.

Odsetki od kredytu hipotecznego, które stanowiły część poniesionych przez Panią kosztów, były już wcześniej opodatkowane podatkiem dochodowym według stawki 32%. Gdyby kwota … zł została uznana za przychód podlegający opodatkowaniu, prowadziłoby to do ponownego opodatkowania tego samego ekonomicznego ciężaru, co byłoby sprzeczne z zasadą opodatkowania rzeczywistego dochodu oraz zasadą unikania podwójnego opodatkowania tego samego świadczenia.

W Pani ocenie, świadczenie to należy kwalifikować jako zwrot kosztów (restytucję), a nie jako przychód z innych źródeł w rozumieniu art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zwrot kosztów nie stanowi przychodu, ponieważ nie zwiększa majątku podatnika, lecz jedynie przywraca stan sprzed poniesienia wydatku. W konsekwencji kwota … zł nie spełnia ustawowej definicji przychodu i nie powinna podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od  osób fizycznych.

W świetle art. 9 ust. 1 oraz art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych uznaje Pani, że otrzymana kwota … zł nie stanowi przychodu podatkowego, ponieważ nie powoduje powstania dochodu, lecz jedynie częściowo kompensuje poniesione przez Panią koszty związane z rozwiązaniem umowy deweloperskiej i kredytem hipotecznym. W związku z tym kwota ta nie powinna być wykazywana w zeznaniu rocznym i nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Z przepisu tego wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez podatnika, z wyjątkiem tych dochodów, które zostały enumeratywnie wymienione przez ustawodawcę jako zwolnione od podatku, bądź od których zaniechano poboru podatku.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.

Odrębnym źródłem przychodów są m.in. określone w art. 10 ust. 1 pkt 9 „inne źródła”.

W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Użycie w tym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że katalog przychodów z innych źródeł ma otwarty charakter – nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe, które można przypisać do tego źródła.

Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy innych nieodpłatnych świadczeń), jak również na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Zatem, do przychodów z innych źródeł należy zaliczyć różnego rodzaju odszkodowania, zadośćuczynienia oraz odsetki za zwłokę w wypłacie tychże odszkodowań bądź zadośćuczynień.

Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia wynika, że w dniu 8 kwietnia 2025 r. zawarła Pani w formie aktu notarialnego (repertorium nr ...) umowę deweloperską z X dotyczącą lokalu mieszkalnego nr … w inwestycji .... Na sfinansowanie nabycia lokalu zaciągnęła Pani w kwietniu 2025 r. kredyt hipoteczny w wysokości … zł. Kredyt został rozwiązany w styczniu 2026 r., a rata odsetkowa w okresie jego trwania wynosiła ok. … zł miesięcznie. W dniu 30 lipca 2025 r. na terenie inwestycji doszło do pożaru obejmującego m.in. budynek z Pani lokalem. W związku z utratą zaufania do dewelopera, brakiem rzetelnej informacji o stanie lokalu oraz niewykonaniem prac, na które deweloper przystał, podjęła Pani decyzję o odstąpieniu od inwestycji i rozwiązaniu umowy. Po negocjacjach strony (Pani oraz Y, która przejęła X) zawarły w dniu 27 listopada 2025 r. akt notarialny rozwiązujący umowę deweloperską (repertorium .. nr …). W ramach porozumienia deweloper zwrócił Pani kwotę ... zł tytułem rekompensaty. Kwota ... zł była przedmiotem negocjacji i miała pokryć poniesione przez Panią koszty związane z kredytem i obsługą transakcji. Pani łączne koszty (odsetki kredytowe, opłaty bankowe, koszty aktów notarialnych i inne opłaty okołotransakcyjne) wyniosły ok. … zł. Odsetki od kredytu stanowiły dochód już opodatkowany podatkiem dochodowym (stawka 32%), a zwrócona kwota … zł nie przewyższa poniesionych kosztów. Porozumienie nie wymienia wprost podstawy prawnej. Kodeks cywilny nie nakłada przepisu kształtującego obowiązek wskazania podstawy prawnej w treści umowy (odwołuję się m.in. do art. 60, 65, 353). Elementem koniecznym jest jedynie zgodne oświadczenie woli stron co do treści (przedmiotu i istotnych postanowień) — nie podstawa prawna. W par. 2 Porozumienia wskazano: W sprawach nieuregulowanych niniejszym Porozumieniem, mają zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego. Niewykonanie zobowiązania przez Dewelopera stanowiło jednocześnie podstawę jego odpowiedzialności odszkodowawczej co wynika z art. 471 Kodeksu cywilnego. Na podstawie art. 494 § 1 Kodeksu cywilnego, jako strona odstępująca od umowy, mogła Pani zażądać nie tylko zwrotu tego, co Pani świadczyła, lecz również – na zasadach ogólnych – naprawienia szkody wynikłej z niewykonania zobowiązania. Zgodnie z art. 361 § 2 Kodeksu cywilnego, [naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby szkody mu nie wyrządzono]. Stratami, które Pani poniosła, jest w szczególności majątek własny przeznaczony na Inwestycję i co stanowi rzeczywistą stratę (damnum emergens) w następstwie zaniechań po stronie Dewelopera, z których szkoda wynikła. Ostatecznie roszczenia te zostały uregulowane w drodze Porozumienia zawartego z Deweloperem na podstawie art. 917–918 Kodeksu cywilnego (ugoda), w którym strony, czyniąc sobie wzajemne ustępstwa, potwierdziły zasadność Pani roszczeń oraz ustaliły wysokość i sposób wypłaty należnej Pani kwoty. Wysokość kwoty ... zł ustalono na podstawie zestawienia rzeczywiście poniesionych kosztów udokumentowanych zaświadczeniem ... z dnia 7 listopada 2025 r., obejmującym koszty odsetek od udzielonego kredytu i inne wydatki na łączną kwotę … zł w tym kosztu aktu notarialnego Umowy Deweloperskiej, który wyniósł … zł. Jest to rzeczywisty uszczerbek majątkowy damnum emergens, roszczenie nie zawiera lucrum cessans (utraconych korzyści). Jest to zastosowanie art. 361 par. 2.  Wysokość kwoty nie wynika z żadnych przepisów odrębnych ustaw ani przepisów wykonawczych, lecz z udokumentowanej wysokości rzeczywiście poniesionej szkody majątkowej, ustalonej zgodnie z art. 361 § 2 Kodeksu cywilnego, a podstawą samej odpowiedzialności Dewelopera i zawarcia ugody były art. 471, art. 491 § 1, art. 494 § 1 oraz art. 917–918 Kodeksu cywilnego. Porozumienie miało charakter ugody pozasądowej zawartej na podstawie art. 917–918 Kodeksu cywilnego. Podstawą odpowiedzialności Dewelopera nie była rękojmia, lecz nienależyte wykonanie zobowiązania wynikającego z Umowy Deweloperskiej (art. 471 Kodeksu cywilnego), a otrzymana kwota stanowiła naprawienie szkody na zasadach ogólnych (art. 361 § 2 Kodeksu cywilnego), a nie realizację uprawnień z tytułu rękojmi. Porozumienie nie zawiera odwołania do dokumentu gwarancyjnego ani do instytucji gwarancji. Deweloper nie wystawił Pani odrębnego dokumentu gwarancyjnego dotyczącego lokalu, a wypłata kwoty ... zł nie była powiązana z żadnym takim dokumentem. Kwota ... zł została wypłacona Pani 3 grudnia 2025 r. Inwestor jako płatnik wystawił Pani PIT-11 z tego tytułu.

W związku z powyższym powzięła Pani wątpliwość:

  • czy kwota ... zł otrzymana przez Panią od dewelopera w ramach porozumienia rozwiązującego umowę deweloperską, stanowi przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz
  • czy ww. kwota może zostać uznana za przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, mimo że nie powoduje realnego przysporzenia majątkowego po Pani stronie, ponieważ nie przewyższa poniesionych przez Panią kosztów związanych z kredytem hipotecznym, opłatami bankowymi, kosztami aktów notarialnych oraz innymi kosztami okołotransakcyjnymi, które łącznie wyniosły ok. 14 000 zł, oraz
  • czy zwrot części poniesionych przez Panią kosztów, w tym odsetek od kredytu hipotecznego, które stanowiły Pani dochód już opodatkowany podatkiem dochodowym według stawki 32%, może być traktowany jako przychód podatkowy, jeżeli jego opodatkowanie prowadziłoby do ponownego opodatkowania tego samego ekonomicznego ciężaru, oraz
  • czy w świetle art. 9 ust. 1 oraz art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, otrzymana przez Panią kwota ... zł powinna być uznana za świadczenie o charakterze restytucyjnym (kompensacyjnym), które nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym, ponieważ nie zwiększa Pani majątku, lecz jedynie częściowo pokrywa poniesione wcześniej koszty związane z umową deweloperską i kredytem hipotecznym, i
  • czy prawidłowe jest stanowisko, zgodnie z którym kwota ... zł otrzymana od dewelopera nie stanowi przychodu podatkowego, ponieważ nie spełnia definicji przychodu określonej w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a jej celem było jedynie częściowe zrekompensowanie poniesionych przez Panią wydatków i strat wynikających z rozwiązania umowy deweloperskiej.

Odszkodowanie według przepisów prawa cywilnego jest świadczeniem, które ma na celu naprawienie wyrządzonej szkody. Z pojęciem szkody mamy do czynienia na gruncie zobowiązań umownych, bowiem w myśl art. 471 Kodeksu cywilnego:

Dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

Odwołując się zatem do prawa cywilnego stwierdzić należy, że świadczenie odszkodowawcze to najogólniej świadczenie mające na celu naprawienie wyrządzonej szkody. Szkodą jest uszczerbek, jakiego doznał poszkodowany wbrew jego woli we wszelkiego rodzaju dobrach przez prawo chronionych. Chodzi więc zarówno o uszczerbek majątkowy, jak i niemajątkowy.

W Kodeksie cywilnym świadczenie odszkodowawcze wynika głównie z tytułu odpowiedzialności deliktowej (art. 415 i następne) lub odpowiedzialności kontraktowej (art. 417 i następne), a więc jest następstwem czynu niedozwolonego lub niewykonania bądź nienależytego wykonania zobowiązania.

Zgodnie z art. 361 § 1 ustawy Kodeks cywilny:

Zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła.

W świetle § 2 tego przepisu:

W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Stosownie do treści art. 363 § 1 Kodeksu cywilnego:

Naprawienie szkody powinno nastąpić, według wyboru poszkodowanego, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Jednakże gdyby przywrócenie stanu poprzedniego było niemożliwe albo gdyby pociągało za sobą dla zobowiązanego nadmierne trudności lub koszty, roszczenie poszkodowanego ogranicza się do świadczenia w pieniądzu.

Art. 363 § 2 Kodeksu cywilnego stanowi, że:

Jeżeli naprawienie szkody ma nastąpić w pieniądzu, wysokość odszkodowania powinna być ustalona według cen z daty ustalenia odszkodowania, chyba że szczególne okoliczności wymagają przyjęcia za podstawę cen istniejących w innej chwili.

Odszkodowanie stanowi – co do zasady – przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie oznacza to jednak, że wszystkie odszkodowania są opodatkowane. Niektóre z nich, wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych określonym w art. 21 ust. 1 ww. ustawy, korzystają ze zwolnienia od podatku. Jednakże należy podkreślić, że korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym zwolnienia od podatku, jest możliwe wyłącznie w sytuacji, gdy spełnione są wszelkie przesłanki określone w przepisie stanowiącym podstawę prawną danej preferencji.

Odnosząc się do Pani wątpliwości nie mogę zgodzić się z Pani stanowiskiem, że „kwota ... zł otrzymana od dewelopera w ramach porozumienia rozwiązującego umowę deweloperską nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Świadczenie to nie powoduje po Pani stronie realnego przysporzenia majątkowego, lecz ma charakter kompensacyjny i stanowi jedynie częściowy zwrot poniesionych przez Panią kosztów związanych z kredytem hipotecznym, opłatami bankowymi, kosztami aktów notarialnych oraz innymi kosztami okołotransakcyjnymi, które łącznie wyniosły ok. … zł”.

Jednocześnie wskazuję, że przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przewidują w zakresie niektórych odszkodowań zwolnienie z opodatkowania. Jednakże w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych ustawodawca nie zdefiniował pojęcia odszkodowania czy zadośćuczynienia, podobnie jak wielu innych pojęć z katalogu zwolnień przedmiotowych, konieczne staje się zatem odwołanie się do przepisów ustawy Kodeks cywilny.

O odszkodowaniu możemy mówić wyłącznie w przypadku powstania konkretnej szkody, która wywołana została określonym działaniem lub zaniechaniem drugiej strony, której można przypisać odpowiedzialność za jej powstanie. Odszkodowanie to rodzaj świadczenia, które należy się za wyrządzenie szkody (odpowiednio zadośćuczynienie za doznane krzywdy) od podmiotu, który szkodę wyrządził lub ponosi za nią odpowiedzialność. Odszkodowanie stanowi pieniężną równowartość szkody majątkowej lub szkody na osobie, natomiast zadośćuczynienie jest pieniężną formą zrekompensowania szkody niemajątkowej.

Odszkodowanie/zadośćuczynienie stanowi – co do zasady – przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie oznacza to jednak, że wszystkie odszkodowania są opodatkowane. Niektóre z nich, wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych określonym w art. 21 ust. 1 ww. ustawy, korzystają ze zwolnienia od podatku. Jednakże należy podkreślić, że korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym zwolnienia od podatku, jest możliwe wyłącznie w sytuacji, gdy spełnione są wszelkie przesłanki określone w przepisie stanowiącym podstawę prawną danej preferencji.

Zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw lub aktów administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów, oraz otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r.
- Kodeks pracy (Dz.U. z 2023 r. poz. 1465 oraz z 2024 r. poz. 878 , 1222 , 1871 i 1965 ), z wyjątkiem:

a)    określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę,

b)    odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,

c)    odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,

d)    odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,

e)    odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,

f)     odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali, o której mowa
w art. 27 ust. 1 , lub na zasadach, o których mowa w art. 30c ,

g)    odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe.

Powołany powyżej przepis wskazuje jednoznacznie, że nie wszystkie odszkodowania otrzymane przez osoby fizyczne wolne są od podatku dochodowego. Nie jest przy tym wystarczające, aby w przepisach prawa określone były same tylko przesłanki powodujące powstanie roszczenia o odszkodowanie, konieczne jest również wskazanie zasad ich ustalania.

Zwolnieniem określonym w przytoczonym wyżej przepisie objęte są tylko odszkodowania (zadośćuczynienia), których wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw lub aktów administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów, oraz otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, z wyjątkiem odszkodowań wymienionych w lit. a)-g) zacytowanego przepisu. To oznacza, że zwolnieniem tym nie są objęte wszystkie odszkodowania (zadośćuczynienia), a tylko te, których wysokość lub zasady ustalania zostały określone wprost w stosowanych przepisach prawa, z wyjątkiem enumeratywnie wymienionych kategorii odszkodowań (zadośćuczynień).

Ustawodawca konsekwentnie wyłączył z katalogu zwolnień przepisem art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g) zadośćuczynienia/odszkodowania, które zostały otrzymane na podstawie zawartej pomiędzy stronami umowy lub ugody pozasądowej, nawet w sytuacji, gdy ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw.

Zatem, aby wypłacone odszkodowanie korzystało ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, muszą zostać spełnione łącznie dwa warunki:

  • jego wysokość lub zasady ustalania muszą wynikać z przepisów odrębnych ustaw,
  • podstawą jego przyznania nie może być zawarta umowa lub ugoda pozasądowa.

Powyższe potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych; m.in. w prawomocnym wyroku z 3 lipca 2012 r. sygn. akt I SA/Gl 1113/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyjaśnił, że z brzmienia art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika jednoznacznie, że wypłacone odszkodowanie (zadośćuczynienie) korzysta ze zwolnienia w sytuacji, gdy spełnione są łącznie dwa warunki: jego wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw oraz że podstawą jego przyznania nie jest zawarta umowa lub ugoda (inna niż ugoda sądowa).

W przypadku gdy wysokość lub zasady ustalania odszkodowania nie wynikają wprost z odrębnych ustaw lub aktów wykonawczych wydanych na podstawie tych odrębnych ustaw, a podstawą ich otrzymania jest wyrok lub ugoda sądowa, wówczas odszkodowanie takie korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych, z wyjątkiem odszkodowań wymienionych w art. 21 ust. 1 pkt 3b lit. a) i b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Stosownie bowiem do treści art. 21 ust. 1 pkt 3b ww. ustawy:

Wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień:

a)    otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,

b)    dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Zadośćuczynienie, podobnie jak odszkodowanie, nie korzysta ze zwolnienia podatkowego, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 oraz pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli wynika ono z umowy lub ugody innej niż ugoda sądowa.

Dlatego, w niniejszej sprawie, już sama okoliczność zawarcia ugody pozasądowej – stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g) oraz art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – wyklucza zwolnienie od opodatkowania otrzymanej kwoty. Ponadto - jak wynika z treści wniosku „Porozumienie miało charakter ugody pozasądowej zawartej na podstawie art. 917–918 Kodeksu cywilnego. Nie było zawierane w toku postępowania sądowego ani nie miało charakteru ugody sądowej w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania cywilnego – strony zawarły je dobrowolnie, w drodze bezpośrednich negocjacji, czyniąc sobie wzajemne ustępstwa w celu zakończenia sporu dotyczącego roszczeń”. Ponadto wysokość roszczeń odszkodowawczych i naprawienia szkody, które Pan otrzyma nie wynika z żadnej ustawy, ani aktu wykonawczego, tylko z porozumienia stron sporu.

Zawarta między Panią a Deweloperem ugoda pozasądowa stanowi ugodę w rozumieniu art. 917 Kodeksu cywilnego, który stanowi, że:

Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania, czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień, czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.

W konsekwencji, w przypadku, w którym wypłata świadczenia następuje na podstawie zawartego przez strony porozumienia (ugody), a więc wyrażonej w ten sposób woli takiego ułożenia wzajemnych relacji prawnych, nie może być mowy o bezprawności działania i naprawieniu wyrządzonej szkody lub krzywdy.

W opisanych przez Panią okolicznościach sprawy na mocy zawartego porozumienia Deweloper wypłacił Pani kwotę ... zł. Skoro wypłacone świadczenie wynika z zawartego porozumienia (ugody pozasądowej) i dodatkowo jak wskazała Pani we wniosku (…) roszczenia te zostały uregulowane w drodze Porozumienia zawartego z Deweloperem na podstawie art. 917–918 Kodeksu cywilnego (ugoda), w którym strony, czyniąc sobie wzajemne ustępstwa, potwierdziły zasadność Pani roszczeń oraz ustaliły wysokość i sposób wypłaty należnej Pani kwoty - to w okolicznościach niniejszej sprawy - określona w ugodzie pozasądowej kwota stanowiła należność za odstąpienie przez Panią od roszczeń wobec Dewelopera. Otrzymana przez Panią kwota była zatem zapłatą za zrzeczenie się roszczeń w stosunku do Dewelopera, stanowiącą dla niego gwarancję, że nie będzie Pani składała żądań z tego tytułu. Kwota ta nie stanowiła natomiast świadczenia restytucyjnego (kompensacyjnego), czy też zwrotu poniesionych przez Panią wydatków (w tym odsetek od kredytu).

Wobec powyższego wypłacona kwota stanowi dla Pani przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Przychód ten należy zakwalifikować do przychodów z innych źródeł, wskazanych w art. 20 ust. 1 ww. ustawy. W związku z otrzymaniem rzeczonej kwoty ciąży na Pani obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych.

Zatem Pani stanowisko należało uznać w całości za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Jednocześnie informuję, że organy podatkowe, w ramach prowadzonego postępowania w sprawie o wydanie interpretacji indywidualnej, nie są uprawnione do oceny dołączonych do wniosku/uzupełnienia wniosku załączników, bowiem składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·         Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·         w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·         w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine

Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.

  • ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
  • ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
  • ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
  • ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
  • ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (MF/KIS). Dokument urzędowy — reprodukcja dozwolona (art. 4 ustawy o prawie autorskim).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie jej adresata i tylko przy zgodności stanu faktycznego z wnioskiem. Cudza interpretacja ma charakter informacyjny.