0113-KDIPT2-2.4011.555.2026.2.KR
Skutki podatkowe sprzedaży zespołu pałacowo-parkowego - nabycie udziałów w spadku i darowiźnie.
Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych w zakresie skutków sprzedaży nieruchomości, tj. zespołu pałacowo-parkowego obejmującego działki nr (…) i nr (…):
- w odniesieniu do udziałów w nieruchomości, tj. zespołu pałacowo-parkowego obejmującego działki nr (…) i nr (…), nabytych przez Panią w drodze spadku po ojcu jest prawidłowe,
- w odniesieniu do udziałów w nieruchomości, tj. zespołu pałacowo-parkowego obejmującego działki nr (…) i nr (…), nabytych przez Panią w drodze darowizny od Pani matki i od Pani brata jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
2 czerwca 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych. Uzupełniła go Pani pismem złożonym 14 lipca 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Wnioskodawczyni jest osobą fizyczną i nie prowadzi działalności gospodarczej, w szczególności w zakresie obrotu nieruchomościami. Przedmiotem planowanej sprzedaży jest zabytkowy zespół pałacowo-parkowy położony w (…), gmina (…), obejmujący działki ewidencyjne nr (…) oraz nr (…), objęty księgą wieczystą (…) i wpisany do rejestru zabytków. Na działce nr (…) znajdują się ruiny pałacu z początku XVI wieku, natomiast pozostała część zespołu obejmuje park objęty ochroną konserwatorską. Łączna powierzchnia działek wynosi 3,7500 ha. Przed II wojną światową zespół pałacowo-parkowy stanowił własność A - dziadka Wnioskodawczyni. W 1944 r. nieruchomość została objęta działaniem dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej i pozostawała następnie we władaniu Skarbu Państwa. Po śmierci A jego następcą prawnym w zakresie praw związanych z nieruchomością był jego jedyny syn - B, ojciec Wnioskodawczyni. Po wieloletnim postępowaniu administracyjnym (…) decyzją z dnia 24 stycznia 2012 r., znak (…), stwierdził, że znacząca część nieruchomości tworzącej zespół pałacowo- parkowy w (…) nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN o reformie rolnej. W wykonaniu powyższej decyzji w dniu 13 lutego 2019 r. został sporządzony protokół zdawczo-odbiorczy pomiędzy Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa a B - ojcem Wnioskodawczyni, działającym przez pełnomocnika. Protokół dotyczył wydania zespołu pałacowo-parkowego obejmującego działki nr (…) i nr (…) wraz z ruinami pałacu i parkiem. Ojciec Wnioskodawczyni - B - zmarł dnia 15 czerwca 2020 r. Spadek po nim nabyli z ustawy: C - żona, D – córka/Wnioskodawczyni, E - syn, po 1/3 części każdy. Następnie w 2025 r. matka oraz brat Wnioskodawczyni przenieśli na Wnioskodawczynię przysługujące im udziały w zespole pałacowo-parkowym w drodze umowy darowizny, wskutek czego Wnioskodawczyni stała się jedynym właścicielem całości. Nabycie udziałów w spadku po B zostało zgłoszone właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego na formularzu SD-Z2 w ustawowym terminie. Darowizna udziałów od matki i brata Wnioskodawczyni została dokonana z zachowaniem wymogów przewidzianych przepisami ustawy o podatku od spadków i darowizn, umożliwiających skorzystanie ze zwolnienia przewidzianego dla najbliższej rodziny. Nabycie przez Wnioskodawczynię udziałów od matki i brata Wnioskodawczyni nastąpiło nieodpłatnie, w ramach najbliższej rodziny i dotyczyło tego samego zespołu pałacowo-parkowego objętego restytucją majątku bezprawnie przejętego przez Skarb Państwa. Czynność ta nie miała charakteru inwestycyjnego ani gospodarczego, lecz służyła uporządkowaniu stanu własnościowego rodzinnego majątku oraz skupieniu zarządu nad zabytkowym zespołem pałacowo-parkowym, obejmującym ruiny pałacu z początku XVI wieku, w rękach jednej osoby, z uwagi na charakter nieruchomości, jej stan techniczny, objęcie ochroną konserwatorską oraz konieczność podejmowania bieżących działań związanych z utrzymaniem i zabezpieczeniem obiektu. Wnioskodawczyni rozważa sprzedaż całego zespołu pałacowo-parkowego jako majątku prywatnego, z uwagi na wysokie koszty utrzymania, konieczność zabezpieczenia ruin pałacu oraz utrzymania zabytkowego zespołu pałacowo-parkowego, a także skalę obowiązków organizacyjnych związanych z zarządzaniem nieruchomością, przekraczających Jej możliwości finansowe i organizacyjne. Zespół pałacowo-parkowy nie był wykorzystywany w działalności gospodarczej ani nabyty w celu odsprzedaży. Wnioskodawczyni nie prowadzi działalności deweloperskiej ani działalności związanej z profesjonalnym obrotem nieruchomościami.
Uzupełnienie zdarzenia przyszłego
W piśmie złożonym 14 lipca 2026 r., stanowiącym uzupełnienie wniosku, udzieliła Pani następujących odpowiedzi na zadane w wezwaniu pytania:
1) kiedy (podać dokładną datę) zmarł Pani dziadek – A?
Odpowiedź: A, dziadek Wnioskodawczyni, zmarł dnia 16 marca 1980 r.
2) na podstawie jakiego dokumentu nastąpiło stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym Pani dziadku (postanowienie sądu, akt poświadczenia dziedziczenia)? W przypadku stwierdzenia nabycia spadku na podstawie postanowienia sądu, należy wskazać datę uprawomocnienia się ww. postanowienia.
Odpowiedź: Stwierdzenie nabycia spadku po A nastąpiło na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego (…), (…) z dnia 14 lutego 1992 r., sygn. akt (…). Postanowienie uprawomocniło się dnia 31 marca 1992 r.
3) jakie składniki majątkowe wchodziły w skład masy spadkowej po zmarłym Pani dziadku?
Odpowiedź: W skład masy spadkowej po A wchodziły prawa majątkowe związane z zespołem pałacowo-parkowym w (…), którego dotyczy niniejszy wniosek oraz przysługujące spadkodawcy udziały w prawach związanych z zespołem dworsko-parkowym w (…). Niniejszy wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczy wyłącznie planowanej sprzedaży zespołu pałacowo-parkowego w (…).
4) czy Pani ojciec (B) był jedynym spadkobiercą ustawowym po spadkodawcy (Pani dziadku)?
Odpowiedź: B nie był jedynym spadkobiercą po A. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego (…), (…), z dnia 14 lutego 1992 r., sygn. akt (…), spadek po A, na podstawie testamentu, nabyli: (…) - żona spadkodawcy, w udziale wynoszącym 1/2 części spadku, B - syn spadkodawcy i ojciec Wnioskodawczyni, w udziale wynoszącym 1/2 części spadku. Następnie, na podstawie aktu notarialnego z dnia 21 listopada 2005 r., (…) , (…) darowała B cały przysługujący jej udział wynoszący 1/2 części spadku po A, a B darowiznę tę przyjął.
5) czy Pani ojciec nabył nieruchomość, o której mowa we wniosku (zespół pałacowo-parkowy obejmujący działki nr (…) i (…)) w dniu 13 lutego 2019 r.?
Odpowiedź: Nie. W dniu 13 lutego 2019 r. nie nastąpiło nabycie przez B zespołu pałacowo-parkowego w (…) w drodze umowy sprzedaży, darowizny ani innej czynności prawnej przenoszącej własność. W dniu 13 lutego 2019 r. nastąpiło wydanie zespołu pałacowo-parkowego przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa na rzecz B, działającego przez pełnomocnika, na podstawie protokołu zdawczo-odbiorczego. Podstawą wydania zespołu pałacowo-parkowego była prawomocna i ostateczna decyzja (…) z dnia 24 stycznia 2012 r., znak (…), stwierdzająca, że nieruchomość w zakresie wskazanym w tej decyzji nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. W ocenie Wnioskodawczyni czynność z dnia 13 lutego 2019 r. stanowiła wykonanie decyzji o charakterze restytucyjnym i faktyczne wydanie zespołu pałacowo-parkowego, a nie nowe nabycie nieruchomości.
6) na podstawie jakiego dokumentu nastąpiło stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym Pani ojcu (postanowienie sądu, akt poświadczenia dziedziczenia)? W przypadku stwierdzenia nabycia spadku na podstawie postanowienia sądu, należy wskazać datę uprawomocnienia się ww. postanowienia.
Odpowiedź: Czynności dotyczące poświadczenia dziedziczenia po B zostały dokonane przed notariuszem (…) w dniu 17 lipca 2020 r. W tym dniu sporządzono protokół dziedziczenia oraz protokół z przyjęcia oświadczeń o przyjęciu spadku, a następnie sporządzono akt poświadczenia dziedziczenia, (…). Akt poświadczenia dziedziczenia został zarejestrowany w Rejestrze Spadkowym w dniu 17 lipca 2020 r. W sprawie nie zostało wydane postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, wobec czego nie występuje data uprawomocnienia takiego postanowienia. Zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia ma skutki prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku.
7) jakie składniki majątkowe wchodziły w skład masy spadkowej po zmarłym Pani ojcu? Czy w skład spadku po ww. zmarłym, wchodziła nieruchomość, o której mowa we wniosku (zespół pałacowo-parkowy obejmujący działki nr (…) i (…))?
Odpowiedź: W skład spadku po B wchodziły następujące składniki majątkowe: nieruchomość położona w (…), gmina (…), objęta księgą wieczystą nr (…) - Wnioskodawczyni nabyła udział wynoszący 1/6 części; samochód osobowy marki (…), model (…), rok produkcji (…) - Wnioskodawczyni nabyła udział wynoszący 1/6 części; zespół pałacowo-parkowy w (…), wskazany w zgłoszeniu SD-Z2 jako „ruiny zamku wraz z parkiem” - Wnioskodawczyni nabyła udział wynoszący 1/3 części (nieruchomość, której dotyczy wniosek); dwór z parkiem w (…), gmina (…) - Wnioskodawczyni nabyła udział wynoszący 1/3 części; (…) - Wnioskodawczyni nabyła udział wynoszący 1/3 części; (…) - Wnioskodawczyni nabyła udział wynoszący 1/3 części. Niniejszy wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczy wyłącznie planowanej sprzedaży zespołu pałacowo-parkowego w (…), obejmującego działki ewidencyjne nr (…) i nr (…).
8) czy odziedziczyła Pani udział w nieruchomości, o której mowa we wniosku (zespole pałacowo-parkowym obejmującym działki nr (…) i (…)) po zmarłym Pani ojcu?
Odpowiedź: Tak. Wnioskodawczyni odziedziczyła po swoim ojcu, B, udział wynoszący 1/3 części w zespole pałacowo-parkowym w (…), obejmującym działki ewidencyjne nr (…) i nr (…).
9) czy czynność prawną dokonaną w 2025 r., tj. umowę darowizny, dokonano aktem notarialnym?
Odpowiedź: Tak. Umowa darowizny została zawarta w formie aktu notarialnego dnia 13 marca 2025 r., (…). Na jej podstawie C oraz E darowali Wnioskodawczyni przysługujące im udziały, wynoszące po 1/3 części, w zespole pałacowo-parkowym w (…) obejmującym działki ewidencyjne nr (…) i nr (…). W wyniku dokonanej darowizny Wnioskodawczyni stała się jedynym właścicielem całości zespołu pałacowo-parkowego.
10) proszę wskazać przewidywaną/przybliżoną datę sprzedaży przez Panią zespołu pałacowo-parkowego obejmującego działki nr (…) i (…)?
Odpowiedź: Wnioskodawczyni rozważa sprzedaż zespołu pałacowo-parkowego obejmującego działki ewidencyjne nr (…) i nr (…) w najbliższym możliwym terminie. Poszukiwania potencjalnego nabywcy już trwają, jednak ze względu na szczególny charakter przedmiotu planowanej sprzedaży - zabytkowego zespołu obejmującego ruiny pałacu z początku XVI wieku oraz park objęty ochroną konserwatorską - a także stan techniczny i status konserwatorski obiektu, nie jest obecnie możliwe wskazanie konkretnej daty sprzedaży.
Powyższe informacje stanowią uzupełnienie opisu zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej.
Pytanie (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku)
Czy planowana sprzedaż przez Wnioskodawczynię zespołu pałacowo-parkowego w (…), obejmującego działki ewidencyjne nr (…) i nr (…), będzie stanowiła źródło przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z uwzględnieniem art. 10 ust. 5 ww. ustawy?
Pani stanowisko w sprawie (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku)
W ocenie Wnioskodawczyni, planowana sprzedaż zespołu pałacowo-parkowego w (…), obejmującego działki ewidencyjne nr (…) i nr (…), nie będzie stanowiła źródła przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej jako ustawa o PIT), odpłatne zbycie nieruchomości lub udziału w nieruchomości stanowi źródło przychodu, jeżeli następuje przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie i nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej.
Udział wynoszący 1/3 części w zespole pałacowo-parkowym Wnioskodawczyni nabyła w drodze spadku po B.
Zgodnie z art. 10 ust. 5 ustawy o PIT, w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości lub udziału w nieruchomości nabytych w drodze spadku pięcioletni okres liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym nieruchomość została nabyta przez spadkodawcę.
Pozostałe udziały, wynoszące łącznie 2/3 części w tej samej nieruchomości, Wnioskodawczyni nabyła w 2025 r. w drodze darowizny od matki i brata. Udziały te pochodziły z tego samego spadku po B i dotyczyły tej samej nieruchomości stanowiącej wcześniej majątek rodzinny. Darowizna służyła skupieniu prawa własności całego zespołu w rękach Wnioskodawczyni i uporządkowaniu stanu własnościowego nieruchomości. W ocenie Wnioskodawczyni, późniejsze nieodpłatne przeniesienie na Nią udziałów przez pozostałych spadkobierców nie powinno prowadzić do przyjęcia, że dla celów art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT rozpoczął bieg nowy pięcioletni okres w odniesieniu do tych udziałów, skoro dotyczyły one tej samej nieruchomości nabytej uprzednio w drodze spadku przez darczyńców.
W konsekwencji Wnioskodawczyni stoi na stanowisku, że planowana sprzedaż całego zespołu pałacowo-parkowego nie będzie stanowiła źródła przychodu określonego w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT i nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ww. ustawy:
Źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:
a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
c) prawa wieczystego użytkowania gruntów,
- jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c – przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.
Przytoczony przepis formułuje generalną zasadę, zgodnie z którą nienastępujące w wykonaniu działalności gospodarczej odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz praw określonych w tym przepisie przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, stanowi źródło przychodu podlegające opodatkowaniu. Zatem, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz ww. praw nastąpi po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie – nie jest źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym kwota uzyskana ze sprzedaży nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz ww. praw w ogóle nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym.
W świetle powyższego, w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ww. ustawy, co do zasady decydujące znaczenie w kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych ma moment i sposób ich nabycia.
Wyjaśnić należy, że ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie precyzuje pojęcia „nabycie”, a także nie wskazuje, czy ma to być nabycie odpłatne, czy nieodpłatne. Nie określa również na podstawie jakiej czynności prawnej bądź zdarzenia prawnego, może nastąpić nabycie nieruchomości, ich części oraz udziału w nieruchomości lub praw majątkowych. Zatem, pojęcie to należy rozumieć szeroko, co oznacza, że z nabyciem nieruchomości lub praw majątkowych wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mamy do czynienia z chwilą uzyskania prawa własności do nieruchomości lub tych praw, bez względu na charakter czynności prawnej, na podstawie której doszło do przysporzenia majątkowego w postaci własności rzeczy lub praw.
Interpretacja pojęcia „nabycie” została przedstawiona w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 listopada 2009 r., sygn. akt II FSK 1489/08, w którym Sąd stwierdził, że aby ustalić, jaka czynność prawna wyznacza początek biegu pięcioletniego terminu należy odwołać się do regulacji zawartych w prawie cywilnym. Według Kodeksu cywilnego nabycie jest to uzyskanie prawa własności rzeczy. Zatem, aktywa majątkowe ulegają zwiększeniu. Przez pojęcie „nabycie” użyte w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych należy rozumieć każde zwiększenie aktywów majątku podatnika.
Zgodnie z art. 888 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795):
Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku.
Umowa darowizny uregulowana w art. 888 - 902 Kodeksu cywilnego jest umową jednostronnie zobowiązującą, konsensualną, nieodpłatną i kazualną (tzn. jest podstawą przysporzenia, która jest konieczna do przejścia własności rzeczy). Jak wynika z art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego, przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku, zatem jeśli świadczenie będzie polegać na przekazaniu rzeczy (np. nieruchomości) dochodzi do przeniesienia prawa własności rzeczy z darczyńcy na obdarowanego. Z zacytowanego ww. przepisu wynika, że podstawową cechą umowy darowizny jest bezpłatne świadczenie darczyńcy na rzecz obdarowanego kosztem jego majątku. Darowizna należy do czynności, których celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego (świadczenie musi wzbogacić obdarowanego) i zobowiązanie darczyńcy musi być zamierzone jako nieodpłatne. Umowa darowizny dochodzi do skutku z chwilą złożenia oświadczenia woli przez obdarowanego o przyjęciu darowizny.
Jak stanowi art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
W przypadku odpłatnego zbycia, nabytych w drodze spadku, nieruchomości lub praw majątkowych, określonych w ust. 1 pkt 8 lit. a-c, okres, o którym mowa w tym przepisie, liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie tej nieruchomości lub nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę.
Do wyliczenia pięcioletniego okresu, od którego uzależnione jest opodatkowanie sprzedaży nieruchomości lub praw majątkowych nabytych w drodze spadku, wliczany jest zatem nie tylko okres własności nieruchomości (praw majątkowych) spadkobiercy, który dokonuje sprzedaży, ale także okres własności nieruchomości (praw majątkowych) spadkodawcy. Jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie nieruchomości bądź nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę, do momentu nienastępującego w wykonaniu działalności gospodarczej odpłatnego zbycia nieruchomości (praw majątkowych) przez spadkobiercę upłynęło pięć lat – to sprzedaż nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Ponieważ ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje, co należy rozumieć pod pojęciem nabycia w drodze spadku, należy posiłkować się normami prawa cywilnego.
Zgodnie z art. 922 § 1 Kodeksu cywilnego:
Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej.
W myśl art. 924 Kodeksu cywilnego:
Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy.
Natomiast jak stanowi art. 925 ww. Kodeksu:
Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku.
Na mocy art. 926 § 1 ww. Kodeksu:
Powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu.
Stosownie do art. 1025 § 1 ww. Kodeksu:
Sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę. Notariusz na zasadach określonych w przepisach odrębnych sporządza akt poświadczenia dziedziczenia.
Stosownie do art. 1035 Kodeksu cywilnego:
Jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych z zachowaniem przepisów niniejszego tytułu.
Powyższe oznacza, że z chwilą śmierci należące do spadkodawcy prawa i obowiązki stają się spadkiem, który podlega przepisom prawa spadkowego, a data śmierci (chwila śmierci) spadkodawcy ustala, kto staje się spadkobiercą oraz co wchodzi w skład masy spadkowej.
Z kolei, postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub akt poświadczenia dziedziczenia potwierdzają jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia.
Wobec powyższego, w przypadku odpłatnego zbycia nabytej w spadku nieruchomości (udziału w nieruchomości) istotne znaczenie ma ustalenie daty nabycia tej nieruchomości (udziału w nieruchomości) przez spadkodawcę.
Przy czym należy w tym miejscu wskazać, że dla celów stosowania art. 10 ust. 5 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przyjmuje się, że momentem nabycia nieruchomości (udziału w nieruchomości) przez spadkodawcę, który tę nieruchomość (udział w nieruchomości) nabył również w drodze spadku, jest moment nabycia tej nieruchomości (udziału w nieruchomości) zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, tj. w chwili śmierci jego spadkodawcy.
Zatem, za moment nabycia nieruchomości lub praw, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych uważa się nabycie nieruchomości lub praw przez spadkodawcę, nie zaś przez jego spadkodawców.
Dla rozpatrywanej sprawy istotna jest więc kwestia, od kiedy należy liczyć bieg pięcioletniego terminu, o którym mowa w cytowanym wyżej przepisie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W związku z tym, w przedmiotowej sprawie zasadne staje się rozstrzygnięcie kwestii, czy zwrot nieruchomości, o której mowa we wniosku (zespołu pałacowo-parkowego obejmującego działki nr (…) i nr (…)), odebranego pierwotnemu właścicielowi (Pani dziadkowi) na mocy dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej w dniu 6 września 1944 r., a odzyskanych decyzją (…) z dnia 24 stycznia 2012 r., której Pani ojciec stał się współwłaścicielem, stanowi nabycie w rozumieniu powołanego wyżej art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Przy rozstrzygnięciu tej kwestii, należy mieć na uwadze nie tylko przepisy prawa podatkowego, ale przede wszystkim przepisy prawa cywilnego dotyczące nabycia, czy też utraty prawa własności.
Wyjaśnić należy, że decyzja, która rozstrzyga o zwrocie nieruchomości powoduje przejście prawa własności na dotychczasowego właściciela lub jego spadkobierców, jednakże nie kreuje tego prawa, przywraca tylko wcześniej panujące stosunki prawnorzeczowe. Zwrot nieruchomości, do którego dochodzi na podstawie decyzji administracyjnej, jest więc zdarzeniem prawnym zmieniającym podmiotową stronę stosunku prawnorzeczowego odnośnie zwracanej nieruchomości. Innymi słowy w przypadku zwrotu nieruchomości nie mamy do czynienia z kreowaniem prawa własności tylko z jego przywróceniem.
W świetle powyższego jak i przedstawionego opisu zdarzenia uznać należy, że dokonany w drodze decyzji administracyjnej zwrot nieruchomości, tj. zespołu pałacowo-parkowego obejmującego działki nr (…) i nr (…) nie stanowi dla Pani nabycia w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zwrot opisanej we wniosku nieruchomości przejętej na mocy przepisów dekretu PKWN należy w tej sytuacji traktować jako swoistą restytucję stosunków własnościowych sprzed wywłaszczenia.
W sytuacji, gdy dochodzi do zwrotu nieruchomości spadkobiercom osoby, której tę nieruchomość odebrano, wówczas prawo do zwrotu znajduje swe źródło w nabyciu spadku.
Aby ustalić czy planowana przez Panią sprzedaż nieruchomości, tj. zespołu pałacowo-parkowego obejmującego działki nr (…) i nr (…), podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, należy ustalić, od którego momentu liczy się bieg pięcioletniego terminu, o którym mowa w powołanym wyżej art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a w zw. z art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W przedmiotowej sprawie należy wskazać, że jest Pani spadkobiercą po zmarłym ojcu B, który nabył udział ½ w nieruchomości (zespole pałacowo-parkowym obejmującym działki nr (…) i nr (…)) w spadku po swoim ojcu A (Pani dziadku) oraz udział ½ w nieruchomości (zespole pałacowo-parkowym obejmującym działki nr (…) i nr (…)) w drodze darowizny od (…). Zatem datą nabycia udziału ½ w ww. nieruchomości przez Pana ojca, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a w zw. z art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest 1980 r., tj. dzień śmierci Pani dziadka – spadkodawcy Pani ojca. Z kolei datą nabycia udziału ½ w ww. nieruchomości w drodze darowizny przez Pani ojca, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a w zw. z art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest 2005 r.
Z opisu sprawy wynika również, że w 2025 r. w drodze umowy darowizny Pani matka (C) oraz Pani brat (E) przekazali (darowali) Pani przysługujące im udziały, wynoszące po 1/3 części, w nieruchomości (zespole pałacowo-parkowym obejmującym działki nr (…) i nr (…)).
W świetle powyższego stwierdzić należy, że nabycie przez Panią udziałów w nieruchomości (zespole pałacowo-parkowym obejmującym działki nr (…) i nr (…)), nastąpiło w różny sposób:
- w drodze spadku po zmarłym Pani ojcu, do których ma zastosowanie przepis art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, oraz
- w drodze darowizny od Pani matki i od Pani brata.
Zatem, dla planowanej sprzedaży nieruchomości, tj. zespołu pałacowo-parkowego obejmującego działki nr (…) i nr (…) przewidziany w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych okres 5-ciu lat od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie, należy liczyć od końca:
· 1980 r. – udział, który nabyła Pani w spadku po ojcu, do którego ma zastosowanie przepis art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i który nabył ten udział w dniu śmierci Pani dziadka;
· 2005 r. – udział, który nabyła Pani w spadku po ojcu, do którego ma zastosowanie przepis art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i który nabył ten udział w drodze darowizny;
· 2025 r. – udział, który nabyła Pani w drodze darowizny od Pani matki;
· 2025 r. – udział, który nabyła Pani w drodze darowizny od Pani brata.
Zatem, w odniesieniu do udziałów w nieruchomości, tj. zespołu pałacowo-parkowego obejmującego działki nr (…) i nr (…), nabytych przez Panią w drodze spadku po ojcu, niewątpliwie minął pięcioletni termin, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w związku z art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Tym samym, planowana przez Panią sprzedaż nieruchomości, tj. zespołu pałacowo-parkowego obejmującego działki nr (…) i nr (…) w udziałach przypadających na nabycie przez Panią w drodze spadku po Pani ojcu, nie będzie stanowiła dla Pani źródła przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a w zw. z art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od osób fizycznych, bowiem zostanie dokonana po upływie 5 lat, licząc od końca 1980 r. i 2005 r., tj. lat, w których nastąpiło nabycie tych udziału w ww. nieruchomości przez Pani spadkodawcę (Pani ojca).
Natomiast, planowana przez Panią sprzedaż nieruchomości, tj. zespołu pałacowo-parkowego obejmującego działki nr (…) i nr (…) w udziałach przypadających na nabycie przez Panią w drodze darowizny od Pani matki i od Pani brata, jeżeli nastąpi w okresie do dnia 31 grudnia 2030 r., stanowić będzie dla Pani źródło przychodu, o którym mowa w ww. przepisie art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i podlegać będzie opodatkowaniu 19% podatkiem dochodowym na zasadach określonych w art. 30e ust. 1 ww. ustawy, ponieważ odpłatne zbycie tej części (udziałów) zostanie dokonane przed upływem pięciu lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie tych udziałów w ww. nieruchomości.
W sytuacji, gdy sprzedaż przez Panią nieruchomości, tj. zespołu pałacowo-parkowego obejmującego działki nr (…) i nr (…) w udziałach przypadających na nabycie przez Panią w drodze darowizny od Pani matki i od Pani brata – nastąpi po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nabyły Pani te udziały w ww. nieruchomości, tj. po dniu 31 grudnia 2030 r., transakcja nie będzie skutkowała powstaniem po Pani stronie przychodu ze źródła wskazanego w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W myśl bowiem art. 30e ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) podatek dochodowy wynosi 19% podstawy obliczenia podatku.
Stosownie do art. 30e ust. 2 ww. ustawy:
Podstawą obliczenia podatku, o której mowa w ust. 1, jest dochód stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw określonym zgodnie z art. 19, a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c i 6d, powiększoną o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, dokonanych od zbywanych nieruchomości lub praw.
Zgodnie z uregulowaniami zawartymi w art. 19 ust. 1 ww. ustawy:
Przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Jeżeli jednak cena, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy w wysokości wartości rynkowej. Przepis art. 14 ust. 1 zdanie drugie stosuje się odpowiednio.
Zgodnie z powyższym, przychodem z odpłatnego zbycia jest wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, o ile odpowiada wartości rynkowej, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia.
Pojęcie kosztów odpłatnego zbycia nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane w ustawie, należy zatem stosować językowe rozumienie tego wyrażenia, zgodnie z którym za koszty odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych uważa się wszystkie wydatki poniesione przez zbywającego, które są konieczne, aby transakcja mogła dojść do skutku (wszystkie niezbędne wydatki bezpośrednio związane z tą czynnością). Można do takich kosztów zaliczyć np.: koszty wyceny sprzedawanej nieruchomości przez rzeczoznawcę majątkowego, koszty pośrednictwa w sprzedaży nieruchomości, wydatki związane ze sporządzeniem przez notariusza umowy cywilnoprawnej, koszty i opłaty sądowe, o ile były ponoszone przez zbywcę. Pomiędzy tymi wydatkami a dokonanym zbyciem musi istnieć związek przyczynowo-skutkowy.
Ustalenie kosztów uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia odbywa się natomiast zgodnie z art. 22 ust. 6c lub 6d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w zależności od tego, czy zbywaną nieruchomość (udział) lub prawo nabyto odpłatnie, czy nieodpłatnie.
W myśl art. 22 ust. 6d ww. ustawy:
Za koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, nabytych w drodze spadku, darowizny lub w inny nieodpłatny sposób, uważa się udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania oraz kwotę zapłaconego podatku od spadków i darowizn w takiej części, w jakiej wartość zbywanej rzeczy lub prawa przyjęta do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn odpowiada łącznej wartości rzeczy i praw majątkowych przyjętej do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn. Do kosztów uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości i praw, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, nabytych w drodze spadku zalicza się również udokumentowane koszty nabycia lub wytworzenia poniesione przez spadkodawcę oraz przypadające na podatnika ciężary spadkowe, w takiej części, w jakiej wartość zbywanej rzeczy lub zbywanego prawa odpowiada łącznej wartości rzeczy i praw majątkowych nabytych przez podatnika. Przez ciężary spadkowe, o których mowa w zdaniu drugim, rozumie się spłacone przez podatnika długi spadkowe, zaspokojone roszczenia o zachowek oraz wykonane zapisy zwykłe i polecenia, również w przypadku, gdy podatnik spłacił długi spadkowe, zaspokoił roszczenia o zachowek lub wykonał zapisy zwykłe i polecenia po dokonaniu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c.
Zgodnie z art. 22 ust. 6e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Wysokość nakładów, o których mowa w ust. 6c i 6d, ustala się na podstawie faktur VAT w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług oraz dokumentów stwierdzających poniesienie opłat administracyjnych.
Jak wynika z powyższych przepisów, podstawą obliczenia podatku jest dochód, stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości (udziału) lub prawa określonym zgodnie z art. 19 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. wartością wyrażoną w cenie określonej w umowie sprzedaży pomniejszoną o koszty odpłatnego zbycia), a kosztami uzyskania przychodu ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tak obliczony dochód podlega opodatkowaniu 19% podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Stosownie do treści art. 30e ust. 4 ww. ustawy:
Po zakończeniu roku podatkowego podatnik jest obowiązany w zeznaniu podatkowym, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 3, wykazać:
1) dochody uzyskane w roku podatkowym z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) i obliczyć należny podatek dochodowy od dochodu, do którego nie ma zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 131, lub
2) dochody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131.
Z kolei, jak stanowi art. 30e ust. 5 ww. ustawy:
Dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) nie łączy się z dochodami (przychodami) z innych źródeł.
W myśl natomiast art. 30e ust. 7 ww. ustawy:
W przypadku niewypełnienia warunków określonych w art. 21 ust. 1 pkt 131 podatnik jest obowiązany do złożenia korekty zeznania, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 3, i do zapłaty podatku wraz z odsetkami za zwłokę; odsetki nalicza się od następnego dnia po upływie terminu płatności, o którym mowa w art. 45 ust. 4 pkt 4, do dnia zapłaty podatku włącznie.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.
Organ podkreśla, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Organ wydający interpretacje opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku. Postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej ma na celu wyjaśnienie wątpliwości co do sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego materialnego do określonego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.) jest sam przepis prawa. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Organ nie prowadzi postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku do tych okoliczności wyraża swoje stanowisko, które zawsze musi być jednak ustosunkowaniem się do poglądu (stanowiska) prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę. Jeżeli zatem, przedstawione we wniosku zdarzenie przyszłe będzie różniło się od występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła Pani w zakresie przedstawionego zdarzenia przyszłego. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu opisu sprawy przedstawionego we wniosku, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów