0113-KDIPT1-3.4012.585.2026.1.EG
Brak prawa do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z realizacją projektu.
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
9 czerwca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy braku prawa do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego za zakupy towarów i usług niezbędnych do realizacji projektu pn. „…”. Uzupełnili go Państwo pismami z 10 czerwca 2026 r. (wpływ) oraz 9 lipca 2026 r. (wpływ).
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Miasto jest jednostką samorządu terytorialnego, posiada osobowość prawną. Wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Z art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2026 r. poz. 662) wynika, że zadania własne Miasta obejmują zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty. Obejmują one m.in. ład przestrzenny, ochronę środowiska, gminne drogi, wodociągi, edukację publiczną, ochronę zdrowia oraz pomoc społeczną.
Miasto (…) (dalej: Miasto) jest zarejestrowane na potrzeby podatku od towarów i usług (dalej: VAT), jako podatnik VAT czynny.
Miasto (…) otrzyma dofinansowanie na realizację zadania inwestycyjnego pn. „…”. Głównym celem przedmiotowego projektu jest opracowanie (…) który będzie stanowił podstawowy dokument planistyczny strategiczny wspierających realizację działań służących poprawie jakości środowiska, ochronie zasobów przyrodniczych oraz zrównoważonemu rozwojowi jednostki samorządu terytorialnego. Program umożliwi identyfikację najważniejszych problemów środowiskowych oraz określenie działań naprawczych i inwestycyjnych. Zgodnie z obowiązującymi przepisami na terenie gminy wymagany jest gminny program (…). Obecnie obowiązujący program (…) dla Miasta (…) wymaga aktualizacji i kompleksowego opracowania dokumentu strategicznego w zakresie (…), uwzględniając aktualny stan środowiska naturalnego, obowiązujące przepisy prawa oraz kierunki polityki ekologicznej krajowym i regionalnym. Dotychczasowy program wymaga dostosowania do aktualnych uwarunkowań społecznych, gospodarczych i środowiskowych w tym zmian klimatycznych.
W ramach realizacji zadania przewiduje się: zebranie wszystkich danych i ich analizę koniecznych do opracowania przedmiotowego dokumentu, analizę priorytetów ekologicznych, ocenę skuteczności wdrożonych działań oraz osiągniętych efektów ekologicznych, dokonanie analizy stopnia realizacji celów, kierunków działań w zakresie poprawy jakości powietrza, gospodarki wodno-ściekowej, gospodarki odpadami, hałasu, ochrony przyrody i powierzchni ziemi. W przypadku przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania na środowisko zostanie opracowana konieczna prognoza, zostaną przeprowadzone procedury opiniowania i konsultacji społecznych oraz innych działań wymaganych obowiązującymi przepisami prawa. Opracowanie i wdrożenie (…) dla Miasta (…) przyczyni się do poprawy jakości zarządzania środowiskiem na terenie gminy poprzez stworzenie aktualnego i kompleksowego dokumentu strategicznego wskazującego kierunek działania w celu ochrony środowiska. Efektem ekologicznym będzie przede wszystkim zwiększenie skuteczności działań podejmowanych w zakresie poprawy jakości powietrza, gospodarki wodno-ściekowej, gospodarki odpadami, hałasu, ochrony przyrody i powierzchni ziemi. Opracowany program umożliwi lepszą identyfikację zagrożeń środowiskowych oraz planowanie działań ograniczających negatywny wpływ działalności człowieka na środowisko. Dokument będzie stanowił podstawę do realizacji działań proekologicznych oraz pozyskiwania środków zewnętrznych na realizację zadań inwestycyjnych związanych z ochroną środowiska. Realizacja założeń wskazanych w Programie wpłynie również na zwiększenie świadomości ekologicznej mieszkańców, poprawę jakości życia z uwagi na realizację działań w sposób zrównoważony.
Realizacja zadnia poprzez sukcesywne wprowadzenie zaleceń zawartych w Programie wpłynie na poprawę atrakcyjności Miasta jako miejsca przyjaznego do życia, inwestowania i rozwoju społeczno- gospodarczego. Długofalowym efektem będzie ograniczenie negatywnego wpływu czynników środowiskowych na zdrowie ludzi oraz zwiększenie poczucia odpowiedzialności za wspólne dobro jakim jest środowisko naturalne.
Efekty projektu będą wykorzystywane tylko i wyłącznie do czynności niepodlegających podatkowi od towarów i usług.
Pytanie
Czy w przedstawionym zdarzeniu przyszłym, Miasto (…) ma prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z faktur dokumentujących zakupy towarów i usług niezbędnych do realizacji projektu pn. „…”?
Państwa stanowisko w sprawie
Miasto (…) nie ma prawa do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z faktur dokumentujących zakupy towarów i usług niezbędnych do realizacji projektu pn. „…”, dlatego też nie ma prawnej możliwości do jego odzyskania.
Uzasadnienie
Miasto (…), jest czynnym zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług. W ocenie Miasta (…), działalność Miasta w zakresie wskazanym w opisanym zdarzeniu przyszłym może być uznana za działalność wykonywaną przez organ publiczny, związana z realizacją zadania własnego Miasta.
Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r., poz. 775).
W myśl ust. 1 tego artykułu: W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy: Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a) nabycia towarów i usług,
b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Z cytowanego wyżej art. 86 ust. 1 ustawy wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi, tzn. których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego). Przedstawiona zasada wyklucza możliwość dokonywania odliczeń podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku lub niepodlegających opodatkowaniu. Ponadto ustawodawca stworzył podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno tzw. przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy.
Ten ostatni przepis określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Aby podmiot mógł skorzystać z prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony związany z dokonanym nabyciem towarów i usług, w pierwszej kolejności powinien spełnić przesłanki umożliwiające uznanie go – dla tej czynności – za podatnika podatku od towarów i usług, działającego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania, podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług, pod warunkiem, że są one realizowane przez „podatników” w rozumieniu ustawy i wykonywane w ramach działalności gospodarczej.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług: Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Stosownie do art. 15 ust. 2 tej ustawy: Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
W świetle art. 15 ust. 6 ustawy: Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Oznacza to, że organ władzy publicznej będzie uznany za podatnika podatku od towarów i usług w dwóch przypadkach, tj. gdy wykonuje czynności inne niż te, które mieszczą się w ramach jego zadań oraz, gdy wykonuje czynności mieszczące się w ramach zadań, ale czyni to na podstawie umów cywilnoprawnych. Jak wynika z powyższego, wyłączenie organów władzy publicznej z kategorii podatnika ma charakter wyłącznie podmiotowo-przedmiotowy. W świetle wskazanych unormowań jednostki samorządu terytorialnego na gruncie podatku od towarów i usług występować mogą w dwojakim charakterze:
‒ podmiotów niebędących podatnikami, gdy realizują zadania nałożone na nich odrębnymi przepisami prawa,
oraz
‒ podatników podatku od towarów i usług, gdy wykonują czynności na podstawie umów cywilnoprawnych.
Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Zatem, jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług jedynie w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są przez nie realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych. Tylko bowiem w tym zakresie ich czynności mają charakter działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.
Na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2026 r. poz. 662), zwanej dalej ustawą o samorządzie gminnym: Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Stosownie natomiast do art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym: Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.
Jak stanowi art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o samorządzie gminnym do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb w zakresie ładu przestrzennego, gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska, i przyrody oraz gospodarki wodnej. Oznacza to, że do zadań własnych gminy należą m.in.: ochrona powietrza, wód i gleby, ochrona terenów zielonych i przyrody, działania przeciw zanieczyszczeniom, gospodarka wodna na poziomie lokalnym, planowanie przestrzenne uwzględniające wymagania ochrony środowiska.
W świetle powołanych wyżej przepisów stwierdzić należy, że zakres aktywności podejmowanej przez jednostkę samorządu terytorialnego należy interpretować w perspektywie ogólnej zasady, tj. że realizacja zadań własnych ma służyć zaspokajaniu zbiorowych potrzeb mieszkańców gminy. Obowiązywanie tej zasady powoduje, że każde działanie podejmowane przez jednostki w imieniu własnym, na własną odpowiedzialność i finansowane z budżetu jednostek, a dotyczące mienia gminy należy uznać za działanie publiczne, służące zaspokajaniu potrzeb wspólnoty samorządowej, które jest wykonywane przez jednostkę samorządu terytorialnego jako zadanie własne.
W konsekwencji czynności wynikające z realizacji zadań własnych, z tytułu których gmina nie uzyskuje wpływów pozostają poza zakresem ustawy o podatku od towarów i usług. Są one bowiem realizowane przez gminę poza zakresem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, a gmina realizując te czynności nie występuje w charakterze podatnika VAT zdefiniowanego w art. 15 ust. 1 ustawy.
Program (…) to dokument Miasta, który określa cele i działania służące ochronie środowiska oraz realizacji polityki ekologicznej Miasta. Obowiązek jego sporządzenia wynika z art. 17 ust. 1 ustawy Prawo Ochrony Środowiska. Bez wątpienia katalog zadań wykonywanych w ramach opracowania przedmiotowego dokumentu mieści się w zadaniach własnych Miasta (…) dotyczących ochrony środowiska.
Jak wskazano na wstępie, w myśl art. 86 ust. 1 ustawy, w zakresie w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje zatem wówczas, gdy zostaną spełnione dwa warunki: odliczenia tego dokonuje czynny podatnik VAT, a nabyte towary i usługi, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Podstawowym warunkiem, którego spełnienie należy analizować w aspekcie prawa do odliczenia podatku VAT jest związek dokonywanych nabyć towarów i usług ze sprzedażą uprawniającą do dokonywania takiego odliczenia, czyli sprzedażą generującą podatek należny.
W omawianej sprawie warunki uprawniające do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego nie będą spełnione, ponieważ towary i usługi nabywane w związku z realizacją przedmiotowego projektu nie będą miały związku z czynnościami opodatkowanymi VAT. Miasto nie będzie wykorzystywało opracowanego dokumentu do czynności opodatkowanych VAT. Ponadto, Miasto nie realizuje wskazanego projektu w charakterze podatnika podatku od towarów i usług lecz w ramach zadań własnych podyktowanych przepisami ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2026 r. poz. 662), które pozostają poza zakresem ustawy o podatku od towarów i usług. Rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy, uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.
W omawianej sprawie warunek uprawniający do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego nie będzie spełniony, ponieważ efekty projektu będą wykorzystywane tylko i wyłącznie do czynności niepodlegających podatkowi od towarów i usług.
W związku z powyższym Miasto nie będzie miało prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu realizacji ww. projektu. Tym samym, Miastu nie będzie przysługiwało z tego tytułu prawo do zwrotu różnicy podatku, o której mowa w art. 87 ust. 1 ustawy.
Reasumując, Miasto (…) nie ma prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z faktur związanych z realizacją projektu pn. „…”.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Odstępuję od uzasadnienia prawnego tej oceny.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.
Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swoją aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.) – zwanej dalej: „PPSA”.
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Podstawą prawną dla odstąpienia od uzasadnienia interpretacji jest art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów