0113-KDIPT1-2.4012.414.2026.2.KT

Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

27 kwietnia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie braku opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług czynności wykonywanych przez Państwa w ramach Umowy oraz ustalenia podstawy opodatkowania.

Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 3 czerwca 2026 r. (wpływ 3 czerwca 2026 r.

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

Spółka z o.o. została utworzona na podstawie uchwały. Województwo (dalej również: „Województwo”) posiada 100% udziałów w kapitale Spółki. Spółka z o.o. jest spółką celową powołaną do realizacji zadań publicznych samorządu wojewódzkiego (wspierania i promowania rozwoju Województwa), a nie komercyjną.

Spółka została utworzona w wyniku podziału innej spółki przez wydzielenie, a mianowicie Sp. z o.o., w której Województwo było większościowym udziałowcem.

W związku z powyższym, wypracowany przez Spółkę zysk nie podlega podziałowi między wspólników, lecz przeznaczany jest wyłącznie na realizację jej celów.

Jednym z projektów realizowanych przez Spółkę jest inicjatywa.

Województwo zawarło z  Sp. z o.o. umowę, na podstawie której Sp. z o.o. pełnił funkcję menadżera.

W wyniku opisanego powyżej podziału Sp. z o.o., na Spółkę przeszły prawa i obowiązki związane z pełnieniem funkcji menadżera, natomiast Sp. z o.o. kontynuuje prowadzenie działalności pożyczkowej i inkubatorowej stanowiącej rdzeń jego dotychczasowej działalności statutowej.

Działania wykonywane w ramach Umowy stanowią jedną z form realizacji Programu.

Zadania, których dotyczy umowa, Program określa w ramach osi priorytetowej.

Instytucją Zarządzającą jest samorząd województwa reprezentowany przez Zarząd Województwa.

Opisując Projekt należy wyjaśnić w pierwszej kolejności, że na mocy Rozporządzenia zostały sformułowane zasady i strategie.

Z kolei na mocy rozporządzenia przyjęto postanowienia ogólne.

Jako jeden ze środków wypłacanych w ramach funduszy zdefiniowanych w Rozporządzeniu opracowały inicjatywę. Wspólne Europejskie Zasoby w celu sfinansowania wydatków na operacje obejmujące wkłady we wsparcie instrumentów inżynierii finansowej, takich jak instrumenty mikrofinansowania, instrumenty poręczeniowe, instrumenty pożyczkowe.

Reasumując powyższe, to nowatorska inicjatywa uruchomiona przez Komisję Europejską i prowadzona w województwie przez instytucję zarządzającą Programem wspólnie z menadżerem.

Jak wskazano powyżej, Umowa została zawarta pomiędzy Województwem a Sp. z o.o., jednak ze względu na sukcesję praw i obowiązków na Wnioskodawcę w dalszej części opisu stanu faktycznego dla uproszczenia pojęcie „Beneficjent” oznacza zbiorczo zarówno Sp. z o.o. jak i Spółkę.

Umowa określa szczegółowe zasady, tryb i warunki, na jakich dokonywane będzie przekazywanie, wykorzystanie i rozliczenie finansowania Projektu w formie bezpośredniego wkładu finansowego ze środków Programu, przeznaczonego na pokrycie wnioskowanych wydatków kwalifikowanych.

Całkowita wartość Projektu wynosi … zł. Wartość ta obejmuje wydatki kwalifikowane, na pokrycie których przekazywany jest bezpośredni wkład finansowy, na który składają się następujące źródła finansowania:

1) finansowanie ze środków Europejskiego Funduszu,

2) finansowanie ze środków budżetu państwa.

Zgodnie z zawartą Umową, Beneficjent realizuje projekt zgodnie ze strategią inwestycyjną opartą m.in. na przepisach Rozporządzenia.

Umowa przewiduje, że Projekt bazuje na strukturze kaskadowej, na którą składają się:

1) instytucja zarządzająca którą jest Województwo

2) Beneficjent, który pełni rolę Menadżera

3) Pośrednicy Finansowi – pojęcie to oznacza podmioty publiczne lub prywatne, odrębne od Beneficjenta, wybrane przez Beneficjenta w drodze konkursu

4) mikro, małych i średnich przedsiębiorstwa z terenu województwa stanowiące ostatecznych odbiorców wsparcia w formie pożyczek i poręczeń w ramach Projektu zawierają w tym celu z Pośrednikami Finansowymi tzw. umowy operacyjne III stopnia.

Podstawowym zadaniem Instytucji Zarządzającej na podstawie Umowy jest przekazanie przez Instytucję Zarządzająca Beneficjentowi ww. bezpośredniego wkładu finansowego, który Beneficjent wykorzystuje do realizacji swoich podstawowych zadań umownych, a mianowicie:

a) utworzenia Funduszu Powierniczego i zarządzania nim,

b) wyboru tzw. Pośredników Finansowych,

c) udostępniania środków Pośrednikom Finansowym na wsparcie przez nich w sposób zwrotny Instrumentami Inżynierii Finansowej, przy założeniu, że środki pozostają własnością Województwa,

d) zwrotu środków w okresie wyjścia.

Instytucja Zarządzająca w ramach Umowy odpowiada m.in. również za:

1) powołanie Rady Inwestycyjnej

2) ścisłą współpracę z Beneficjentem,

3) wydawanie wytycznych umożliwiających realizację inicjatywy,

4) regularne monitorowanie, na podstawie informacji przekazanych przez Beneficjenta, postępów realizacji Projektu, wyników oraz wpływu

5) wydawanie, w razie konieczności, wiążących dla Beneficjenta zaleceń dotyczących m.in. realizacji Projektu, dalszego rozwoju działalności oraz dalszych działań skierowanych na optymalizację wpływu Funduszu na gospodarkę województwa,

6) wypełnianie innych zadań i obowiązków należnych Instytucji Zarządzającej wynikających z przepisów prawa unijnego i krajowego w zakresie koniecznym dla prawidłowej realizacji inicjatywy, z zastrzeżeniem nienaruszania kompetencji należnych Radzie Inwestycyjnej na mocy umowy,

7) przyjęcie od Beneficjenta wkładu finansowego w ramach polityki

Z kolei Beneficjent wykonuje w ramach Umowy m.in. następujące czynności:

1) realizacja Strategii, w tym przyjętych w niej celów

2) aktualizacja Strategii, zgodnie z zasadami opisanymi szczegółowo w Umowie,

3) wybór banku lub instytucji kredytowej dla otwarcia rachunku bankowego

4) zarządzanie środkami oraz zarządzanie wolnymi środkami poprzez ich lokowanie papiery wartościowe emitowane przez Skarb Państwa, NBP lub przez nich gwarantowane i inne instrumenty określone w wytycznych Instytucji Zarządzającej,

5) przygotowanie warunków konkursowych, przeprowadzanie konkursów oraz wybór Pośredników

6) negocjowanie umów operacyjnych II stopnia, składanie do Rady Inwestycyjnej odpowiednich propozycji w celu zatwierdzenia oraz zawieranie umów operacyjnych zgodnie z warunkami konkursowymi i obowiązującymi przepisami prawa,

7) aktualizacja biznesplanów Pośredników Finansowych oraz składanie odpowiednich propozycji odnośnie ich zatwierdzenia Radzie Inwestycyjnej,

8) stałe monitorowanie i osiąganie wartości docelowych wskaźników, z zastrzeżeniem możliwości zmiany tych wartości przy zmianie lub innych dokumentów w jego ramach,

9) monitorowanie wyników osiąganych przez Pośredników Finansowych,

10) sprawozdawczość do Instytucji Zarządzającej o postępach operacji II i III stopnia, w zakresie gwarantującym wypełnienie przez Komitet Monitorujący,

11) kontrola operacji przez Instytucję Zarządzającą,

12) zbieranie niezbędnych informacji w zakresie nieprawidłowości dla umożliwienia wypełnienia przez Instytucję Zarządzającą,

13) prowadzenie działań informacyjno-promocyjnych w zakresie realizacji Projektu, obejmujące:

a) przekazywanie informacji gwarantujących wypełnienie przez Instytucję Zarządzającą wymogów,

b) prowadzenie działań informacyjno-promocyjnych zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie Projektu,

c) zapewnienie pakietu informacji dla Pośredników Finansowych i MŚP zgodnie z wytycznymi ministra właściwego ds. rozwoju regionalnego oraz wytycznymi Instytucji Zarządzającej,

d) informowania Pośredników o zasadach wypełniania obowiązków informacyjnych w zakresie projektów finansowanych z budżetu Unii Europejskiej,

e) monitorowanie i kontrolowanie wypełniania przez Pośredników Finansowych obowiązków informacyjnych,

14) zbieranie informacji niezbędnych do umożliwienia przestrzegania przez Instytucję Zarządzającą obowiązujących przepisów krajowych i unijnych dotyczących pomocy publicznej,

15) wypełnianie zaleceń i wykonywanie wytycznych Instytucji Zarządzającej,

16) przeprowadzanie kontroli wewnętrznych i kontroli rozliczeń,

17) przekazywanie Instytucji Zarządzającej kwartalnych informacji

18) udostępnianie Instytucji Zarządzającej danych niezbędnych do budowania baz danych, wykonania oraz zamawiania przez Instytucję Zarządzającą analiz w zakresie spójności oceny jego skutków oraz oddziaływań ekonomicznych.

Jak wskazano powyżej, jednym z zadań Spółki w ramach Umowy jest zarządzanie środkami.

Fundusz stanowi wydzieloną jednostkę finansową w ramach Beneficjenta w sposób określony rozporządzeniu.

Fundusz został zasilony bezpośrednim wkładem finansowym przez Instytucję Zarządzającą na rachunek bankowy ustanowiony we własnym imieniu i na rzecz Instytucji Zarządzającej przez Beneficjenta w wybranym banku.

Rachunek bankowy Funduszu przez cały okres obowiązywania Umowy był wydzielony od pozostałych zasobów Beneficjenta oraz wykorzystywany wyłącznie do celów realizacji Projektu.

W celu zarządzania środkami Funduszu, Beneficjent prowadzi wyodrębnioną ewidencję księgową dotyczącą realizacji Projektu, która umożliwia w sposób przejrzysty dokonanie identyfikacji poszczególnych operacji księgowych i bankowych prowadzonych dla wszystkich podmiotów w ramach Projektu.

Z rachunku bankowego Funduszu mogą być dokonywane wyłącznie następujące płatności:

1) płatności wymagane w związku z zatwierdzonymi operacjami II i III stopnia,

2) płatności kosztów administracji i zarządzania Funduszem, należne Beneficjentowi w związku z realizacją projektu,

3) płatności poniesionych przez Beneficjenta kosztów związanych z prowadzonymi postępowaniami egzekucyjnymi, w tym kosztów sądowych i kosztów obsługi prawnej w związku z dochodzeniem zwrotu zapłaconego podatku dochodowego od osób prawnych, od środków bezpośredniego wkładu finansowego,

4) wszelkie inne płatności wyraźnie zatwierdzone na piśmie przez Instytucję Zarządzającą,

przy czym dyspozycji z rachunku bankowego Funduszu w powyższym zakresie mogą dokonywać wyłącznie upoważnieni przedstawiciele Beneficjenta.

W okresie realizacji Projektu, Beneficjent zobowiązał się do dokonania co najmniej jednokrotnego obrotu kapitałem przeznaczonym na realizację Projektu.

Pośrednicy Finansowi byli wybierani w oparciu o kryteria wyboru zatwierdzone przez Komitet Monitorujący oraz zgodnie z przygotowanymi przez Beneficjenta warunkami konkursowymi, oraz odpowiednimi przepisami krajowymi i unijnymi.

Pośrednicy finansowi otrzymują wsparcie na podstawie zawartych z nim umów operacyjnych II stopnia. Pośrednicy finansowi dla każdej operacji II stopnia opracowują ponadto biznesplan które przedkładają Beneficjentowi, który następnie przekazuje je do zatwierdzenia Radzie Inwestycyjnej.

Głównymi produktami Projektu są pożyczki pieniężne i poręczenia kredytów. Powyższe formy wsparcia przedsiębiorstw mają za zadanie w znaczonym stopniu przyczynić się do kreowania aktywności gospodarczej oraz wzmocnienia ich działań inwestycyjnych. W założeniu produkty te udzielane są podmiotom, którym instytucje finansowe nie są w stanie finansować rozwoju lub wymagają od nich spełnienia dodatkowych, często zaporowych warunków.

Projekt został zrealizowany w okresie od dnia 1 grudnia 2010 r. do dnia 31 grudnia 2016 r.

Zamknięcie Projektu w dniu 31 grudnia 2016 r. powoduje, że ww. czynności realizowane były jeszcze przez Sp. z o.o. (przed powstaniem Spółki).

Począwszy od dnia 1 stycznia 2017 r. rozpoczął się tzw. „okres wyjścia”, tj. okres od zakończenia realizacji Projektu do stwierdzenia przez Instytucję Zarządzającą prawidłowego wypełnienia przez Beneficjenta wszystkich zobowiązań określonych w Umowie.

Okres wyjścia wymaga wdrażania tzw. polityki wyjścia, która została określona w uchwale.

Umowa w celu realizacji ww. polityki wyjścia przewiduje, że Beneficjent jest zobowiązany do zwrotu, na rzecz Instytucji Zarządzającej, kwoty bezpośredniego wkładu finansowego ze środków Programu:

1) powiększonej o wszelkie przychody osiągnięte dzięki gospodarowaniu środkami Funduszu po jednym lub więcej obrocie kapitałem przeznaczonym na realizację Projektu, w tym w szczególności prowizje, odsetki od kapitału i inne przychody kapitałowe jaki ten wkład wypracował w okresie od dnia zawarcia Umowy do dnia zwrotu środków na rachunek bankowy Instytucji Zarządzającej,

2) pomniejszonej o wartość faktycznie odprowadzanego podatku dochodowego od osób prawnych z tytułu przychodów osiągniętych dzięki gospodarowaniu środkami pochodzącymi z bezpośredniego wkładu finansowego ze środków Programu w ramach realizowanego Projektu oraz wartość kwalifikowanych kosztów administracji i zarządzania Funduszem, poniesionych przez Beneficjenta w okresie realizacji Projektu i okresu wyjścia oraz kosztów związanych z postępowaniami egzekucyjnymi, w tym kosztów sądowych, a także o poniesione przez Beneficjenta koszty postępowań sądowych i koszty obsługi prawnej w związku z dochodzeniem przez niego zwrotu zapłaconego podatku dochodowego od osób prawnych od odsetek wygenerowanych od przekazanego bezpośredniego wkładu finansowego oraz

3) pomniejszonej o utratę kapitału (maksymalny dopuszczalny poziom utraty kapitału w okresie realizacji Projektu to 10% jego wartości).

Beneficjent zobowiązał się do dokonania pierwszego zwrotu środków, najpóźniej do dnia 20 października 2017 r., w wysokości odpowiadającej kwocie środków niezaangażowanych w operacje.

Termin całkowitego zwrotu środków na rachunek bankowy Instytucji Zarządzającej ustalono na 2028 r., z zastrzeżeniem, że ww. termin, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może zostać przedłużony za pisemną zgodą Instytucji Zarządzającej.

W okresie wyjścia Beneficjent zobowiązał się do następujących działań:

1) systematycznego monitorowania realizacji umów operacyjnych II stopnia i III stopnia oraz przekazywania Instytucji Zarządzającej informacji niezbędnych do właściwego monitorowania zwrotu środków w formie sprawozdania kwartalnego (w ujęciu kalendarzowym), zgodnie ze wzorem opracowanym przez Instytucję Zarządzającą, w terminie do 55 dni po upływie kwartału i w terminie do 55 dni od dokonania całkowitego zwrotu środków,

2) systematycznego monitorowania postępu zwrotu środków oraz niezwłocznego, w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia uzyskania informacji o wystąpieniu nieprawidłowości lub trudności związanych z ww. zwrotem, informowana Instytucji Zarządzającej o zaistniałych okolicznościach,

3) przechowywania dokumentacji związanej z realizacją Projektu,

4) zarządzania środkami zaangażowanymi w operacje II i III stopnia oraz zarządzania wolnymi środkami Funduszu, poprzez ich lokowanie w następujące kategorie instrumentów: papiery wartościowe emitowane przez Skarb Państwa, NBP lub przez nich gwarantowane i inne instrumenty określone w wytycznych Instytucji Zarządzającej, z zastrzeżeniem, że termin ich zapadalności pozwoli na zwrot środków po upływie kwartału,

5) poddania się kontroli,

6) przedstawiania na żądanie Instytucji Zarządzającej wszelkich dokumentów, informacji i wyjaśnień związanych z działaniami Beneficjenta dotyczącymi wyjścia, w wyznaczonym przez nią terminie,

7) prowadzenia wszelkich działań zmierzających do odzyskania należności i pełnego dokumentowania tych działań.

Instytucja Zarządzająca rozlicza z Beneficjentem poniesione przez niego, w okresie wyjścia, koszty administracji i zarządzania funduszem powierniczym, w formie ryczałtu, w wysokości nie większej niż:

a) średnioroczne, w okresie od 1 stycznia 2017 r. do 31 grudnia 2020 r., 2% wartości środków zaangażowanych w operacje III stopnia (do wartości środków zaangażowanych wliczana jest całkowita wartość czynnej umowy z ostatecznym odbiorcą bez względu na dokonane spłaty; w przypadku gdy wartość środków zaangażowanych w operacje III stopnia jest wyższa od bezpośredniego wkładu finansowego, ryczałt na koszty administracji i zarządzania ustala się od wartości bezpośredniego wkładu finansowego),

b) średniorocznie, w okresie od 1 stycznia 2021 r. do zakończenia okresu wyjścia, 2 % wartości obsługiwanego kapitału.

Wysokość ryczałtu na koszty administracji i zarządzania jest określana w systemie półrocznym na dzień 1 stycznia i 1 lipca każdego roku w okresie wyjścia, na dwa kolejne kwartały kalendarzowe, na podstawie dokumentacji przedstawionej przez Beneficjenta. Beneficjent pobiera środki na koszty administracji i zarządzania z dołu, po zakończeniu kwartału kalendarzowego.

Niezależnie od ryczałtu na koszty administracji i zarządzania Instytucja Zarządzająca rozlicza z Beneficjentem poniesione przez niego, w okresie wyjścia, koszty związane z prowadzonymi postępowaniami egzekucyjnymi, w tym koszty sądowe.

Polityka wyjścia realizowana jest przez Sp. z o.o. od dnia powstania Spółki.

Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

1.    Czy Województwo przekazuje/będzie przekazywać Państwu środki finansowe w związku z realizacją zadań powierzonych w ramach Umowy, o której mowa we wniosku

ODPOWIEDŹ: W związku z realizacją zadań w ramach Umowy, Województwo przekazało/przekazuje Spółce następujące środki:

• bezpośredni wkład finansowy, który został przekazany jeszcze na etapie prowadzenia Projektu przez Sp. z o.o. – środki te były przeznaczone na realizację Projektu przede wszystkim poprzez udzielanie pożyczek Ostatecznym Odbiorcom, a obecnie środki te są wycofywane, tj. zwracane do Województwa, zgodnie z Umową,
• środki finansowe stanowiące rozliczenie poniesionych przez Spółkę w okresie wyjścia kosztów administracji i zarządzania funduszem i przekazywane są w formie ryczałtu.
• środki finansowe stanowiące rozliczenie poniesionych przez Spółkę, w okresie wyjścia, kosztów związanych z prowadzonymi postępowaniami egzekucyjnymi, w tym koszty sądowe.

Jak wskazano we wniosku:

„Całkowita wartość Projektu wynosi … zł. Wartość ta obejmuje wydatki kwalifikowane, na pokrycie których przekazywany jest bezpośredni wkład finansowy, na który składają się następujące źródła finansowania:

1) finansowanie ze środków Europejskiego Funduszu,

2) finansowanie ze środków budżetu państwa.

Zgodnie z zawartą Umową, Beneficjent realizuje projekt zgodnie ze strategią inwestycyjną opartą m.in. na przepisach Rozporządzenia

Podstawowym zadaniem Instytucji Zarządzającej na podstawie Umowy jest przekazanie przez Instytucję Zarządzająca Beneficjentowi ww. bezpośredniego wkładu finansowego, który Beneficjent wykorzystuje do realizacji swoich podstawowych zadań umownych (…)

Termin całkowitego zwrotu środków na rachunek bankowy Instytucji Zarządzającej ustalono na 2028 r., z zastrzeżeniem, że ww. termin, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może zostać przedłużony za pisemną zgodą Instytucji Zarządzającej. (…)

Instytucja Zarządzająca rozlicza z Beneficjentem poniesione przez niego, w okresie wyjścia, koszty administracji i zarządzania funduszem powierniczym, w formie ryczałtu, w wysokości nie większej niż:

a) średnioroczne, 2% wartości środków zaangażowanych w operacje III stopnia (do wartości środków zaangażowanych wliczana jest całkowita wartość czynnej umowy z ostatecznym odbiorcą bez względu na dokonane spłaty; w przypadku gdy wartość środków zaangażowanych w operacje III stopnia jest wyższa od bezpośredniego wkładu finansowego, ryczałt na koszty administracji i zarzadzania ustala się od wartości bezpośredniego wkładu finansowego),

b) średniorocznie, do zakończenia okresu wyjścia, 2 % wartości obsługiwanego kapitału.

Wysokość ryczałtu na koszty administracji i zarządzania jest określana w systemie półrocznym na dzień 1 stycznia i 1 lipca każdego roku w okresie wyjścia, na dwa kolejne kwartały kalendarzowe, na podstawie dokumentacji przedstawionej przez Beneficjenta. Beneficjent pobiera środki na koszty administracji i zarządzania z dołu, po zakończeniu kwartału kalendarzowego.

Niezależnie od ryczałtu na koszty administracji i zarządzania Instytucja Zarządzająca rozlicza z Beneficjentem poniesione przez niego, w okresie wyjścia, koszty związane z prowadzonymi postępowaniami egzekucyjnymi, w tym koszty sądowe.”

Poza ww. środkami, Województwo nie przekazywało, nie przekazuje oraz nie planuje przekazywać innych środków finansowych Spółce w związku z realizacją zadań.

2.    Czy przekazywane środki stanowią/będą stanowić wynagrodzenie za wykonywanie czynności określonych w Umowie, o której mowa we wniosku?

ODPOWIEDŹ: W odpowiedzi na pytanie Organu czy przekazywane środki stanowią lub będą stanowić wynagrodzenie za wykonywanie czynności określonych w Umowie, o której mowa we wniosku, Wnioskodawca wskazuje, że pytanie to wymaga uprzedniego doprecyzowania znaczenia pojęcia „wynagrodzenie”.

Organ nie wskazał bowiem, czy przez „wynagrodzenie” rozumie każde świadczenie pieniężne przekazywane na podstawie Umowy, czy też wynagrodzenie rozumiane jako podstawa opodatkowania z art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, tj. zapłatę należną w zamian za konkretne świadczenie usług, pozostającą w bezpośrednim związku z tym świadczeniem i stanowiącą ekwiwalent tego świadczenia.

W kontekście bezpośredniego wkładu finansowego, Wnioskodawca wskazuje, iż są to środki przekazane na realizację Projektu, które po jego zakończeniu podlegają zwrotowi. W konsekwencji środki te w żadnym znaczeniu nie powinny być uznawane za wynagrodzenie Spółki.

W odniesieniu zaś do:

• środków finansowych stanowiących rozliczenie poniesionych przez Spółkę w okresie wyjścia kosztów administracji i zarządzania funduszem przekazywanych w formie ryczałtu oraz
• środków finansowych stanowiących rozliczenie poniesionych przez Spółkę, w okresie wyjścia, kosztów związanych z prowadzonymi postępowaniami egzekucyjnymi, w tym koszty sądowe

Wnioskodawca nie kwestionuje, że stanowią one środki finansowe przekazywane na podstawie Umowy oraz że służą finansowaniu czynności wykonywanych w ramach zadań powierzonych Spółce. Okoliczność ta oznacza jednak wyłącznie, że Umowa określa mechanizm finansowania realizacji powierzonych zadań. W szczególności należy wskazać, iż Umowa określa „zwrot” poniesionych kosztów, nie zaś „zapłatę za świadczone usługi”. Umowa nie przesądza więc, że środki te stanowią wynagrodzenie w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług.

Jeżeli zatem przez pojęcie „wynagrodzenie” Organ rozumie świadczenie pieniężne w znaczeniu potocznym, tj. środki przekazywane Spółce na podstawie Umowy w celu zapewnienia finansowania wykonywania powierzonych czynności, to Wnioskodawca wskazuje, że środki takie są/będą przekazywane w wykonaniu Umowy.

Jeżeli natomiast przez „wynagrodzenie” Organ rozumie zapłatę w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, tj. ekwiwalent za odpłatne świadczenie usług wykonywane przez Spółkę jako podatnika VAT na rzecz Województwa jako usługobiorcy, to w ocenie Wnioskodawcy środki te nie stanowią i nie będą stanowić takiego wynagrodzenia.

Środki te mają charakter finansowania kosztów realizacji zadań powierzonych Spółce przez Województwo, której 100% udziałowcem jest Województwo, i służą zapewnieniu wykonywania zadań powierzonych Spółce przez Województwo. W ocenie Wnioskodawcy nie stanowią one ceny za jednostkowe świadczenia, nie są ustalane jako ekwiwalent rynkowy za usługę nabywaną przez Województwo, ani nie odzwierciedlają relacji typowej dla obrotu gospodarczego, w której usługodawca wykonuje usługę na rzecz usługobiorcy za wynagrodzeniem.

Jednocześnie Wnioskodawca zwraca uwagę, iż we wniosku opisał, jakie zadania realizuje oraz jakie środki w związku z tym otrzymuje, tj. przedstawił stan faktyczny/zdarzenie przyszłe. Określenie zaś prawnego charakteru otrzymywanych środków nie powinno już leżeć w kompetencji Wnioskodawcy, gdyż w przypadku błędnej interpretacji charakteru takich świadczeń, wydana interpretacja, bez złej woli Podatnika, będzie wadliwa.

Wnioskodawca obawia się bowiem, że udzielenie odpowiedzi w sposób wymagany przez organ de facto wypaczyłoby istotę wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego i doprowadziłoby do pozbawienia interpretacji wydanej w tak skonstruowanym stanie faktycznym jakiejkolwiek mocy ochronnej. Jest to okoliczność bardzo istotna w toku postępowania o wydanie interpretacji indywidualnej, na co zwrócił uwagę np. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 stycznia 2024 r. (sygn. akt I FSK 1715/23).

Spółka pragnie wyjaśnić, iż nie może odpowiedzieć na powyższe pytanie w sposób: „przekazywane środki stanowią/będą stanowić wynagrodzenie za wykonywanie czynności określonych w Umowie, o której mowa we wniosku, tj. podstawę opodatkowania, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy o VAT”, gdyż wolą Wnioskodawcy, poprzez złożenie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, było uwzględnienie tego aspektu prawnego sprawy w wydanym rozstrzygnięciu.

Zadając pytanie: „Czy czynności wykonywane w ramach Umowy, a w konsekwencji wartość ryczałtu na pokrycie kosztów administracji i zarządzania rozliczanych i zwracanych Beneficjentowi w okresie wyjścia oraz wartość zwrotu kosztów postępowań egzekucyjnych podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?”, Wnioskodawca oczekiwał, iż Organ odniesie się do kwestii czy opisane we wniosku czynności realizowane w ramach Projektu stanowią czynności opodatkowane, a wówczas na podstawie udzielonej odpowiedzi Wnioskodawca wiedziałby czy przekazywane środki stanowią/będą stanowić wynagrodzenie za wykonywanie czynności określonych w Umowie, w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, ponieważ w opisie zaistniałego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego został zawarty szczegółowy opis realizowanego Projektu.

3.    Proszę o wskazanie postanowień umowy regulujących zasady finansowania Państwa działalności wykonywanej na rzecz Województwa, w tym określających należne Państwu świadczenie pieniężne.

ODPOWIEDŹ: W nawiązaniu do odpowiedzi na pytanie nr 1, poniżej Spółka wskazuje postanowienia umowy dot. wymienionych w tejże odpowiedzi środków finansowych, tj.:

1.    bezpośredni wkład finansowy:

§ 2 ust. 1-4 Umowy:

Niniejsza Umowa określa szczegółowe zasady, tryb i warunki, na jakich dokonywane będzie przekazywanie, wykorzystanie i rozliczenie finansowania Projektu w formie bezpośredniego wkładu finansowego ze środków Programu, przeznaczonego na pokrycie wnioskowanych wydatków kwalifikowanych, określonego szczegółowo we wniosku o dofinansowanie Projektu.

Beneficjent zobowiązuje się do realizacji Projektu zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie Projektu, o którym mowa w ust. 1 oraz zgodnie ze Strategią Inwestycyjną. W przypadku dokonania zmian w Projekcie, Beneficjent zobowiązuje się do realizacji Projektu uwzględniając wprowadzone oraz zaakceptowane przez Instytucję Zarządzającą lub/oraz Radę Inwestycyjną zmiany, zgodnie ze zaktualizowanym wnioskiem o dofinansowanie Projektu.

Całkowita wartość projektu wynosi: …. Całkowite wydatki kwalifikowane w ramach Projektu stanowiące bezpośredni wkład finansowy wynoszą: 3…, w tym:

1) finansowanie ze środków Europejskiego Funduszu.

2) finansowanie ze środków budżetu państwa.

Poniesienie przez Beneficjenta wydatków kwalifikowanych w kwocie większej niż określona w ust. 3 nie stanowi podstawy do zwiększenia przyznanej kwoty dofinansowania.

2.    Ryczałt

§ 12 ust. 7-8 Umowy

Instytucja Zarządzająca rozliczy z Beneficjentem poniesione przez niego, w okresie wyjścia, koszty administracji i zarządzania funduszem powierniczym, w formie ryczałtu w wysokości nie większej niż,:

a) średniorocznie, 2% wartości środków zaangażowanych w Operacje III stopnia (do wartości środków zaangażowanych wliczana jest całkowita wartość czynnej umowy z ostatecznym odbiorcą bez względu na dokonane spłaty; w przypadku gdy wartość środków zaangażowanych w Operacje III stopnia jest wyższa od bezpośredniego wkładu finansowego, o którym mowa w § 2 ust. 3 niniejszej Umowy, ryczałt na koszty administracji i zarządzania ustala się od wartości bezpośredniego wkładu finansowego);

b) średniorocznie, do zakończenia okresu wyjścia, 2% wartości obsługiwanego kapitału.

Wysokość ryczałtu na koszty administracji i zarządzania będzie określana w systemie półrocznym, na dzień 01 stycznia i 01 lipca każdego roku w okresie wyjścia, na dwa kolejne kwartały kalendarzowe, na podstawie dokumentacji przedstawionej przez Beneficjenta w terminach wskazanych w ust. 12. Beneficjent pobiera środki na koszty administracji i zarządzania z dołu, po zakończeniu kwartału kalendarzowego, z rachunku wskazanego w § 6 ust.1.

3.    Zwrot kosztów egzekucyjnych

§ 12 ust. 9-10 Umowy

Niezależnie od ryczałtu na koszty administracji i zarządzania Instytucja Zarządzająca rozliczy z Beneficjentem poniesione przez niego, w okresie wyjścia, koszty związane z prowadzonymi postępowaniami egzekucyjnymi, w tym koszty sądowe oraz poniesione przez Beneficjenta koszty postępowań sądowych i koszty obsługi prawnej w związku z dochodzeniem zwrotu zapłaconego podatku dochodowego od osób prawnych, od środków przekazanego bezpośredniego wkładu finansowego, o którym mowa w §2 ust. 3. Umowy."

Koszty, o których mowa w ust. 9 rozliczane będą na podstawie rzeczywiście poniesionych i udokumentowanych wydatków, uznanych i zatwierdzonych przez Instytucję Zarządzającą.

Beneficjent jest zobowiązany do prowadzenia działań mających na celu odzyskanie zapłaconego podatku dochodowego od osób prawnych od odsetek wygenerowanych od przekazanego bezpośredniego wkładu finansowego do momentu otrzymania prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego podtrzymującego decyzję określającą zobowiązanie.

4.    Z jakiej umowy (kiedy zawartej oraz pomiędzy jakimi podmiotami) wynika:

• obowiązek dokonywania poszczególnych działań opisanych we wniosku w okresie wyjścia,
• wynagrodzenie Państwa należne od Instytucji Zarządzającej (Województwa) w okresie wyjścia, tj. wysokość ryczałtu na pokrycie kosztów administracji i zarządzania poniesionych przez Państwa oraz wartość kosztów związanych z prowadzonymi postępowaniami egzekucyjnymi, w tym kosztów sądowych?

ODPOWIEDŹ: Wszelkie informacje dot. prowadzonego Projektu – zadań Spółki oraz wypłacanych środków wynikają z Umowy opisanej we wniosku wraz z zawartymi do niej aneksami, tj.:

Umowa zawarta w dniu 21 grudnia 2010 r. pomiędzy Województwem a  Sp. z o.o.

Jak wskazano we wniosku, w wyniku opisanego podziału Sp. z o.o., na Spółkę przeszły prawa i obowiązki związane z pełnieniem funkcji menadżera Funduszu, natomiast Sp. z o.o. kontynuuje prowadzenie działalności pożyczkowej i inkubatorowej stanowiącej rdzeń jego dotychczasowej działalności statutowej.

5.    Kto (Województwo będące Instytucją Zarządzającą czy Państwo będące Menadżerem) jest/będzie w okresie wyjścia faktycznym dysponentem środków finansowych zgromadzonych na rachunku bankowym stanowiących wkład finansowy Funduszu?

ODPOWIEDŹ: Faktycznym dysponentem środków finansowych zgromadzonych na rachunku bankowym stanowiących wkład finansowy Funduszu na każdym etapie realizacji Umowy jak i w okresie wyjścia jest Województwo.

Wnioskodawca zarządza środkami wyłącznie w zakresie określonym w Umowie. Można więc powiedzieć, iż Spółka „dysponuje” środkami w praktyce. Jednakże jak wskazano we wniosku: Z rachunku bankowego Funduszu mogą być dokonywane wyłącznie następujące płatności:

1) płatności wymagane w związku z zatwierdzonymi operacjami II i III stopnia,

2) płatności kosztów administracji i zarządzania Funduszem, należne Beneficjentowi w związku z realizacją projektu,

3) płatności poniesionych przez Beneficjenta kosztów związanych z prowadzonymi postępowaniami egzekucyjnymi, w tym kosztów sądowy i kosztów obsługi prawnej w związku z dochodzeniem zwrotu zapłaconego podatku dochodowego od osób prawnych, od środków bezpośredniego wkładu finansowego,

4) wszelkie inne płatności wyraźnie zatwierdzone na piśmie przez Instytucję Zarządzającą,

przy czym dyspozycji z rachunku bankowego Funduszu w powyższym zakresie mogą dokonywać wyłącznie upoważnieni przedstawiciele Beneficjenta.

W okresie realizacji Projektu, Beneficjent zobowiązał się do dokonania co najmniej jednokrotnego obrotu kapitałem przeznaczonym na realizację Projektu na rzecz w terminie do dnia 31 grudnia 2016 r.

Umową w celu realizacji ww. polityki wyjścia przewiduje, że Beneficjent jest zobowiązany do zwrotu, na rzecz Instytucji Zarządzającej, kwoty bezpośredniego wkładu finansowego ze środków Programu:

1)    powiększonej o wszelkie przychody osiągnięte dzięki gospodarowaniu środkami Funduszu po jednym lub więcej obrocie kapitałem przeznaczonym na realizację Projektu, w tym w szczególności prowizje, odsetki od kapitału i inne przychody kapitałowe jaki ten wkład wypracował w okresie od dnia zawarcia Umowy do dnia zwrotu środków na rachunek bankowy Instytucji Zarządzającej,

2)    pomniejszonej o wartość faktycznie odprowadzanego podatku dochodowego od osób prawnych z tytułu przychodów osiągniętych dzięki gospodarowaniu środkami pochodzącymi z bezpośredniego wkładu finansowego ze środków Programu w ramach realizowanego Projektu oraz wartość kwalifikowanych kosztów administracji i zarządzania Funduszem, poniesionych przez Beneficjenta w okresie realizacji Projektu i okresu wyjścia oraz kosztów związanych z postępowaniami egzekucyjnymi, w tym kosztów sądowych, a także o poniesione przez Beneficjenta koszty postępowań sądowych i koszty obsługi prawnej w związku z dochodzeniem przez niego zwrotu zapłaconego podatku dochodowego od osób prawnych od odsetek wygenerowanych od przekazanego bezpośredniego wkładu finansowego ze środków oraz

3)    pomniejszonej o utratę kapitału (maksymalny dopuszczalny poziom utraty kapitału w okresie realizacji Projektu to 10% jego wartości).

Beneficjent zobowiązał się do dokonania pierwszego zwrotu środków, najpóźniej do dnia 20 października 2017 r., w wysokości odpowiadającej kwocie środków niezaangażowanych w operacje.

Termin całkowitego zwrotu środków na rachunek bankowy Instytucji Zarządzającej ustalono na dzień 31 grudnia 2028 r., z zastrzeżeniem, że ww. termin, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może zostać przedłużony za pisemną zgodą Instytucji Zarządzającej.

Zgodnie z powyższym, pomimo tego, że w praktyce środkami „dysponuje” - obraca Spółka jako Menedżer, może ona wykorzystywać środki wyłącznie zgodnie z Umową, tj. w sposób określony przez Województwo, a ostatecznie środki zgromadzone na rachunku bankowym Funduszu są zwracane do Województwa. Powyższe potwierdza, iż faktycznym dysponentem tych środków jest Województwo.

Pytania (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku)

1. Czy czynności wykonywane w ramach Umowy, a w konsekwencji wartość ryczałtu na pokrycie kosztów administracji i zarządzania rozliczanych i zwracanych Beneficjentowi w okresie wyjścia (tj. od dnia 1 stycznia 2017 r.) oraz wartość zwrotu kosztów postępowań egzekucyjnych podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?

2. Czy opisane we wniosku przekazywane środki stanowią/będą stanowić wynagrodzenie za wykonywanie czynności określonych w Umowie, o której mowa we wniosku, tj. będą stanowiły podstawę opodatkowania w myśl art. 29a ust. 1 ustawy o VAT?

Państwa stanowisko w sprawie (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku)

Ad. 1

W ocenie Wnioskodawcy czynności wykonywane w ramach Umowy nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług z uwagi na okoliczność, że Wnioskodawca działa w ramach przedstawionego stanu faktycznego jako organ władzy publicznej.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym podlega m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (art. 7 ust. 1 ustawy o VAT). Jak stanowi z kolei art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;

2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;

3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Działalność gospodarcza obejmuje natomiast wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych (art. 15 ust. 2 cyt. ustawy).

Powyższe przepisy wyznaczają przedmiotowy oraz podmiotowy zakres opodatkowania VAT, a zatem w efekcie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług mogą podlegać, co do zasady, tylko te czynności, w przypadku których spełniony został zarówno podmiotowy, jak i przedmiotowy zakres opodatkowania, tzn. zaistniała czynność określona jako opodatkowana, która została wykonana przez podmiot mający cechę podatnika.

Przepis art. 15 ust. 6 ustawy o VAT wskazuje istotny wyjątek kształtujący podmiotową stronę opodatkowania podatkiem od towarów i usług, a mianowicie przesądza on, iż nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że przepis ten implementuje do krajowego porządku prawnego postanowienia art. 13 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE. L. z 2006 r., Nr 347, str. 1 ze zm.; dalej również: „Dyrektywa 2006/112/WE”).

Zgodnie z tym przepisem, krajowe, regionalne i lokalne organy władzy oraz inne podmioty prawa publicznego nie są uważane za podatników w związku z działalnością, którą podejmują lub transakcjami, których dokonują jako organy władzy publicznej, nawet jeśli pobierają należności, opłaty, składki lub płatności w związku z takimi działaniami lub transakcjami. Jednakże w przypadku, gdy podejmują one takie działania lub dokonują takich transakcji, są uważane za podatników w odniesieniu do tych działań lub transakcji, gdyby wykluczenie ich z kategorii podatników prowadziło do znaczących zakłóceń konkurencji.

Próbę zdefiniowania pojęcia podmiotu prawa publicznego na gruncie art. 13 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE podjął Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 29 października 2015 r. w sprawie C-174/14 Saudaçor - Sociedade Gestora de Recursos e Equipamentos da Saúde dos Açores SA przeciwko Fazenda Pública. W tej sprawie portugalska spółka akcyjna świadczyła na rzecz regionu usługi w dziedzinie planowania i zarządzania regionalną służbą zdrowia zgodnie z umowami programowymi zawartymi pomiędzy tą spółką a regionem.

W tym wyroku wskazano, że jak wynika z utrwalonego orzecznictwa Trybunału, ocena art. 13 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE w świetle celów wspomnianej dyrektywy świadczy o tym, że dla zastosowania zasady nieopodatkowania muszą zostać spełnione łącznie dwa warunki, a mianowicie prowadzenie działalności przez podmiot publiczny, przy czym działalność ta powinna być wykonywana w charakterze organu władzy publicznej (zob. podobnie w szczególności postanowienie w sprawie C-456/07 Mihal, EU:C:2008:293, pkt 16 i przytoczone tam orzecznictwo, a także wyrok w sprawie C-79/09 Komisja vs. Niderlandy, EU:C:2010:171, pkt 79) (pkt 51).

Przepis art. 13 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE nie zawiera żadnego odesłania do prawa państw członkowskich (pkt 53). Oznacza to, że pojęcia znajdujące się w tym przepisie, w tym pojęcie "innych podmiotów prawa publicznego", powinny otrzymać w całej Unii autonomiczną i jednolitą wykładnię (pkt 54). Ponadto należy uznać, że wyliczenie znajdujące się w tym przepisie jest wyczerpujące, a pojęcie "innych podmiotów prawa publicznego" stanowi pozostałą kategorię podmiotów należących do władzy publicznej, innych niż te, które zostały konkretnie wymienione w tym przepisie.

Trybunał podkreślił, że o ile okoliczność, iż dany podmiot posiada na podstawie właściwego prawa krajowego prerogatywy władztwa publicznego, nie ma decydującego znaczenia dla celów wspomnianej klasyfikacji, to jednak okoliczność ta stanowi w zakresie, w jakim stanowi ona istotną cechę właściwą każdemu organowi publicznemu, wskazówkę o pewnym znaczeniu dla ustalenia czy podmiot ten należy zaklasyfikować jako podmiot prawa publicznego (art. 58).

Dla zastosowania zasady nieopodatkowania podatkiem VAT przewidzianej we wspomnianym przepisie spełniony musi być ponadto drugi warunek ustanowiony przez ten przepis, a mianowicie, że zwolnione z podatku VAT są czynności wykonywane przez podmiot prawa publicznego działający w charakterze organu władzy publicznej (pkt 69). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału takimi czynnościami są czynności wykonywane przez podmioty prawa publicznego w ramach właściwego dla nich reżimu prawnego, z wyłączeniem tej działalności, która jest wykonywana przez nich na tych samych warunkach prawnych, co przez prywatne podmioty gospodarcze. Trybunał orzekł ponadto, że przedmiot lub cel takiej działalności nie ma w tym zakresie znaczenia oraz że okoliczność, iż wykonywanie czynności rozpatrywanych w sprawie głównej wiąże się ze stosowaniem prerogatyw władztwa publicznego, pozwala na ustalenie, że działalność ta podlega reżimowi prawa publicznego (zob. podobnie w szczególności wyrok w sprawie C-446/98 Fazenda Pública, EU:C:2000:691, pkt 17, 19 i 22) (pkt 70). W tym kontekście Trybunał wskazał, że zwolnienie przewidziane w art. 13 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy 2006/112/WE obejmuje zasadniczo czynności wykonywane przez podmioty publiczne działające jako organy władzy publicznej, które to czynności, pomimo że mają charakter gospodarczy, są ściśle związane z wykonywaniem prerogatyw władztwa publicznego (wyrok w sprawie C-288/07 Isle of Wight Council, EU:C:2008:505, pkt 31) (pkt 71). Z uwagi na ogół powyższych rozważań Trybunał Sprawiedliwości uznał, iż art. 13 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE należy interpretować w ten sposób, że działalność polegająca na świadczeniu przez spółkę na rzecz regionu usług w dziedzinie planowania i zarządzania regionalną służbą zdrowia zgodnie z umowami programowymi zawartymi pomiędzy tą spółką a rzeczonym regionem, jest objęta zasadą nieopodatkowania podatkiem VAT przewidzianą w tym przepisie, w sytuacji, gdy owa działalność stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 9 ust. 1 tej dyrektywy, jeżeli można uznać, że wspomnianą spółkę należy zaklasyfikować jako podmiot prawa publicznego oraz że wykonuje ona wspomnianą działalność jako podmiot władzy publicznej, o ile zwolnienie tej działalności nie spowoduje znaczących zakłóceń konkurencji (pkt 75).

Z przytoczonego orzeczenia wypływa wniosek, że Spółka, w której jedynym udziałowcem jest Województwo, może być zakwalifikowana w rozumieniu art. 13 dyrektywy 2006/112/WE, a w konsekwencji art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, jako podmiot prawa publicznego pomimo, iż formalnie jest spółką prawa handlowego, ponieważ zadania na gruncie Umowy wykonuje w ramach władztwa publicznego i posiada w związku z tym status organu władzy publicznej („inny podmiot prawa publicznego” z art. 13 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE). Pojęcia te należy bowiem interpretować prounijnie, z uwzględnieniem orzecznictwa Trybunału i jednolicie w ramach Unii Europejskiej a nie jedynie poprzez odniesienie się do polskiego prawa handlowego. Również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 czerwca 2017 r. (sygn. akt I FSK 1117/15) potwierdził, że spółka prawa handlowego, której jedynym właścicielem jest jednostka samorządu terytorialnego może być podmiotem prawa publicznego w rozumieniu art. 13 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE.

Należy w tym miejscu zauważyć, że czynności wykonywane przez Spółkę stanowią w istocie realizację i dotyczą zaspokajania zbiorowych potrzeb Województwa i społeczeństwa, poprzez udostępnianie wsparcia.

W orzecznictwie sądowym oraz interpretacjach organów podatkowych wskazuje się, iż wykonywanie zadań własnych przez jednostki samorządu terytorialnego stanowi działanie w charakterze organu władzy publicznej (zob. przykładowo wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 czerwca 2013 r., sygn. akt I SA/Kr 462/13, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 6 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Sz 568/13).

Zadania własne Województwa w tym zakresie wynikają z ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 581 ze zm.; dalej również: „ustawa o samorządzie województwa”) oraz ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2025 r. poz. 198 ze zm.; dalej również: „u.z.p.p.r.”).

W oparciu o art. 2 ust. 2 ustawy o samorządzie województwa, do zakresu działania samorządu województwa należy wykonywanie zadań publicznych o charakterze wojewódzkim, niezastrzeżonych ustawami na rzecz organów administracji rządowej.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 cyt. ustawy, samorząd województwa określa strategię rozwoju województwa, uwzględniającą w szczególności cele pobudzania aktywności gospodarczej oraz podnoszenia poziomu konkurencyjności i innowacyjności gospodarki województwa.

Na podstawie art. 11 ust. 2 ww. ustawy, samorząd województwa prowadzi politykę rozwoju województwa, na którą składa się szereg takich działań jak tworzenie warunków rozwoju gospodarczego oraz pozyskiwanie i łączenie środków finansowych – publicznych i prywatnych, w celu realizacji zadań z zakresu użyteczności publicznej.

Wykonywanie zadań związanych z rozwojem regionalnym na obszarze województwa należy tym samym do samorządu województwa.

Przy tym, przez politykę rozwoju rozumie się zespół wzajemnie powiązanych działań podejmowanych i realizowanych w celu zapewnienia trwałego i zrównoważonego rozwoju kraju, spójności społeczno-gospodarczej, regionalnej i przestrzennej, podnoszenia konkurencyjności gospodarki oraz tworzenia nowych miejsc pracy w skali krajowej, regionalnej lub lokalne. Politykę rozwoju prowadzi między innymi samorząd województwa, na podstawie strategii rozwoju województwa. Podstawą prawną dla powyższych okoliczności stanowią art. 2, art. 3 pkt 2 i art. 4 ust. 1 u.z.p.p.r.

Przepis art. 41 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa wskazuje, że zarząd województwa wykonuje zadania należące do samorządu województwa, niezastrzeżone na rzecz sejmiku województwa i wojewódzkich samorządowych jednostek organizacyjnych.

Jak stanowi art. 41 ust. 2 ww. ustawy, do zadań zarządu województwa należy w szczególności przygotowywanie projektów strategii rozwoju województwa i innych strategii rozwoju, planu zagospodarowania przestrzennego województwa, audytu krajobrazowego, regionalnych programów operacyjnych, programów służących realizacji umowy partnerstwa w zakresie polityki spójności oraz ich wykonywanie.

W myśl art. 25 pkt 1 u.z.p.p.r., w przypadku programu operacyjnego, za prawidłową realizację programu odpowiada instytucja zarządzająca, którą jest odpowiednio minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego lub zarząd województwa. Zarząd województwa pełni funkcję instytucji zarządzającej w stosunku do regionalnego programu operacyjnego.

Zadania instytucji zarządzającej wyszczególniono w art. 26 ust. 1 u.z.p.p.r., a w katalogu ustawowym mieści się m.in.:

1) zarządzanie środkami finansowymi przeznaczonymi na realizację programu operacyjnego, pochodzącymi z budżetu państwa, budżetu województwa lub ze źródeł zagranicznych

2) dokonywanie płatności ze środków programu operacyjnego na rzecz beneficjentów;

3) monitorowanie postępów w realizacji, ewaluacja programu operacyjnego oraz stopnia osiągania jego celów;

4) prowadzenie kontroli realizacji programu operacyjnego, w tym kontroli realizacji poszczególnych dofinansowanych projektów,

5) zapewnienie właściwej informacji i promocji programu operacyjnego.

Reguły wyznaczenia instytucji zarządzającej oraz jej funkcje określają ponadto odpowiednio art. 59 oraz art. 60 Rozporządzenia 1083/2006 oraz art. 13 Rozporządzenie Wdrażającego.

Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności, nie ma wątpliwości, że zadania wykonywane w ramach Umowy stanowią zadania publiczne, realizowane w ścisłej współpracy z Instytucją Zarządzającą, w związku z którymi Wnioskodawcy przysługują uprawnienia organu władzy publicznej, w zakresie np. wyboru Pośredników Finansowych, kontroli operacji II i III stopnia w zakresie niezbędnym do wypełnienia wymogów przepisów unijnych czy innych działań zmierzających do realizacji Programu.

Co bardzo istotne, w oparciu o art. 8 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa, w celu wykonywania własnych zadań województwo może zawierać umowy z innymi podmiotami. Poza tym, z przepisu art. 13 tej ustawy jednoznacznie wynika, że w sferze użyteczności publicznej województwo może tworzyć spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki akcyjne lub spółdzielnie, a także może przystępować do takich spółek lub spółdzielni.

Przepis art. 13 ust. 1a ww. ustawy stanowi ponadto, że w sferze użyteczności publicznej województwo może, w celu realizacji działań z zakresu, o którym mowa w art. 11 ust. 2 (prowadzenie polityki rozwoju województwa), utworzyć regionalny fundusz rozwoju w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością albo spółki akcyjnej.

Wykonywanie zadań publicznych poprzez Wnioskodawcę (regionalny fundusz rozwoju w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością) stanowi właśnie formę dopuszczalnej ustawowo delegacji kompetencji jednostki samorządu terytorialnego. Jeżeli te same czynności nie podlegałyby opodatkowaniu gdyby wykonywane były przez Województwo, nie mogą one podlegać opodatkowaniu również gdy realizowane są przez podmiot od Województwa zależny, któremu zadania te powierzono.

Należy też zwrócić uwagę na sposób kalkulacji zasad zwrotu Spółce wydatków poniesionych w związku z realizacją Projektu.

W okresie wyjścia zwrot kosztów administracji i zarządzania został określony na poziomie ryczałtowym – skalkulowanym w odniesieniu do obiektywnych wartości liczbowych dotyczących Projektu, co pozwala na stwierdzenie, że nie ma charakteru wynagrodzenia za świadczenie usług. Analogiczne argumenty można podać również odnośnie zwrotu kosztów prowadzonych postępowań egzekucyjnych.

W niniejszej sprawie nie występuje również ryzyko powstania zakłóceń konkurencji, o którym mowa w art. 13 dyrektywy 2006/112/WE. Mając bowiem na uwadze cel działalności Spółki, treść Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2007-2013 oraz zakres czynności świadczonych na podstawie Umowy, można wskazać jednoznacznie, że Wnioskodawca będzie realizował na rzecz Województwa usługę w ogólnym interesie gospodarczym (działanie w charakterze MFJ – obsługa finansowanego ze środków unijnych Projektu, którego celem nie jest osiąganie zysku lecz wsparcie województwa a zatem która nie byłaby świadczona na rynku bez interwencji publicznej.

Usługa jest bardzo specyficzna i świadczona przy ograniczeniach wynikających z prawa unijnego. Bez istnienia określonego publicznego programu pomocowego usługa tego rodzaju nie miałaby w ogóle racji bytu i nie może być ona świadczona niezależnie w obrocie gospodarczym.

Należy też zauważyć, że analizowana umowa nie jest w swojej istocie kontraktem cywilnoprawnym, który ma źródło w polskim prawie cywilnym. Nie może być ona również określona jako cywilnoprawna umowa nienazwana w związku z obowiązującą w polskim porządku prawnym zasadą swobody umów, gdyż nie może ona zostać zawarta pomiędzy dwoma podmiotami prywatnymi, gdyż funkcje Instytucji Zarządzającej może pełnić wyłącznie podmiot publiczny na co wprost wskazuje zarówno art. 25 pkt 1 u.z.p.p.r., zgodnie z którymi instytucją zarządzającą w przypadku regionalnego programu operacyjnego jest zarząd województwa.

Jak słusznie zauważył np. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 7 września 2017 r. (sygn. akt III SA/Wa 3303/16), pojęcia "umowy cywilnoprawnej", o którym mowa w art. 15 ust. 6 ustawy o VAT nie można utożsamiać z tak nazwaną tylko umową, ale należy mieć na względzie jej charakter, zwłaszcza że polski system prawny nie przewiduje konstrukcji umowy publicznoprawnej. Stosunek umowny nawet między podmiotami prawa publicznego zawsze zatem przybierze formę umowy cywilnoprawnej. Musiał to mieć na względzie ustawodawca włączając do kręgu podatników VAT organy władzy publicznej działające na podstawie umów cywilnoprawnych – nie powinno budzić wątpliwości, że chodzi tu o przypadki, gdy wykonywać one będą na podstawie tej umowy działalność gospodarczą.

Taką działalnością nie jest z całą pewnością działalność Wnioskodawcy, której celem nie jest cel zarobkowy, lecz realizacja zadań ustawowych w postaci wspierania i promowania rozwoju Województwa, którą przewiduje ustawa o samorządzie województwa. Spółka w ramach Umowy wykonuje poprzez kompleksowe zarządzanie Funduszem oraz przy ścisłej współpracy z Województwem. Funkcje wykonywane w ramach Umowy, w tym stworzenie i zarządzanie Funduszem, nie mogą być zakwalifikowane jako "działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody", nie ma tu również "czynności polegających na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych" (art. 15 ust. 2 ustawy o VAT). Wnioskodawca nie jest więc w związku z realizacją Umowy podatnikiem VAT.

Przepis art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, wykładany literalnie, uzależnia podmiotowość organu w podatku VAT od charakteru stosunku prawnego, w ramach którego świadczenie jest dokonywane. Świadczenia w ramach stosunków administracyjnoprawnych (publicznoprawnych) pozostają tym samym poza sferą opodatkowania podatkiem VAT (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2017 r., sygn. akt I FSK 1147/15).

Należy mieć zatem na uwadze, że stosunek prawny łączący Województwo oraz Wnioskodawcę powstaje w dominującym stopniu w oparciu o administracyjnoprawną metodę regulacji, a strony tego stosunku nie mają pełnej swobody co do ustalania jego treści, albowiem ograniczają je przepisy powszechnie obowiązującego prawa (w tym prawa unijnego, np. Rozporządzenia).

Co równie istotne, mimo istnienia „odpłatności świadczenia”, tj. Instytucja Zarządzająca rozlicza z Beneficjentem poniesione przez niego, w okresie wyjścia, koszty administracji i zarządzania funduszem powierniczym, w formie ryczałtu, jak również zarządzania Instytucja Zarządzająca rozlicza z Beneficjentem poniesione przez niego, w okresie wyjścia, koszty związane z prowadzonymi postępowaniami egzekucyjnymi, w tym koszty sądowe, nie spełnia ono kryteriów do uznania za realizację celu zarobkowego.

Ustalony przez strony ryczałt na koszty administracji i zarządzania rozliczenie poniesionych przez Beneficjenta, w okresie wyjścia, kosztów związanych z prowadzonymi postępowaniami egzekucyjnymi, w tym kosztów sądowych są uregulowane prawnie i podlega odpowiednim limitom.

Rozliczenie między Spółką a Instytucją Zarządzającą mają więc charakter rekompensacyjny w związku z wykonywaniem usług w ogólnym interesie gospodarczym i znajdującej swoje podstawy w aktach prawnych. Wypłacane środki nie są zatem wynagrodzeniem rynkowym, lecz elementem kalkulacyjnym opłaty mającej na celu zrefundowanie poniesionych kosztów.

Powyższe potwierdza Wyrok NSA w składzie siedmiu sędziów z dnia 22 września 2025 r. o sygn. I FSK 678/21: „Pomiędzy płatnością, którą Spółka otrzymuje w ramach rekompensaty od Województwa a wykonywanym przez nią świadczeniem na rzecz Województwa, zachodzi wprawdzie związek bezpośredni w tym sensie, że płatność następuje w zamian za to świadczenie, Spółka zaś otrzymując od Województwa rekompensatę otrzymuje zindywidualizowaną korzyść, a otrzymane świadczenie pozostaje w bezpośrednim związku z czynnościami, których dokonuje Spółka na rzecz Województwa. Jednak w świetle orzecznictwa TSUE samo istnienie bezpośredniego związku pomiędzy otrzymaną przez Spółkę rekompensatą a świadczeniem wzajemnym, nie ma jeszcze decydującego znaczenia dla stwierdzenia, że dana działalność wykonywana jest za wynagrodzeniem determinującym jej gospodarczy charakter, podlegający opodatkowaniu VAT. W celu ustalenia, czy dane świadczenie usług jest wykonywane za wynagrodzeniem tak, że działalność taką należy uznać za działalność gospodarczą, należy bowiem zbadać wszystkie okoliczności, w jakich świadczenie to jest realizowane (zob. wyrok TSUE z 12 maja 2016 r., sygn. C-520/14, Gemeente Borsele pkt 29 -31).

Z powyższych względów specyficzny model finansowania Spółki, oparty wyłącznie o model rekompensat, o których mowa w treści decyzji Komisji, nie zaś na maksymalizowaniu osiąganego zysku na zasadach właściwych działalności gospodarczej, skonfrontować należy z przedmiotem działalności Spółki, jej właściwościami korporacyjnymi i modelem jej funkcjonowania, co w świetle dotychczasowych rozważań umożliwi udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy podejmowana przez nią działalność ma charakter gospodarczy w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o VAT.

Z treści złożonego przez Spółkę wniosku wynika, że została ona powołana jedynie w celu realizacji na rzecz Województwa ściśle określonego zadania (spółka celowa), polegającego na wspieraniu i promowaniu rozwoju Województwa poprzez wprowadzenie na rynek regionalny instrumentów finansowych asygnowanych na realizację celów polityki rozwoju Województwa. Zadanie to wykonywane jest przez Spółkę na podstawie umowy zawartej między nią a Województwem. Przedmiotem tej umowy jest więc realizacja zadania własnego Województwa, służącego zaspokajaniu potrzeb społecznych w zakresie zarządzania środkami finansowymi, powierzanymi na rzecz Spółki, celem podejmowania przez Spółkę działań ukierunkowanych na promowanie i wspieranie rozwoju gospodarczego Województwa w oparciu o strategię inwestycyjną, wynikającą m.in. ze strategii rozwoju Województwa. Charakter działań realizowanych przez Spółkę mieści się tym samym w sferze użyteczności publicznej w rozumieniu art. 13 ust. 1a ustawy o samorządzie województwa, w konsekwencji czego misja i cel działania Spółki stanowi realizację polityki rozwoju Województwa, o której mowa w art. 11 ust. 2 tej ustawy. Nie bez znaczenia pozostaje również, że w okresie obowiązywania umowy zadania powierzone na jej podstawie będą jedynymi zadaniami realizowanymi przez Spółkę.

(…)

Spółka pełni tym samym rolę tzw. innego podmiotu prawa publicznego, którego działalność polega na wykonywaniu zadań publicznych przynależnych Województwu, będącym jedynym jej udziałowcem.

(…)

Działalność spółki kapitałowej, której jedynym udziałowcem jest jednostka samorządu terytorialnego, polegająca wyłącznie na wykonywaniu niektórych zadań publicznych tej jednostki, na podstawie umowy zawartej między spółką a jednostką, finansowana jedynie w formie rekompensaty, o której mowa w art. 5 ust. 1 i 5 decyzji Komisji Europejskiej z dnia 20 grudnia 2011 r. w sprawie stosowania art. 106 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy państwa w formie rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych, przyznawanej przedsiębiorstwom zobowiązanym do wykonywania usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym (Dz.U.UE. seria L. z 2012 r. Nr 7, str. 3), nie ma charakteru gospodarczego w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2020 r. poz. 106, z późn. zm.) i nie podlega tym samym opodatkowaniu tym podatkiem.”

Mając na uwadze wszystkie przytoczone powyżej okoliczności, Wnioskodawca wskazuje, że nie jest w ramach analizowanych czynności podatnikiem VAT na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, a w konsekwencji czynności wykonywane w ramach Projektu nie podlegają opodatkowaniu VAT.

Ad. 2

Zdaniem Wnioskodawcy opisane we wniosku przekazywane środki nie stanowią/nie będą stanowić wynagrodzenia za wykonywanie czynności określonych w Umowie, tj. nie stanowią/ nie będą stanowiły podstawy opodatkowania w myśl art. 29a ust. 1 ustawy o VAT.

Zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy o VAT podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.

W myśl art. 29a ust. 6 ustawy o VAT podstawa opodatkowania obejmuje:

1) podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze, z wyjątkiem kwoty podatku;

2) koszty dodatkowe, takie jak prowizje, koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, pobierane przez dokonującego dostawy lub usługodawcę od nabywcy lub usługobiorcy.

Zgodnie zaś z art. 29a ust. 7 ustawy o VAT podstawa opodatkowania nie obejmuje kwot:

1) stanowiących obniżkę cen w formie rabatu z tytułu wcześniejszej zapłaty;

2) udzielonych nabywcy lub usługobiorcy opustów i obniżek cen, uwzględnionych w momencie sprzedaży;

3) otrzymanych od nabywcy lub usługobiorcy jako zwrot udokumentowanych wydatków poniesionych w imieniu i na rzecz nabywcy lub usługobiorcy i ujmowanych przejściowo przez podatnika w prowadzonej przez niego ewidencji na potrzeby podatku.

Z powyższych przepisów wynika, że co do zasady podstawa opodatkowania obejmuje wszystko co stanowi wartość otrzymanego świadczenia, które dostawca lub świadczący usługę otrzymuje lub powinien otrzymać od kupującego. Przepis art. 29a ust. 6 i ust. 7 ustawy wymienia elementy, które powinny być wliczane bądź nie powinny być wliczane do podstawy opodatkowania.

W pierwszej kolejności należy przeanalizować, czy wypłacane środki stanowią zapłatę za dostawę towarów lub świadczenie usług.

Podtrzymując uzasadnienie dot. stanowiska własnego do pytania nr 1, należy wskazać iż przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (art. 7 ust. 1 ustawy o VAT). Jak stanowi z kolei art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;

2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;

3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Działalność gospodarcza obejmuje natomiast wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych (art. 15 ust. 2 cyt. ustawy).

Powyższe przepisy wyznaczają przedmiotowy oraz podmiotowy zakres opodatkowania VAT, a zatem w efekcie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług mogą podlegać, co do zasady, tylko te czynności, w przypadku których spełniony został zarówno podmiotowy, jak i przedmiotowy zakres opodatkowania, tzn. zaistniała czynność określona jako opodatkowana, która została wykonana przez podmiot mający cechę podatnika.

Przepis art. 15 ust. 6 ustawy o VAT wskazuje istotny wyjątek kształtujący podmiotową stronę opodatkowania podatkiem od towarów i usług, a mianowicie przesądza on, iż nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Jak wskazano w uzasadnieniu do pyt. 1 zdaniem Wnioskodawcy nie jest on w ramach analizowanych czynności podatnikiem VAT na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, a w konsekwencji czynności wykonywane w ramach Projektu nie podlegają opodatkowaniu VAT.

Skoro zaś wykonywane czynności nie stanowią ani odpłatnej dostawy towarów w myśl art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, ani odpłatnego świadczenia usług w myśl art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przekazywane środki nie stanowią/nie będą stanowiły podstawy opodatkowania w myśl art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, a w konsekwencji nie stanowią/nie będą stanowić wynagrodzenia za wykonywanie czynności określonych w Umowie w myśl ustawy o VAT.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.) – zwanej dalej „ustawą o VAT”:

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy o VAT:

Natomiast stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy o VAT:

Przez świadczenie usług należy rozumieć każde zachowanie niebędące dostawą towarów i świadczone na rzecz innego podmiotu. Powołane przepisy wskazują, że pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres, gdyż nie obejmuje wyłącznie działań podatnika, lecz również zobowiązanie do powstrzymania się od dokonywania czynności lub do tolerowania czynności bądź sytuacji. Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w rozumieniu art. 7 ustawy o VAT.

Zatem każde świadczenie niebędące dostawą towarów polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi, co do zasady, usługę w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. Niemniej muszą być przy tym spełnione następujące warunki:

·         w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona (wierzyciel/nabywca) jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia,

·         świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).

Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym, pomiędzy jej wykonaniem a otrzymanym świadczeniem wzajemnym, w ten sposób, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną czynność w ramach stosunku prawnego lub dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia (wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego świadczenia).

Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny.

Zatem pod pojęciem odpłatności świadczenia usług rozumieć należy prawo podmiotu sprzedającego towar lub świadczącego usługę do żądania od nabywcy towaru, odbiorcy usługi lub osoby trzeciej zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego).

W dorobku orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przyjmuje się, że odpłatność ma miejsce wtedy, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług a otrzymanym wynagrodzeniem, przy czym wynagrodzenie jakkolwiek musi być wyrażone w pieniądzu, to jednak nie musi być w tej formie dokonane. Należy podkreślić, że na gruncie przepisów o podatku od towarów i usług bez znaczenia pozostaje to, czy kwota uzyskanego wynagrodzenia (cena) została skalkulowana tak, że stanowi tylko koszt wytworzenia towaru lub wykonania usługi, czy została powiększona także o zysk sprzedającego.

Skoro przepisy nie określają formy zapłaty za świadczoną usługę należy uznać, że zobowiązanie usługobiorcy może mieć postać świadczenia nie tylko określonej sumy pieniędzy, ale także świadczenie innej usługi (usługi wzajemnej). Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Ponadto, aby dana czynność (świadczenie) podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym, pomiędzy świadczoną usługą a świadczeniem wzajemnym. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia.

Odpłatność określana jest przez strony umowy i jeśli strony ustalą zapłatę wówczas wykonane świadczenie staje się odpłatne. W przypadku istnienia świadczenia wzajemnego otrzymanego przez świadczącego usługę, należy uznać czynności wykonywane w ramach zawartej umowy za odpłatne świadczenie usług określone w art. 8 ust. 1 ustawy o VAT podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych.

Zatem, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (dostawa lub usługa), w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot, który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Taka konstrukcja definicji świadczenia usług jest wyrazem zasady powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji dokonywanych w ramach profesjonalnego obrotu gospodarczego.

Warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług jest spełnienie dwóch przesłanek łącznie: po pierwsze – dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, po drugie – czynność została wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem działa jako podatnik VAT.

Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy o VAT:

Zgodnie art. 15 ust. 2 ustawy o VAT:

Ponadto należy zwrócić uwagę, że przepisy art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług stanowią implementację art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 str. 1 ze zm.), zwanej dalej „Dyrektywą”. Zgodnie z ww. regulacją Dyrektywy:

Jak stanowi art. 15 ust. 6 ustawy o VAT:

Unormowanie to stanowi odzwierciedlenie art. 13 ust. 1 Dyrektywy, który stwierdza, że:

Należy zauważyć, że ustawa o podatku od towarów i usług posługując się sformułowaniem „organy władzy publicznej” nie definiuje tego pojęcia, tak jak i Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78 poz. 483 ze zm.). W świetle art. 16 ust. 2 Konstytucji RP:

Rozwinięcie tej regulacji zawarto w art. 163 Konstytucji RP, zgodnie z którym:

Z powołanych przepisów wynika, że pojęciem tym objęte są wszelkie organy państwowe i samorządu terytorialnego.

W zakresie statusu podmiotu publicznego wypowiedział się Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 29 października 2015 r. w sprawie C-174/14 Saudaçor – Sociedade Gestora de Recursos e Equipamentos da Saúde dos Açores SA przeciwko Fazenda Pública, w którym (pkt 55-57) stwierdził, że:

Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 720), zwanej dalej „ustawą o samorządzie województwa”:

Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa:

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa:

W myśl art. 11 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa:

Zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy o samorządzie województwa:

W świetle art. 14 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa:

Przedmiotem Państwa wątpliwości jest w pierwszej kolejności kwestia opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług czynności wykonywanych przez Państwa w ramach Umowy.

Analiza przedstawionego opisu sprawy w kontekście powołanych przepisów prawa prowadzi do stwierdzenia, że przedstawiona we wniosku sytuacja w zakresie realizacji zadań określonych w zawartej przez Sp. z o.o. z Województwem umowie, mocą której Państwu (podmiotowi, który powstał w wyniku podziału Sp. z o.o. przez wydzielenie, konsekwencją czego na Państwa przeszły prawa i obowiązki wynikające z ww. umowy) została powierzona realizacja zadania w zakresie pełnienia funkcji menadżera Funduszu, w ramach inicjatywy, nosi znamiona odpłatnego świadczenia usług, podlegającego opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Podkreślenia wymaga, że stopień zależności Państwa od Województwa nie może automatycznie przesądzać o braku możliwości uznania wykonywanych zadań własnych Województwa powierzonych Spółce za podlegające, jako odpłatne świadczenie usług, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Co prawda, wykonują Państwo czynności związane z realizacją zadań własnych samorządu województwa, do realizacji których Województwo zostało powołane, ale czynności te wykonują jako odrębny podmiot. Dla celów podatku od towarów i usług istotne znaczenie ma bowiem nie charakter realizowanych zadań, lecz status podmiotu wykonującego czynności oraz charakter relacji prawnej łączącej strony. W niniejszej sprawie, mimo że wykonywane są/będą przez Państwa czynności z katalogu zadań własnych, wymienionych w art. 2 ust. 2 ustawy o samorządzie wojewódzkim, w imieniu jednostki samorządu terytorialnego, to czynności te wykonywane są/będą przez odrębny od Województwa podmiot prawa handlowego, posiadający osobowość prawną i występujący w obrocie gospodarczym jako samodzielny uczestnik stosunków cywilnoprawnych. Tym samym nie działają Państwo/nie będą działać Państwo jako organ władzy publicznej ani jako jednostka organizacyjna wchodząca w skład aparatu administracji samorządowej, lecz jako odrębny podatnik VAT.

Jak wynika z opisu sprawy, na podstawie zawartej umowy otrzymują Państwo od Województwa zwrot kosztów administracji i zarządzania oraz zwrot kosztów postępowań egzekucyjnych. A zatem otrzymane przez Państwa środki – wbrew temu co Państwo twierdzą - stanowią/będą stanowić wynagrodzenie za wykonywanie czynności określonych w Umowie.

Jak wskazuje TSUE, czynność podlega opodatkowaniu VAT, gdy pomiędzy świadczącym usługę a jej odbiorcą istnienie stosunek prawny, w ramach którego następuje wymiana świadczeń wzajemnych, a wynagrodzenie otrzymywane przez usługodawcę stanowi rzeczywisty ekwiwalent wykonywanego świadczenia (m.in. wyroki w sprawach C-16/93 Tolsma, C-102/86 Apple and Pear Development Council oraqz C-174/14 Sadacor). Warunki te są/będą w analizowanej sprawie spełnione.

W konsekwencji Województwo występuje w niniejszej sprawie jako bezpośredni beneficjent czynności wykonywanych przez Państwa, natomiast zwrot kosztów administracji i zarządzania oraz zwrot kosztów postępowań egzekucyjnych stanowi wynagrodzenie należne za realizację tych czynności. Występują zatem wszystkie elementy konstytutywne odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, tj. istnienie usługodawcy, usługobiorcy, stosunku prawnego pomiędzy stronami oraz bezpośredniego związku pomiędzy wykonanym świadczeniem a otrzymanym wynagrodzeniem.

Z tych też względów, czynności wykonywane w ramach Umowy, a w konsekwencji wartość ryczałtu na pokrycie kosztów administracji i zarządzania rozliczanych i zwracanych Państwu w okresie wyjścia (tj. od dnia 1 stycznia 2017 r.) oraz wartość zwrotu kosztów postępowań egzekucyjnych stanowią/będą stanowiły określone w art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług odpłatne świadczenie usług, podlegające opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 tej ustawy.

Wobec powyższego Państwa stanowisko w zakresie pytanie nr 1 uznałem za nieprawidłowe.

Odnosząc się z kolei do wątpliwości Państwa objętych zakresem zadanego we wniosku pytania nr 2 wskazać należy co następuje.

Stosownie do art. 29a ust. 1 ustawy:

W myśl art. 29a ust. 6 ustawy:

Stosownie do art. 29a ust. 7 ustawy:

Z powyższych przepisów wynika, że co do zasady podstawa opodatkowania obejmuje wszystko co stanowi wartość otrzymanego świadczenia, które dostawca lub świadczący usługę otrzymuje lub powinien otrzymać od kupującego. Z kolei przepis art. 29a ust. 6 i ust. 7 ustawy wymienia elementy, które powinny być wliczane, bądź nie powinny być wliczane do podstawy opodatkowania.

Należy zauważyć, że uregulowanie wynikające z art. 29a ust. 1 ustawy, stanowi odpowiednik art. 73 Dyrektywy 2006/112/WE Rady zgodnie z którym:

Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że w analizowanym przypadku pomiędzy płatnością, którą Państwo otrzymują od Województwa, a świadczeniem na jego rzecz, zachodzi związek bezpośredni. Jak wynika z argumentacji odnoszącej się do zadanego pytania nr 1 otrzymane przez Państwa środki, tj. zwrot kosztów administracji i zarządzania oraz zwrot kosztów postępowań egzekucyjnych, stanowią/będą stanowić wynagrodzenie za wykonywanie czynności określonych w Umowie, a tym samym stanowią/będą stanowić podstawę opodatkowania, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy z uwzględnieniem z art. 29a ust. 6 ustawy.

Zatem, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 2 uznałem za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy:

·         stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia

oraz

·         zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania). Inne kwestie przedstawione w opisie sprawy oraz własnym stanowisku, które nie zostały objęte pytaniem nie mogą być rozpatrzone.

Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem sprawy. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem sprawy podanym w złożonym wniosku. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie sprawy. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Odnosząc się do wyroków sądów, na które się Państwo powołali, wskazuję, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach i dotyczą konkretnych stanów faktycznych lub zdarzeń przyszłych. Z tego względu nie mają wpływu na rozstrzygnięcie przedstawione w niniejszej interpretacji.

W szczególności wskazać należy, że powołany przez Państwa Wyrok NSA w składzie siedmiu sędziów z dnia 22 września 2025 r. o sygn. I FSK 678/21 dotyczy innych okoliczności niż wskazane w przedmiotowym wniosku. Przede wszystkim Państwo w zamian za świadczone usługi nie otrzymują rekompensaty, o której mowa w ww. wyroku NSA, a Państwa zadania ograniczają się do działań w ramach polityki wyjścia.

Jednocześnie niniejsza interpretacja nie wywołuje skutków dla pozostałych podmiotów, o których mowa we wniosku.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem sprawy i zastosują się Państwo do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·         Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·         w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA),

albo

·         w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.