taxmachine.pl

0112-KDSL1-2.4011.409.2026.3.MO

Interpretacja indywidualna2026-07-16Dyrektor Krajowej Informacji SkarbowejAktualna

Skutki podatkowe zbycia nieruchomości odziedziczonej w spadku.

Interpretacja indywidualna
– stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest:

-        nieprawidłowe w części dotyczącej daty nabycia nieruchomości w części 1/3 odziedziczonej przez Pani męża w spadku po ojcu,

-        prawidłowe w pozostałym zakresie.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

12 maja 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 12 maja 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismami z 15 czerwca 2026 r. (wpływ 15 czerwca 2026 r.) oraz z 18 czerwca 2026 r. (wpływ 18 czerwca 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwania. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

1.    xx xx 2019 r. zmarł Pani teść. Oboje z teściową byli właścicielami nieruchomości od 1973 r.

2.    4 sierpnia 2020 r. z wniosku syna zmarłego przy udziale żony zmarłego oraz córki nastąpiło stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym, spadek nabyli po 1/3 części każdy z nich.

3.    22 września 2020 r. do Sądu został złożony wniosek przez Pani męża o zgodny dział spadku i zniesienie współwłasności wraz z podziałem majątku wspólnego.

4.    1 grudnia 2020 r. Postanowieniem Sądu Sąd dokonał podziału majątku wspólnego Pani teściów oraz działu spadku po Pani teście przyznając Wnioskodawcy Pani mężowi w całości prawo własności nieruchomości bez obowiązku spłat na rzecz uczestniczek postępowania męża matki i siostry.

5.    25 lutego 2021 r. aktem notarialnym mąż darował Pani udział z majątku osobistego otrzymanego w drodze spadku. Przedmiot darowizny od męża stanowi Państwa majątek objęty wspólnością majątkową małżeńską.

6.    2 kwietnia 2026 r. Aktem notarialnym sprzedała Pani wraz z mężem ww. nieruchomość .

7.    Następnie 7 kwietnia zakupiła Pani wraz z mężem mieszkanie od dewelopera.

W pismach stanowiących uzupełnienie wniosku, udzieliła Pani następujących odpowiedzi na zawarte w wezwaniu pytania:

1.    Czy posiada Pani nieograniczony obowiązek podatkowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w myśl art. 3 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592)?

Odpowiedź: Tak, posiada Pani nieograniczony obowiązek podatkowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w myśl art. 3 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: ustawa o PIT), ponieważ Pani miejsce zamieszkania dla celów podatkowych znajduje się w Polsce.

2.    Czy prowadzi Pani działalność gospodarczą w rozumieniu art. 5a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych? W przypadku odpowiedzi twierdzącej proszę wskazać, czy odpłatne zbycie nieruchomości, która jest przedmiotem wniosku nastąpiło w ramach wykonywania tej działalności?

Odpowiedź: Nie prowadzi Pani działalności gospodarczej w rozumieniu art. 5a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przedmiotowa nieruchomość stanowiła wyłącznie prywatny majątek małżeński (objęty ustawową wspólnością majątkową) i nigdy nie była wykorzystywana do celów komercyjnych ani biznesowych. Odpłatne zbycie nieruchomości nie nastąpiło w ramach wykonywania działalności gospodarczej.

3.    Jaka jest forma prawna nabytej nieruchomości, która jest przedmiotem wniosku (np. budynek mieszkalny, lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość, inny – jaki)?

Odpowiedź: Przedmiotem wniosku jest nieruchomość gruntowa zabudowana budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym oraz budynkiem gospodarczo-garażowym wolnostojącym murowanym, która stanowiła prawo własności objęte małżeńską wspólnością ustawową Wnioskodawczyni i jej męża. Nieruchomość ta została nabyta do majątku wspólnego małżonków na podstawie umowy darowizny z 25 lutego 2021 r., sporządzonej w formie aktu notarialnego.

4.    Czy wartość majątku nabytego przez Pani męża w drodze działu spadku w 2020 r. przekroczyła wartość majątku jaki przysługiwał Pani mężowi pierwotnie w całej masie spadkowej po teściu? (należy wziąć pod uwagę wszystkie składniki jakie wchodziły w skład masy spadkowej).

Odpowiedź: Tak. Wartość majątku nabytego przez Pani męża w drodze działu spadku w 2020 r. przekroczyła wartość majątku jaki przysługiwał Pani pierwotnie w całej masie spadkowej po zmarłym ojcu.

W skład całej masy spadkowej wchodziły następujące składniki:

1.    Nieruchomość niezabudowana o powierzchni gruntu (…) m2 w miejscowości A;

2.    Nieruchomość o powierzchni gruntu (…) m2 w miejscowości B, dla której brak jest księgi wieczystej (podstawa: Akt Własności Ziemi), zabudowana budynkiem mieszkalnym o powierzchni użytkowej (...) m2 oraz budynkiem gospodarczym o powierzchni (...) m2;

3.    Samochód osobowy, rok produkcji 1998.

Pani mąż jako Wnioskodawca tamtego postępowania i uczestnicy (mama Pani męża oraz siostra Pani męża) złożyli zgodny wniosek o przyznanie całości tego majątku na rzecz Pani męża bez obowiązku jakichkolwiek spłat czy dopłat finansowych. Prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego, ostatecznie ugruntowanym 9 grudnia 2020 r., Pani mąż skupił 100% własności przedmiotowego majątku.

4.    Czy wskutek zniesienia współwłasności w 2020 r. po rodzicach Pani mąż uzyskał przysporzenie majątkowe kosztem innych współwłaścicieli nieruchomości?

Innymi słowy: czy w wyniku zniesienia współwłasności Pani mąż nabył udział w nieruchomości o wartości ponad wartość udziału, który otrzymał Pani mąż w wyniku spadkobrania (należy porównać wartość, a nie wysokość udziału)?

Odpowiedź: Tak. Wskutek zniesienia współwłasności w 2020 r. po rodzicach Pani mąż uzyskał przysporzenie majątkowe kosztem innych współwłaścicieli nieruchomości (matki i siostry), ponieważ nabył udziały w nieruchomości bez obowiązku dokonywania spłat i dopłat na ich rzecz.

Jednocześnie informuje Pani, że to przysporzenie majątkowe miało charakter całkowicie nieodpłatny i nastąpiło w kręgu osób zaliczanych do I grupy podatkowej, na podstawie ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem organów podatkowych oraz sądów administracyjnych, w przypadku nieodpłatnego działu spadku i zniesienia współwłasności w najbliższej rodzinie, uzyskane przysporzenie nie stanowi nowego nabycia na gruncie podatku dochodowego (PIT) nie powoduje przesunięcia 5-letniego terminu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT.

Bieg 5-letniego terminu upłynął z dniem 31 grudnia 2025 r., co czyni Pani późniejszą sprzedaż w 2026 r. całkowicie wolną od podatku dochodowego.

5.    Kiedy (proszę podać datę) doszło/dojdzie do przeniesienia na Panią (i Pani męża) prawa własności do nowego mieszkania od dewelopera (podpisanie aktu notarialnego przenoszącego własność)?

Odpowiedź: 7 kwietnia 2026 r. podpisali Państwo z deweloperem w formie aktu notarialnego umowę deweloperską dotyczącą zakupu lokalu mieszkalnego wraz z miejscem w hali garażowej. Zgodnie z zapisami tego aktu, ostateczne przeniesienie prawa własności nieruchomości na Pani rzecz oraz rzecz Pani męża (podpisanie aktu notarialnego przenoszącego własność – umowy przyrzeczonej) nastąpi w terminie do dnia 31 stycznia 2028 r.

Jednocześnie podtrzymuje Pani stanowisko, że informacja o zakupie nowego lokalu miała charakter wyłącznie faktyczny i uzupełniający, gdyż transakcja sprzedaży starej nieruchomości nie generuje obowiązku podatkowego.

6.    Czy przeniesienie na Panią prawa własności do nowego mieszkania od dewelopera (podpisanie aktu notarialnego przenoszącego własność) nastąpiło/nastąpi w okresie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, czyli nie później niż w okresie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie przez Panią (i Pani męża) nieruchomości odziedziczonej w spadku?

Odpowiedź: Tak, przeniesienie prawa własności nowego mieszkania od dewelopera nastąpi w okresie przed upływem 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie starej nieruchomości (sprzedaż miała miejsce 2 kwietnia 2026 r., więc termin upływa 31 grudnia 2029 r.).

Jednocześnie podkreśla Pani, że spełnienie tego terminu ma charakter wyłącznie informacyjny. Przychód ze sprzedaży z 2 kwietnia 2026 r. w ogóle nie podlega opodatkowaniu na mocy art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT (minęło 5 lat od końca 2020 r.), w związku z czym badanie warunków tzw. ulgi mieszkaniowej jest bezprzedmiotowe.

7.    Czy cały przychód ze sprzedaży nieruchomości odziedziczonej w spadku został/zostanie przez Panią wydatkowany na własne cele mieszkaniowe, tj. na zakup nowego mieszkania od dewelopera w ciągu trzech lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiła jej sprzedaż?

Odpowiedź: Tak, cały przychód uzyskany z odpłatnego zbycia 2 kwietnia 2026 r. zostanie przeznaczony na cele mieszkaniowe, tj. na zakup nowego lokalu mieszkalnego od dewelopera. Informacja ta ma charakter wyłącznie faktyczny. Z uwagi na upływ 5-letniego okresu karencji podatkowej (który minął 31 grudnia 2025 r.), uzyskana kwota w ogóle nie stanowi źródła przychodu podlegającego opodatkowaniu.

8.    Czy w nowym mieszkaniu od dewelopera realizuje/będzie Pani realizowała swoje własne cele mieszkaniowe rozumiane jako faktyczne mieszkanie w nim (traktowanie go jako miejsca swojego stałego pobytu)?

Odpowiedź: Tak, w nowym mieszkaniu od dewelopera będzie Pani realizowała swoje własne cele mieszkaniowe, rozumiane jako faktyczne mieszkanie w nim i traktowanie go jako miejsca Pani stałego pobytu (centrum życiowego). Informacja ta ma charakter wyłącznie faktyczny i uzupełniający.

Pytania (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu)

1.    Czy datą nabycia nieruchomości dla Pani (Wnioskodawczyni) pozostaje data nabycia tej nieruchomości przez Pani małżonka, który nieruchomość tę uzyskał w wyniku działu spadku i nieodpłatnego zniesienia współwłasności, ostatecznie potwierdzonego prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 9 grudnia 2020 r., a w konsekwencji, czy sprzedaż 2 kwietnia 2026 r. nieruchomości otrzymanej darowizną od męża do Państwa majątku wspólnego skutkuje obowiązkiem zapłaty przez Panią podatku dochodowego od osób fizycznych?

2.    Czy jeżeli będzie Pani zobowiązana do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu sprzedaży nieruchomości, to czy przeznaczenie pieniędzy uzyskanych z tej sprzedaży na zakup mieszkania od dewelopera (na podstawie umowy deweloperskiej z 7 kwietnia 2026 r., ostateczne przeniesienie własności do 31 stycznia 2028 r.) będzie uprawniało Panią do skorzystania z ulgi mieszkaniowej, na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT?

Pani stanowisko w sprawie (ostatecznie przedstawione w uzupełnieniu)

Ad 1.

W ocenie Wnioskodawczyni, datą nabycia nieruchomości dla celów obliczenia 5-letniego terminu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT, jest rok 2020 (data nabycia przez Pani męża).

Mąż uzyskał 100% udziałów w nieruchomości w drodze działu spadku i w pełni nieodpłatnego zniesienia współwłasności, bez jakichkolwiek spłat na rzecz mamy i siostry, co sfinalizowało prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 9 grudnia 2020 r.

Zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą, w tym z kluczową uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2017 r. (sygn. akt II FPS 2/17), nieodpłatne zniesienie współwłasności nie stanowi nowego „nabycia” nieruchomości w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT ponad pierwotny udział spadkowy/rodzinny.

Następnie, w dniu 25 lutego 2021 r., mąż darował tę nieruchomość do Państwa majątku wspólnego (małżeńska wspólność ustawowa).

Zgodnie z uchwałą NSA z dnia 15 maja 2012 r. (sygn. akt II FPS 2/11), włączenie nieruchomości do majątku wspólnego małżonków nie stanowi nowego nabycia dla drugiego małżonka. Dla obojga małżonków wiążąca pozostaje data nabycia nieruchomości przez tego małżonka, który wniósł ją do majątku wspólnego.

Ponieważ Pani mąż nabył nieruchomość w 2020 r., okres 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego nabycia (koniec 2020 r.), upłynął bezpowrotnie z dniem 31 grudnia 2025 r.

W konsekwencji, odpłatne zbycie nieruchomości 2 kwietnia 2026 r. nastąpiło po upływie terminu ustawowego i nie skutkuje obowiązkiem zapłaty przez Panią podatku dochodowego od osób fizycznych.

Ad 2.

W ocenie Wnioskodawczyni, gdyby Dyrektor KIS uznał stanowisko do pytania nr 1 za nieprawidłowe, to przeznaczenie całości środków uzyskanych ze sprzedaży z 2 kwietnia 2026 r. na zakup nowego lokalu od dewelopera (umowa deweloperska z 7 kwietnia 2026 r.) w pełni uprawnia Panią do skorzystania ze zwolnienia przedmiotowego (ulgi mieszkaniowej) na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT. Środki zostaną wydatkowane w całości na własne cele mieszkaniowe w wymaganym okresie 3 lat (licząc od końca 2026 r., czyli do 31 grudnia 2029 r.), a formalne przeniesienie prawa własności lokalu nastąpi w umowie przyrzeczonej do dnia 31 stycznia 2028 r., co w pełni realizuje dyspozycję powołanego przepisu i uprawnia do 100% zwolnienia z podatku dochodowego.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c ww. ustawy:

Źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

a)    nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,

b)    spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,

c)    prawa wieczystego użytkowania gruntów

-        jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c – przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Powyższy przepis formułuje generalną zasadę, że odpłatne zbycie nieruchomości, jej części, udziału w nieruchomości lub prawa przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, rodzi obowiązek zapłaty podatku dochodowego. Natomiast, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości, jej części, udziału w nieruchomości lub prawa nastąpiło po upływie pięciu lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, nie jest źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym kwota uzyskana ze zbycia nieruchomości, jej części, udziału w nieruchomości lub prawa w ogóle nie podlega opodatkowaniu.

W świetle powyższego, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości lub ww. praw majątkowych następuje przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie i nie zostaje dokonane w wykonywaniu działalności gospodarczej stanowi źródło przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wobec powyższego, w przypadku sprzedaży nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych decydujące znaczenie w kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych uzyskanego z tego tytułu dochodu ma moment i sposób ich nabycia.

Z art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że:

W przypadku odpłatnego zbycia, nabytych w drodze spadku, nieruchomości lub praw majątkowych, określonych w ust. 1 pkt 8 lit. a-c, okres, o którym mowa w tym przepisie, liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie tej nieruchomości lub nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę.

Na mocy art. 10 ust. 7 ww. ustawy:

Nie stanowi nabycia albo odpłatnego zbycia, o których mowa w ust. 1 pkt 8 lit. a-c, odpowiednio nabycie albo odpłatne zbycie, w drodze działu spadku, nieruchomości lub praw majątkowych, określonych w ust. 1 pkt 8 lit. a-c, do wysokości przysługującego podatnikowi udziału w spadku.

Z art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że jeżeli nieruchomości lub prawa majątkowe określone przez art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c tej ustawy zostały nabyte w drodze spadku, to ich odpłatne zbycie (dokonane poza działalnością gospodarczą) stanowi przychód podlegający opodatkowaniu, jeżeli nastąpiło ono przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie tej nieruchomości bądź nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę.

Do wyliczenia 5-letniego okresu, od którego uzależnione jest opodatkowanie sprzedaży nieruchomości lub praw majątkowych nabytych w drodze spadku, wliczany jest zatem nie tylko okres własności nieruchomości (praw majątkowych) przez spadkobiercę, który dokonuje sprzedaży, ale także okres własności nieruchomości (praw majątkowych) spadkodawcy. Jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie nieruchomości bądź nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę, do momentu odpłatnego zbycia nieruchomości (praw majątkowych) przez spadkobiercę upłynęło 5 lat – to sprzedaż nie podlega opodatkowaniu.

Zatem w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nabytej w drodze spadku istotne znaczenie ma ustalenie daty nabycia tej nieruchomości przez spadkodawcę oraz czy w wyniku dokonania działu spadku nie następuje nabycie majątku przekraczające pierwotnie posiadany udział w spadku.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawiera definicji pojęcia „spadek”, ani też „nabycie w drodze spadku”, dlatego też zasadnym jest odwoływanie się do regulacji zawartych w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795).

Zgodnie z art. 922 § 1 Kodeksu cywilnego:

Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej.

W myśl art. 924 Kodeksu cywilnego:

Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy.

Na podstawie art. 925 Kodeksu cywilnego:

Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku.

Jak stanowi art. 926 § 1 Kodeksu cywilnego:

Powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu.

Stosownie do art. 1025 § 1 Kodeksu cywilnego:

Sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę. Notariusz na zasadach określonych w przepisach odrębnych sporządza akt poświadczenia dziedziczenia.

Powyższe oznacza, że z chwilą śmierci należące do spadkodawcy prawa i obowiązki stają się spadkiem, który podlega przepisom prawa spadkowego, a data śmierci (chwila śmierci) spadkodawcy ustala, kto staje się spadkobiercą oraz co wchodzi w skład masy spadkowej. Z kolei, postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony przez notariusza potwierdzają jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia.

Przepis art. 1035 Kodeksu cywilnego stanowi, że:

Jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych z zachowaniem przepisów niniejszego tytułu.

Zgodnie z art. 1037 § 1 przywołanej ustawy:

Dział spadku może nastąpić bądź na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami, bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców.

Przy czym, według art. 195 Kodeksu cywilnego:

Własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom (współwłasność).

Współwłaścicielom przysługują części wspólnego prawa własności (tzw. udziały), którymi mogą swobodnie rozporządzać. Dopóki więc istnieje współwłasność można mówić tylko o istnieniu udziałów w tym prawie, o ich nabywaniu i zbywaniu, nigdy o prawie do części rzeczy, o jej zbywaniu bądź nabywaniu w częściach. Współwłaściciele mają swoje udziały w prawie, ale nie w rzeczy.

W świetle art. 196 § 1 i § 2 przywołanej ustawy:

Współwłasność jest albo współwłasnością w częściach ułamkowych, albo współwłasnością łączną.

Współwłasność łączną regulują przepisy dotyczące stosunków, z których ona wynika. Do współwłasności w częściach ułamkowych stosuje się przepisy niniejszego działu.

Art. 210 § 1 ww. Kodeksu stanowi zaś, że:

Każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności. Uprawnienie to może być wyłączone przez czynność prawną na czas nie dłuższy niż lat pięć. Jednakże w ostatnim roku przed upływem zastrzeżonego terminu dopuszczalne jest jego przedłużenie na dalsze lat pięć; przedłużenie można ponowić.

Przez zniesienie współwłasności rozumie się więc likwidację łączącego współwłaścicieli stosunku prawnego, która następuje w drodze umowy lub orzeczenia sądu.

W myśl art. 211 Kodeksu cywilnego:

Każdy ze współwłaścicieli może żądać, ażeby zniesienie współwłasności nastąpiło przez podział rzeczy wspólnej, chyba że podział byłby sprzeczny z przepisami ustawy lub ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy albo że pociągałby za sobą istotną zmianę rzeczy lub znaczne zmniejszenie jej wartości.

Zgodnie z art. 212 § 1-3 Kodeksu cywilnego:

Jeżeli zniesienie współwłasności następuje na mocy orzeczenia sądu, wartość poszczególnych udziałów może być wyrównana przez dopłaty pieniężne. Przy podziale gruntu sąd może obciążyć poszczególne części potrzebnymi służebnościami gruntowymi.

Rzecz, która nie daje się podzielić, może być przyznana stosownie do okoliczności jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych albo sprzedana stosownie do przepisów kodeksu postępowania cywilnego.

Jeżeli ustalone zostały dopłaty lub spłaty, sąd oznaczy termin i sposób ich uiszczenia, wysokość i termin uiszczenia odsetek, a w razie potrzeby także sposób ich zabezpieczenia. W razie rozłożenia dopłat i spłat na raty terminy ich uiszczenia nie mogą łącznie przekraczać lat dziesięciu. W wypadkach zasługujących na szczególne uwzględnienie sąd na wniosek dłużnika może odroczyć termin zapłaty rat już wymagalnych.

Z powyższych przepisów wynika, że zniesienie współwłasności może nastąpić przez podział rzeczy wspólnej, a gdy rzeczy nie da się podzielić, przez przyznanie rzeczy jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych bądź przez podział cywilny, polegający na sprzedaży rzeczy wspólnej i podziale uzyskanej ceny stosownie do wielkości udziałów współwłaścicieli.

Jeżeli zniesienie współwłasności następuje przez podział rzeczy wspólnej, to co do zasady dokonuje się jej podziału na tyle części ilu jest współwłaścicieli z uwzględnieniem wartości udziałów posiadanych przed zniesieniem współwłasności. W przypadku różnicy pomiędzy wartością utworzonych części rzeczy a wielkością udziałów, wartość poszczególnych udziałów może być wyrównana przez dopłaty pieniężne.

Co do zasady, zniesienie współwłasności jest formą nowego nabycia tylko wówczas, gdy – w wyniku tego zniesienia – podatnik otrzymuje nieruchomość, której wartość po dokonanym podziale przekracza wartość udziału, jaki pierwotnie mu przysługiwał.

Podobne wnioski wynikają z ukształtowanej już linii orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego, który twierdzi, że nabyciem rzeczy w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie jest przyznanie jej na wyłączną własność jednemu ze współwłaścicieli w wyniku dokonanego zniesienia współwłasności, jeśli:

·         podział taki jest ekwiwalentny w naturze i nie towarzyszą mu spłaty i dopłaty lub

·         wartość otrzymanej przez daną osobę rzeczy w wyniku podziału tego majątku mieści się w udziale, jaki przysługiwał tej osobie we współwłasności.

Analogicznie sytuacja kształtuje się przy dziale spadku, bowiem za datę nabycia nieruchomości lub prawa majątkowego – w przypadku ich sprzedaży, które przypadły danej osobie w wyniku działu spadku, należy przyjąć datę ich pierwotnego nabycia, jeżeli wartość otrzymanej przez daną osobę nieruchomości lub prawa majątkowego w wyniku działu mieści się w udziale, jaki przysługuje tej osobie w majątku objętym współwłasnością oraz dział spadku został dokonany bez spłat i dopłat. Natomiast, gdy w wyniku działu spadku udział danej osoby ulega powiększeniu, mamy do czynienia z nabyciem, gdyż zwiększa się stan jej majątku osobistego.

Z instytucją działu spadku mamy do czynienia w sytuacji, w której spadek przypada kilku spadkobiercom. W wyniku działu spadku prawa majątkowe objęte spadkiem przyznane poszczególnym spadkobiercom, przechodzą na nich, ustaje więc wspólność majątku spadkowego. Umowa o dział spadku lub prawomocne orzeczenie sądowe o dziale spadku stanowią tytuł własności rzeczy, które w dziale przypadły poszczególnym spadkobiercom. Na skutek działu spadku następuje konkretyzacja składników masy spadkowej przypadających poszczególnym spadkobiercom.

W rezultacie, w wyniku działu spadku dochodzi między spadkobiercami, do nowego ukształtowania prawa własności poprzez odebranie temu prawu cechy wspólności.

Jeżeli spełnione są wymienione wyżej warunki (tj. podział taki jest ekwiwalentny w naturze i nie towarzyszą mu spłaty i dopłaty lub wartość otrzymanej przez daną osobę rzeczy w wyniku podziału tego majątku mieści się w udziale, jaki przysługiwał tej osobie we współwłasności), dział spadku nie może być rozpatrywany w kategoriach nabycia. W takiej sytuacji za datę nabycia nieruchomości uznać należy datę pierwotnego nabycia udziału w nieruchomości – czyli stosownie do art. 10 ust. 5 ww. ustawy – datę nabycia nieruchomości przez spadkodawcę.

Jeżeli jednak – w wyniku działu spadku – podatnik otrzymuje składniki majątkowe, których wartość po dokonanym podziale przekracza wartość udziału, jaki pierwotnie mu przysługiwał w spadku, wówczas czynność ta skutkuje nabyciem ponad dotychczas posiadany udział.

O tym zaś czy udział uległ powiększeniu nie decyduje subiektywne odczucie dotychczasowego współwłaściciela bądź wielkość (powierzchnia) nieruchomości, lecz obiektywne kryteria odwołujące się do wartości udziałów przed i po dokonaniu działu spadku.

Jeżeli w wyniku dokonanego działu spadku, przedmiotem którego były nieruchomości lub prawa majątkowe, udział w nich zwiększa się, tj. przekracza wartość udziału dotychczas posiadanego, to data działu spadku będzie również datą nabycia tego udziału, o który uległ powiększeniu udział w nich po dokonaniu tej czynności. Wobec tego nabycie w wyniku działu spadku części majątku, który należał do innych spadkobierców (współwłaścicieli), należy więc traktować jako nabycie w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 w związku z art. 10 ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wówczas za datę nabycia tej części nieruchomości, która przekracza dotychczasowy udział w spadku, należy przyjąć datę dokonania działu spadku (tj. dzień zawarcia umowy bądź uprawomocnienia się orzeczenia sądu, jeżeli dział spadku dokonany był na drodze postępowania sądowego).

Z opisu sprawy wynika, że posiada Pani nieograniczony obowiązek podatkowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Przedmiotem Pani wniosku jest nieruchomość gruntowa zabudowana budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym oraz budynkiem gospodarczo-garażowym wolnostojącym murowanym. xx xx 2019 r. zmarł Pani teść. Oboje z teściową byli właścicielami nieruchomości od 1973 r. 4 sierpnia 2020 r. z wniosku syna zmarłego przy udziale żony zmarłego oraz córki zmarłego nastąpiło stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym, spadek nabyli po 1/3 części każdy z nich. 22 września 2020 r. do Sądu został złożony wniosek przez Pani męża o zgodny dział spadku i zniesienie współwłasności wraz z podziałem majątku wspólnego. 1 grudnia 2020 r. Sąd dokonał podziału majątku wspólnego Pani teściów oraz działu spadku po Pani teściu przyznając Pani mężowi w całości prawo własności nieruchomości bez obowiązku spłat na rzecz uczestniczek postępowania matki Pani męża i siostry Pani męża. Wartość majątku nabytego przez Pani męża w drodze działu spadku przekroczyła wartość majątku jaki przysługiwał Pani pierwotnie w całej masie spadkowej po zmarłym ojcu. Pani mąż jako Wnioskodawca tamtego postępowania i uczestnicy (matka oraz siostra Pani męża) złożyli zgodny wniosek o przyznanie całości tego majątku na rzecz Pani męża bez obowiązku jakichkolwiek spłat czy dopłat finansowych. Prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego ostatecznie ugruntowanym 9 grudnia 2020 r., Pani mąż skupił 100% własności przedmiotowego majątku. Wskutek zniesienia współwłasności w 2020 r. po rodzicach Pani mąż uzyskał przysporzenie majątkowe kosztem innych współwłaścicieli nieruchomości (matki i siostry), ponieważ nabył udziały w nieruchomości bez obowiązku dokonywania spłat i dopłat na ich rzecz. Następnie, 25 lutego 2021 r. Pani mąż darował Pani udział z majątku osobistego otrzymanego w drodze spadku. Przedmiot darowizny od męża stanowi Państwa majątek objęty wspólnością majątkową małżeńską. 2 kwietnia 2026 r. sprzedała Pani wraz z mężem ww. nieruchomość. 7 kwietnia 2026 r. podpisali Państwo z deweloperem w formie aktu notarialnego umowę deweloperską dotyczącą zakupu lokalu mieszkalnego wraz z miejscem w hali garażowej. Zgodnie z zapisami tego aktu, ostateczne przeniesienie prawa własności nieruchomości na Pani rzecz oraz rzecz Pani męża (podpisanie aktu notarialnego przenoszącego własność – umowy przyrzeczonej) nastąpi w terminie do dnia 31 stycznia 2028 r. W związku z ww. zakupem cały przychód uzyskany z odpłatnego zbycia 2 kwietnia 2026 r. zostanie przeznaczony na cele mieszkaniowe, tj. na zakup nowego lokalu mieszkalnego od dewelopera. W nowym mieszkaniu od dewelopera będzie Pani realizowała swoje własne cele mieszkaniowe, rozumiane jako faktyczne mieszkanie w nim i traktowanie go jako miejsca Pani stałego pobytu (centrum życiowego). Ponadto wskazała Pani, że nie prowadzi Pani działalności gospodarczej w rozumieniu art. 5a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przedmiotowa nieruchomość stanowiła wyłącznie prywatny majątek małżeński (objęty ustawową wspólnością majątkową) i nigdy nie była wykorzystywana do celów komercyjnych ani biznesowych. Odpłatne zbycie nieruchomości nie nastąpiło w ramach wykonywania działalności gospodarczej.

Zauważyć należy, że ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie precyzuje pojęcia „nabycie”, a także nie wskazuje, czy ma to być nabycie odpłatne czy nieodpłatne. Nie określa również, na podstawie jakiej czynności prawnej może nastąpić nabycie nieruchomości, ich części oraz udziału w nieruchomości lub praw majątkowych. Zatem pojęcie to należy rozumieć szeroko, co oznacza, że z nabyciem nieruchomości lub praw majątkowych wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mamy do czynienia z chwilą uzyskania prawa własności do nieruchomości lub tych praw, bez względu na charakter czynności prawnej, na podstawie której doszło do przysporzenia majątkowego w postaci własności rzeczy lub praw.

Moment przeniesienia prawa własności w prawie podatkowym określony jest zgodnie z normami prawa cywilnego.

Stosownie do art. 155 § 1 Kodeksu cywilnego:

Umowa sprzedaży, zamiany, darowizny przekazania nieruchomości lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia własności rzeczy co do tożsamości oznaczonej przenosi własność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły.

Nabyć nieruchomość lub prawo majątkowe można więc, np. w drodze zakupu, bądź uzyskując pod tytułem darmym (w formie darowizny, spadku), a w przypadku zaś ograniczonych praw rzeczowych również zawierając umowę o ustanowieniu tego prawa.

Zgodnie z art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego:

Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku.

Zgodnie z prawem cywilnym darowizna dochodzi do skutku w drodze umowy jednostronnie zobowiązującej, której treścią jest zarówno zobowiązanie darczyńcy do spełnienia świadczenia pod tytułem darmym na rzecz obdarowanego, czyli do dokonania rozporządzenia i wydania przedmiotu darowizny, jak i oświadczenie obdarowanego o przyjęciu darowizny. Jeżeli przedmiotem darowizny jest nieruchomość, to umowa darowizny pod rygorem nieważności, powinna mieć formę aktu notarialnego. Tym samym, zawarcie umowy darowizny nieruchomości powoduje przejście jej własności na obdarowanego z chwilą zawarcia aktu notarialnego, w którym darczyńca daruje tę nieruchomość obdarowanemu, a obdarowany darowiznę przyjmuje.

Wskazała Pani, że 25 lutego 2021 r. aktem notarialnym Pani mąż darował Pani udział z majątku osobistego otrzymanego w drodze spadku oraz działu spadku i zniesienia współwłasności. Przedmiot darowizny od męża stanowi Państwa majątek objęty wspólnością majątkową małżeńską. Zatem należy odnieść się do kwestii stosunków majątkowych pomiędzy małżonkami, które zostały uregulowane w ustawie z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. 2026 r. poz. 236).

Przepis art. 31 § 1 ww. Kodeksu stanowi, że:

Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.

Na podstawie art. 33 pkt 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

Do majątku osobistego każdego z małżonków należą przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił.

Należy podkreślić, że przedmioty, o których mowa w art. 33 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, tj. należące do majątku osobistego danego małżonka, pomimo istnienia wspólnoty majątkowej między małżonkami nie stanowią ich majątku wspólnego. Przedmioty takie stanowią majątek odrębny danego małżonka. Innymi słowy sam fakt, że między małżonkami istnieje wspólność ustawowa nie czyni małżonków współwłaścicielami majątku osobistego jednego z nich.

Zatem zgodnie z przepisami prawa rodzinnego o zaliczeniu przedmiotów majątkowych do wspólnego, czy też odrębnego majątku decyduje przede wszystkim moment oraz sposób ich nabycia. Nieruchomości nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej, czy też w drodze spadku/darowizny – zgodnie z art. 33 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego – stanowią wyłączną własność małżonka, którą może on swobodnie rozporządzać bez zgody drugiego z nich.

Z kolei stosownie do art. 35 ww. Kodeksu:

W czasie trwania wspólności ustawowej żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego. Nie może również rozporządzać ani zobowiązywać się do rozporządzania udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku.

Ustrój wspólności ustawowej obejmujący dorobek obojga małżonków ukształtowany został przez ustawodawcę jako wspólność łączna, bezudziałowa. Wspólność ta charakteryzuje się tym, że w czasie jej trwania małżonkowie nie mają określonych udziałów w majątku wspólnym, nie mogą zatem rozporządzać udziałami, a także nie mogą żądać podziału majątku objętego wspólnością.

W myśl art. 43 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

Oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym.

Obojgu małżonkom przysługuje pełne prawo do całości majątku wspólnego. Zważywszy na tak ukształtowaną sytuację prawną małżonków objętych wspólnością ustawową, definitywne nabycie w czasie jej trwania nieruchomości oznacza nabycie przez każdego z małżonków tego prawa w całości, a nie w określonym ułamkowo udziale. Co do zasady wspólność majątkowa trwa tak długo jak małżeństwo.

Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.

Zgodnie z art. 47 § 1 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy:

Małżonkowie mogą przez umowę zawartą w formie aktu notarialnego wspólność ustawową rozszerzyć lub ograniczyć albo ustanowić rozdzielność majątkową lub rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków (umowa majątkowa). Umowa taka może poprzedzać zawarcie małżeństwa.

Na podstawie powyższego przepisu stwierdzić należy, że małżonkowie poprzez zawarcie stosownej umowy (np. rozszerzającej lub ograniczającej wspólność ustawową bądź ustanawiającej rozdzielność majątkową) mogą ustanawiać ustrój majątkowy w sposób odmienny od przewidzianego w przepisach o wspólności ustawowej. Umowy takie w zakresie, w jakim ustanawiają zasadę kształtującą ustrój majątkowy, działają na przyszłość i mają charakter organizacyjny.

Ponadto w doktrynie prawa rodzinnego podkreśla się, że w przypadku majątku osobistego małżonek pozostaje w stosunku do niego podmiotem wyłącznie uprawnionym, co oznacza, że jego uprawnienia do dysponowania przedmiotami wchodzącymi w skład majątku osobistego nie podlegają co do zasady żadnym ograniczeniom, w tym wynikającym z przepisów prawa rodzinnego, takim jak konieczność uzyskania zgody współmałżonka co do możliwości rozporządzania konkretnym składnikiem majątku osobistego. Możliwe jest więc swobodne dokonywanie pomiędzy małżonkami czynności rozporządzających prowadzących do przeniesienia określonego przedmiotu majątkowego z majątku osobistego do majątku wspólnego.

Wspólność małżeńska jest szczególnym rodzajem współwłasności – tzw. „współwłasność łączna”. Jest to wspólność bezudziałowa, a w czasie jej trwania małżonkowie nie mogą rozporządzać swoimi prawami do majątku wspólnego jako całości. Wspólność ta jest wspólnością masy majątkowej i obejmuje cały zbiór praw majątkowych, takich jak własność i inne prawa rzeczowe czy wierzytelności. Współwłasność łączna, w tym wypadku wspólność majątkowa, różni się od ułamkowej tym, że nie można w niej określić ilości udziałów każdego współwłaściciela.

Zgodnie z ukształtowaną linią orzeczniczą, w przypadku rozszerzenia wspólności majątkowej małżeńskiej poprzez włączenie do majątku wspólnego nieruchomości wchodzącej uprzednio w skład majątku osobistego jednego z małżonków, datą nabycia nieruchomości przez każdego z małżonków jest data nabycia nieruchomości przez tego małżonka, który nieruchomość włączył do majątku wspólnego.

Analogiczne stanowisko zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 12 lutego 2020 r., sygn. akt II FSK 933/18 dotyczącym darowizny nieruchomości z majątku osobistego jednego z małżonków do majątku objętego wspólnością ustawową. Zdaniem Sądu:

Skoro z uwagi na wspólność majątkową nie można wyodrębnić udziałów, które małżonkowie posiadali w chwili nabycia nieruchomości w małżeństwie i przyjmuje się, że małżonkowie nabyli prawo majątkowe wspólnie w całości, to nie można liczyć terminu nabycia określonego w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c) ustawy PIT od daty czy to ustania ustawowej majątkowej wspólności małżeńskiej, czy też przeniesienia pojedynczego składnika z majątku osobistego jednego z nich do wspólnego majątku małżonków. Nie ma zatem podstaw prawnych, aby w warunkach niniejszej sprawy termin nabycia przez Skarżącą nieruchomości liczyć od daty zawarcia umowy darowizny, a należy przyjąć jako datę nabycia przez Skarżącą nieruchomości datę jej nabycia przez męża, skoro została na mocy umowy darowizny objęta wspólnością małżeńską.

W ocenie Sądu:

Jakkolwiek darowizna polegająca na przesunięciu składników majątkowych z majątku osobistego jednego z nich do majątku wspólnego obojga małżonków jest czynnością prawną rozporządzającą nieodpłatną, to jednak nie powoduje nabycia w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy PIT nieruchomości i innych praw majątkowych przez drugiego małżonka. Przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy PIT nie powinien swoim zakresem obejmować takich zdarzeń jak darowizny dokonywane pomiędzy małżonkami, czy rozszerzenie wspólności majątkowej małżeńskiej, które w istocie nie stanowią obrotu nieruchomościami lub innymi przedmiotami majątkowymi, a mają tylko charakter organizacyjny, kształtujący i porządkujący małżeński ustrój majątkowy, podobnie jak ograniczenie wspólności ustawowej. W ocenie Sądu konsekwencje podatkowe darowizny z majątku odrębnego do majątku wspólnego winny być identyczne, jak w przypadku umownego rozszerzenia wspólności majątkowej małżeńskiej w trybie art. 48 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Zarówno darowizna do majątku wspólnego małżonków, jak i umowa rozszerzająca wspólność małżeńską majątkową wywołuje takie same skutki na gruncie art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Włączenie do majątku wspólnego nieruchomości wchodzącej uprzednio w skład majątku osobistego jednego z małżonków nie stanowi nabycia tego prawa w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy. Datą nabycia nieruchomości przez każdego z małżonków jest data nabycia przez tego małżonka, który nieruchomość włączył do majątku wspólnego. W konsekwencji, od tej daty należy liczyć upływ 5-letniego terminu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 10 ust. 5 i ust. 7 ww. ustawy, również w odniesieniu do małżonka, który nabył nieruchomość w drodze darowizny do majątku wspólnego.

Zatem przystępując do oceny skutków podatkowych odpłatnego zbycia przez Panią 2 kwietnia 2026 r. nieruchomości przekazanej przez Pani męża w formie darowizny do Państwa majątku wspólnego, w pierwszej kolejności zauważyć należy, że do nabycia przez Pani męża 1/3 udziałów w tej nieruchomości doszło najpierw w drodze spadku po zmarłym w 2019 r. ojcu Pani męża, który był właścicielem ww. nieruchomość od 1973 r.

Zatem pięcioletni okres, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w odniesieniu do 1/3 udziałów w nieruchomości nabytych przez Pani męża w spadku po zmarłym ojcu, należy liczyć od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie nieruchomości przez spadkodawcę (ojca Pani męża).

Skoro Pani mąż nabył w spadku 1/3 udziałów w ww. nieruchomości, które spadkodawca – ojciec Pani męża nabył w 1973 r., to w tej części pięcioletni okres, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 w zw. z ust. 5 ww. ustawy niewątpliwie upłynął.

Zatem, sprzedaż 1/3 udziałów w nieruchomości nabytej przez Pani męża w spadku po ojcu Pani męża – przekazanej przez Pani męża w formie darowizny do Państwa majątku wspólnego – nie stanowi dla Pani źródła przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 w zw. z ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ponieważ nastąpiła po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie nieruchomości przez spadkodawcę (ojca Pani męża). Tym samym, sprzedaż ta nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych i nie jest Pani zobowiązana do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu tej sprzedaży.

Wobec powyższego, z uwagi na fakt, że Pani stanowisko w tej sprawie zawiera błędne uzasadnienie, że datą nabycia nieruchomości dla celów obliczenia 5-letniego terminu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest rok 2020 (data nabycia przez Pani męża) – stanowisko w tej części należało ocenić jako nieprawidłowe.

W odniesieniu do pozostałej części ww. nieruchomości, którą Pani mąż nabył w wyniku działu spadku i zniesienia współwłasności w 2020 r. wskazuję, że w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nabytej w wyniku działu spadku i zniesienia współwłasności istotne znaczenie ma ustalenie, czy w wyniku dokonania działu spadku i zniesienia współwłasności następuje nabycie majątku przekraczające pierwotnie posiadany udział w spadku.

Jak wskazała Pani w opisie sprawy, wartość majątku nabytego przez Pani męża w drodze działu spadku przekroczyła wartość majątku jaki przysługiwał Pani mężowi pierwotnie w całej masie spadkowej po zmarłym ojcu. Pani mąż jako wnioskodawca postępowania i uczestnicy (matka oraz siostra Pani męża) złożyli zgodny wniosek o przyznanie całości tego majątku na rzecz Pani męża bez obowiązku jakichkolwiek spłat czy dopłat finansowych. Prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego ostatecznie ugruntowanym 9 grudnia 2020 r., Pani mąż skupił 100% własności przedmiotowego majątku. Wskutek zniesienia współwłasności w 2020 r. po rodzicach Pani mąż uzyskał przysporzenie majątkowe kosztem innych współwłaścicieli nieruchomości (matki i siostry), ponieważ nabył udziały w nieruchomości bez obowiązku dokonywania spłat i dopłat na ich rzecz.

Zatem nabycie części nieruchomości w wyniku dokonanego w 2020 r. działu spadku i zniesienia współwłasności nieruchomości (ponad udział w spadku), należy traktować jako nabycie w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 10 ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W związku ze zbyciem przez Panią 2 kwietnia 2026 r. nieruchomości nabytej przez Pani męża w części w wyniku działu spadku i zniesienia współwłasności, a następnie przekazanej przez Pani męża w formie darowizny do Państwa majątku wspólnego wskazać należy, że skoro Pani mąż nabył część ww. nieruchomości w wyniku działu spadku i zniesienia współwłasności ponad udział jaki pierwotnie przysługiwał mu w całej masie spadkowej, to datą nabycia ww. części nieruchomości jest data dokonanego działu spadku oraz zniesienia współwłasności, tj. 2020 r. W związku z powyższym pięcioletni okres, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 w zw. z ust. 7 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych upłynął z końcem 2025 r.

Wobec powyższego, sprzedaż w 2026 r. nieruchomości w części nabytej przez Pani męża w wyniku działu spadku i zniesienia współwłasności nie stanowi dla Pani źródła przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 w zw. z ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Podsumowując, datą nabycia nieruchomości dla Pani, w części nabytej przez Pani męża w wyniku działu spadku i zniesienia współwłasności – przekazanej przez Pani męża w formie darowizny do Państwa majątku wspólnego – pozostaje data nabycia tej nieruchomości przez Pani męża. W związku z tym, sprzedaż 2 kwietnia 2026 r. ww. nieruchomości nie stanowi dla Pani źródła przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 w zw. z ust. 5 i ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym, gdyż sprzedaż została dokonana po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie tej nieruchomości przez Pani męża w wyniku działu spadku oraz zniesienia współwłasności. W konsekwencji, z tytułu sprzedaży nieruchomości opisanej we wniosku nie ma Pani obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych.

Wobec takiego rozstrzygnięcia, nie udzielam odpowiedzi na pytanie nr 2, ponieważ oczekiwała Pani odpowiedzi na to pytanie wyłącznie w przypadku uznania, że będzie Pani zobowiązana do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu sprzedaży nieruchomości będącej przedmiotem wniosku.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Zaznaczam także, że zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym. Ponosi Pani ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisem stanu faktycznego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym podanym przez Panią w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Równocześnie w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

Końcowo należy wskazać, że interpretacje prawa podatkowego wydawane są w indywidualnej sprawie zainteresowanego, co wynika z treści art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej. W związku z tym, interpretacje te wywierają skutki prawne jedynie w stosunku do tego podmiotu, do którego są skierowane. Zatem, niniejsza interpretacja indywidualna jest wiążąca dla Pani jako osoby występującej z wnioskiem, natomiast nie wywołuje skutków prawnych dla innych osób (Pani męża).

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1)    z zastosowaniem art. 119a;

2)    w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3)    z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·         Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·         w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·         w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine

Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.

  • ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
  • ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
  • ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
  • ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
  • ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (MF/KIS). Dokument urzędowy — reprodukcja dozwolona (art. 4 ustawy o prawie autorskim).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie jej adresata i tylko przy zgodności stanu faktycznego z wnioskiem. Cudza interpretacja ma charakter informacyjny.