taxmachine.pl

0112-KDIL3.4012.409.2026.2.MS

Interpretacja indywidualna2026-07-21Dyrektor Krajowej Informacji SkarbowejAktualna

Podatek od towarów i usług w zakresie nieuznania usług wstępu na organizowane przez X warsztaty związane z spektaklami teatralnymi oraz wstępu na warsztaty w ramach festiwalu za usługi kulturalne w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. a ustawy, korzystające ze zwolnienia od podatku od towarów i usług oraz uznanie wynagrodzenia za materiały dydaktyczne udostępniane opiekunom grup uczestniczących w spektaklach teatralnych, których koszt jest uwzględniany w cenie biletu opiekuna za element podstawy opodatkowania sprzedaży biletu oraz braku konieczności wykazywania go w odrębnej od sprzedaży biletu pozycji na fakturze/paragonie fiskalnym.

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

2 czerwca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 2 czerwca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej w podatku od towarów i usług, który dotyczy:

·      nieuznania usług wstępu na organizowane przez X warsztaty związane z spektaklami teatralnymi oraz wstępu na warsztaty w ramach festiwalu za usługi kulturalne w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. a ustawy, korzystające ze zwolnienia od podatku od towarów i usług,

·      uznania wynagrodzenia za materiały dydaktyczne udostępniane opiekunom grup uczestniczących w spektaklach teatralnych, których koszt jest uwzględniany w cenie biletu opiekuna za element podstawy opodatkowania sprzedaży biletu oraz braku konieczności wykazywania go w odrębnej od sprzedaży biletu pozycji na fakturze/paragonie fiskalnym.

Uzupełnili go Państwo pismem z 26 czerwca 2026 r. (wpływ 26 czerwca 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie.

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawca (dale: „X” lub „Wnioskodawca”) jest posiadającą osobowość prawną samorządową instytucją kultury prowadzoną jako wspólna instytucja kultury Miasta oraz ministra właściwego do spraw kultury i dziedzictwa narodowego, wpisaną do rejestru instytucji kultury prowadzonego przez Miasto, działającą w szczególności na podstawie:

·      ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 194 ze zm.; dalej „ustawa o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej”);

·      umowy w sprawie prowadzenia jako wspólnej instytucji kultury – Wnioskodawca , zawartej pomiędzy Miastem, a ministrem właściwym do spraw kultury i dziedzictwa narodowego;

·      statutu zatwierdzonego Uchwałą Rady Miasta z kwietnia 2022 r. (dalej: „Statut”).

W świetle postanowień Statutu organizatorem X jest Miasto.

Wnioskodawca jest obecnie zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT.

W świetle postanowień Statutu X jest instytucją artystyczną, której działalność kulturalna organizowana jest zgodnie z sezonami artystycznymi, na które ustala się plany repertuarowe. Terenem działania X jest województwo a, w szczególności Miasto oraz powiat a, jednakże w celu realizacji zadań statutowych X może również działać na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej oraz poza jej granicami.

Zgodnie z treścią Statutu celem działalności X jest krzewienie kultury poprzez:

·      prowadzenie działalności artystycznej;

·      kształtowanie i prezentację współczesnego dorobku kultury z uwzględnieniem jej obecności w przestrzeni publicznej;

·      realizowanie i organizowanie przedstawień teatralnych w dziedzinie musicalu, klasycznej operetki, komedii muzycznej, wodewilu oraz przedstawień dla dzieci i innych form scenicznych, w szczególności z udziałem własnego zespołu artystycznego;

·      organizowanie innych wydarzeń kulturalnych, w tym koncertów i festiwali.

Do przedmiotu działania X należą także:

·      szeroko pojęte działania edukacyjne skierowane przede wszystkim do młodego pokolenia, mające na celu przygotowanie do świadomego uczestnictwa kulturze;

·      stwarzanie możliwości rozwijania zainteresowań dziedziną sztuki musicalowej;

·      wymiana dorobku artystycznego z innymi (…) w kraju i za granicą;

·      zwiększanie dostępności oferty kulturalnej dla osób z niepełnosprawnościami oraz zagrożonych wykluczeniem z udziału w kulturze;

·      prowadzenie działalności wydawniczej związanej z twórczością artystyczną.

Głównymi źródłami finansowania działalności X są:

·      dotacje przekazywane przez Organizatora i Ministra:

-     podmiotowe – na dofinansowanie statutowej działalności bieżącej, w tym utrzymanie i remont obiektów;

-     celowe – na finansowanie lub dofinansowanie wskazanych zadań i programów, w tym również kosztów realizacji inwestycji;

·      przychody pochodzące z prowadzonej przez X działalności, w tym:

-     przychody ze sprzedaży biletów wstępu i z innych opłat za usługi artystyczne;

-     przychody ze sprzedaży składników majątku ruchomego;

-     przychody z najmu i dzierżawy składników majątkowych;

-     środki otrzymane od osób fizycznych i prawnych, w tym darowizny i zapisy.

X prowadzi gospodarkę finansową w ramach posiadanych środków, na zasadach określonych w Ustawie, a także ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1530 z późn. zm.) i innych obowiązujących w tym zakresie przepisach prawa.

Warsztaty realizowane do spektakli

Wnioskodawca organizuje m.in. spektakle, a w związku z nimi w celu poszerzenia oferty kulturalnej X oraz zwiększenia atrakcyjności spektakli, a także aktywnego uczestnictwa widzów w kulturze, X planuje organizację warsztatów artystycznych towarzyszących wybranym spektaklom teatralnym, w szczególności takim jak „A”, „B”, „C”, „D”, „E”, „F” oraz „G”.

Warsztaty będą stanowiły dodatkową formę uczestnictwa w działalności kulturalnej prowadzonej przez Wnioskodawcę, będą organizowane cyklicznie i będą wydarzeniem towarzyszącym realizacji poszczególnych spektakli repertuarowych. Każdy warsztat będzie miał charakter jednorazowego wydarzenia prowadzonego dla konkretnej grupy uczestników.

Warsztaty będą prowadzone przez osoby posiadające doświadczenie zawodowe i praktykę w zakresie tematyki poruszanej w ramach danych warsztatów. Program warsztatów, będzie koncentrował się wokół różnych obszarów związanych z działalnością teatralną oraz kulturą współczesną, w szczególności takich jak aktorstwo, śpiew, taniec, charakteryzacja, kostiumografia, elementy pracy scenicznej, a także wybrane zagadnienia społeczne poruszane w sztuce i teatrze, w tym dotyczące psychologii, relacji społecznych czy profilaktyki zdrowotnej.

Warsztaty będą miały charakter aktywny i twórczy. Uczestnicy będą brali udział w działaniach angażujących ich w proces artystyczny poprzez wykonywanie ćwiczeń scenicznych, ruchowych, wokalnych lub kreatywnych działań warsztatowych związanych z kulturą i sztuką teatralną. Celem warsztatów będzie rozwijanie kreatywności, kompetencji kulturowych oraz pogłębianie kontaktu uczestników ze sztuką i kulturą współczesną poprzez bezpośrednie doświadczenie działań artystycznych.

Warsztaty będą dostępne w cenie biletu zarówno dla widzów indywidualnych, jak i grup zorganizowanych, w tym grup szkolnych uczestniczących w spektaklach teatralnych organizowanych przez Wnioskodawcę. Liczba miejsc na warsztatach będzie ograniczona.

W przypadku grup zorganizowanych, warsztaty będą realizowane jako element wydarzenia obejmującego udział w spektaklu teatralnym i będą uwzględnione w cenie biletu. Kupując bilet grupowy wszystkie osoby, które są objęte biletem grupowym mają automatycznie prawo do wzięcia udziału w warsztacie towarzyszącym spektaklowi. Warsztat odbywać się będzie bezpośrednio przed lub bezpośrednio po spektaklu. W zależności od decyzji X cena biletu na spektakl może uwzględniać koszty realizacji warsztatu albo pozostawać niezmieniona w stosunku do cennika repertuarowego.

Z kolei, w przypadku widzów indywidualnych możliwy będzie odrębny zakup biletu wstępu na warsztaty w zależności od liczby dostępnych miejsc. Na warsztaty przewidziano ograniczoną liczbę miejsc, tj. ok. (…) uczestników, natomiast spektakl będzie dostępny dla ok. (…) osób. Z uwagi na ograniczenia techniczne systemu sprzedażowego nie będzie możliwe wdrożenie dwóch kategorii biletów, z których jedna automatycznie zostałaby wyłączona ze sprzedaży po osiągnięciu limitu miejsc warsztatowych. W konsekwencji udział w warsztatach będzie wymagał zakupu odrębnego biletu, mimo że warsztaty są ściśle powiązane ze spektaklem. Jednocześnie względy techniczne sprawiają, że w zakresie warsztatów wydawany będzie odrębny bilet.

Warsztaty będą ściśle powiązane ze spektaklem i nie będą dostępne dla osób, które nie zakupiły biletu na spektakl. Zatem, wstęp na warsztaty jest możliwy tylko w połączeniu z udziałem w spektaklu.

Warsztaty realizowane w ramach festiwali

W ramach swojej działalności X organizuje także festiwale. Jednym z nich jest Festiwal „(…)”. W celu poszerzenia świadomości teatralnej uczestników oraz zwiększenia atrakcyjności festiwali oraz zwiększenia frekwencji, X chciałby zorganizować również w ramach tego festiwalu warsztaty artystyczne poświęcone różnym obszarom działalności teatralnej i twórczości scenicznej.

Program warsztatów obejmowałby różnorodne zagadnienia związane z działalnością teatralną, w szczególności z zakresu aktorstwa, śpiewu, tańca, charakteryzacji, kostiumografii oraz wybranych elementów pracy scenicznej.

Warsztaty będą stanowić formę uczestnictwa w działalności kulturalnej realizowanej w ramach festiwalu. Każdy warsztat będzie miał charakter jednorazowego wydarzenia prowadzonego dla konkretnej grupy uczestników.

Celem warsztatów będzie rozwijanie wrażliwości artystycznej, kreatywności oraz kompetencji kulturowych uczestników poprzez bezpośredni kontakt z działalnością teatralną i udział w działaniach twórczych. Warsztaty mają wspierać aktywne uczestnictwo w kulturze i sztuce. Dodatkowo warsztaty uatrakcyjnią festiwal.

Warsztaty będą prowadzone przez osoby posiadające doświadczenie zawodowe i praktykę w zakresie tematyki poruszanej w ramach danych warsztatów.

Ze względu na ograniczenia ilościowe (większa liczba uczestników festiwalu niż miejsc na warsztatach) X rozważa dwie formuły sprzedaży biletów na warsztaty:

·      udział w warsztatach będzie uwzględniany w cenie biletu na festiwal, przy czym udział w warsztatach nie będzie gwarantowany, ale możliwy będzie po wcześniejszym zgłoszeniu lub rezerwacji miejsca, np. za pośrednictwem poczty elektronicznej.

·      udział w warsztatach będzie wymagał zakupu dodatkowego biletu wstępu oprócz biletu na festiwal. Pozwoli to wyeliminować wcześniejszą rezerwację miejsca.

Niezależnie od formuły sprzedaży biletów wstępu na warsztaty, wstęp na warsztaty będzie możliwy tylko w połączeniu z udziałem w festiwalu, a wstęp na warsztaty będzie możliwy tylko dla uczestników festiwalu.

Materiały dydaktyczne

Niezależnie od prowadzonych przez X warsztatów, Wnioskodawca jako miejsce wspierające rozwój kulturowy, planuje przygotowywanie materiałów dydaktycznych przeznaczonych dla nauczycieli i opiekunów grup uczestniczących wraz z uczniami w spektaklach teatralnych organizowanych przez X.

Materiały będą stanowiły element uzupełniający uczestnictwo w wydarzeniach kulturalnych oraz będą służyć pogłębianiu i utrwalaniu treści, zagadnień oraz kontekstów artystycznych i społecznych poruszanych w poszczególnych spektaklach.

Materiały dydaktyczne będą opracowywane w sposób umożliwiający ich wykorzystanie przez nauczycieli w dalszej pracy edukacyjnej z uczniami, w szczególności podczas zajęć z zakresu języka polskiego, historii, muzyki, sztuki, edukacji zdrowotnej lub innych przedmiotów związanych z tematyką danego spektaklu. Materiały będą obejmować m.in. konspekty lekcji, karty pracy, materiały audio-wizualne oraz inne treści edukacyjne odnoszące się do problematyki prezentowanej w ramach działalności teatralnej Wnioskodawcy.

Celem materiałów będzie wspieranie uczestnictwa młodzieży w kulturze, rozwijanie kompetencji kulturowych i społecznych uczniów oraz pogłębianie odbioru wydarzeń teatralnych poprzez umożliwienie dalszej pracy dydaktycznej związanej z tematyką spektaklu. Materiały mają pełnić funkcję pomocniczą i uzupełniającą wobec uczestnictwa w wydarzeniu kulturalnym organizowanym przez Wnioskodawcę.

Materiały będą udostępniane nauczycielom lub opiekunom grup uczestniczących w spektaklach teatralnych organizowanych przez Wnioskodawcę. W przypadku biletu nauczyciela/opiekuna dla grup zorganizowanych koszt materiałów będzie uwzględniany w formule uczestnictwa w wydarzeniu teatralnym i będzie wliczany w cenę biletu opiekuna grupy uczestniczącej w spektaklu.

W uzupełnieniu do wniosku udzielili Państwo odpowiedzi na zadane pytania:

1)  Czy opisane we wniosku spektakle, festiwale i warsztaty są usługami kulturalnymi, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 33 ustawy o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.)? Proszę uzasadnić, dla każdej usługi odrębnie.

Kwestia ta została szczegółowo przedstawiona w uzasadnieniu stanowiska Strony. Zwracamy uwagę, że ocena czy dane aktywności są usługami kulturalnymi jest przedmiotem oceny prawnej (nie opisem zdarzenia przyszłego) i przedmiotem zapytania we wniosku. Samo nasze pytanie dotyczy tego czy objęte wnioskiem warsztaty stanowią usługi kulturalne. Zatem, powyższe pytanie organu nie dotyczy okoliczności faktycznych, ale oceny prawnej zdarzenia przyszłego i tak powinna być postrzegana odpowiedź na pytanie.

Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 13 marca 2025 r., sygn. akt: III FSK 1097/24, należy podkreślić, że:

„Wezwanie wnioskodawcy do uzupełnienia stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) opisanego we wniosku, organ wydający interpretację indywidualną zobowiązany jest ograniczyć do takich danych, które nie doprowadzą do przerzucenia ciężaru wykładni przepisów prawa na wnioskodawcę, a jedyne pozwolą na uzyskanie informacji niezbędnych do oceny prawidłowości stanowiska wnioskodawcy”.

Niemniej odpowiadając na pytanie Organu podatkowego Strona pragnie podkreślić co następuje:

Spektakle, festiwale oraz warsztaty organizowane przez X są usługami kulturalnymi, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 33 ustawy o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm., dalej: „ustawa o VAT”).

Organizowane przez X spektakle teatralne niewątpliwie służą realizacji działalności kulturalnej poprzez tworzenie, prezentowanie i upowszechnianie dóbr kultury. Spektakle umożliwiają odbiorcom bezpośredni kontakt z twórczością artystyczną, stanowią formę uczestnictwa w życiu kulturalnym oraz przyczyniają się do popularyzacji sztuki teatralnej. Tym samym, wpisują się w ustawowe cele działalności kulturalnej polegającej na tworzeniu, upowszechnianiu i ochronie kultury.

Analogicznie, organizowane przez X festiwale stanowią przejaw działalności kulturalnej. Festiwale służą prezentacji różnorodnych form twórczości artystycznej, stwarzają przestrzeń do kontaktu odbiorców z kulturą oraz umożliwiają szerokie upowszechnianie dorobku artystycznego. Wydarzenia te promują uczestnictwo w kulturze, wspierają rozwój działalności artystycznej oraz realizują cele związane z tworzeniem, upowszechnianiem i ochroną kultury. W konsekwencji, festiwale organizowane przez X należy uznać za usługi kulturalne.

Również warsztaty będące przedmiotem wniosku, będą miały charakter kulturalny. Warsztaty te, będą ściśle związane z organizowanymi przez X spektaklami lub festiwalami i stanowić będą rozwinięcie prezentowanych w ich ramach treści artystycznych. Ich celem będzie pogłębienie wiedzy uczestników na temat poruszanych zagadnień, a także aktywne włączenie ich w proces odbioru i współtworzenia kultury. Uczestnicy warsztatów będą mieli możliwość poznania środków wyrazu artystycznego wykorzystywanych w działalności teatralnej, rozwijania własnej ekspresji twórczej oraz lepszego zrozumienia zagadnień związanych ze sztuką, teatrem i kulturą. Warsztaty będą służyć więc rozwijaniu kompetencji kulturowych uczestników oraz upowszechnianiu wiedzy o działalności artystycznej. W konsekwencji będą stanowić przejaw działalności kulturalnej.

2)  Czy opisane we wniosku warsztaty organizowane w związku z realizacją spektakli i festiwali są/będą usługami ściśle związanymi z usługami kulturalnymi, świadczonymi przez X? Należy wskazać odrębnie dla warsztatów związanych z festiwalami i odrębnie dla warsztatów związanych z realizowanymi przez Państwa spektaklami.

Warsztaty organizowane w związku z realizacją spektakli będą usługami ściśle związanymi z tymi spektaklami.

Warsztaty stanowić będą wydarzenia towarzyszące konkretnym spektaklom repertuarowym, będą z nimi bezpośrednio powiązane tematycznie i organizacyjnie oraz będą służyć pogłębianiu odbioru prezentowanych treści artystycznych. Warsztaty będą odbywać się bezpośrednio przed lub po spektaklu i będą dostępne wyłącznie dla osób posiadających bilet na spektakl. Ich celem będzie rozwijanie kreatywności, kompetencji kulturowych oraz pogłębianie kontaktu uczestników ze sztuką i kulturą współczesną poprzez bezpośrednie doświadczenie działań artystycznych.

Warsztaty organizowane w ramach festiwali będą usługami ściśle związanymi z tymi festiwalami. Warsztaty będą stanowić element programu festiwalu i formę uczestnictwa w działalności kulturalnej realizowanej w jego ramach. Ich program będzie obejmował zagadnienia związane z działalnością teatralną i twórczością sceniczną, a celem ich będzie rozwijanie wrażliwości artystycznej, kreatywności oraz kompetencji kulturowych uczestników oraz będą uzupełnieniem odbywających się w ramach festiwalu spektakli. Warsztaty będą przeznaczone wyłącznie dla uczestników festiwalu i nie będą dostępne dla osób niebiorących udziału w festiwalu, co wskazuje na ich ścisły związek z organizowanym przez X wydarzeniem kulturalnym.

3)  Czy udział w warsztatach wraz z uczestnictwem w spektaklach lub festiwalu, mimo zakupu odrębnego biletu przez widzów indywidualnych, stanowi/będzie stanowić czynności świadczone oddzielnie, czy czynności składające się na jedną usługę kompleksową? Należy wskazać odrębnie dla warsztatów związanych z festiwalami i odrębnie dla warsztatów związanych z realizowanymi przez Państwa spektaklami.

W przypadku warsztatów organizowanych w związku z realizacją spektakli warsztaty będą pozostawać funkcjonalnie i organizacyjnie związane z danym spektaklem. Warsztaty odbywać się będą bezpośrednio przed spektaklem lub bezpośrednio po jego zakończeniu i są skierowane wyłącznie do osób uczestniczących w tym spektaklu. Udział w warsztatach nie będzie możliwy bez wcześniejszego nabycia biletu na spektakl. W przypadku widzów indywidualnych X przewiduje możliwość wydawania odrębnego biletu na warsztaty. Rozwiązanie to wynika jednak wyłącznie z ograniczonej liczby miejsc dostępnych na warsztatach oraz uwarunkowań organizacyjnych związanych z koniecznością kontrolowania liczby uczestników. Zatem, nie są to czynności świadczone oddzielnie, tylko w sposób ze sobą ściśle powiązany. Samo wyodrębnienie biletu na warsztat w tym przypadku wynika jedynie z faktu, że ze względu na ograniczenia lokalowe i techniczne, nie każdy uczestnik spektaklu może uczestniczyć w warsztacie.

W przypadku warsztatów organizowanych w ramach festiwali, warsztaty będą stanowić element programu festiwalu i będą przeznaczone wyłącznie dla jego uczestników. Udział w warsztatach nie będzie możliwy bez udziału w festiwalu (karnet na cały festiwal) lub spektakli wchodzących w program festiwalu. X rozważa dwa modele organizacyjne. W pierwszym modelu, udział w warsztatach będzie możliwy w formie zapisów dla osób, które zakupiły karnet na wszystkie festiwalowe wydarzenia bez odrębnego biletu na warsztat. W drugim modelu, udział w warsztatach będzie wymagał nabycia dodatkowego biletu w sytuacji uczestników nabywających bilety na spektakle w ramach festiwalu (nie karnet na cały festiwal), co ma na celu zapewnienie odpowiedniej organizacji warsztatów i dostosowanie liczby uczestników do dostępnych miejsc.

Niezależnie od przyjętego modelu sprzedaży warsztaty będą dostępne wyłącznie dla osób uczestniczących w festiwalu. Zatem, nie są to czynności świadczone oddzielnie, tylko w sposób ze sobą ściśle powiązany merytorycznie i organizacyjnie. Samo wyodrębnienie biletu na warsztat, w tym przypadku, wynika jedynie z faktu, że ze względu na ograniczenia lokalowe i techniczne nie każdy uczestnik festiwalu może uczestniczyć w warsztacie.

4)  Czy udział w warsztatach wraz uczestnictwem w spektaklu (przez grupy zorganizowane) lub festiwalu (udział zawarty w cenie biletu wstępu), stanowi/będzie stanowić czynności świadczone oddzielnie czy czynności składające się na jedną usługę kompleksową? Należy wskazać odrębnie dla warsztatów związanych z festiwalami i odrębnie dla warsztatów związanych z realizowanymi przez Państwa spektaklami.

Na wstępie należy zauważyć, że pytanie dotyczące tego, czy udział w warsztatach wraz uczestnictwem w spektaklu (przez grupy zorganizowane) lub festiwalu (udział zawarty w cenie biletu wstępu), będzie stanowić czynności świadczone oddzielnie czy czynności składające się na jedną usługę kompleksową, odnosi się do kwalifikacji prawnej opisanego zdarzenia i tym samym wykracza poza zakres stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) przedstawionego we wniosku.

Niemniej odpowiadając na pytanie Organu podatkowego i precyzując swoją ocenę prawną Strona pragnie podkreślić co następuje.

Warsztaty organizowane w związku z realizacją spektakli pozostają funkcjonalnie i organizacyjnie związane z danym spektaklem. Będą one przeznaczone wyłącznie dla osób uczestniczących w spektaklu i nie będą dostępne dla osób nieposiadających biletu wstępu na spektakl. W przypadku grup zorganizowanych udział w warsztatach będzie uwzględniony w cenie biletu obejmującego udział w wydarzeniu. Warsztaty będą stanowić wydarzenie towarzyszące spektaklowi i mają służyć pogłębianiu uczestnictwa odbiorców w kulturze oraz rozwijaniu kompetencji kulturowych związanych z prezentowanym wydarzeniem artystycznym.

Warsztaty organizowane w ramach festiwali pozostają funkcjonalnie i organizacyjnie związane z danym festiwalem. Będą one przeznaczone wyłącznie dla uczestników festiwalu i nie będą dostępne dla osób niebiorących udziału w tym wydarzeniu. W jednym z rozważanych modeli organizacyjnych udział w warsztatach będzie uwzględniony w cenie karnetu festiwalowego. Warsztaty mają stanowić element programu festiwalu oraz formę uczestnictwa w działalności kulturalnej realizowanej w jego ramach. Ich celem jest pogłębianie uczestnictwa odbiorców w kulturze, rozwijanie kompetencji kulturowych oraz zwiększanie zaangażowania uczestników w wydarzeniach organizowanych przez X.

5)  Jeżeli czynności ww. stanowią/będą stanowić czynności składające się na jedną usługę kompleksową, to które z tych świadczeń jest/będzie świadczeniem głównym (dominującym)? Jakie okoliczności o tym przesądzają? Odpowiedź proszę uzasadnić odrębnie dla warsztatów związanych z festiwalami i odrębnie dla warsztatów związanych z realizowanymi przez Państwa spektaklami.

Na wstępnie należy zauważyć, że pytanie dotyczące ustalenia świadczenia głównego (dominującego) w ramach ewentualnej usługi kompleksowej odnosi się do kwalifikacji prawnej opisanego zdarzenia i tym samym wykracza poza zakres opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) przedstawionego we wniosku. Jak podkreślono powyżej, orzecznictwo sądowe jednoznacznie wskazuje, iż zadaniem organu podatkowego jest dokonanie kwalifikacji prawnej w tym zakresie, a Wnioskodawca w tym zakresie przedstawia swoją ocenę prawną.

Niemniej odpowiadając na pytanie Organu podatkowego i precyzując swoją ocenę prawną Strona pragnie podkreślić co następuje.

W przypadku warsztatów organizowanych w związku z realizacją spektakli zasadniczym wydarzeniem, wokół którego organizowane będą warsztaty, jest spektakl teatralny, a więc usługa wstępu na ten spektakl. Warsztaty stanowią wydarzenie towarzyszące konkretnemu spektaklowi, mają odbywać się bezpośrednio przed nim lub po jego zakończeniu i będą dostępne wyłącznie dla osób uczestniczących w spektaklu.

Z kolei, w przypadku warsztatów organizowanych w ramach festiwali warsztaty stanowią element programu festiwalu i będą dostępne wyłącznie dla uczestników tego wydarzenia. Organizacja warsztatów ma na celu wzbogacenie programu festiwalu, zwiększenie aktywnego uczestnictwa odbiorców w kulturze oraz uatrakcyjnienie samego wydarzenia. Zatem, same warsztaty są jedynie elementem festiwalu – trudno nawet rozpatrywać czy warsztaty są elementem pomocniczym, są po prostu elementem programu festiwalu, na który uczestnicy kupują bilety wstępu.

6)  Czy między organizacją festiwalów lub spektakli a realizacją warsztatów istnieje zależność i powiązania powodujące, że czynności te nie mogą być świadczone odrębnie, jeśli tak należy wskazać na czym konkretnie polega zależność między czynnościami wchodzącymi w skład świadczenia realizowanego przez Państwa, która powoduje, że czynności te nie mogą być świadczone odrębnie? Odpowiedź proszę uzasadnić odrębnie dla warsztatów związanych z festiwalami i odrębnie dla warsztatów związanych z realizowanymi przez Państwa spektaklami.

Pomiędzy organizacją spektakli i festiwali a realizacją warsztatów istnieje ścisły związek funkcjonalny i organizacyjny. Choć warsztaty takiego rodzaju mogłyby teoretycznie być dokonane odrębnie, w tym przypadku są one ściśle i merytorycznie powiązane z wydarzeniem.

Warsztaty będą przygotowywane jako wydarzenie towarzyszące konkretnym spektaklom repertuarowym i będą pozostawać z nimi bezpośrednio związane pod względem tematycznym oraz organizacyjnym. Ich program ściśle nawiązuje do treści, problematyki lub zagadnień artystycznych prezentowanych w ramach danego spektaklu. Warsztaty odbywać się będą bezpośrednio przed spektaklem lub po jego zakończeniu i będą dostępne wyłącznie dla osób uczestniczących w spektaklu. Udział w warsztatach nie będzie możliwy bez wcześniejszego nabycia biletu na spektakl. Celem warsztatów jest pogłębienie odbioru wydarzenia artystycznego oraz aktywizacja uczestników poprzez umożliwienie im bezpośredniego udziału w działaniach związanych z tematyką spektaklu. W tym sensie warsztat jest ściśle powiązany ze spektaklem, któremu towarzyszy.

Warsztaty organizowane w ramach festiwali będą stanowić element programu festiwalowego i będą związane z działalnością kulturalną realizowaną w ramach danego festiwalu. Są więc one po prostu elementem festiwalu tak jak inne wydarzenia wchodzące w jego skład. Ich celem jest rozszerzenie oferty programowej festiwalu, zwiększenie aktywnego uczestnictwa odbiorców w kulturze oraz pogłębienie kontaktu uczestników z działalnością teatralną. Warsztaty będą przeznaczone wyłącznie dla uczestników festiwalu i nie będą dostępne dla osób, które nie biorą udziału w festiwalu. Niezależnie od przyjętego modelu organizacyjnego udział w warsztatach będzie związany z uczestnictwem w festiwalu. W tym przypadku związek jest na tyle ścisły, że warsztat jest po prostu elementem programu festiwalu tak jak inne wydarzenia wchodzące w jego skład.

W konsekwencji, warsztaty nie będą organizowane jako samodzielne wydarzenia funkcjonujące niezależnie od spektakli lub festiwali, lecz jako wydarzenia towarzyszące tym przedsięwzięciom kulturalnym, pozostające z nimi w bezpośrednim związku organizacyjnym i funkcjonalnym.

7)  Czy świadczone przez Państwa usługi organizacji warsztatów, są niezbędne do wykonania usługi podstawowej, a ich głównym celem nie jest osiągnięcie dodatkowego dochodu przez podatnika, poprzez konkurencyjne wykonywanie tych czynności w stosunku do podatników niekorzystających z takiego zwolnienia? Na czym ta niezbędność polega?

Warsztaty nie stanowią celu samego w sobie, lecz będą organizowane jako element działalności prowadzonej przez X. Ich celem jest poszerzenie oferty kulturalnej, zwiększenie atrakcyjności organizowanych wydarzeń, wspieranie aktywnego uczestnictwa odbiorców w kulturze oraz rozwijanie kompetencji kulturowych uczestników. Nie są organizowane po, aby osiągnąć dodatkowy dochód poprzez konkurencyjne wykonywanie tych czynności w stosunku do podatników niekorzystających z takiego zwolnienia – stanowią realizację celów statutowych instytucji kultury.

Warsztaty będą funkcjonalnie związane z organizowanymi przez X spektaklami i festiwalami. Ich tematyka nawiązuje do działalności teatralnej oraz zagadnień prezentowanych w ramach wydarzeń organizowanych przez X. Warsztaty będą przeznaczone wyłącznie dla uczestników spektakli lub festiwali i nie będą oferowane jako niezależne wydarzenia skierowane do nieograniczonego kręgu odbiorców.

Jednocześnie celem organizacji warsztatów nie jest osiąganie dodatkowego dochodu poprzez konkurowanie z podmiotami prowadzącymi komercyjną działalność. Warsztaty mają charakter pomocniczy względem działalności prowadzonej przez X i służą realizacji jego celów statutowych związanych z upowszechnianiem kultury oraz zwiększaniem uczestnictwa odbiorców w wydarzeniach kulturalnych.

8)  Czy Wnioskodawca organizując wskazane we wniosku warsztaty, osiąga w sposób systematyczny zyski z tej działalności, a w przypadku ich osiągnięcia – czy są one przeznaczane w całości na kontynuację lub doskonalenie świadczonych usług kulturalnych?

Co do zasady, X nie będzie osiągać w sposób systematyczny zysków z organizacji warsztatów będących przedmiotem wniosku.

Ewentualne zyski (o ile w ogóle wystąpią) uzyskane w związku z organizacją warsztatów, będących częścią spektakli lub festiwali będą przeznaczane na kontynuację i doskonalenie świadczonych usług kulturalnych, w tym, na pokrywanie kosztów organizacji wydarzeń kulturalnych, rozwój oferty programowej X oraz realizację jego działalności statutowej.

Należy podkreślić, że X jest instytucją kultury, a podstawowym źródłem finansowania jego działalności są dotacje przekazywane przez organizatora. Organizacja warsztatów nie ma na celu osiągania zysku, lecz realizację działalności kulturalnej poprzez rozwijanie uczestnictwa w kulturze, zwiększanie dostępności oferty kulturalnej oraz poszerzanie działań artystycznych prowadzonych przez X.

9)  Proszę wyjaśnić, czy organizowane festiwale i spektakle wraz z organizowanymi warsztatami, będą realizowały jeden wspólny cel? Proszę wyjaśnić odrębnie dla każdej usługi kompleksowej.

W przypadku warsztatów organizowanych w związku z realizacją spektakli zarówno spektakl, jak i towarzyszące mu warsztaty będą służyć realizacji wspólnego celu, jakim jest umożliwienie odbiorcom uczestnictwa w kulturze oraz pogłębianie kontaktu ze sztuką teatralną. Warsztaty będą stanowić rozwinięcie i uzupełnienie doświadczenia związanego z uczestnictwem w spektaklu poprzez aktywne zaangażowanie uczestników w działania artystyczne i edukacyjne związane z tematyką wydarzenia. Celem tych działań jest zwiększenie zaangażowania odbiorców, rozwijanie kompetencji kulturowych oraz poszerzanie wiedzy o teatrze i sztuce.

W przypadku warsztatów organizowanych w ramach festiwali zarówno festiwal, jak i organizowane w jego ramach warsztaty będą służyć realizacji wspólnego celu, jakim jest upowszechnianie kultury oraz zwiększanie uczestnictwa odbiorców w wydarzeniach kulturalnych. Wszystkie spektakle w ramach festiwalu są merytorycznie powiązane. Warsztaty będą stanowić element programu festiwalowego i mają na celu rozszerzenie oferty kulturalnej dostępnej dla uczestników festiwalu. Poprzez aktywny udział w warsztatach uczestnicy mają możliwość pogłębienia kontaktu z działalnością teatralną i twórczością artystyczną, co przyczynia się do realizacji celów kulturalnych i edukacyjnych festiwalu.

10) Czy usługi wykonywane w ramach organizacji warsztatów, festiwali i spektakli są usługami, o których mowa w art. 43 ust. 19 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej ustawą?

Na wstępnie należy zauważyć, że pytanie dotyczące tego, czy usługi wykonywane w ramach organizacji warsztatów, festiwali i spektakli są usługami, o których mowa w art. 43 ust. 19 ustawy o VAT, odnosi się do kwalifikacji prawnej opisanego zdarzenia i tym samym wykracza poza zakres stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) przedstawionego we wniosku. Wnioskodawca szczegółowo przedstawił swoja ocenę prawną w tym zakresie we wniosku. Organ podatkowy jest zobligowany przez przepisy Ordynacji podatkowej do dokonania samodzielnej oceny prawnej przedstawianego przez Wnioskodawcę zdarzenia przyszłego.

Niemniej odpowiadając na pytanie Organu podatkowego Strona pragnie powtórzyć swoją ocenę i wskazać co następuje.

W ocenie Wnioskodawcy wstęp na warsztaty wykonywane w ramach organizacji spektakli teatralnych, festiwali stanowią usługi, o których mowa w art. 43 ust. 19 ustawy o VAT.

W przypadku spektakli teatralnych nabycie biletu uprawnia uczestnika do wstępu na przedstawienie i uczestnictwa w wydarzeniu artystycznym. Usługi te stanowią zatem usługi wstępu na spektakle, o których mowa w art. 43 ust. 19 ustawy o VAT.

Analogicznie, w przypadku festiwali uczestnicy nabywają prawo wstępu i uczestnictwa w organizowanym przez X wydarzeniu kulturalnym. Usługi te również mają charakter usług wstępu, o których mowa w art. 43 ust. 19 ustawy o VAT.

Również warsztaty organizowane przez X stanowią usługi wstępu. Jak wskazano we wniosku, udział w warsztatach jest możliwy wyłącznie dla osób posiadających bilet na spektakl lub festiwal, a uczestnik nabywa prawo uczestnictwa w określonym wydarzeniu kulturalnym. W konsekwencji, warsztaty należy uznać za usługi wstępu w rozumieniu art. 43 ust. 19 ustawy o VAT.

Tym samym, wszystkie opisane we wniosku świadczenia, mimo że stanowią usługi kulturalne, mieszczą się jednocześnie w zakresie art. 43 ust. 19 ustawy o VAT, co wyłącza możliwość zastosowania zwolnienia przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 33 ustawy. Szczegółowa argumentacja w tym zakresie znajduje się we wniosku.

11) Czy w przypadku zakupu odrębnego biletu na udział w warsztatach przez uczestników festiwali lub spektakli – z punktu widzenia nabywców, są oni zainteresowani nabyciem od Państwa jednego (złożonego) świadczenia, czy też dwóch odrębnych elementów?

Z perspektywy uczestnika zainteresowanego udziałem w warsztatach, udział w warsztatach jest nierozerwalnie związany z uczestnictwem w spektaklu. Warsztaty nie będą dostępne dla osób, które nie nabyły biletu na spektakl, a ich tematyka pozostaje związana z danym wydarzeniem teatralnym. Odrębny bilet na warsztaty wynika wyłącznie z ograniczonej liczby miejsc oraz względów organizacyjnych związanych z koniecznością zarządzania liczbą uczestników warsztatów. Z punktu widzenia nabywców, są oni zainteresowani nabyciem jednego świadczenia.

Analogicznie, w przypadku warsztatów organizowanych w ramach festiwali, udział w warsztatach będzie możliwy wyłącznie dla uczestników festiwalu. Warsztaty stanowią element programu festiwalowego i są związane z działalnością kulturalną realizowaną w ramach tego wydarzenia. Ewentualny odrębny bilet na warsztaty służy wyłącznie organizacji udziału uczestników oraz dostosowaniu liczby uczestników do dostępnych miejsc. Z punktu widzenia nabywców, są oni zainteresowani nabyciem jednego świadczenia.

12) Czy w przypadku zakupu biletu, w cenę którego będzie wliczony udział w warsztatach – nabywca będzie zainteresowany nabyciem od Państwa jednego (złożonego) świadczenia?

W przypadku modelu, w którym udział w warsztatach jest uwzględniony w cenie karnetu festiwalowego, uczestnik ma nabywać prawo udziału w festiwalu wraz z możliwością uczestnictwa w warsztatach organizowanych w ramach programu festiwalu. Warsztaty będą stanowić element wydarzenia festiwalowego i będą dostępne wyłącznie dla jego uczestników.

W obu przypadkach warsztaty będą oferowane uczestnikom jako element wydarzenia kulturalnego organizowanego przez X i pozostają funkcjonalnie związane odpowiednio ze spektaklem lub festiwalem.

13)  We wniosku wskazali Państwo:

„Z kolei, w przypadku widzów indywidualnych możliwy będzie odrębny zakup biletu wstępu na warsztaty (...) Jednocześnie względy techniczne sprawiają, że w zakresie warsztatów wydawany będzie odrębny bilet”.

Proszę wyjaśnić:

-     czy jest/będzie możliwość nabycia przez widza indywidualnego jednego biletu umożliwiającego wstęp na spektakl lub festiwal i jednocześnie na warsztaty? Jeżeli tak, to dlaczego są/będą sprzedawane bilety również oddzielnie?

-     jakie względy techniczne powodują konieczność wydawania odrębnych biletów?

W przypadku warsztatów organizowanych w związku ze spektaklami nie będzie możliwości nabycia przez widza indywidualnego jednego biletu obejmującego jednocześnie udział w spektaklu i warsztatach.

Przyczyną takiego rozwiązania są ograniczenia techniczne systemu sprzedażowego wykorzystywanego przez X. Liczba miejsc dostępnych na warsztatach jest istotnie niższa niż liczba miejsc dostępnych na widowni podczas spektaklu. Dla przykładu, warsztaty są przewidziane dla około (…) uczestników, natomiast spektakl może być dostępny dla około (…) widzów.

Z uwagi na ograniczenia techniczne systemu sprzedaży nie jest możliwe wdrożenie rozwiązania polegającego na sprzedaży jednego rodzaju biletu na spektakl wraz z warsztatami przy jednoczesnym automatycznym zakończeniu sprzedaży tej opcji po wyczerpaniu limitu miejsc na warsztatach. W konsekwencji, konieczne jest wydawanie odrębnych biletów na warsztaty, co pozwala kontrolować liczbę uczestników oraz zapewnić, że liczba sprzedanych miejsc nie przekroczy faktycznej liczby miejsc dostępnych na warsztatach.

Jednocześnie udział w warsztatach pozostaje możliwy wyłącznie dla osób posiadających bilet na spektakl.

W przypadku warsztatów organizowanych w ramach festiwali X rozważa dwa modele organizacyjne. W pierwszym modelu, udział w warsztatach będzie uwzględniony w cenie karnetu festiwalowego, przy czym uczestnictwo w warsztatach będzie wymagało wcześniejszego zgłoszenia lub rezerwacji miejsca z uwagi na ograniczoną liczbę miejsc.

W drugim modelu, udział w warsztatach będzie wymagał nabycia odrębnego biletu (przy jednoczesnym zakupie biletu na spektakle w ramach festiwalu, nie karnetu na cały festiwal). Uczestnik festiwalu już przy zakupie biletu (na spektakl w ramach festiwalu i na warsztat) będzie miał pewność, że może przyjść na warsztat z ograniczoną liczbą miejsc. Rozwiązanie to ma na celu zapewnienie kontroli liczby uczestników warsztatów oraz dostosowanie liczby uczestników do dostępnych miejsc. Miejsc na warsztatach jest bowiem mniej niż miejsc dla widzów festiwalu czy nawet poszczególnych spektakli w ramach festiwalu.

Niezależnie od przyjętego modelu organizacyjnego udział w warsztatach będzie możliwy wyłącznie dla uczestników festiwalu.

14) Czy w przypadku sprzedaży jednego biletu upoważniającego do udziału jednocześnie w warsztatach powiązanych z festiwalem lub spektaklem, bilet ten będzie droższy niż w przypadku sprzedaży 2 oddzielnych biletów, tj. biletu upoważniającego oddzielnie do wstępu na festiwal/lub spektakl i biletu upoważniającego do udziału w warsztatach? Należy wskazać odrębnie dla biletów na warsztaty związane z festiwalami i odrębnie dla biletów na warsztaty związane z realizowanymi przez Państwa spektaklami.

W przypadku spektakli ze względów technicznych nie będzie możliwości sprzedaży jednego biletu na spektakl i warsztaty łącznie. Gdyby była taka możliwość, bilet upoważniający do udziału jednocześnie w warsztatach powiązanych ze spektaklem, nie byłby droższy niż w przypadku sprzedaży 2 oddzielnych biletów, tj. biletu upoważniającego oddzielnie do wstępu na festiwal/lub spektakl. Cena byłaby taka sama.

W przypadku przyjęcia modelu sprzedaży jednego karnetu uprawniającego jednocześnie do udziału w festiwalu oraz warsztatach, cena takiego karnetu będzie stała i będzie obejmować wszystkie wydarzenia festiwalowe. Nie ma możliwości nabycia karnetu i odrębnie biletu na warsztaty. Wynika to faktu, że zakup karnetu uprawniał będzie od uczestnictwa we wszystkich wydarzeniach festiwalu – w przypadku warsztatów na zasadzie pierwszeństwa do wyczerpania limitu miejsc.

Z kolei, w przypadku zakupu biletów na spektakle w ramach festiwalu z odrębnym biletem na warsztat, ich cena będzie niższa niż zakup karnetu na cały festiwal (wynika to z faktu, że karnet obejmuje możliwość uczestnictwa we wszystkich wydarzeniach festiwalowych.

15) Czy materiały dydaktyczne oferowane nauczycielom i opiekunom grup są oferowane jako samodzielny produkt, niezależnie od uczestnictwa w wydarzeniu?

Materiały dydaktyczne nie będą oferowane jako samodzielny produkt niezależny od uczestnictwa w wydarzeniu teatralnym.

16) Czy materiały dydaktyczne oferowane nauczycielom i opiekunom grup mogą być nabyte przez osoby niebiorące udziału w wydarzeniu?

Materiały dydaktyczne nie będą mogły być nabywane przez osoby niebiorące udziału w wydarzeniu oraz przez inne osoby niż nauczyciele czy opiekunowie grup.

Materiały dydaktyczne będą udostępniane wyłącznie nauczycielom lub opiekunom grup uczestniczących wraz z uczniami w spektaklach teatralnych organizowanych przez X i wyłącznie w ramach nabywanych biletów. Materiały te stanowić będą element uzupełniający uczestnictwa w wydarzeniu kulturalnym oraz pełnią funkcję pomocniczą wobec udziału w spektaklu.

17) Czy udział w spektaklu lub festiwalu oraz opracowane materiały dydaktyczne dla nauczycieli i opiekunów grup stanowi świadczenie złożone?

Na wstępie należy zauważyć, że pytanie dotyczące tego, czy udział w spektaklu lub festiwalu wraz z materiałami dydaktycznymi stanowi świadczenie złożone, odnosi się do kwalifikacji prawnej opisanego zdarzenia na gruncie przepisów ustawy o VAT i tym samym, wykracza poza zakres opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) przedstawionego we wniosku.

Niemniej, celem doprecyzowania udzielenia odpowiedzi na pytanie i przedstawienia własnej oceny w tym zakresie Wnioskodawca wskazuje, co następuje.

Materiały dydaktyczne będą miały charakter pomocniczy i uzupełniający wobec uczestnictwa w wydarzeniu kulturalnym organizowanym przez X. Ich celem jest pogłębianie i utrwalanie treści, zagadnień oraz kontekstów artystycznych i społecznych poruszanych w spektaklach teatralnych.

Materiały dydaktyczne będą przygotowywane wyłącznie dla nauczycieli i opiekunów grup uczestniczących wraz z uczniami w spektaklach organizowanych przez X i nie będą oferowane jako samodzielny produkt niezależny od uczestnictwa w wydarzeniu. Koszt materiałów będzie uwzględniany w formule uczestnictwa w wydarzeniu teatralnym i wliczany w cenę biletu nauczyciela lub opiekuna grupy uczestniczącej w spektaklu.

Jednocześnie należy wskazać, że materiały dydaktyczne są przewidziane wyłącznie w związku ze spektaklami teatralnymi organizowanymi przez X. W przedstawionym zdarzeniu przyszłym nie przewidziano udostępniania materiałów dydaktycznych uczestnikom festiwali.

18) Czy materiały dydaktyczne stanowią element pomocniczy w ww. świadczeniu złożonym? Proszę opisać zależność i powiązania.

Materiały dydaktyczne są funkcjonalnie związane z organizowanymi przez X spektaklami teatralnym i stanowią element pomocniczy warsztatów i spektakli. Materiały te mają służyć pogłębianiu i utrwalaniu treści, zagadnień oraz kontekstów artystycznych i społecznych poruszanych w poszczególnych spektaklach oraz umożliwiają nauczycielom i opiekunom grup dalszą pracę edukacyjną z uczniami po zakończeniu wydarzenia.

Materiały dydaktyczne są opracowywane w oparciu o tematykę konkretnych spektakli i będą przeznaczone wyłącznie dla nauczycieli lub opiekunów grup uczestniczących wraz z uczniami w wydarzeniach organizowanych przez X. Nie będą one oferowane jako samodzielny produkt niezależny od uczestnictwa w spektaklu.

Materiały pełnią funkcję uzupełniającą wobec uczestnictwa w wydarzeniu kulturalnym i służą rozszerzeniu jego waloru edukacyjnego.

19) Czy wliczenie wynagrodzenia za materiały dydaktyczne dla nauczycieli i opiekunów grup w cenę wstępu na festiwal lub spektakl będzie powodowało, że cena ta będzie wyższa od biletu wstępu bez materiałów dydaktycznych?

W przypadku biletu nauczyciela lub opiekuna grupy obejmującego materiały dydaktyczne koszt przygotowania i udostępnienia tych materiałów będzie uwzględniany w cenie biletu. Cena takiego biletu będzie wyższa niż cena biletu nauczyciela lub opiekuna grupy za udział w warsztatach, które nie mają materiałów dydaktycznych. Natomiast nauczyciel w tym zakresie nie ma wyboru, tj. jeśli warsztaty są zaplanowane z materiałami dydaktycznymi, dostępny jest tylko bilet nauczyciela lub opiekuna grupy obejmujący materiały. Zatem, jeśli dane warsztaty dydaktyczne mają materiały dydaktyczne nauczyciel lub opiekun grupy nie będzie miał wyboru zakupu biletów z materiałami lub bez. Nauczyciel lub opiekun grupy będzie musiał zakupić bilet zawierający materiały (nawet jeśli ich nie odbierze). Bilet ten jest tańszy od standardowego biletu uczestnika warsztatów, a droższy niż w przypadku biletu nauczyciela na warsztaty, które nią zawierają w sobie materiałów dydaktycznych.

20) Czy bilet na spektakl lub festiwal dla nauczyciela/opiekuna zorganizowanej grupy, w przypadku, gdy będą im udostępniane materiały dydaktyczne jest droższy, czy w tej samej cenie jak bilet bez materiałów dydaktycznych?

W przypadku biletu nauczyciela lub opiekuna grupy obejmującego materiały dydaktyczne koszt przygotowania i udostępnienia tych materiałów będzie uwzględniany w cenie biletu. Cena takiego biletu będzie wyższa niż cena biletu nauczyciela lub opiekuna grupy za udział w warsztatach, które nie mają materiałów dydaktycznych. Natomiast nauczyciel w tym zakresie nie ma wyboru, tj. jeśli warsztaty są zaplanowane z materiałami dydaktycznymi, dostępny jest tylko bilet nauczyciela lub opiekuna grupy obejmujący materiały. Zatem, jeśli dane warsztaty dydaktyczne mają materiały dydaktyczne, nauczyciel lub opiekun grupy, nie będzie miał wyboru zakupu biletów z materiałami lub bez. Nauczyciel lub opiekun grupy będzie musiał zakupić bilet zawierający materiały (nawet jeśli ich nie odbierze). Nie ma wiec niższej ceny na bilety bez materiałów dydaktycznych – taka opcja nie jest dostępna. Bilet nauczyciela jest tańszy od standardowego biletu uczestnika warsztatów, a droższy niż w przypadku biletu nauczyciela na inne warsztaty, które nią zawierają w sobie materiałów dydaktycznych.

Pytania

1)  Czy opisane w zdarzeniu przyszłym warsztaty organizowane przez X, w związku ze spektaklami teatralnymi, w przypadku których uczestnicy indywidualni dokonują odrębnego zakupu biletu wstępu na warsztaty, stanowią usługi kulturalne w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. a ustawy o VAT, korzystające ze zwolnienia z podatku od towarów i usług?

2)  Czy opisane w zdarzeniu przyszłym warsztaty organizowane przez X, w związku ze spektaklami teatralnymi, realizowane dla grup zorganizowanych uczestniczących w spektaklach na podstawie biletów grupowych, stanowią usługi kulturalne w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. a ustawy o VAT, korzystające ze zwolnienia z podatku od towarów i usług?

3)  Czy opisane w zdarzeniu przyszłym warsztaty organizowane przez X w ramach festiwalu stanowią usługi kulturalne w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. a ustawy o VAT, korzystające ze zwolnienia z podatku od towarów i usług?

4)  Czy wynagrodzenie za opisane w zdarzeniu przyszłym materiały dydaktyczne udostępniane opiekunom grup uczestniczących w spektaklach teatralnych, których koszt jest uwzględniony w cenie biletu opiekuna, stanowi element podstawy opodatkowania sprzedaży biletu, czy też powinno stanowić odrębną od sprzedaży biletu pozycję na fakturze/paragonie fiskalnym?

Państwa stanowisko w sprawie

1)  Zdaniem Wnioskodawcy, opisane w zdarzeniu przyszłym warsztaty organizowane przez X, w związku ze spektaklami teatralnymi, w przypadku których uczestnicy indywidualni dokonują odrębnego zakupu biletu wstępu na warsztaty, nie podlegają zwolnieniu z VAT, gdyż stanowią usługę wstępu, na podstawie art. 43 ust. 19 pkt 2 ustawy o VAT, a w związku z tym, bilet na warsztaty nie korzysta ze zwolnienia od VAT i opodatkowany jest z zastosowaniem stawki VAT 8%.

2)  Zdaniem Wnioskodawcy, opisane w zdarzeniu przyszłym warsztaty, w których uczestniczą grupy zorganizowane uczestniczące w spektaklach teatralnych na podstawie biletów grupowych, nie podlegają zwolnieniu z VAT, gdyż stanowią usługę wstępu, na podstawie art. 43 ust. 19 pkt 2 ustawy o VAT, a w związku z tym, grupowy bilet wstępu na warsztaty nie korzysta ze zwolnienia od VAT i opodatkowany jest z zastosowaniem stawki VAT 8%.

3)  Zdaniem Wnioskodawcy, w zdarzeniu przyszłym warsztaty organizowane przez Teatr w ramach festiwalu nie korzystają ze zwolnienia z VAT, gdyż stanowią usługi wstępu, o których mowa w art. 43 ust. 19 pkt 2 ustawy o VAT. W konsekwencji, usługi te podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT według stawki 8%.

4)  Zdaniem Wnioskodawcy, materiały dydaktyczne udostępniane opiekunom grup uczestniczących w spektaklach teatralnych, których koszt jest uwzględniony w cenie biletu opiekuna, zwiększa podstawę opodatkowania wartości za bilet opiekuna i w konsekwencji, nie powinny być wykazywane jako odrębna pozycja dla celów VAT.

UZASADNIENIE

Ad 1-3

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju (art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT).

Przez dostawę towarów należy rozumieć przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (art. 7 ust. 1 ustawy o VAT).

Z kolei, przez świadczenie usług, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu ustawy (art. 8 ust. 1 ustawy o VAT).

Obowiązujące w kraju stawki VAT reguluje m.in. art. 41 ustawy o VAT. Przepisy ustawy o VAT i przepisy szczególne przewidują dla niektórych czynności obniżone stawki podatku, bądź zwolnienie od podatku.

Wśród zwolnień od VAT, ustawodawca przewidział zwolnienie w art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. a ustawy o VAT, zgodnie z którym zwalnia się od podatku usługi kulturalne świadczone przez podmioty prawa publicznego lub inne podmioty uznane na podstawie odrębnych przepisów za instytucje o charakterze kulturalnym lub wpisane do rejestru instytucji kultury, prowadzonego przez organizatora będącego podmiotem tworzącym instytucje kultury w rozumieniu przepisów o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, oraz dostawę towarów ściśle z tymi usługami związaną.

Art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. a ustawy o VAT, stosuje się również, pod warunkiem, że podmioty wykonujące określone czynności, nie osiągają w sposób systematyczny zysków z tej działalności, a w przypadku ich osiągnięcia są one przeznaczane w całości na kontynuację lub doskonalenie świadczonych usług (ar. 43 ust. 18 ustawy o VAT).

Nie ulega wątpliwości, że Wnioskodawca spełnia przesłankę podmiotową do zastosowania zwolnienia z powołanego przepisu. Jest bowiem instytucją kultury.

W ocenie Wnioskodawcy, świadczone przez Wnioskodawcę usługi objęte są wyłączeniem z zastosowania zwolnienia od VAT dla usług kulturalnych.

Należy zauważyć, że ustawa o VAT nie definiuje pojęcia „usług kulturalnych”. Jego znaczenie należy ustalić na podstawie dostępnych metod wykładni.

W prawie podatkowym pierwszorzędne znaczenie ma wykładnia językowa. Zatem, zgodnie z jej regułami, odnosząc się do znaczenia terminu „usługi kulturalne” w języku potocznym, możemy stwierdzić, że pod pojęciem tym kryją się usługi odnoszące się do kultury, w zakresie kultury, itp.

Natomiast kultura to „ całokształt materialnego i duchowego dorobku ludzkości, a także ogół wartości, zasad i norm współżycia przyjętych przez dane zbiorowości; wszystko to, co powstaje dzięki pracy człowieka, co jest wytworem jego myśli i działalności. Kultura dzieli się na: materialną, której zakres pokrywa się z pojęciem cywilizacja i duchową – ogół wytworów i osiągnięć z dziedziny sztuki, nauki, moralności funkcjonujących w postaci dzieł artystycznych, wierzeń, obyczajów, a także uznanych wartości, takich jak: prawda, sprawiedliwość, wolność, równość, itp.” (Roman Smolski, Marek Smolski, Elżbieta Helena Stadtmuller „Słownik Encyklopedyczny Edukacja Obywatelska” Wydawnictwo Europa, Warszawa 1999).

Encyklopedia Popularna w haśle „kultura” podaje, że jest to „całokształt materialnego i duchowego dorobku ludzkości gromadzony, utrwalany i wzbogacany w ciągu jej dziejów, przekazywany z pokolenia na pokolenie; w skład tak pojętej kultury wchodzą nie tylko wytwory materialne i instytucje społeczne, ale także zasady współżycia społecznego, sposoby postępowania, wzory, kryteria ocen estetycznych i moralnych przyjęte w danej zbiorowości i wyznaczające obowiązujące zachowania” (Encyklopedia Popularna PWN, Wydanie XV, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1982).

Przez potoczne rozumienie pojęcia „kultura” możemy zatem uznać całokształt wytworów materialnych i umysłowych społeczności.

Natomiast w świetle art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. z 2020 r., poz. 194), działalność kulturalna w rozumieniu niniejszej ustawy polega na tworzeniu, upowszechnianiu i ochronie kultury.

W opinii X, nie ulega wątpliwości, że umożliwienie osobom wzięcia udziału w spektaklach i towarzyszących mu warsztatach organizowanych przez Wnioskodawcę stanowi usługę kulturalną. Warsztaty te mają bowiem charakter kulturalny, ich celem jest przybliżenie uczestnikowi zagadnień kulturalnych i artystycznych oraz pokazanie możliwości twórczych jakie dają poszczególne dziedziny kultury będące przedmiotem warsztatów.

Tym samym, zdaniem Wnioskodawcy, warsztaty te stanowią usługę kulturalną świadczoną przez X.

Warto jednak podkreślić, że zwolnienie na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. a ustawy o VAT, nie ma zastosowania do:

1)  usług związanych z filmami i nagraniami na wszelkich nośnikach;

2)  wstępu:

a)  na spektakle, koncerty, przedstawienia i imprezy w zakresie twórczości i wykonawstwa artystycznego i literackiego,

b)  do wesołych miasteczek, parków rozrywki, cyrków, dyskotek, sal balowych,

c)  do parków rekreacyjnych, na plaże i do innych miejsc o charakterze kulturalnym;

3)  wstępu oraz wypożyczania wydawnictw w zakresie usług świadczonych przez biblioteki, archiwa, muzea i innych usług związanych z kulturą;

4)  usług związanych z produkcją filmów i nagrań na wszelkich nośnikach;

5)  działalności agencji informacyjnych;

6)  usług wydawniczych;

7)  usług radia i telewizji, z zastrzeżeniem;

8)  usług ochrony praw (art. 43 ust. 19 ustawy o VAT).

Należy zaznaczyć, że jeżeli usługa kulturalna stanowi jednocześnie usługę wstępu, to nie będzie korzystała ze zwolnienia od VAT (art. 43 ust. 19 pkt 2 i 3 ustawy o VAT). Dlatego kluczowe w analizowanej sprawie jest rozstrzygnięcie, czy świadczone usługi mają charakter usług wstępu.

Ustawa o VAT nie definiuje pojęcia „wstępu”. Dlatego szukając znaczenia tego pojęcia, należy odwołać się przede wszystkim do językowego rozumienia tego pojęcia.

W zakresie interpretowania pojęcia „wstępu”, pomocniczo można odwołać się do interpretacji ogólnej Ministra Finansów z 2 grudnia 2014 r. nr PT1/033/32/354/UU/14. Minister Finansów wskazał w niej, że słownik Języka Polskiego (www.sjp pwn.pl) definiuje pojęcie wstępu wskazując m.in., że jest to „możliwość wejścia gdzieś, prawo uczestniczenia w czymś”.

Zgodnie ze stanowiskiem Ministerstwa Finansów, pod pojęciem „wstępu” na potrzeby przepisów w zakresie VAT należy rozumieć możliwość wejścia gdzieś, prawo uczestniczenia w czymś, przy czym nie ma znaczenia forma biletu (lub opłaty), tzn. czy jest to jednorazowy bilet, czy też karnet upoważniający do kilku wejść. Dodatkowo Minister Finansów zauważył, że wejścia (wstępu) nie można kojarzyć tylko z możliwością wejścia np. do określonego miejsca (pomieszczenia).

Stanowisko opisane wyżej Minister Finansów oparł również na orzecznictwie sądów administracyjnych np. na wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 stycznia 2014 r., sygn. akt I FSK 311/13.

Takie podejście jest jednolicie prezentowane w orzecznictwie sądowym:

„Wprowadzając stawki obniżone na tego typu usługi i obniżając tym samym ich koszt nabycia można preferować określone zachowania konsumentów. Jak to zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku z 30 stycznia 2014 r., wprowadzenie stawek obniżonych na usługi rekreacyjne służy rozpowszechnieniu zdrowego trybu życia. W tym kontekście nieracjonalne byłoby preferowanie, poprzez stawki obniżone, wyłącznie usług rekreacyjnych polegających na biernym korzystaniu z obiektów, w których znajdują się urządzenia rekreacyjne czy sportowe”. (wyrok NSA z 26 czerwca 2014 r., sygn. I FSK 1289/13).

Podobne stanowisko przyjął NSA w wyrokach z 18 lutego 2014 r., sygn. akt I FSK 349/13, z 7 marca 2014 r., sygn. akt I FSK 504/13 i z 14 maja 2014 r., sygn. akt I FSK 943/13.

Należy podkreślić, że obecnie nie budzi już wątpliwości, że dla zdefiniowania pojęcia wstępu nie ma znaczenia czy możliwość wejścia, czy uczestnictwa w danej atrakcji dotyczy uczestnictwa czynnego, czy biernego.

Mając na uwadze powyższe, zgodnie z interpretacją indywidualną z dnia 16 stycznia 2025 r., nr 0114- KDIP4-2.4012.726.2024.2.MMA, pod pojęciem „wstępu” należy rozumieć możliwość wejścia gdzieś, prawo uczestniczenia w czymś, przy czym nie ma znaczenia forma biletu (lub opłaty), tzn. czy jest to jednorazowy bilet, czy też karnet upoważniający do kilku wejść. Dodatkowo należy zauważyć, że wejścia (wstępu) nie można kojarzyć tylko z możliwością wejścia np. do określonego miejsca (pomieszczenia). Ze wstępem związane jest określone świadczenie (typowe dla danego obiektu). I tak, np. z nabyciem biletu wstępu do teatru związana jest możliwość obejrzenia przedstawienia, w przypadku parku rozrywki – możliwość korzystania z określonych urządzeń, sali tanecznej – możliwość tańczenia, na imprezę sportową – możliwość obejrzenia rozgrywanych na danym obiekcie zawodów, na siłownię – możliwość wykonywania ćwiczeń siłowych przy wykorzystaniu znajdujących się na jej terenie przyrządów, do parku narodowego – możliwość oglądania obiektów przyrodniczych znajdujących się na jego terenie.

Analizując powołane wyżej regulacje dotyczące zwolnienia od podatku VAT przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 33 ustawy, w zakresie usług kultury zauważyć należy, że warunkiem zastosowania ww. zwolnienia od podatku jest spełnienie przesłanki o charakterze podmiotowym odnoszącej się do usługodawcy, jak również przedmiotowym, dotyczącym rodzaju świadczonych usług. Niespełnienie chociażby jednej z ww. przesłanek powoduje, że zwolnienie nie będzie miało zastosowania.

Stąd też, w ocenie Wnioskodawcy, zarówno w przypadku, gdy uczestnicy indywidualni dokonują odrębnego zakupu biletu wstępu na warsztaty odbywające się w związku ze spektaklem teatralnym, jak i w przypadku organizacji przez X warsztatów dla grup zorganizowanych uczestniczących w spektaklach teatralnych na podstawie biletu grupowego obejmującego udział w spektaklu teatralnym oraz warsztatach, zastosowanie znajdzie wyłączenie ze zwolnienia od VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 19 pkt 2 ustawy o VAT. Jako że organizowane przez X warsztaty są ściśle związane z wystawianym przez X spektaklem i stanowią usługę wstępu, która nie korzysta ze zwolnienia od VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 33 ustawy o VAT, ale jest objęta wyłączeniem na podstawie art. 43 ust. 19 pkt 2 i 3 ustawy o VAT.

Należy podkreślić, że warsztaty organizowane przez X są ściśle związane ze spektaklem teatralnym albo festiwalem organizowanym przez Wnioskodawcę. Zarówno w przypadku zakupu biletu wstępu przez widza indywidualnego, jak i w przypadku biletów grupowych i udziału grup zorganizowanych, warsztaty nie stanowią odrębnego, samodzielnego świadczenia funkcjonującego niezależnie od wydarzenia teatralnego lub festiwalowego, lecz pozostają elementem szerszej formuły uczestnictwa w działalności kulturalnej organizowanej przez Wnioskodawcę.

W przypadku warsztatów organizowanych przy spektaklach teatralnych, Wnioskodawca nie przewiduje możliwości udziału w warsztatach bez uprzedniego zakupu biletu na spektakl. Wstęp na warsztaty jest możliwy wyłącznie w połączeniu z udziałem w spektaklu teatralnym. Analogicznie w przypadku warsztatów organizowanych w ramach festiwalu, udział w warsztatach będzie możliwy wyłącznie dla uczestników posiadających bilet wstępu na festiwal.

Mając na uwadze powyższe, warsztaty należy oceniać z perspektywy całości wydarzenia organizowanego przez X. Uczestnik nabywa bowiem możliwość udziału w wydarzeniu kulturalnym obejmującym zarówno spektakl lub festiwal, jak i dodatkowe aktywności związane ze spektaklem lub odbywające się w ramach festiwalu. Warsztaty pełnią w tym zakresie funkcję uzupełniającą i rozszerzającą doświadczenie uczestnictwa w wydarzeniu kulturalnym.

Jak wynika z praktyki interpretacyjnej oraz orzecznictwa sądów administracyjnych, pojęcie „wstępu” obejmuje nie tylko bierne uczestnictwo w wydarzeniu, lecz również możliwość aktywnego korzystania z oferowanych w ramach danego wydarzenia form działalności kulturalnej.

Tezę Wnioskodawcy potwierdzają interpretacje indywidualne prawa podatkowego wydawane w sprawach innych podatników, w tym instytucji kultury, jest to m.in.:

·      interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 14 sierpnia 2018 r., nr 0112-KDIL2-3.4012.274.2018.2.IP, w której organ podatkowy potwierdził opodatkowanie stawką 8% VAT dla opłat pobieranych przez samorządową instytucję kultury za udział w warsztatach kulturalnych dla dzieci i młodzieży;

·      interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 4 września 2018 r., nr 0112-KDIL1-3.4012.456.2018.1.KM, w której organ podatkowy potwierdził opodatkowanie stawką 8% VAT dla opłat pobieranych przez instytucję kultury za udział w wydarzeniu kulturalnym organizowanym przez tę instytucję;

·      interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 5 kwietnia 2023 r., nr: 0112-KDIL1-2.4012.627.2022.2.DS, w której organ podatkowy potwierdził opodatkowanie stawką 8% VAT dla opłat pobieranych przez instytucję kultury za udział w warsztatach dla dzieci w zakresie animacji.

Brak możliwości zastosowania zwolnienia z VAT do opłat za uczestnictwo w warsztacie, wynika również z interpretacji indywidualnych zacytowanej poniżej:

„Jak wynika z opisu sprawy, opłata upoważnia do uczestnictwa w Warsztacie, a więc wydarzenia kulturalnego organizowanego przez Centrum. Tym samym, spełnia wymogi klasyfikacji usług świadczonych przez Centrum jako usług wstępu. Niezależnie od tego, czy uczestnictwo w danej atrakcji będzie mieć charakter czynny, czy bierny, będzie stanowić, w ocenie Wnioskodawcy, usługę wstępu na wydarzenia kulturalne. W związku z powyższym, świadczone usługi organizacji Warsztatu mieszczą się w kategorii usług wstępu wymienionych w art. 43 ust. 19 pkt 3 ustawy, tj. wstępu oraz wypożyczania wydawnictw w zakresie usług świadczonych przez biblioteki, archiwa, muzea i innych usług związanych z kulturą. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdzie przesłanka zawarta w ww. przepisie, wyłączająca możliwość zwolnienia od podatku usług kulturalnych. Tym samym, usługi te należy opodatkować właściwą stawką podatku VAT. W związku z powyższym, usługi wstępu na organizowane Warsztaty, nie korzystają ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 33 ustawy”. (interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 12 kwietnia 2023 r., nr: 0112-KDIL1-1.4012.635.2022.2.WK).

„Ponadto, opłata upoważnia do uczestnictwa w A, a więc wydarzenia kulturalnego organizowanego przez Wnioskodawcę. Tym samym, spełnia wymogi klasyfikacji usług świadczonych przez Wnioskodawcę jako usług wstępu. Niezależnie od tego, czy uczestnictwo w danej atrakcji będzie mieć charakter czynny, czy bierny, będzie stanowić, w ocenie Wnioskodawcy, usługę wstępu na wydarzenia kulturalne. Ze wskazanych powodów wynagrodzenie Wnioskodawcy pobierane od uczestników za udział w A (Opłata) stanowi, w Państwa ocenie, usługę wstępu, o której mowa w art. 43 ust. 19 ustawy. W związku z powyższym, świadczone usługi organizacji A mieszczą się w kategorii usług wstępu wymienionych w art. 43 ust. 19 pkt 2 ustawy. Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdzie przesłanka zawarta w ww. przepisie, wyłączająca możliwość zwolnienia od podatku usług kulturalnych. Tym samym, usługi te należy opodatkować właściwą stawką podatku VAT. W związku z powyższym, wstęp na organizowane A oraz usługi pomocnicze (tj. pakiet 48 godzinny dostępu do B online, obiady i przekąski podczas wydarzeń), nie korzystają ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 33 ustawy. Natomiast nocleg nie stanowi usługi pomocniczej do usługi organizacji A, dlatego również nie może korzystać z ww. zwolnienia”. (interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 28 listopada 2022 r., sygn. 0112-KDIL1-1.4012.420.2022.3.WK).

W interpretacji indywidualnej o analogicznym stanie faktycznym jak Wnioskodawcy, podkreślono, że: „Również przesłanka o charakterze przedmiotowym będzie spełniona. Jak wynika z treści wniosku, uczestnicy mają możliwość udziału w twórczych warsztatach, których celem jest rozwinięcie tematyki poruszonej w danym spektaklu czy sztuce teatralnej oraz lepsze ich zrozumienie. Warsztaty prowadzone są w ramach działań statutowych w zakresie m.in. tworzenia dóbr kultury. Tak więc świadczone przez Wnioskodawcę usługi opisane we wniosku stanowią usługi kulturalne. Jednak, jeżeli usługa kulturalna stanowi jednocześnie usługę wstępu, nie będzie korzystała ze zwolnienia od VAT (art. 43 ust. 19 pkt 3 ustawy o VAT). Dlatego kluczowe jest rozstrzygnięcie czy usługi świadczone przez Centrum w związku z umożliwieniem uczestnictwa w organizowanych przez Centrum Warsztatach mają charakter usług wstępu. Należy podkreślić, że obecnie nie budzi już wątpliwości, że dla zdefiniowania pojęcia „wstępu” nie ma znaczenia czy możliwość wejścia czy uczestnictwa w danym wydarzeniu dotyczy uczestnictwa czynnego, czy biernego. Pod pojęciem „wstępu” należy rozumieć możliwość wejścia gdzieś, prawo uczestniczenia w czymś, przy czym nie ma znaczenia forma biletu (lub opłaty), tzn. czy jest to jednorazowy bilet, czy też karnet upoważniający do kilku wejść. Dodatkowo należy zauważyć, że wejścia (wstępu) nie można kojarzyć tylko z możliwością wejścia np. do określonego miejsca (pomieszczenia). Ze wstępem w rozumieniu tych przepisów związane jest określone świadczenie (typowe dla danego obiektu). I tak, np. z nabyciem biletu wstępu do teatru związana jest możliwość obejrzenia przedstawienia, w przypadku parku rozrywki – możliwość korzystania z określonych urządzeń, sali tanecznej – możliwość tańczenia, na imprezę sportową – możliwość obejrzenia rozgrywanych na danym obiekcie zawodów, na siłownię – możliwość wykonywania ćwiczeń siłowych przy wykorzystaniu znajdujących się na jej terenie przyrządów, do parku narodowego - możliwość oglądania obiektów przyrodniczych znajdujących się na jego terenie. Jak wskazał Wnioskodawca – z czym zgadza się tut. Organ – świadczone w ramach Warsztatów usługi mieszczą się w kategorii usług wstępu wymienionych w art. 43 ust. 19 pkt 2 ustawy. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdzie przesłanka zawarta w ww. przepisie, wyłączająca możliwość zwolnienia od podatku usług kulturalnych. Tym samym usługi te należy opodatkować właściwą stawką podatku VAT”. (interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 12 kwietnia 2021 r., sygn. 0112-KDIL1-2.4012.5.2021.2.PM).

Niezależnie od przyjętej formuły sprzedaży biletów, zarówno w przypadku, gdy udział w warsztatach będzie wymagał zakupu dodatkowego biletu wstępu, jak i w sytuacji, gdy udział w warsztatach będzie uwzględniony w cenie biletu na spektakl/festiwal, warsztaty pozostają elementem wydarzenia festiwalowego i są dostępne wyłącznie dla uczestników festiwalu.

Bez znaczenia pozostaje przy tym sposób kalkulacji ceny świadczenia, tj. okoliczność, czy udział w warsztatach powoduje podwyższenie ceny biletu lub karnetu, czy też koszt warsztatów pozostaje uwzględniony w cenie biletu bez jego odrębnego wyodrębnienia. W każdym przypadku uczestnik uzyskuje bowiem prawo uczestnictwa w określonym wydarzeniu organizowanym przez X.

Powyższe zostało potwierdzone m.in. w interpretacji indywidualnej z dnia 29 marca 2018 r., nr 0112-KDIL4.4012.43.2018.2.NK, w której czytamy: „Podsumowując należy stwierdzić, że w analizowanej sprawie czynności, za które pobierana jest opłata (bilet wstępu na: wydarzenia festiwalowe PT1/033/32/354/UU/14 Festiwal X, Festiwal Y oraz Obserwatoria odbywające się w ramach Festiwalu X i Festiwalu Y), należy uznać za usługi o charakterze kulturalnym, w związku z czym ww. usługi można zaliczyć do grupy usług mieszczących się odpowiednio z poz. 182 lub poz. 184 załącznika nr 3 do ustawy, a w konsekwencji, świadczenie to podlegać będzie opodatkowaniu obniżoną do wysokości 8% stawką podatku, zgodnie z art. 41 ust. 2 w związku z art. 146a pkt 2 ustawy”.

W konsekwencji, wskazane świadczenia, mimo że są związane z działalnością kulturalną prowadzoną przez X, nie korzystają ze zwolnienia przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 33 ustawy o VAT. Jednocześnie, jako usługi związane z działalnością kulturalną w zakresie wstępu, podlegają opodatkowaniu stawką VAT w wysokości 8%.

Ad. 4

Niezależnie od prowadzonych przez X warsztatów, Wnioskodawca, jako podmiot wspierający rozwój kulturowy i edukację kulturalną, planuje przygotowywanie materiałów dydaktycznych przeznaczonych dla nauczycieli oraz opiekunów grup uczestniczących wraz z uczniami w spektaklach teatralnych organizowanych przez X. Materiały te będą udostępniane opiekunom w ramach ceny biletu opiekuna.

Zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, podstawą opodatkowania jest, co do zasady, wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.

W ocenie Wnioskodawcy, w analizowanym zdarzeniu przyszłym materiały dydaktyczne udostępniane nauczycielom lub opiekunom grup uczestniczących w spektaklach teatralnych nie stanowią odrębnego świadczenia dla celów VAT, lecz pozostają elementem pomocniczym świadczenia głównego, jakim jest uczestnictwo w wydarzeniu kulturalnym organizowanym przez X.

Jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, materiały dydaktyczne mają charakter uzupełniający wobec spektaklu i towarzyszących mu warsztatów. Ich podstawowym celem jest pogłębianie odbioru spektakli teatralnych oraz umożliwienie nauczycielom i opiekunom dalszej pracy dydaktycznej z uczniami w oparciu o tematykę, konteksty społeczne, historyczne, artystyczne i edukacyjne poruszane w ramach przedstawień teatralnych organizowanych przez X.

Materiały te obejmują m.in. konspekty lekcji, karty pracy, materiały audio-wizualne oraz inne treści edukacyjne odnoszące się bezpośrednio do spektakli teatralnych organizowanych przez Wnioskodawcę. Materiały są zatem funkcjonalnie i merytorycznie związane z konkretnym wydarzeniem kulturalnym i mają służyć pełniejszemu wykorzystaniu uczestnictwa w spektaklu teatralnym.

Jednocześnie materiały dydaktyczne nie są oferowane jako samodzielny produkt dostępny niezależnie od uczestnictwa w wydarzeniu teatralnym. Nie są one przedmiotem odrębnego obrotu gospodarczego i co do zasady nie mogą zostać nabyte przez podmioty niezwiązane z uczestnictwem grupy w spektaklu organizowanym przez X. Dostęp do materiałów uzyskują wyłącznie nauczyciele lub opiekunowie grup uczestniczących wraz z uczniami w wydarzeniach organizowanych przez Wnioskodawcę.

W konsekwencji, z perspektywy przeciętnego nabywcy istotą świadczenia pozostaje uczestnictwo w wydarzeniu kulturalnym organizowanym przez X. Udostępnienie materiałów dydaktycznych ma natomiast charakter pomocniczy wobec świadczenia głównego i służy lepszemu wykorzystaniu uczestnictwa w spektaklu teatralnym. Materiały dydaktyczne nie stanowią celu samego w sobie dla nabywcy, lecz pozostają elementem związanym z uczestnictwem w wydarzeniu teatralnym.

W tym zakresie należy odwołać się do utrwalonego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczącego świadczeń kompleksowych. W orzecznictwie tym wskazuje się, że jeżeli dwa lub więcej elementów albo czynności dokonanych przez podatnika są ze sobą tak ściśle związane, że z ekonomicznego punktu widzenia tworzą jedną całość, której rozdzielenie miałoby charakter sztuczny, świadczenia te powinny być traktowane jako jedno świadczenie dla celów VAT.

Jako przykład warto wskazać na orzeczenie TSUE o sygn. C-349/96, w którym rozstrzygnął, iż w świadczeniu usług obejmujących kilka części składowych należy stosować te same zasady opodatkowania, co do usługi zasadniczej. Wtedy też usługę należy uznać za usługę pomocniczą, jeżeli nie stanowi ona dla klienta celu samego w sobie, lecz środek do lepszego wykorzystania usługi zasadniczej. Co istotne, TSUE podkreślił tzw. „ekonomiczny punkt widzenia” oraz ocenę z perspektywy nabywcy. Co więcej, zdaniem TSUE, świadczenie złożone w aspekcie gospodarczym nie powinno być sztucznie rozdzielane, by nie pogarszać funkcjonalności systemu VAT. Sąd wskazał, że jeśli dana transakcja składa się z szeregu świadczeń i czynności należy uwzględnić wszystkie okoliczności, w jakich jest dokonywana rozpatrywana transakcja.

Na prawidłowość powyższej tezy wskazuje interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 9 maja 2019 r., sygn. 0112-KDIL1-2.4012.113.2019.1.PG: „Jak wskazał Wnioskodawca, nabywcą biletu wstępu na zamkniętą imprezę jest tylko bezpośredni konsument usługi będący osobą fizyczną. Uczestnik imprezy jest zobowiązany zakupić bilet wstępu na zamknięty i ogrodzony teren autocampu na imprezę w formie nieściągalnej opaski na nadgarstek dłoni, w ramach którego organizator świadczy kompleksową usługę wstępu na imprezę rekreacyjną. W ramach biletu wkalkulowano:

·      poczęstunek w formie 3 śniadań i 2 kolacji zlotowych,

·      pobyt z namiotem lub camperem na wynajętym campingu,

·      pakiet drobiazgów powitalnych, tzn. torba papierowa, koszulka zlotowa, literatura motoryzacyjna, naszywki i mapki terenu zlotu – wartość całości niska do 60 zł.

Nie ma możliwości dokupienia poza biletem powyższych rzeczy. Organizator sprzedaje tylko bilety na kompleksową imprezę rekreacyjną, zamkniętą dla osób pozostałych i nie pobiera żadnych dodatkowych opłat od uczestników i osób trzecich. Organizator nie prowadzi na imprezie żadnej innej sprzedaży towarów i usług. Podstawowym i głównym elementem świadczonej kompleksowej usługi wstępu na imprezę jest: organizacja 2 przejazdów w dwóch dniach po terenie (...) skuterami, organizacja zabaw zlotowych i konkursów sprawnościowych, spotkania i gry towarzyskie, wymiana doświadczeń i wiedzy o starej motoryzacji, pokazy zabytkowych skuterów. Mając na uwadze okoliczności sprawy oraz obowiązujące przepisy należy stwierdzić, że świadczona przez Wnioskodawcę ww. kompleksowa usługa wstępu na imprezę (zlot) objęta zakresem pytania, jest usługą, o której mowa w poz. 183 załącznika nr 3 do ustawy i będzie podlegać opodatkowaniu 8% stawką podatku VAT, zgodnie z art. 41 ust. 2 w powiązaniu z art. 146aa pkt 2 ustawy. Reasumując, Wnioskodawca przy sprzedaży biletów wstępu na organizowaną, kompleksową usługę organizacji imprezy rekreacyjnej powinien zastosować 8% stawkę podatku VAT. Zatem, zastosowanie tej stawki podatku jest właściwe”.

W analizowanym przypadku, materiały dydaktyczne pozostają bezpośrednio związane z uczestnictwem grupy w spektaklu teatralnym organizowanym przez Wnioskodawcę. Ich funkcją jest rozszerzenie i pogłębienie doświadczenia uczestnictwa w wydarzeniu kulturalnym poprzez umożliwienie dalszej pracy dydaktycznej związanej z tematyką spektaklu.

Bez znaczenia pozostaje przy tym okoliczność, że koszt materiałów dydaktycznych wpływa na wysokość ceny biletu opiekuna grupy. Sam sposób kalkulacji wynagrodzenia nie przesądza bowiem o konieczności wyodrębnienia materiałów jako odrębnego świadczenia dla celów VAT. Istotny pozostaje ekonomiczny sens transakcji oraz perspektywa przeciętnego nabywcy.

W analizowanym przypadku, nauczyciel lub opiekun grupy nie nabywa materiałów dydaktycznych jako odrębnego świadczenia, lecz uczestniczy wraz z grupą w wydarzeniu teatralnym organizowanym przez X, przy czym w ramach biletu opiekuna uzyskuje również dostęp do materiałów dydaktycznych związanych z tematyką spektaklu.

W konsekwencji, zdaniem Wnioskodawcy, koszt materiałów dydaktycznych powinien zwiększać podstawę opodatkowania biletu opiekuna jako element usług wstępu na wydarzenie kulturalne organizowane przez X. Tym samym, materiały dydaktyczne nie powinny być wykazywane jako odrębna pozycja dla celów VAT, lecz powinny być uwzględnione w cenie biletu na spektakl.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej ustawą:

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem” podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).

Jak stanowi art. 8 ust. 1 ustawy:

Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Z powyższych uregulowań wynika, że przez usługę należy rozumieć każde świadczenie na rzecz danego podmiotu niebędące dostawą towarów. Z uwagi na powyższe unormowania, pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie się na rzecz innej osoby, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie, bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy).

Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie. Zauważyć jednak należy, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym.

W związku z powyższym, czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

Podkreślenia wymaga, że na gruncie podatku od towarów i usług dana czynność może być albo odpłatna albo nieodpłatna. Jeśli tylko czynność została wykonana za wynagrodzeniem, to jest ona odpłatna.

Definicja świadczenia usług, stanowi dopełnienie definicji dostawy towarów i tym samym opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają wszystkie czynności odpłatnego obrotu profesjonalnego.

Nie każda czynność stanowiąca odpłatną dostawę towarów lub odpłatne świadczenie usług podlega opodatkowaniu. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu, musi być wykonywana przez podmiot o statusie podatnika działającego w takim charakterze, w odniesieniu do tej czynności.

W świetle art. 15 ust. 1 ustawy:

Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Na mocy art. 15 ust. 2 ustawy:

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone między innymi w art. 43 ustawy.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 33 ustawy:

Zwalnia się od podatku usługi kulturalne świadczone przez:

a)  podmioty prawa publicznego lub inne podmioty uznane na podstawie odrębnych przepisów za instytucje o charakterze kulturalnym lub wpisane do rejestru instytucji kultury, prowadzonego przez organizatora będącego podmiotem tworzącym instytucje kultury w rozumieniu przepisów o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, oraz dostawę towarów ściśle z tymi usługami związaną,

b)  indywidualnych twórców i artystów wykonawców, w rozumieniu przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych, wynagradzane w formie honorariów, w tym za przekazanie lub udzielenie licencji do praw autorskich lub praw do artystycznego wykonania utworów.

Jednocześnie zgodnie z art. 43 ust. 17 ustawy:

Zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 18, 18a, 22-24, 26, 28, 29, 31, 32 i 33 lit. a, nie mają zastosowania do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi, jeżeli:

1)  nie są one niezbędne do wykonania usługi podstawowej, zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 18, 18a, 22-24, 26, 28, 29, 31, 32 i 33 lit. a lub

2)  ich głównym celem jest osiągnięcie dodatkowego dochodu przez podatnika, przez konkurencyjne wykonywanie tych czynności w stosunku do podatników niekorzystających z takiego zwolnienia.

W świetle art. 43 ust. 17a ustawy:

Zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 18a, 23, 26, 28, 29 i 33 lit. a, mają zastosowanie do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi, dokonywanych przez podmioty świadczące usługi podstawowe.

Jak wynika z art. 43 ust. 18 ustawy:

Zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 31, 32 i 33 lit. a, stosuje się pod warunkiem, że podmioty wykonujące czynności, o których mowa w tych przepisach, nie osiągają w sposób systematyczny zysków z tej działalności, a w przypadku ich osiągnięcia są one przeznaczane w całości na kontynuację lub doskonalenie świadczonych usług.

W myśl art. 43 ust. 19 ustawy:

Zwolnienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 33, nie ma zastosowania do:

1)  usług związanych z filmami i nagraniami na wszelkich nośnikach;

2)  wstępu:

a)  na spektakle, koncerty, przedstawienia i imprezy w zakresie twórczości i wykonawstwa artystycznego i literackiego,

b)  do wesołych miasteczek, parków rozrywki, cyrków, dyskotek, sal balowych,

c)  do parków rekreacyjnych, na plaże i do innych miejsc o charakterze kulturalnym;

3)  wstępu oraz wypożyczania wydawnictw w zakresie usług świadczonych przez biblioteki, archiwa, muzea i innych usług związanych z kulturą;

4)  usług związanych z produkcją filmów i nagrań na wszelkich nośnikach;

5)  działalności agencji informacyjnych;

6)  usług wydawniczych;

7)  usług radia i telewizji, z zastrzeżeniem ust. 1 pkt 34;

8)  usług ochrony praw.

Państwa wątpliwości w pierwszej kolejności dotyczą ustalenia, czy świadczenie usług umożliwiających udział w warsztatach:

·      związanych ze spektaklami teatralnymi klientom indywidualnym odrębnie od zakupu biletu na spektakl;

·      związanych ze spektaklami teatralnymi dla grup zorganizowanych uczestniczących w spektaklach na podstawie biletów grupowych;

·      organizowanych w ramach festiwalu

nie będzie stanowiło usług kulturalnych w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. a ustawy, korzystających ze zwolnienia od podatku od towarów i usług.

W tym miejscu należy wskazać, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega konkretna czynność, tj. dostawa towaru bądź usługa, a nie opłata czy wynagrodzenie. Wyjątkiem jest uiszczenie zaliczki na poczet przyszłej dostawy towarów czy świadczenia usług.

Należy zaznaczyć, że co do zasady, każde świadczenie dla celów opodatkowania podatkiem od towarów i usług powinno być traktowane jako odrębne i niezależne, jednak w sytuacji, gdy jedno świadczenie obejmuje z ekonomicznego punktu widzenia kilka czynności, świadczenie to nie powinno być sztucznie dzielone dla celów podatkowych.

Jednakże, pojedyncze świadczenie ma miejsce zwłaszcza wtedy, gdy jedną lub więcej części składowych uznaje się za czynność zasadniczą, podczas gdy inny lub inne elementy traktuje się jako czynności pomocnicze, do których stosuje się te same zasady opodatkowania, co do czynności zasadniczej.

Jednak aby móc wskazać, że dane świadczenie jest świadczeniem złożonym (kompleksowym), powinno składać się ono z różnych czynności, których realizacja prowadzi jednak do jednego celu. Na świadczenie złożone składa się więc kombinacja różnych czynności, prowadzących do realizacji określonego celu – do wykonania świadczenia głównego, na które składają się różne czynności pomocnicze. Natomiast czynność należy uznać za pomocniczą, jeśli nie stanowi ona celu samego w sobie, lecz jest środkiem do pełnego zrealizowania lub wykorzystania świadczenia zasadniczego. Pojedyncza czynność traktowana jest zatem jak element świadczenia kompleksowego wówczas, jeżeli cel świadczenia czynności pomocniczej jest zdeterminowany przez czynność główną oraz nie można wykonać lub wykorzystać czynności głównej bez czynności pomocniczej.

W związku z czym, z ekonomicznego punktu widzenia, świadczenie nie powinno być dzielone dla celów podatkowych wówczas, gdy tworzyć będzie jedno świadczenie złożone (kompleksowe), obejmujące kilka świadczeń pomocniczych. Jeżeli jednak w skład wykonywanego świadczenia wchodzić będą czynności, które nie służą wyłącznie wykonaniu czynności głównej, zasadniczej, lecz mogą mieć również charakter samoistny, to wówczas nie ma podstaw dla traktowania ich jako elementu świadczenia złożonego (kompleksowego).

Stanowisko takie przedstawił również Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 25 lutego 1999 r., w sprawie C-349/96 Card Protection Plan Ltd v. Commissioners of Custom and Excise, ECLI:EU:C:1999:93 stwierdzając, że: „Pojedyncze świadczenie ma miejsce zwłaszcza wtedy, gdy jedną lub więcej części składowych uznaje się za usługę zasadniczą, podczas gdy inny lub inne elementy traktuje się jako usługi pomocnicze, do których stosuje się te same zasady opodatkowania, co do usługi zasadniczej. Usługę należy uznać za usługę pomocniczą w stosunku do usługi zasadniczej, jeśli nie stanowi ona dla klienta celu samego w sobie, lecz jest środkiem do lepszego wykorzystania usługi zasadniczej”.

Odnosząc się do zagadnienia będącego przedmiotem interpretacji, wskazać również należy, że:

-     w wyroku TSUE z dnia 27 października 2005 r. w sprawie C-41/04 Levob Verzekeringen BV i OV Bank NV v. Staatssecretaris van Financiën, ECLI:EU:C:2005:649, Trybunał wskazał, że po pierwsze z art. 2 ust. 1 szóstej dyrektywy wynika, że każda transakcja powinna być uznawana za odrębną i niezależną, a po drugie, że czynność złożona z jednego świadczenia w sensie ekonomicznym nie powinna być sztucznie rozdzielana, by nie zakłócać funkcjonowania podatku VAT. W ocenie Trybunału, aby określić, czy mamy do czynienia z jednym świadczeniem, należy przede wszystkim poszukać elementów charakterystycznych dla rozpatrywanej czynności celem ustalenia, czy podatnik dostarcza konsumentowi kilka odrębnych świadczeń głównych, czy też jedno świadczenie (pkt 20 wyroku). Podobnie jest w przypadku, jeśli dwa (lub więcej) świadczenia (lub czynności) dokonane przez podatnika na rzecz konsumenta, rozumianego jako przeciętny konsument, są tak ściśle związane, że stanowią one obiektywnie jedno tylko nierozerwalne świadczenie gospodarcze, którego rozdzielenie miałoby charakter sztuczny (punkt 22 wyroku),

-     w wyroku z dnia 27 września 2012 r. w sprawie C-392/11 Field Fisher Waterhouse LLP v. Commissioners for Her Majesty’s Revenue and Customs, ECLI:EU:C:2012:597, TSUE wskazał, że aby móc uznać, że ogół świadczeń zapewnianych przez wynajmującego najemcy stanowi jedno świadczenie, należy zbadać czy wykonywane świadczenia stanowią jedno nierozerwalne świadczenie gospodarcze, którego rozdzielenie miałoby charakter sztuczny, czy też obejmują one świadczenie główne, względem którego pozostałe świadczenia mają charakter dodatkowy (pkt 22 wyroku).

-     w wyroku z dnia 21 lutego 2013 r w sprawie C-18/12 Město Žamberk v. Finanční ředitelství v Hradci Králové, ECLI:EU:C:2013:95, TSUE wskazał, że „w odniesieniu do istnienia jednego złożonego świadczenia w postępowaniu głównym należy przeanalizować, czy sprzęt znajdujący się w danym parku wodnym tworzy całość w taki sposób, że wstęp do tej całości stanowi jedno świadczenie, którego rozdzielenie miałoby charakter sztuczny. W tym względzie, jeśli – jak w niniejszej sprawie – jeden rodzaj biletu wstępu oferowanego dla parku wodnego uprawnia do wstępu do całego kompleksu, bez jakiegokolwiek rozróżnienia w zależności od rodzaju faktycznie używanych urządzeń, sposobu i czasu trwania ich używania przez okres ważności biletu wstępu, okoliczność ta stanowi istotną wskazówkę na istnienie jednego świadczenia złożonego” (pkt 32 wyroku).

Zatem, istotnym kryterium wpływającym na ocenę tego czy w konkretnej sytuacji występuje świadczenie złożone, jest kryterium odrębności. Kryterium to opiera się na weryfikacji, czy poszczególne świadczenia mogą występować w obrocie gospodarczym niezależnie i czy mogą być wykonane przez dowolny inny podmiot. W przypadku odpowiedzi twierdzącej, nie następuje świadczenie złożone, lecz kilka odrębnych świadczeń, które powinny być dla celów opodatkowania VAT traktowane niezależnie od siebie. Takie stanowisko wywieść można z orzeczenia TSUE z 11 czerwca 2009 r. w sprawie C-572/07 RLRE Tellmer Property sro przeciwko Finanční ředitelství v Ústí nad Labem, ECLI:EU:C:2009:365, w którym istotnie TSUE stanął na stanowisku, że w przypadku usług najmu oraz usług sprzątania części wspólnych budynków następują dwa odrębne świadczenia dla celów VAT. Swoje stanowisko TSUE oparł na tym, że usługi sprzątania części wspólnych budynku mogą być świadczone na różnych zasadach, to znaczy na przykład przez osoby trzecie wystawiające faktury obejmujące koszt tych usług bezpośrednio lokatorom lub przez wynajmującego zatrudniającego w tym celu własnych pracowników lub posługującego się przedsiębiorstwem zajmującym się sprzątaniem.

Podsumowując powyższe, należy stwierdzić, że świadczenie złożone ma miejsce wówczas, gdy relacja poszczególnych czynności (świadczeń) wykonywanych na rzecz jednego nabywcy dzieli je na świadczenie podstawowe i świadczenia pomocnicze – tzn. takie, które umożliwiają skorzystanie ze świadczenia podstawowego (lub są niezbędne dla możliwości skorzystania ze świadczenia podstawowego). Jeżeli jednak świadczenia te można rozdzielić, tak że nie zmieni to ich charakteru ani wartości z punktu widzenia nabywcy – wówczas świadczenia takie powinny być traktowane jako dwa (lub więcej), niezależnie opodatkowane świadczenia.

W związku z powyższym, jeżeli transakcja składa się z zespołu świadczeń i czynności, należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności, w jakich dokonywana jest rozpatrywana transakcja. Po pierwsze więc, czy są to świadczenia odrębne, czy też jest to jedno świadczenie kompleksowe.

W rozpatrywanej sprawie należy również zwrócić uwagę na stanowisko Rzecznik Generalnej Juliane Kokott, przedstawione w opinii z dnia 22 października 2020 r. do sprawy C-581/19 Frenetikexito_Unipessoal Lda przeciwko Autoridade Tributária e Aduaneira ECLI:EU:C:2021:167, z którego wynika, że: „Wskazówką świadczącą o istnieniu jednego świadczenia złożonego jest też jednolity cel gospodarczy transakcji (26). Jeżeli przeciętnemu świadczeniobiorcy zależy właśnie na połączeniu kilku świadczeń, przemawia to za istnieniem jednego świadczenia złożonego. W świetle orzecznictwa Trybunału jedno świadczenie złożone występuje wtedy, kiedy wszystkie elementy świadczenia są niezbędne dla osiągnięcia jego celu (27)”.

W celu ustalenia, czy świadczenia stanowią dwa lub kilka niezależnych świadczeń, czy jedno świadczenie, należy każdorazowo poszukiwać elementów charakterystycznych dla danej transakcji celem określenia, czy podatnik dostarcza konsumentowi, rozumianemu jako przeciętny konsument, kilka odrębnych świadczeń głównych, czy też jedno świadczenie.

Za świadczenia odrębne należy uznać świadczenia wykonywane przez jednego świadczącego na rzecz jednego nabywcy, które nawet jeżeli są w pewien sposób powiązane, mogą być traktowane rozłącznie, a traktowanie to nie wpłynie na charakter żadnego z nich ani też nie sprawi, że wartość świadczeń z punktu widzenia nabywcy będzie inna, niż gdyby świadczenia te były uznane za świadczenie złożone. Powyższe wynika z analizy orzeczeń TSUE w sprawach C-41/04 oraz C-111/05.

Jednym z decydujących czynników uznania usługi za „świadczenie kompleksowe” jest zatem także to, czy przeciętny konsument (tj. przeciętny świadczeniobiorca) postrzega otrzymane świadczenie jako wiele niezależnych świadczeń, czy też jedno pojedyncze świadczenie. Kluczowym kryterium w tym przypadku jest powszechny odbiór, a więc to, co rozumie pod tym ogół ludności. Cechą charakterystyczną jednego świadczenia złożonego jest nierozerwalność jego poszczególnych elementów. Również w sytuacji, gdy świadczeniobiorca nie może otrzymać jednego elementu świadczenia bez innego, przemawia to za jednym świadczeniem złożonym. Ponadto, wskazówką świadczącą o istnieniu jednego świadczenia złożonego jest też jednolity cel gospodarczy transakcji. Jeżeli przeciętnemu świadczeniobiorcy zależy właśnie na połączeniu kilku świadczeń, przemawia to za istnieniem jednego świadczenia złożonego. W świetle orzecznictwa TSUE jedno świadczenie złożone występuje zatem wtedy, kiedy wszystkie elementy świadczenia są niezbędne dla osiągnięcia jego celu.

Należy mieć na względzie, aby zastosowanie koncepcji świadczenia kompleksowego nie prowadziło do korzystania z nieuzasadnionych preferencji w zakresie opodatkowania. Jeśli usługi mogą być rozdzielone bez uszczerbku dla każdej z nich, a zatem w sposób naturalnie uzasadniony, wówczas nie można uznać – w szczególności w celu rozszerzenia zwolnienia podatkowego – że stanowią jedno świadczenie kompleksowe, opodatkowane wedle zasad dotyczących świadczenia głównego.

Podsumowując zatem powyższe, świadczenie złożone ma miejsce wówczas, gdy relacja poszczególnych czynności (świadczeń) wykonywanych na rzecz jednego nabywcy dzieli je na świadczenie podstawowe i świadczenia pomocnicze – tzn. takie, które umożliwiają skorzystanie ze świadczenia podstawowego (lub są niezbędne dla możliwości skorzystania ze świadczenia podstawowego). Jeżeli jednak świadczenia te można rozdzielić tak, że nie zmieni to ich charakteru ani wartości z punktu widzenia nabywcy – wówczas świadczenia takie powinny być traktowane jako dwa (lub więcej), niezależnie opodatkowane świadczenia.

Jak wynika z opisu sprawy, organizują Państwo m.in. spektakle, a w związku z nimi, w celu poszerzenia oferty kulturalnej X oraz zwiększenia atrakcyjności spektakli, a także aktywnego uczestnictwa widzów w kulturze, planują Państwo organizację warsztatów artystycznych towarzyszących wybranym spektaklom teatralnym, w szczególności takim jak „A”, „B”, „C”, „D”, „E”, „F” oraz „G”. Warsztaty będą stanowiły dodatkową formę uczestnictwa w działalności kulturalnej prowadzonej przez Państwa, będą organizowane cyklicznie i będą wydarzeniem towarzyszącym realizacji poszczególnych spektakli repertuarowych. Każdy warsztat będzie miał charakter jednorazowego wydarzenia prowadzonego dla konkretnej grupy uczestników. Warsztaty będą prowadzone przez osoby posiadające doświadczenie zawodowe i praktykę w zakresie tematyki poruszanej w ramach danych warsztatów. Program warsztatów będzie koncentrował się wokół różnych obszarów związanych z działalnością teatralną oraz kulturą współczesną, w szczególności takich jak aktorstwo, śpiew, taniec, charakteryzacja, kostiumografia, elementy pracy scenicznej, a także wybrane zagadnienia społeczne poruszane w sztuce i teatrze, w tym dotyczące psychologii, relacji społecznych czy profilaktyki zdrowotnej. Warsztaty będą miały charakter aktywny i twórczy. Uczestnicy będą brali udział w działaniach angażujących ich w proces artystyczny poprzez wykonywanie ćwiczeń scenicznych, ruchowych, wokalnych lub kreatywnych działań warsztatowych związanych z kulturą i sztuką teatralną. Warsztaty stanowić będą wydarzenia towarzyszące konkretnym spektaklom repertuarowym, będą z nimi bezpośrednio powiązane tematycznie i organizacyjnie oraz będą służyć pogłębianiu odbioru prezentowanych treści artystycznych. Warsztaty będą pozostawać funkcjonalnie i organizacyjnie związane z danym spektaklem. Warsztaty odbywać się będą bezpośrednio przed spektaklem lub bezpośrednio po jego zakończeniu i są skierowane wyłącznie do osób uczestniczących w tym spektaklu. Udział w warsztatach nie będzie możliwy bez wcześniejszego nabycia biletu na spektakl. W przypadku warsztatów organizowanych w związku z realizacją spektakli, zasadniczym wydarzeniem, wokół którego organizowane będą warsztaty, jest spektakl teatralny, a więc usługa wstępu na ten spektakl. Ich program ściśle nawiązuje do treści, problematyki lub zagadnień artystycznych prezentowanych w ramach danego spektaklu. Celem warsztatów jest pogłębienie odbioru wydarzenia artystycznego oraz aktywizacja uczestników poprzez umożliwienie im bezpośredniego udziału w działaniach związanych z tematyką spektaklu. W tym sensie warsztat jest ściśle powiązany ze spektaklem, któremu towarzyszy. W przypadku warsztatów organizowanych w związku z realizacją spektakli, zarówno spektakl, jak i towarzyszące mu warsztaty, będą służyć realizacji wspólnego celu, jakim jest umożliwienie odbiorcom uczestnictwa w kulturze oraz pogłębianie kontaktu ze sztuką teatralną. Warsztaty będą stanowić rozwinięcie i uzupełnienie doświadczenia związanego z uczestnictwem w spektaklu poprzez aktywne zaangażowanie uczestników w działania artystyczne i edukacyjne związane z tematyką wydarzenia. Celem tych działań jest zwiększenie zaangażowania odbiorców, rozwijanie kompetencji kulturowych oraz poszerzanie wiedzy o teatrze i sztuce. Z perspektywy uczestnika zainteresowanego udziałem w warsztatach, udział w warsztatach jest nierozerwalnie związany z uczestnictwem w spektaklu. Warsztaty nie będą dostępne dla osób, które nie nabyły biletu na spektakl, a ich tematyka pozostaje związana z danym wydarzeniem teatralnym. Z punktu widzenia nabywców, są oni zainteresowani nabyciem jednego świadczenia.

X chciałby zorganizować również w ramach festiwalu „(…)” warsztaty artystyczne poświęcone różnym obszarom działalności teatralnej i twórczości scenicznej. Program warsztatów obejmowałby różnorodne zagadnienia związane z działalnością teatralną, w szczególności z zakresu aktorstwa, śpiewu, tańca, charakteryzacji, kostiumografii oraz wybranych elementów pracy scenicznej. Warsztaty będą stanowić formę uczestnictwa w działalności kulturalnej realizowanej w ramach festiwalu. Każdy warsztat będzie miał charakter jednorazowego wydarzenia prowadzonego dla konkretnej grupy uczestników. Celem warsztatów będzie rozwijanie wrażliwości artystycznej, kreatywności oraz kompetencji kulturowych uczestników poprzez bezpośredni kontakt z działalnością teatralną i udział w działaniach twórczych. Warsztaty mają wspierać aktywne uczestnictwo w kulturze i sztuce. Dodatkowo warsztaty uatrakcyjnią festiwal. Również te warsztaty, będą prowadzone przez osoby posiadające doświadczenie zawodowe i praktykę w zakresie tematyki poruszanej w ramach danych warsztatów. Warsztaty organizowane w ramach festiwali będą usługami ściśle związanymi z tymi festiwalami. Warsztaty będą stanowić element programu festiwalu i formę uczestnictwa w działalności kulturalnej realizowanej w jego ramach. Ich program będzie obejmował zagadnienia związane z działalnością teatralną i twórczością sceniczną, a celem ich będzie rozwijanie wrażliwości artystycznej, kreatywności oraz kompetencji kulturowych uczestników oraz będą uzupełnieniem odbywających się w ramach festiwalu spektakli. Warsztaty będą przeznaczone wyłącznie dla uczestników festiwalu i nie będą dostępne dla osób niebiorących udziału w festiwalu, co wskazuje na ich ścisły związek z organizowanym przez X wydarzeniem kulturalnym. W przypadku warsztatów organizowanych w ramach festiwali warsztaty będą stanowić element programu festiwalu i będą przeznaczone wyłącznie dla jego uczestników. Udział w warsztatach nie będzie możliwy bez udziału w festiwalu (karnet na cały festiwal) lub spektakli wchodzących w program festiwalu. Niezależnie od przyjętego modelu sprzedaży biletu, warsztaty będą dostępne wyłącznie dla osób uczestniczących w festiwalu. Zatem, nie są to czynności świadczone oddzielnie, tylko w sposób ze sobą ściśle powiązany merytorycznie i organizacyjnie. Samo wyodrębnienie biletu na warsztat w tym przypadku wynika jedynie z faktu, że ze względu na ograniczenia lokalowe i techniczne nie każdy uczestnik festiwalu może uczestniczyć w warsztacie. Warsztaty stanowią element programu festiwalu. Organizacja warsztatów ma na celu wzbogacenie programu festiwalu, zwiększenie aktywnego uczestnictwa odbiorców w kulturze oraz uatrakcyjnienie samego wydarzenia. Zatem – Państwa zdaniem – same warsztaty są jedynie elementem festiwalu – trudno nawet rozpatrywać, czy warsztaty są elementem pomocniczym, są po prostu elementem programu festiwalu, na który uczestnicy kupują bilety wstępu. W tym przypadku związek jest na tyle ścisły, że warsztat jest po prostu elementem programu festiwalu, tak jak inne wydarzenia wchodzące w jego skład. W przypadku warsztatów organizowanych w ramach festiwali zarówno festiwal, jak i organizowane w jego ramach warsztaty będą służyć realizacji wspólnego celu, jakim jest upowszechnianie kultury oraz zwiększanie uczestnictwa odbiorców w wydarzeniach kulturalnych. Wszystkie spektakle w ramach festiwalu są merytorycznie powiązane. Poprzez aktywny udział w warsztatach uczestnicy mają możliwość pogłębienia kontaktu z działalnością teatralną i twórczością artystyczną, co przyczynia się do realizacji celów kulturalnych i edukacyjnych festiwalu.

Ponadto, wskazali Państwo, że warsztaty będące przedmiotem wniosku będą miały charakter kulturalny. Zaznaczyli Państwo, że pomiędzy organizacją spektakli i festiwali a realizacją warsztatów istnieje ścisły związek funkcjonalny i organizacyjny. Choć warsztaty takiego rodzaju mogłyby teoretycznie być dokonane odrębnie, w tym przypadku są one ściśle i merytorycznie powiązane z wydarzeniem. Ponadto, podkreślili Państwo, że warsztaty nie będą organizowane jako samodzielne wydarzenia funkcjonujące niezależnie od spektakli lub festiwali, lecz jako wydarzenia towarzyszące tym przedsięwzięciom kulturalnym, pozostające z nimi w bezpośrednim związku organizacyjnym i funkcjonalnym. W Państwa ocenie, warsztaty nie stanowią celu samego w sobie, lecz będą organizowane jako element działalności prowadzonej przez X. Ich celem jest poszerzenie oferty kulturalnej, zwiększenie atrakcyjności organizowanych wydarzeń, wspieranie aktywnego uczestnictwa odbiorców w kulturze oraz rozwijanie kompetencji kulturowych uczestników. Nie są organizowane po to, aby osiągnąć dodatkowy dochód poprzez konkurencyjne wykonywanie tych czynności w stosunku do podatników niekorzystających z takiego zwolnienia – stanowią realizację celów statutowych instytucji kultury. Warsztaty będą funkcjonalnie związane z organizowanymi przez X spektaklami i festiwalami. Ich tematyka nawiązuje do działalności teatralnej oraz zagadnień prezentowanych w ramach wydarzeń organizowanych przez X. Warsztaty będą przeznaczone wyłącznie dla uczestników spektakli lub festiwali i nie będą oferowane jako niezależne wydarzenia skierowane do nieograniczonego kręgu odbiorców. Jednocześnie celem organizacji warsztatów nie jest osiąganie dodatkowego dochodu poprzez konkurowanie z podmiotami prowadzącymi komercyjną działalność. Warsztaty mają charakter pomocniczy względem działalności prowadzonej przez X i służą realizacji jego celów statutowych związanych z upowszechnianiem kultury oraz zwiększaniem uczestnictwa odbiorców w wydarzeniach kulturalnych. Państwa zdaniem, warsztaty organizowane przez X stanowią usługi wstępu. Udział w warsztatach jest możliwy wyłącznie dla osób posiadających bilet na spektakl lub festiwal, a uczestnik nabywa prawo uczestnictwa w określonym wydarzeniu kulturalnym. W konsekwencji, warsztaty należy uznać za usługi wstępu w rozumieniu art. 43 ust. 19 ustawy o VAT. Tym samym, jak Państwo wskazali, wszystkie opisane we wniosku świadczenia, mimo że stanowią usługi kulturalne, mieszczą się jednocześnie w zakresie art. 43 ust. 19 ustawy o VAT, co wyłącza możliwość zastosowania zwolnienia przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 33 ustawy.

Jak Państwo wskazali we wniosku, opłata za wstęp na warsztaty pobierana od uczestników będzie w różnych modelach, ponieważ liczba miejsc na warsztatach będzie ograniczona.

W związku z warsztatami towarzyszącymi spektaklom:

·      W przypadku widzów indywidualnych, możliwy będzie odrębny zakup biletu wstępu na warsztaty w zależności od liczby dostępnych miejsc. Na warsztaty przewidziano ograniczoną liczbę miejsc, tj. ok. (…) uczestników, natomiast spektakl będzie dostępny dla ok. (…) osób. Nie będzie możliwe wdrożenie dwóch kategorii biletów, z których jedna automatycznie zostałaby wyłączona ze sprzedaży po osiągnięciu limitu miejsc warsztatowych. W konsekwencji, udział w warsztatach będzie wymagał zakupu odrębnego biletu, mimo że warsztaty są ściśle powiązane ze spektaklem. Jednocześnie względy techniczne sprawiają, że w zakresie warsztatów wydawany będzie odrębny bilet. Rozwiązanie to wynika jednak wyłącznie z ograniczonej liczby miejsc dostępnych na warsztatach oraz uwarunkowań organizacyjnych związanych z koniecznością kontrolowania liczby uczestników. Zatem, nie są to czynności świadczone oddzielnie, tylko w sposób ze sobą ściśle powiązany. Samo wyodrębnienie biletu na warsztat w tym przypadku wynika jedynie z faktu, że ze względu na ograniczenia lokalowe i techniczne, nie każdy uczestnik spektaklu może uczestniczyć w warsztacie. Jednocześnie – jak Państwo podkreślili – udział w warsztatach pozostaje możliwy wyłącznie dla osób posiadających bilet na spektakl. Warsztaty będą ściśle powiązane ze spektaklem i nie będą dostępne dla osób, które nie zakupiły biletu na spektakl. Zatem, wstęp na warsztaty jest możliwy tylko w połączeniu z udziałem w spektaklu. Dodatkowo zaznaczyli Państwo, że gdyby była możliwości sprzedaży jednego biletu na spektakl i warsztaty łącznie, bilet upoważniający do udziału jednocześnie w warsztatach powiązanych ze spektaklem, nie byłby droższy niż w przypadku sprzedaży 2 oddzielnych biletów, tj. biletu upoważniającego oddzielnie do wstępu na festiwal/lub spektakl, cena byłaby taka sama.

·      W przypadku grup zorganizowanych warsztaty będą realizowane jako element wydarzenia obejmującego udział w spektaklu teatralnym i będą uwzględnione w cenie biletu. Kupując bilet grupowy wszystkie osoby, które są objęte biletem grupowym mają automatycznie prawo do wzięcia udziału w warsztacie towarzyszącym spektaklowi. W zależności od decyzji X, cena biletu na spektakl może uwzględniać koszty realizacji warsztatu albo pozostawać niezmieniona w stosunku do cennika repertuarowego.

W związku z warsztatami towarzyszącymi festiwalowi „(…)”, również ze względu na ograniczenia ilościowe (większa liczba uczestników festiwalu niż miejsc na warsztatach), rozważają Państwo dwie formuły sprzedaży biletów na warsztaty:

·      udział w warsztatach będzie uwzględniany w cenie biletu na festiwal, przy czym udział w warsztatach nie będzie gwarantowany, ale możliwy będzie po wcześniejszym zgłoszeniu lub rezerwacji miejsca, np. za pośrednictwem poczty elektronicznej. W przypadku modelu, w którym udział w warsztatach jest uwzględniony w cenie karnetu festiwalowego, uczestnik ma nabywać prawo udziału w festiwalu wraz z możliwością uczestnictwa w warsztatach organizowanych w ramach programu festiwalu. W przypadku przyjęcia modelu sprzedaży jednego karnetu uprawniającego jednocześnie do udziału w festiwalu oraz warsztatach, cena takiego karnetu będzie stała i będzie obejmować wszystkie wydarzenia festiwalowe. Nie ma możliwości nabycia karnetu i odrębnie biletu na warsztaty. Wynika to faktu, że zakup karnetu uprawniał będzie od uczestnictwa we wszystkich wydarzeniach festiwalu – w przypadku warsztatów na zasadzie pierwszeństwa do wyczerpania limitu miejsc.

·      udział w warsztatach będzie wymagał zakupu dodatkowego biletu wstępu oprócz biletu na festiwal. Pozwoli to wyeliminować wcześniejszą rezerwację miejsca. Ewentualny odrębny bilet na warsztaty służy wyłącznie organizacji udziału uczestników oraz dostosowaniu liczby uczestników do dostępnych miejsc. Z punktu widzenia nabywców, są oni zainteresowani nabyciem jednego świadczenia. W tym modelu udział w warsztatach będzie wymagał nabycia odrębnego biletu (przy jednoczesnym zakupie biletu na spektakle w ramach festiwalu nie karnetu na cały festiwal). Uczestnik festiwalu już przy zakupie biletu (na spektakl w ramach festiwalu i na warsztat) będzie miał pewność, że może przyjść na warsztat z ograniczoną liczbą miejsc. Rozwiązanie to ma na celu zapewnienie kontroli liczby uczestników warsztatów oraz dostosowanie liczby uczestników do dostępnych miejsc. Miejsc na warsztatach jest bowiem mniej niż miejsc dla widzów festiwalu czy nawet poszczególnych spektakli w ramach festiwalu. W przypadku zakupu biletów na spektakle w ramach festiwalu z odrębnym biletem na warsztat, ich cena będzie niższa niż zakup karnetu na cały festiwal (wynika to z faktu, że karnet obejmuje możliwość uczestnictwa we wszystkich wydarzeniach festiwalowych.

Analizując powołane powyżej regulacje zauważyć należy, że warunkiem zastosowania zwolnienia od podatku jest spełnienie przesłanki o charakterze przedmiotowym dotyczącej rodzaju świadczonych usług, tj. usług kulturalnych, jak również przesłanki podmiotowej odnoszącej się do usługodawcy. Niespełnienie chociażby jednej z ww. przesłanek powoduje, że zwolnienie nie ma zastosowania.

Podmiotem mogącym świadczyć usługi kulturalne korzystającym ze zwolnienia może być m.in. podmiot prawa publicznego lub inny podmiot uznany na podstawie odrębnych przepisów za instytucję o charakterze kulturalnym lub wpisany do rejestru instytucji kultury, prowadzonego przez organizatora będącego podmiotem tworzącym instytucje kultury w rozumieniu przepisów o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej – pod warunkiem, że podmiot ten nie osiąga w sposób systematyczny zysków z tej działalności, a w przypadku ich osiągnięcia są one przeznaczane w całości na kontynuację lub doskonalenie świadczonych usług (art. 43 ust. 18 ustawy).

Natomiast spełnienie warunku przedmiotowego odnosi się do wyżej przytoczonego art. 43 ust. 1 pkt 33 ustawy, zgodnie z którym zwalnia się od podatku usługi kulturalne (…).

Ustawa nie podaje definicji pojęcia „usług kulturalnych”. Jego znaczenie należy zatem ustalić na podstawie dostępnej metody wykładni. W prawie podatkowym pierwszorzędne znaczenie ma wykładnia językowa. Zatem zgodnie z jej regułami, odnosząc się do znaczenia terminu „usługi kulturalne” w języku potocznym, możemy stwierdzić, że pod pojęciem tym kryją się usługi odnoszące się do kultury, w zakresie kultury itp.

Kultura to „całokształt materialnego i duchowego dorobku ludzkości, a także ogół wartości zasad i norm współżycia przyjętych przez dane zbiorowości; wszystko to, co powstaje dzięki pracy człowieka, co jest wytworem jego myśli i działalności. Kultura dzieli się na: materialną, której zakres pokrywa się z pojęciem cywilizacja, i duchową – ogół wytworów i osiągnięć z dziedziny sztuki, nauki, moralności funkcjonujących w postaci dzieł artystycznych, wierzeń, obyczajów, a także uznanych wartości, takich jak: prawda, sprawiedliwość, wolność, równość itp. (Roman Smolski, Marek Smolski, Elżbieta Helena Stadtműller „Słownik Encyklopedyczny Edukacja Obywatelska” Wydawnictwo Europa, Warszawa 1999).

Ponadto, Encyklopedia Popularna w haśle „kultura” podaje, że jest to „całokształt materialnego i duchowego dorobku ludzkości gromadzony, utrwalany i wzbogacany w ciągu jej dziejów, przekazywany z pokolenia na pokolenie; w skład tak pojętej kultury wchodzą nie tylko wytwory materialne i instytucje społeczne, ale także zasady współżycia społecznego, sposoby postępowania, wzory, kryteria ocen estetycznych i moralnych przyjęte w danej zbiorowości i wyznaczające obowiązujące zachowania” (Encyklopedia Popularna PWN, Wydanie XV, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1982).

Wykładnia systemowa pozwala na ustalenie zakresu rozumienia pojęcia „kultura” w znaczeniu, w jakim posługują się nim inne akty prawne należące do systemu prawa (wykładnia systemowa zewnętrzna). W tym celu należy sięgnąć do ustaw wprost lub pośrednio odnoszących się do działalności prowadzonej w sferze kulturalnej, tj. ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 457), zwanej dalej ustawą o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej.

W myśl art. 1 ust. 1 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej:

Działalność kulturalna w rozumieniu niniejszej ustawy polega na tworzeniu, upowszechnianiu i ochronie kultury.

W świetle art. 2 ustawy o organizowaniu o prowadzeniu działalności kulturalnej:

Formami organizacyjnymi działalności kulturalnej są w szczególności: teatry, opery, operetki, filharmonie, orkiestry, instytucje filmowe, kina, muzea, biblioteki, domy kultury, ogniska artystyczne, galerie sztuki oraz ośrodki badań i dokumentacji w różnych dziedzinach kultury.

W oparciu o art. 3 ust. 2 ustawy o organizowaniu o prowadzeniu działalności kulturalnej:

Działalność kulturalna określona w art. 1 ust. 1 nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu odrębnych przepisów.

Stosownie go art. 8 ustawy o organizowaniu o prowadzeniu działalności kulturalnej:

Ministrowie oraz kierownicy urzędów centralnych organizują działalność kulturalną, tworząc państwowe instytucje kultury, dla których prowadzenie takiej działalności jest podstawowym celem statutowym.

Według art. 9 ust. 1 ustawy o organizowaniu o prowadzeniu działalności kulturalnej:

Jednostki samorządu terytorialnego organizują działalność kulturalną, tworząc samorządowe instytucje kultury, dla których prowadzenie takiej działalności jest podstawowym celem statutowym.

Na mocy art. 10 ustawy o organizowaniu o prowadzeniu działalności kulturalnej:

1.  Podmioty tworzące instytucje kultury, o których mowa w art. 8 i 9, zwane są dalej organizatorami.

2.  Ilekroć w ustawie jest mowa o instytucji kultury bez bliższego określenia – należy przez to rozumieć zarówno państwową, jak i samorządową instytucję kultury.

Na podstawie art. 13 ust. 1 ustawy o organizowaniu o prowadzeniu działalności kulturalnej:

Instytucje kultury działają na podstawie aktu o ich utworzeniu oraz statutu nadanego przez organizatora.

Jak wskazano powyżej, zwolnienie określone w art. 43 ust. 1 pkt 33 ustawy ma charakter przedmiotowo-podmiotowy, co oznacza, że zwolnieniu od podatku podlega określony rodzaj usług wykonywanych przez ściśle zdefiniowany krąg podmiotów, wykonujących te usługi.

Mając na uwadze powołane przepisy oraz przedstawiony opis sprawy należy stwierdzić, że wypełniają Państwo przesłankę podmiotową wynikającą z art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. a ustawy, bowiem X jest samorządową instytucją kultury wpisaną do Rejestru Instytucji Kultury prowadzonego przez Urząd Miasta.

Również przesłanka o charakterze przedmiotowym będzie spełniona. Jak wynika z treści wniosku, celem warsztatów będzie rozwijanie kreatywności, kompetencji kulturowych oraz pogłębianie kontaktu uczestników ze sztuką i kulturą współczesną poprzez bezpośrednie doświadczenie działań artystycznych. Warsztaty będą miały charakter aktywny i twórczy. Uczestnicy będą brali udział w działaniach angażujących ich w proces artystyczny poprzez wykonywanie ćwiczeń scenicznych, ruchowych, wokalnych lub kreatywnych działań warsztatowych związanych z kulturą i sztuką teatralną. Wskazali Państwo, że celem organizacji warsztatów nie jest osiąganie dodatkowego dochodu poprzez konkurowanie z podmiotami prowadzącymi komercyjną działalność. Organizacja warsztatów nie ma na celu osiągania zysku, lecz realizację działalności kulturalnej poprzez rozwijanie uczestnictwa w kulturze, zwiększanie dostępności oferty kulturalnej oraz poszerzanie działań artystycznych prowadzonych przez X. Warsztaty będące przedmiotem wniosku będą miały charakter kulturalny. Warsztaty te będą ściśle związane z organizowanymi przez X spektaklami lub festiwalami i stanowić będą rozwinięcie prezentowanych w ich ramach treści artystycznych. Ich celem będzie pogłębienie wiedzy uczestników na temat poruszanych zagadnień, a także aktywne włączenie ich w proces odbioru i współtworzenia kultury. Uczestnicy warsztatów będą mieli możliwość poznania środków wyrazu artystycznego wykorzystywanych w działalności teatralnej, rozwijania własnej ekspresji twórczej oraz lepszego zrozumienia zagadnień związanych ze sztuką, teatrem i kulturą. Warsztaty będą służyć więc rozwijaniu kompetencji kulturowych uczestników oraz upowszechnianiu wiedzy o działalności artystycznej. W konsekwencji będą stanowić przejaw działalności kulturalnej.

Jednak, jeżeli usługa kulturalna stanowi jednocześnie usługę wstępu, nie będzie korzystała ze zwolnienia od podatku VAT (art. 43 ust. 19 ustawy). Dlatego kluczowe jest rozstrzygnięcie, czy usługi świadczone przez Państwa w związku z umożliwieniem uczestnictwa w organizowanych przez Państwa warsztatach, w powiązaniu z uczestnictwem w spektaklu lub w festiwalu, mają charakter usług wstępu.

Należy podkreślić, że obecnie nie budzi już wątpliwości, że dla zdefiniowania pojęcia „wstępu” nie ma znaczenia czy możliwość wejścia, czy uczestnictwa w danym wydarzeniu dotyczy uczestnictwa czynnego, czy biernego.

Pod pojęciem „wstępu” należy rozumieć możliwość wejścia gdzieś, prawo uczestniczenia w czymś, przy czym nie ma znaczenia forma biletu (lub opłaty), tzn. czy jest to jednorazowy bilet, czy też karnet upoważniający do kilku wejść. Dodatkowo należy zauważyć, że wejścia (wstępu) nie można kojarzyć tylko z możliwością wejścia np. do określonego miejsca (pomieszczenia). Ze wstępem w rozumieniu tych przepisów związane jest określone świadczenie (typowe dla danego obiektu). I tak np. z nabyciem biletu wstępu do teatru związana jest możliwość obejrzenia przedstawienia, w przypadku parku rozrywki – możliwość korzystania z określonych urządzeń, sali tanecznej – możliwość tańczenia, na imprezę sportową – możliwość obejrzenia rozgrywanych na danym obiekcie zawodów, na siłownię – możliwość wykonywania ćwiczeń siłowych przy wykorzystaniu znajdujących się na jej terenie przyrządów, do parku narodowego – możliwość oglądania obiektów przyrodniczych znajdujących się na jego terenie.

Jak wynika z opisu sprawy, warsztaty będą dostępne w cenie biletu zarówno dla widzów indywidualnych, jak i grup zorganizowanych, w tym grup szkolnych uczestniczących w spektaklach teatralnych organizowanych przez Wnioskodawcę. Liczba miejsc na warsztatach będzie ograniczona. W przypadku grup zorganizowanych warsztaty będą realizowane jako element wydarzenia obejmującego udział w spektaklu teatralnym i będą uwzględnione w cenie biletu. Kupując bilet grupowy wszystkie osoby, które są objęte biletem grupowym mają automatycznie prawo do wzięcia udziału w warsztacie towarzyszącym spektaklowi. Warsztat odbywać się będzie bezpośrednio przed lub bezpośrednio po spektaklu. W zależności od decyzji X cena biletu na spektakl może uwzględniać koszty realizacji warsztatu albo pozostawać niezmieniona w stosunku do cennika repertuarowego. Z kolei, w przypadku widzów indywidualnych możliwy będzie odrębny zakup biletu wstępu na warsztaty w zależności od liczby dostępnych miejsc. Na warsztaty przewidziano ograniczoną liczbę miejsc, tj. ok. (…) uczestników, natomiast spektakl będzie dostępny dla ok. (…) osób. Z uwagi na ograniczenia techniczne systemu sprzedażowego nie będzie możliwe wdrożenie dwóch kategorii biletów, z których jedna automatycznie zostałaby wyłączona ze sprzedaży po osiągnięciu limitu miejsc warsztatowych. W konsekwencji udział w warsztatach będzie wymagał zakupu odrębnego biletu, mimo że warsztaty są ściśle powiązane ze spektaklem. Jednocześnie względy techniczne sprawiają, że w zakresie warsztatów wydawany będzie odrębny bilet. Warsztaty będą ściśle powiązane ze spektaklem i nie będą dostępne dla osób, które nie zakupiły biletu na spektakl. Zatem, wstęp na warsztaty jest możliwy tylko w połączeniu z udziałem w spektaklu. Ze względu na ograniczenia ilościowe (większa liczba uczestników festiwalu niż miejsc na warsztatach) X rozważa dwie formuły sprzedaży biletów na warsztaty:

·      udział w warsztatach będzie uwzględniany w cenie biletu na festiwal, przy czym udział w warsztatach nie będzie gwarantowany, ale możliwy będzie po wcześniejszym zgłoszeniu lub rezerwacji miejsca, np. za pośrednictwem poczty elektronicznej;

·      udział w warsztatach będzie wymagał zakupu dodatkowego biletu wstępu oprócz biletu na festiwal. Pozwoli to wyeliminować wcześniejszą rezerwację miejsca.

Niezależnie od formuły sprzedaży biletów wstępu na warsztaty, wstęp na warsztaty będzie możliwy tylko w połączeniu z udziałem w festiwalu, a wstęp na warsztaty będzie możliwy tylko dla uczestników festiwalu.

Ponadto, jak Państwo wskazali – z czym należy się zgodzić – wstęp na warsztaty wykonywane w ramach organizacji spektakli teatralnych, festiwali stanowią usługi, o których mowa w art. 43 ust. 19 ustawy o VAT. W przypadku spektakli teatralnych nabycie biletu uprawnia uczestnika do wstępu na przedstawienie i uczestnictwa w wydarzeniu artystycznym. Usługi te stanowią zatem usługi wstępu na spektakle, o których mowa w art. 43 ust. 19 ustawy. Analogicznie, w przypadku festiwali uczestnicy nabywają prawo wstępu i uczestnictwa w organizowanym przez X wydarzeniu kulturalnym. Usługi te również mają charakter usług wstępu, o których mowa w art. 43 ust. 19 ustawy. Również warsztaty organizowane przez X stanowią usługi wstępu.

Zatem, opłaty opisane we wniosku, które planują Państwo pobierać stanowią płatność za możliwość uczestnictwa w wydarzeniu. Jest to więc usługa polegająca na umożliwieniu zainteresowanym uczestnictwa w wydarzeniach po uiszczeniu stosownej opłaty (nabyciu biletu).

Tym samym, świadczone w ramach warsztatów usługi mieszczą się w kategorii usług wstępu wymienionych w art. 43 ust. 19 ustawy, tj. wstępu o którym mowa w tym przepisie.

Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdzie przesłanka zawarta w ww. przepisie, wyłączająca możliwość zwolnienia od podatku usług kulturalnych. Tym samym, do usług organizacji warsztatów w powiązaniu z organizowanymi spektaklami oraz festiwalami, z tytułu których będą uiszczane opłaty na Państwa rzecz – nie będzie mieć zastosowania zwolnienie od podatku VAT, usługi te będą stanowić czynności opodatkowane podatkiem od towarów i usług.

Podsumowując, świadczone przez Państwa usługi kulturalne, umożliwiające udział w warsztatach związanych ze spektaklami teatralnymi, w przypadku których uczestnicy indywidualni dokonują odrębnego zakupu biletu wstępu na warsztaty, będą stanowiły – jak Państwo sami wskazali – usługi w zakresie wstępu, o których mowa w art. 43 ust. 19 ustawy, zatem nie będą korzystały ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. a ustawy.

Świadczone przez Państwa usługi kulturalne, umożliwiające udział w warsztatach organizowanych w związku ze spektaklami teatralnymi, realizowane dla grup zorganizowanych uczestniczących w spektaklach na podstawie biletów grupowych, będą stanowiły usługi w zakresie wstępu, o których mowa w art. 43 ust. 19 ustawy, zatem nie będą mogły korzystać ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. a ustawy.

Również, świadczone przez Państwa usługi kulturalne, umożliwiające udział w warsztatach organizowanych w ramach festiwalu „(…)”, będą stanowiły usługi w zakresie wstępu, o których mowa w art. 43 ust. 19 ustawy, zatem nie będą korzystały ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. a ustawy.

Zatem, Państwa stanowisko w zakresie pytań nr 1-3, w zakresie dotyczącym braku zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. a ustawy dla opisanych we wniosku usług, uznałem za prawidłowe.

Dalsze Państwa wątpliwości dotyczą uznania wynagrodzenia za materiały dydaktyczne udostępniane opiekunom grup uczestniczących w spektaklach teatralnych, których koszt jest uwzględniany w cenie biletu opiekuna za element podstawy opodatkowania sprzedaży biletu oraz czy powinien stanowić odrębną od sprzedaży biletu pozycję na fakturze/paragonie fiskalnym.

Stosownie do treści art. 29a ust. 1 ustawy:

Podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 5, art. 30a-30c , art. 32 , art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.

W myśl art. 29a ust. 6 ustawy:

Podstawa opodatkowania obejmuje:

1)  podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze, z wyjątkiem kwoty podatku;

2)  koszty dodatkowe, takie jak prowizje, koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, pobierane przez dokonującego dostawy lub usługodawcę od nabywcy lub usługobiorcy.

Z przytoczonych powyżej regulacji wynika, że w przypadku dostawy towarów lub świadczenia usług za podstawę opodatkowania należy uznać całość świadczenia pieniężnego (bądź dokonywanego w innej dopuszczalnej prawem formie) pobieranego od nabywcy. Oznacza to, że do podstawy opodatkowania należy wliczyć pobieraną przez zbywcę wartość (cenę) towarów lub usługi a także wszystkie inne elementy zapłaty, będące częściami składowymi świadczenia zasadniczego (tj. dostawy towarów lub świadczenia usługi). Dotyczy to wyłącznie kosztów, które zwiększają kwotę należną z tytułu konkretnej transakcji, tj. konkretnej dostawy towarów lub świadczenia konkretnej usługi.

W myśl tych przepisów koszty dodatkowe, takie jak prowizje, koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, pobierane przez dokonującego dostawy lub usługodawcę od nabywcy lub usługobiorcy wchodzą do podstawy opodatkowania dla danej czynności podstawowej. Przepis ten jako regułę (a nie wyjątek) uznaje więc doliczanie kosztów dodatkowych do podstawy opodatkowania czynności podstawowej. Tylko przykładowo wskazuje on na rodzaje kosztów, jakie są wliczane do podstawy opodatkowania czynności podstawowej. Z jednej strony oznacza to, że także inne koszty dodatkowe mogą być wliczane do podstawy opodatkowania czynności podstawowej. Z drugiej natomiast strony trzeba przyjąć, że powyższe świadczenia – o kosztach, których przykładowo stanowi przepis – w niektórych sytuacjach mogą być potraktowane jako odrębne świadczenia.

Z kolei, za koszty dodatkowe należy uznać wszelkie opłaty i należności, formalnie odrębne od ceny świadczenia głównego (podstawowego), jednakże w istocie składające się na zapłatę za świadczenie zapewniane w ramach wykonywania świadczenia podstawowego. Koszty dodatkowe będą wartością tych wszystkich świadczeń dodatkowych, które nie stanowią samoistnego świadczenia (przedmiotu opodatkowania), lecz są elementami świadczenia złożonego (kompleksowego).

W przypadku usług o charakterze złożonym, o wysokości zastosowanej stawki podatku decydować będzie to, czy w danych okolicznościach mamy do czynienia z jedną usługą kompleksową, czy też z szeregiem jednostkowych usług. Ocena tej okoliczności winna odbywać się przy tym w oderwaniu od treści umowy łączącej strony, a jedynie w oparciu o to, czy dokonywane przez podatnika czynności (świadczenia) wykazują ze sobą tak ścisłe powiązanie, że w sensie gospodarczym tworzą jedną całość, której rozdzielenie miałoby sztuczny charakter. Sama wola stron umowy, że celem transakcji jest nabycie usługi kompleksowej, a nie poszczególnych wyodrębnionych świadczeń, nie decyduje o zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

Jak już wyjaśniono wyżej, aby móc stwierdzić, że dane czynności stanowią usługą jednolitą – złożoną (kompleksową), winna składać się ona z różnych świadczeń, których realizacja prowadzi jednak do jednego celu. Na usługę złożoną składa się więc kombinacja różnych czynności, prowadzących do realizacji określonego celu – do wykonania świadczenia głównego, na które składają się różne świadczenia pomocnicze. Natomiast usługę należy uznać za pomocniczą, jeśli nie stanowi ona celu samego w sobie, lecz jest środkiem do pełnego zrealizowania lub wykorzystania usługi zasadniczej. Pojedyncza usługa traktowana jest zatem jak element usługi kompleksowej wówczas, jeżeli cel świadczenia usługi pomocniczej jest zdeterminowany przez usługę główną oraz nie można wykonać lub wykorzystać usługi głównej bez usługi pomocniczej.

Powtórzyć należy, że co do zasady każde świadczenie dla celów opodatkowania podatkiem od towarów i usług powinno być traktowane jako odrębne i niezależne, jednak w sytuacji, gdy jedna usługa obejmuje z ekonomicznego punktu widzenia kilka świadczeń, usługa ta nie powinna być sztucznie dzielona dla celów podatkowych. Zatem, z ekonomicznego punktu widzenia usługi nie powinny być dzielone dla celów podatkowych wówczas, gdy tworzyć będą jedną usługę kompleksową, obejmującą kilka świadczeń pomocniczych. Jeżeli jednak w skład świadczonej usługi wchodzić będą czynności, które nie służą wyłącznie wykonaniu czynności głównej, zasadniczej, lecz mogą mieć również charakter samoistny, to wówczas nie ma podstaw dla traktowania ich jako elementu usługi kompleksowej.

Z opisu sprawy wynika, że niezależnie od prowadzonych przez Państwa warsztatów, planują Państwo przygotowywanie materiałów dydaktycznych przeznaczonych dla nauczycieli i opiekunów grup uczestniczących wraz z uczniami w spektaklach teatralnych organizowanych przez Państwa. Materiały będą stanowiły element uzupełniający uczestnictwo w wydarzeniach kulturalnych oraz będą służyć pogłębianiu i utrwalaniu treści, zagadnień oraz kontekstów artystycznych i społecznych poruszanych w poszczególnych spektaklach. Materiały dydaktyczne będą opracowywane w sposób umożliwiający ich wykorzystanie przez nauczycieli w dalszej pracy edukacyjnej z uczniami, w szczególności podczas zajęć z zakresu języka polskiego, historii, muzyki, sztuki, edukacji zdrowotnej lub innych przedmiotów związanych z tematyką danego spektaklu. Materiały będą obejmować, m.in. konspekty lekcji, karty pracy, materiały audio-wizualne oraz inne treści edukacyjne odnoszące się do problematyki prezentowanej w ramach działalności teatralnej Wnioskodawcy. Celem materiałów będzie wspieranie uczestnictwa młodzieży w kulturze, rozwijanie kompetencji kulturowych i społecznych uczniów oraz pogłębianie odbioru wydarzeń teatralnych poprzez umożliwienie dalszej pracy dydaktycznej związanej z tematyką spektaklu. Materiały mają pełnić funkcję pomocniczą i uzupełniającą wobec uczestnictwa w wydarzeniu kulturalnym organizowanym przez Państwa. W przypadku biletu nauczyciela/opiekuna dla grup zorganizowanych koszt materiałów będzie uwzględniany w formule uczestnictwa w wydarzeniu teatralnym i będzie wliczany w cenę biletu opiekuna grupy uczestniczącej w spektaklu. Materiały dydaktyczne nie będą oferowane jako samodzielny produkt niezależny od uczestnictwa w wydarzeniu teatralnym. Materiały dydaktyczne nie będą mogły być nabywane przez osoby niebiorące udziału w wydarzeniu oraz przez inne osoby niż nauczyciele czy opiekunowie grup. Materiały dydaktyczne są opracowywane w oparciu o tematykę konkretnych spektakli i będą przeznaczone wyłącznie dla nauczycieli lub opiekunów grup uczestniczących wraz z uczniami w organizowanych przez Państwa wydarzeniach. Koszt materiałów będzie uwzględniany w formule uczestnictwa w wydarzeniu teatralnym i wliczany w cenę biletu nauczyciela lub opiekuna grupy uczestniczącej w spektaklu. Materiały pełnią funkcję uzupełniającą wobec uczestnictwa w wydarzeniu kulturalnym i służą rozszerzeniu jego waloru edukacyjnego. W przypadku biletu nauczyciela lub opiekuna grupy obejmującego materiały dydaktyczne koszt przygotowania i udostępnienia tych materiałów będzie uwzględniany w cenie biletu. Cena takiego biletu będzie wyższa niż cena biletu nauczyciela lub opiekuna grupy za udział w warsztatach, które nie mają materiałów dydaktycznych. Natomiast nauczyciel w tym zakresie nie ma wyboru, tj. jeśli warsztaty są zaplanowane z materiałami dydaktycznymi dostępny jest tylko bilet nauczyciela lub opiekuna grupy obejmujący materiały. Zatem, jeśli dane warsztaty dydaktyczne mają materiały dydaktyczne nauczyciel lub opiekun grupy nie będzie miał wyboru zakupu biletów z materiałami lub bez. Nauczyciel lub opiekun grupy będzie musiał zakupić bilet zawierający materiały (nawet jeśli ich nie odbierze). Bilet ten jest tańszy od standardowego biletu uczestnika warsztatów, a droższy niż w przypadku biletu nauczyciela na warsztaty, które nią zawierają w sobie materiałów dydaktycznych.

Mając na uwadze przedstawione okoliczności sprawy, należy wskazać, iż w analizowanym przypadku, z punktu widzenia potencjalnego nabywcy – tj. opiekuna grupy uczestniczącej w spektaklu – celem nabycia jest usługa wstępu na spektakl, na którą składa się świadczenie główne (udział w spektaklu), jak również dodatkowe świadczenie w postaci materiałów dydaktycznych związanych ze spektaklem.

Faktury są dokumentami sformalizowanymi i muszą być wystawione zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa w tym względzie. Prawidłowość materialnoprawna faktury zachodzi, jeżeli odzwierciedla w sposób prawidłowy zdarzenie gospodarcze. Faktura potwierdza zaistniałe zdarzenia gospodarcze, a jej elementy formalne wymagane przez art. 106e ust. 1 ustawy mają znaczenie dowodowe.

Zasady wystawiania faktur regulują przepisy art. 106a-106q ustawy.

Zgodnie z art. 106e ust. 1 ustawy:

1.  Faktura powinna zawierać:

1)  datę wystawienia;

2)  kolejny numer nadany w ramach jednej lub więcej serii, który w sposób jednoznaczny identyfikuje fakturę;

3)  imiona i nazwiska lub nazwy podatnika i nabywcy towarów lub usług oraz ich adresy;

4)  numer, za pomocą którego podatnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku, z zastrzeżeniem pkt 24 lit. a oraz pkt 25;

5)  numer, za pomocą którego nabywca towarów lub usług jest zidentyfikowany na potrzeby podatku lub podatku od wartości dodanej, pod którym otrzymał on towary lub usługi, z zastrzeżeniem pkt 24 lit. b, pkt 26 i 27;

6)  datę dokonania lub zakończenia dostawy towarów lub wykonania usługi lub datę otrzymania zapłaty, o której mowa w art. 106b ust. 1 pkt 4 , o ile taka data jest określona i różni się od daty wystawienia faktury;

7)  nazwę (rodzaj) towaru lub usługi;

8)  miarę i ilość (liczbę) dostarczonych towarów lub zakres wykonanych usług;

9)  cenę jednostkową towaru lub usługi bez kwoty podatku (cenę jednostkową netto);

10) kwoty wszelkich opustów lub obniżek cen, w tym w formie rabatu z tytułu wcześniejszej zapłaty, o ile nie zostały one uwzględnione w cenie jednostkowej netto;

11) wartość dostarczonych towarów lub wykonanych usług, objętych transakcją, bez kwoty podatku (wartość sprzedaży netto);

12) stawkę podatku albo stawkę podatku od wartości dodanej w przypadku korzystania z procedur szczególnych, o których mowa w dziale XII w rozdziałach 6a, 7 i 9;

13) sumę wartości sprzedaży netto, z podziałem na sprzedaż objętą poszczególnymi stawkami podatku i sprzedaż zwolnioną od podatku;

14) kwotę podatku od sumy wartości sprzedaży netto, z podziałem na kwoty dotyczące poszczególnych stawek podatku;

15) kwotę należności ogółem (…).

Na podstawie § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 czerwca 2025 r. w sprawie kas rejestrujących (Dz. U. z 2025 r. poz. 845), zwanym dalej rozporządzeniem:

1.  Paragon fiskalny wystawia się w sposób zapewniający czytelną treść, umożliwiający nabywcy sprawdzenie prawidłowości dokonanej sprzedaży, a w przypadku paragonu fiskalnego w postaci elektronicznej – czytelną treść i czytelny widok, umożliwiające nabywcy sprawdzenie prawidłowości dokonanej sprzedaży.

2.  Paragon fiskalny może zawierać w miejscu określonym dla nazwy towaru lub usługi pozwalającej na jednoznaczną ich identyfikację, również opis towaru lub usługi stanowiący rozwinięcie tej nazwy.

Zgodnie z § 26 ust. 1 rozporządzenia:

W przypadku prowadzenia przez podatnika ewidencji przy użyciu kas z elektronicznym lub papierowym zapisem kopii paragon fiskalny zawiera co najmniej:

1)  imię i nazwisko lub nazwę podatnika, adres punktu sprzedaży, a w przypadku sprzedaży prowadzonej w miejscach niestałych – adres siedziby lub miejsca zamieszkania podatnika;

2)  numer identyfikacji podatkowej (NIP) podatnika;

3)  numer kolejny wydruku;

4)  datę oraz godzinę i minutę sprzedaży;

5)  oznaczenie„ PARAGON FISKALNY”;

6)  nazwę towaru lub usługi pozwalającą na jednoznaczną ich identyfikację;

7)  cenę jednostkową towaru lub usługi;

8)  ilość i wartość sumaryczną sprzedaży danego towaru lub usługi z oznaczeniem literowym przypisanej stawki podatku;

9)  wartość opustów, obniżek lub narzutów, o ile występują;

10) wartość sprzedaży brutto i wysokość podatku należnego według poszczególnych stawek podatku z oznaczeniem literowym po uwzględnieniu opustów, obniżek lub narzutów;

11) wartość sprzedaży zwolnionej od podatku z oznaczeniem literowym;

12) łączną wysokość podatku należnego;

13) łączną wartość sprzedaży brutto;

14) oznaczenie waluty, w której jest zapisywana sprzedaż, przynajmniej przy łącznej wartości sprzedaży brutto;

15) kolejny numer paragonu fiskalnego;

16) numer kasy i oznaczenie kasjera – przy więcej niż jednym stanowisku kasowym;

17) numer identyfikacji podatkowej (NIP) nabywcy – na żądanie nabywcy;

18) logo fiskalne i numer unikatowy.

Odnosząc się do kwestii wykazania kosztu materiałów dydaktycznych na fakturze dokumentującej sprzedaż biletu wstępu na spektakl, w ramach których będą przewidziane materiały dydaktyczne dla opiekunów grup należy wskazać, że w niniejszej sprawie przedmiotem sprzedaży – jak wyżej stwierdzono – jest jedno świadczenie złożone w postaci sprzedaży biletu wstępu na spektakl.

W sprawie objętej wnioskiem, jak wykazano powyżej, występuje jedno świadczenie (udział w spektaklu), do wartości którego będą wliczone koszty materiałów dydaktycznych. Zatem, z dokumentu poświadczającego dokonanie danej usługi musi jednoznacznie wynikać, że przedmiotem transakcji jest świadczenie usługi, a nie dostawa materiałów dydaktycznych.

Wobec powyższego, na fakturze dokumentującej taką sprzedaż – a precyzyjniej rzecz ujmując, w tej jej części, która odzwierciedla elementy obligatoryjne w świetle przepisów prawa – powinna widnieć tylko jedna pozycja – nazwa świadczonej usługi.

Podobnie ma się sytuacja z ujęciem kosztów materiałów dydaktycznych na paragonie. Skoro koszt materiałów dydaktycznych stanowi element składowy usługi wstępu na spektakl, nie powinien być wyszczególniany jako osobna pozycja na paragonie.

Podsumowując, wynagrodzenie za materiały dydaktyczne udostępniane opiekunom grup uczestniczących w spektaklach teatralnych, których koszt będzie uwzględniany w cenie biletu opiekuna, będzie stanowił element podstawy opodatkowania sprzedaży biletu i nie powinien stanowić odrębnej od sprzedaży biletu pozycji na fakturze/paragonie fiskalnym.

Zatem, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 4, również uznałem za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem zdarzenia przyszłego. Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Ponadto należy podkreślić, że niniejsza interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy, co oznacza, że w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

Informuję, iż wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem Państwa wniosku (zapytania). Inne kwestie przedstawione we wniosku, które nie zostały objęte pytaniem, nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone. Zatem, niniejsza interpretacja rozstrzyga wyłącznie w zakresie zwolnienia od podatku VAT, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. a ustawy, świadczonych przez Państwa usług opisanych we wniosku.

Należy wskazać, że wydana interpretacja nie rozstrzyga, czy opisane we wniosku usługi wstępu będą opodatkowane stawką podatku w wysokości 8%. Kwestia ustalenia wysokości stawki podatku od towarów i usług dla dostawy towarów lub świadczenia usług od dnia 1 lipca 2020 r. może być określona wyłącznie w ramach wydania Wiążącej Informacji Stawkowej określonej w art. 42a ustawy. Na podstawie art. 42b ust. 1 w powiązaniu z art. 42a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług podatnik może wystąpić do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej o wydanie wiążącej informacji stawkowej (WIS), która jest wydawana w formie decyzji na potrzeby opodatkowania podatkiem dostawy towarów, importu towarów, wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów albo świadczenia usług.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Państwo do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1)  z zastosowaniem art. 119a;

2)  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3)  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine

Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.

  • ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
  • ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
  • ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
  • ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
  • ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (MF/KIS). Dokument urzędowy — reprodukcja dozwolona (art. 4 ustawy o prawie autorskim).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie jej adresata i tylko przy zgodności stanu faktycznego z wnioskiem. Cudza interpretacja ma charakter informacyjny.