0112-KDIL3.4012.278.2026.1.AW

Interpretacja indywidualna
– stanowisko w części nieprawidłowe i w części prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest:

-     nieprawidłowe – w zakresie ustalenia, czy będą Państwo uprawnieni do zwiększenia kwoty podatku naliczonego o kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku, wynikającego z faktur VAT RR, wystawionych na rzecz rolników VAT RR, jeżeli realizując płatność za dostarczone B, wykonają Państwo płatność na rachunek bankowy cesjonariusza, zgodnie z wcześniejszą dyspozycją rolnika VAT RR i otrzymaną informacją o dokonanej cesji przez rolnika VAT RR (pytanie oznaczone we wniosku nr 1);

-     prawidłowe – w zakresie ustalenia, czy będą Państwo uprawnieni do zwiększenia kwoty podatku naliczonego o kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku, wynikającego z faktur VAT RR, wystawionych na rzecz rolników VAT RR, jeśli przy wypłacie należności za dostarczone B, dokonają Państwo potrącenia długów z tytułu zakupionych produktów, do których to długów przystąpił rolnik VAT RR (pytanie oznaczone we wniosku nr 2).

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

14 kwietnia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 14 kwietnia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie ustalenia, czy będą Państwo uprawnieni do zwiększenia kwoty podatku naliczonego o kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku, wynikającego z faktur VAT RR, wystawionych na rzecz rolników VAT RR, jeżeli realizując płatność za dostarczone B, wykonają Państwo płatność na rachunek bankowy cesjonariusza, zgodnie z wcześniejszą dyspozycją rolnika VAT RR i otrzymaną informacją o dokonanej cesji przez rolnika VAT RR (pytanie oznaczone we wniosku nr 1) oraz ustalenia, czy będą Państwo uprawnieni do zwiększenia kwoty podatku naliczonego o kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku, wynikającego z faktur VAT RR, wystawionych na rzecz rolników VAT RR, jeśli przy wypłacie należności za dostarczone B, dokonają Państwo potrącenia długów z tytułu zakupionych produktów, do których to długów przystąpił rolnik VAT RR (pytanie oznaczone we wniosku nr 2).

Uzupełnili go Państwo pismem z 22 czerwca 2026 r. (wpływ 22 czerwca 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie.

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

A (dalej: Spółka, Wnioskodawca) jest spółką prawa polskiego, mającą siedzibę na terytorium Polski, zarejestrowaną na potrzeby podatku VAT w Polsce. Posiada również numer identyfikacyjny dla transakcji wewnątrzwspólnotowych (tzw. VAT UE) oraz podlega w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w podatku CIT.

W związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, Spółka nabywa produkty rolne (B) od plantatorów, z którymi Wnioskodawca ma zawarte umowy kontraktacji (dalej: plantatorzy).

Plantatorzy w relacjach ze Spółką mogą występować jako podatnicy VAT lub jako rolnicy ryczałtowi (dalej także: rolnik VAT-RR), w myśl przepisów ustawy VAT.

W przypadku dostawców, będących rolnikami ryczałtowymi, Wnioskodawca na udokumentowanie zakupionego od nich surowca do produkcji, zgodnie z obowiązkiem, wynikającym z art. 115 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (dalej: ustawa VAT), wystawia faktury VAT RR. Wystawiane przez Wnioskodawcę faktury VAT RR, zgodnie z art. 116 ust. 2 pkt 10 ustawy VAT, zawierają również kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku.

W rozliczeniu za miesiąc, w którym dokonano zapłaty za dostawy, obejmującej także zryczałtowany zwrot podatku, Wnioskodawca zwiększa swój podatek naliczony o kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku wypłaconego rolnikom ryczałtowym. Spełnione są bowiem wszystkie warunki odliczenia, o których mowa w art. 116 ust. 6 ustawy VAT.

Zdarzają się sytuacje, kiedy rolnik VAT-RR zgłasza się do Wnioskodawcy z prośbą o wyrażenie zgody na dokonanie cesji jego należności na inny podmiot. Rolnik VAT-RR może dokonać cesji na rzecz banku lub innego podmiotu, świadczącego profesjonalne usługi w tym zakresie. Każdorazowo prośba od rolnika VAT-RR trafia do Wnioskodawcy. Dopiero po uzyskaniu odpowiedzi twierdzącej od Spółki, Rolnik VAT-RR dokonuje cesji na rzecz podmiotu trzeciego. Skutkiem dokonania cesji przez rolnika VAT-RR jest fakt, że Spółka w momencie nadchodzącego terminu płatności za dostarczone B dokonuje płatności nie na rachunek bankowy rolnika VAT-RR, lecz na rachunek bankowy podmiotu trzeciego, na rzecz którego rolnik VAT-RR dokonał cesji (dalej: cesjonariusz).

Oprócz skupu B, Wnioskodawca w relacjach z plantatorami, pełni również rolę dostawcy, np. nasion i/lub środków ochrony roślin (dalej: produkty). Produkty są nabywane przez plantatorów w okresie wiosennym. Wypracowany model rozliczenia między Spółką a plantatorami zakłada, że plantatorzy nie regulują swoich zobowiązań na bieżąco, w momencie otrzymania produktów, tylko zobowiązania plantatorów są rozliczane przez Wnioskodawcę w momencie płatności za dostarczone B. Czyli Spółka w okresie jesiennym, regulując płatności za dokonane dostawy B, obniża kwotę należności plantatorów o zobowiązania powstałe z tytułu zakupionych produktów.

Od momentu powstania zobowiązania plantatora, kupującego produkty, do momentu uregulowania należności za B przez Wnioskodawcę, często dochodzi do przejęcia w posiadanie gospodarstwa rolnego przez innego plantatora, a co za tym idzie wstąpienie w prawa i obowiązki umowy kontraktacji przez nowego plantatora, na podstawie art. 625 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 z późn. zm.); (dalej: KC).

Ze względu na fakt, że plantator, przejmujący gospodarstwo rolne, korzysta z produktów zakupionych przez jego poprzednika (lub z efektów zastosowania produktów, np. przejmuje pole, na którym już są wysiane B), w takiej sytuacji Wnioskodawca zawiera z plantatorem przejmującym gospodarstwo rolne umowę, na mocy której plantator ten przystępuje do długu z tytułu sprzedaży produktów. W niektórych sytuacjach, do długu przystępuje rolnik VAT RR. Wnioskodawca realizując zapłatę za dostarczone B na rzecz rolnika VAT RR, potrąca zobowiązania z tytułu produktów sprzedanych na rzecz jego poprzednika (plantatora, od którego rolnik VAT RR przejął gospodarstwo rolne).

Ponadto, w odpowiedzi na wezwanie, uzupełnili Państwo wniosek o następujące informacje.

1. Czy są/będą Państwo czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT?

Odpowiedź: Tak, Spółka jest/będzie czynnym podatnikiem VAT o numerze (...).

2. Czy nabycie przez Państwa od gospodarstwa rolnego produktów rolnych (B) jest/będzie wykorzystywane wyłącznie do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT? Jeśli nie, proszę wskazać do wykonywania jakich czynności są/będą wykorzystywane ww. produkty rolne, tj. czynności opodatkowanych podatkiem VAT, zwolnionych od podatku czy niepodlegających temu podatkowi? Informacji proszę udzielić odrębnie w odniesieniu do obu sytuacji opisanych przez Państwa we wniosku w pytaniu oznaczonym nr 1 i 2.

Odpowiedź: Tak, nabywane B są/będą wykorzystywane wyłącznie do wykonywania czynności opodatkowanych zarówno w zakresie pytania 1 i 2.

3. Czy w dokumencie stwierdzającym dokonanie zapłaty należności za produkty rolne (B) zostaną podane numer i data wystawienia faktury potwierdzającej nabycie tych produktów rolnych albo na fakturze potwierdzającej zakup produktów rolnych podano dane identyfikacyjne dokumentu stwierdzającego dokonanie zapłaty? Informacji proszę udzielić odrębnie w odniesieniu do obu sytuacji opisanych przez Państwa we wniosku w pytaniu oznaczonym nr 1 i 2.

Odpowiedź: W dokumencie stwierdzającym dokonanie zapłaty należności za produkty rolne są/będą podane numery i daty wystawienia faktur potwierdzających nabycie tych produktów rolnych zarówno w zakresie pytania 1, jak i 2.

4. Czy Spółka wystawia w dwóch egzemplarzach fakturę dokumentującą nabycie produktów od rolnika ryczałtowego, a oryginał faktury jest przekazywany dostawcy? Informacji proszę udzielić odrębnie w odniesieniu do obu sytuacji opisanych przez Państwa we wniosku w pytaniu oznaczonym nr 1 i 2.

Odpowiedź: Spółka wystawia w dwóch egzemplarzach fakturę dokumentującą nabycie produktów od rolnika ryczałtowego, a oryginał faktury jest przekazywany dostawcy zarówno w zakresie pytania 1, jak i 2.

5. Czy faktura zawiera wszystkie elementy wskazane w art. 116 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 poz. 775 ze zm.), zwanej dalej: ustawą? Informacji proszę udzielić odrębnie w odniesieniu do obu sytuacji opisanych przez Państwa we wniosku w pytaniu oznaczonym nr 1 i 2.

Odpowiedź: Tak, faktura zawiera wszystkie elementy wskazane w art. 116 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 poz. 775 ze zm.) zarówno w zakresie pytania 1, jak i 2.

6. Czy wystawione przez Państwa faktury VAT RR zawierają oświadczenie dostawcy produktów rolnych w brzmieniu: „Oświadczam, że jestem rolnikiem ryczałtowym zwolnionym od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług”? Informacji proszę udzielić odrębnie w odniesieniu do obu sytuacji opisanych przez Państwa we wniosku w pytaniu oznaczonym nr 1 i 2.

Odpowiedź: Zgodnie z art. 116 ust. 4 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 poz. 775 ze zm.), Spółka pozyskuje i pozyskiwać będzie oświadczenia jako osobny dokument do podpisanych umów kontraktacji zarówno w zakresie pytania 1, jak i 2.

7. W związku z opisem sprawy, z którego wynika:

proszę jednoznacznie wskazać:

a)  na podstawie jakiej umowy nastąpiło/nastąpi przejęcie gospodarstwa rolnego przez innego (nowego) plantatora (umowa darowizny, spadku, zakupu, dzierżawy, itp.)?

Odpowiedź: Spółka nie ma informacji, na jakiej podstawie prawnej nastąpiło/nastąpi przejęcie posiadania gospodarstwa rolnego przez nowego plantatora, ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa Plantatora. Na gruncie przepisu art. 625 Kodeksu cywilnego, nie jest istotna podstawa prawna przejęcia posiadania gospodarstwa rolnego przez nowego plantatora. Na podstawie art. 625 Kodeksu cywilnego, Spółka ma obowiązek realizować umowę kontraktacji z nowym posiadaczem gospodarstwa rolnego niezależnie od podstawy prawnej przejścia posiadania, a nawet jeżeli przejście posiadania nastąpiło bez żadnej podstawy prawnej.

b)  czy są/będą Państwo w posiadaniu dokumentu potwierdzającego, że nowy plantator stał się właścicielem gospodarstwa rolnego (np. aktu notarialnego)? Jeśli tak, to proszę wskazać jakiego?

Odpowiedź: Spółka nie otrzymuje/nie będzie otrzymywać umów darowizny, spadku, zakupu, dzierżawy ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa Plantatora.

c)  co dokładnie wynika/będzie wynikało z umowy zawartej przez Państwa z plantatorem przejmującym gospodarstwo rolne, na mocy której plantator ten przystępuje do długu z tytułu sprzedaży produktów? Proszę wskazać prawa i obowiązki obu Stron umowy.

Odpowiedź: Prawa i obowiązki obu Stron umowy są zawarte w par 1 ust. 4-6 treści porozumienia, stanowiącego załącznik do odpowiedzi, tj.:

A.  „Porozumienia o przekazaniu gospodarstwa”:

4. Następca Plantatora oświadcza, iż znana jest mu treść Umowy oraz wnikających z niej dla niego praw i obowiązków, które będzie należycie realizował, zgodnie z art. 625 k.c.

Następca Plantatora oświadcza, iż wstępując w prawa i obowiązki Plantatora przystępuje do długu i zobowiązuje się do uregulowania zobowiązań wobec C (w tym także z tytułu dostawy nasion i środków ochrony dostarczonych Plantatorowi w celu wykonania Umowy) w łącznej kwocie (…) PLN (słownie: (…) złotych).

Następca Plantatora upoważnia C do dokonania bez odrębnych oświadczeń potrącenia wszelkich wzajemnych wierzytelności C wobec Plantatora i Następcy Plantatora.

Następca Plantatora nie kwestionuje wysokości i zasadności tych wierzytelności oraz wykonania obowiązku dostawy przez C.

5. Następca Plantatora oświadcza, że wpłata należności z tytułu wykonania Umowy (dostarczenia zakontraktowanych B) powinna nastąpić na rachunek bankowy umiejscowiony w (…) nr (…).

6. Następca Plantatora zobowiązuje się wobec C, że w przypadku, gdy jakiekolwiek osoby zasadnie domagać się będą od C zapłaty należności wynikających z Umowy, on zwolni C z obowiązku świadczenia na rzecz tych osób i poniesie z tego tytułu odpowiedzialność odszkodowawczą wobec C.

Następca Plantatora zobowiązuje się, że on dokona spłaty uzasadnionych wierzytelności tych osób, a jeśli tego nie uczyni, C będzie uprawniony do żądania od niego odszkodowania w pełnej wysokości.

B.  „Porozumienia przy śmierci plantatora”:

4. Następca Plantatora oświadcza, że obecnie jest jedynym posiadaczem gospodarstwa rolnego, na którym Plantator miał uprawiać/uprawiał B zakontraktowane zgodnie z Umową, on tym gospodarstwem zarządza oraz je prowadzi.

5. Następca Plantatora oświadcza, iż znana jest mu treść Umowy oraz wnikających z niej dla Niego praw i obowiązków, które będzie należycie realizował, zgodnie z art. 625 k.c.

Następca Plantatora oświadcza, iż wstępując w prawa i obowiązki Plantatora przystępuje do długu i zobowiązuje się do uregulowania zobowiązań wobec C (w tym także z tytułu dostawy nasion i środków ochrony dostarczonych Plantatorowi w celu wykonania Umowy) w łącznej kwocie (…) PLN (słownie: (…) złotych).

Następca Plantatora upoważnia C do dokonania bez odrębnych oświadczeń potrącenia wszelkich wzajemnych wierzytelności C wobec Plantatora i Następcy Plantatora. Następca Plantatora nie kwestionuje wysokości i zasadności tych wierzytelności oraz wykonania obowiązku dostawy przez C.

6. Następca Plantatora zobowiązuje się wobec C, że w przypadku, gdy spadkobiercy Plantatora lub jakiekolwiek inne osoby zasadnie domagać się będą od C zapłaty należności wynikających z Umowy, on zwolni C z obowiązku świadczenia na rzecz tych osób i poniesie z tego tytułu odpowiedzialność odszkodowawczą wobec C.

Następca Plantatora zobowiązuje się, że on dokona spłaty uzasadnionych wierzytelności spadkobierców lub innych osób, a jeśli tego nie uczyni, C będzie uprawniony do żądania od niego odszkodowania w pełnej wysokości.

d)  czy nowy plantator jest/będzie rolnikiem ryczałtowym, o którym mowa w art. 2 pkt 19 ustawy, czy zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług?

Odpowiedź: Zadane przez Spółkę pytania dotyczą sytuacji, gdy nowy plantator jest/będzie rolnikiem ryczałtowym, o którym mowa w art. 2 pkt 19 ustawy.

e)  w jaki sposób nastąpiło/nastąpi przejęcie w posiadanie gospodarstwa rolnego przez nowego plantatora? Czy ww. czynność odbyła/odbędzie się w sposób odpłatny? Jeśli nie, to proszę wskazać dlaczego w sposób nieodpłatny?

Odpowiedź: Na podstawie art. 625 Kodeksu cywilnego, Spółka ma obowiązek realizować umowę kontraktacji z nowym posiadaczem gospodarstwa rolnego, niezależnie od podstawy prawnej przejścia posiadania, a nawet jeżeli przejście posiadania nastąpiło bez żadnej podstawy prawnej.

Spółka dąży do tego, aby Plantator, będący poprzednim posiadaczem gospodarstwa rolnego, był stroną porozumienia zawartego ze Spółką (porozumienie jest trójstronne, a stronami są: Spółka, poprzedni posiadacz gospodarstwa oraz nowy posiadacz gospodarstwa). W tym przypadku Spółka nie może weryfikować, czy przejęcie posiadania gospodarstwa rolnego nastąpiło odpłatnie, czy nieodpłatnie, ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa Plantatora.

Jeżeli jednak poprzedni posiadacz gospodarstwa rolnego nie może uczestniczyć w zawarciu porozumienia (przykładowo, jeżeli poprzedni posiadacz gospodarstwa rolnego zmarł), Spółka podejmuje działania, aby ustalić fakt przejścia posiadania gospodarstwa rolnego i okoliczności przejścia posiadania. Najczęściej w takim przypadku przejście posiadania następuje w sposób nieodpłatny, na podstawie dziedziczenia.

f)   czy nowy posiadacz przejętego gospodarstwa rolnego nie wiedział i mimo zachowania należytej staranności nie mógł się dowiedzieć o istnieniu umowy kontraktacji?

Odpowiedź: W przypadku, gdy przejęcie gospodarstwa rolnego jest skutkiem jego odpłatnego nabycia, to – w ocenie Spółki – przy zachowaniu należytej staranności nabywca mógł się dowiedzieć o istnieniu umowy kontraktacji łączącej zbywcę ze Spółką, ponieważ w gospodarstwie rolnym planuje się uprawę roślin z wyprzedzeniem, co nabywca powinien zbadać przed nabyciem gospodarstwa. Nabywca w ramach należytej staranności winien ustalić jakie rośliny są zaplanowane do zasiania lub zostały już zasiane oraz jakie umowy kontraktacji zostały zawarte przez zbywcę, gdyż są to istotne składniki majątkowe gospodarstwa rolnego. Jest to szczególnie istotne w przypadku B, których – co do zasady – nie można sprzedać w dowolnym momencie. Skup B prowadzą wyłącznie okoliczne (...), co do zasady, na podstawie zawartych wcześniej umów kontraktacji, a zatem obecność B w planie/zasianych na polu jednoznacznie wskazuje na wysokie prawdopodobieństwo istnienia umowy kontraktacji.

g)  czy w związku z przekazaniem przez rolnika ryczałtowego gospodarstwa rolnego na rzecz nowego plantatora doszło do sukcesji podatkowej, o której mowa w art. 93 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 poz. 622), tj. czy nowy plantator wstąpi we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki prowadzonego przez rolnika ryczałtowego (poprzednika) gospodarstwa rolnego?

Odpowiedź: Spółka nie posiada informacji w tym zakresie. Spółka nie pozyskuje/nie będzie pozyskiwać informacji w tym zakresie ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa Plantatora.

h)  czy przejęcie przez innego plantatora gospodarstwa rolnego, na podstawie art. 625 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.), dotyczy przejęcia praw i obowiązków, wynikających wyłącznie z umowy kontraktacji, czy całego gospodarstwa rolnego?

Odpowiedź: Spółka nie posiada informacji w tym zakresie. Przepis art. 625 k.c. określa, że wskutek przejęcia gospodarstwa rolnego nowy posiadacz przejmuje prawa i obowiązki wynikające z umowy kontraktacji. W zależności od podstawy prawnej przejęcia posiadania gospodarstwa rolnego może się to wiązać z przejęciem praw i obowiązków dot. całego gospodarstwa rolnego, jednakże Spółka nie pozyskuje/nie będzie pozyskiwać informacji w tym zakresie ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa Plantatora.

i)    dlaczego zawierają Państwo z innym plantatorem przejmującym gospodarstwo rolne, na podstawie art. 625 ustawy Kodeks cywilny, umowę, na mocy której plantator ten przystępuje do długu z tytułu sprzedaży produktów?

Odpowiedź: Przedmiotowe produkty są wykorzystywane przez nowego Plantatora do zrealizowania umowy kontraktacji, której Stroną staje się ten nowy Plantator na podstawie art. 625 Kodeksu cywilnego. Produktami tymi są bowiem np. nasiona, z których wyhodowane zostały/zostaną B dostarczone Spółce, środki ochrony roślin służące do ich uprawy, itd. Dług z tytułu sprzedaży tych produktów jest związany z realizacją umowy kontraktacji. Nowy posiadacz gospodarstwa rolnego wskutek wstąpienia w prawa i obowiązki, wynikające z umowy kontraktacji, korzysta z tych towarów w celu realizacji umowy kontraktacji i pobierania korzyści wynikających z tej umowy.

j)    czy zawarta przez Państwa ww. umowa z innym plantatorem dotyczy wyłącznie przejęcia długu z tytułu sprzedaży produktów?

Odpowiedź: Powyższe porozumienie dotyczy przede wszystkim stwierdzenia zmiany posiadania gospodarstwa rolnego, przystąpienia do długu z tytułu sprzedaży produktów, jak również uregulowania organizacyjnych aspektów dalszej współpracy po przejęciu posiadania.

k)  czy zawierają Państwo z innym plantatorem również umowę na dostawę nasion i/lub środków ochrony roślin i/lub B?

Odpowiedź: Z nowym plantatorem, z którym Spółka spisuje porozumienie, może być zawarta umowa na zakup nasion, środków ochrony roślin, o ile zajdzie taka potrzeba gospodarcza.

l)    czy nowy plantator, który nabył/nabędzie gospodarstwo rolne kontynuuje/będzie kontynuował prowadzenie tego gospodarstwa rolnego w zakresie takim samym jak jego poprzednik?

Odpowiedź: W zakresie uprawy B (realizowania umowy kontraktacji) – tak. W pozostałym zakresie Spółka nie posiada informacji w tym zakresie. Spółka nie pozyskuje/nie będzie pozyskiwać informacji w tym zakresie ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa Plantatora.

m)czy innemu plantatorowi w związku z przejęciem gospodarstwa rolnego przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego?

Odpowiedź: Rolnikowi ryczałtowemu, który jest podmiotem w złożonym wniosku jako nowemu plantatorowi, nie przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

n)  czy składniki (majątkowe i niemajątkowe, w tym zobowiązania), wchodzące w skład gospodarstwa rolnego stanowią/będą stanowiły, na moment jego nabycia przez innego plantatora, przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 55¹ Kodeksu cywilnego lub zorganizowaną część przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 2 ust. 27e ustawy?

Odpowiedź: Spółka nie posiada informacji w tym zakresie. Spółka nie pozyskuje/nie będzie pozyskiwać informacji w tym zakresie ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa Plantatora.

o)  czy nabycie gospodarstwa rolnego przez innego plantatora było wyłączone spod opodatkowania podatkiem VAT na podstawie z art. 6 pkt 1 ustawy? Jeśli nie, to proszę wskazać dlaczego?

Odpowiedź: Spółka nie posiada informacji w tym zakresie. Spółka nie pozyskuje/nie będzie pozyskiwać informacji w tym zakresie ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa Plantatora.

p)  czy Spółka dokonuje/będzie dokonywała na rzecz innego plantatora płatności za produkty rolne (B) i czy ta płatność należności za produkty rolne, obejmująca również kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku, nastąpi na rachunek bankowy rolnika ryczałtowego lub na jego rachunek w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem?

Odpowiedź: Spółka dokonuje/będzie dokonywała na rzecz nowego plantatora płatności za produkty rolne i płatność ta za produkty rolne, obejmująca również kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku, nastąpi na rachunek bankowy rolnika ryczałtowego lub na jego rachunek w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem.

Pytania:

1.  Czy Wnioskodawca będzie uprawniony do zwiększenia kwoty podatku naliczonego o kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku, wynikającego z faktur VAT RR, wystawionych na rzecz rolników VAT RR, jeżeli Wnioskodawca, realizując płatność za dostarczone B, wykona płatność na rachunek bankowy cesjonariusza, zgodnie z wcześniejszą dyspozycją rolnika VAT RR i otrzymaną informacją o dokonanej cesji przez rolnika VAT RR?

2.  Czy Wnioskodawca będzie uprawniony do zwiększenia kwoty podatku naliczonego o kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku, wynikającego z faktur VAT RR, wystawionych na rzecz rolników VAT RR, jeśli Wnioskodawca, przy wypłacie należności za dostarczone B, dokona potrącenia długów z tytułu zakupionych produktów, opisanych w stanie faktycznym, do których to długów przystąpił rolnik VAT RR?

Państwa stanowisko w sprawie

Zdaniem Wnioskodawcy:

Uzasadnienie do pytania 1

W myśl art. 116 ust. 6 pkt 2 ustawy VAT, zryczałtowany zwrot podatku zwiększa u nabywcy produktów rolnych kwotę podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2 ustawy VAT – kwota podatku naliczonego, w rozliczeniu za okres rozliczeniowy, w którym dokonano zapłaty, pod warunkiem, że zapłata należności za produkty rolne, obejmująca również kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku, nastąpiła na rachunek bankowy rolnika ryczałtowego lub na jego rachunek w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem.

Z kolei, wedle art. 116 ust. 8 ustawy VAT, warunek, o którym mowa w ust. 6 pkt 2, dotyczy tej części zapłaty, która stanowi różnicę między kwotą należności za dostarczone produkty rolne, a kwotą należności za towary i usługi dostarczone rolnikowi ryczałtowemu przez nabywcę tych produktów rolnych.

Zgodnie z art. 116 ust. 9 ustawy VAT, przez należności za towary dostarczane rolnikowi ryczałtowemu, o których mowa w ust. 8, rozumie się również potrącenia z tytułu spłat rat pożyczek i zaliczek udzielanych rolnikowi ryczałtowemu dostarczającemu produkty rolne, dokonane przez podatnika nabywającego te produkty, pod warunkiem, że:

1)  zaliczka została przekazana na rachunek bankowy rolnika ryczałtowego lub na jego rachunek w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem, a na fakturze potwierdzającej zakup produktów rolnych podano dane identyfikujące dokumentu potwierdzającego dokonanie tej wpłaty;

2)  raty i pożyczki wynikają z umów sporządzonych na piśmie.

Zgodnie z art. 509 § 1 KC, wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania.

Biorąc pod uwagę powyższe przepisy, w ocenie Wnioskodawcy, w opisanym stanie faktycznym i przyporządkowanym do tego stanu faktycznego pytaniem 1, rolnik VAT RR dokonał zwykłej cesji swoich wierzytelności na rzecz banku lub innego podmiotu zewnętrznego (Cesjonariusza). Cesja dokonana przez rolnika VAT RR zobowiązała Wnioskodawcę do zmiany odbiorcy płatności za B.

W sytuacji, kiedy Wnioskodawca działa na zlecenie rolnika VAT RR, w ocenie Spółki, brak jest podstaw do wyciągania wobec niej negatywnych skutków w postaci braku możliwości zwiększenia podatku naliczonego o zryczałtowany zwrot podatku.

W analizowanym przypadku, cesja nie wpływa na rzeczywistą wartość dostawy oraz wartość wynagrodzenia plantatora, a jedynie stanowi zmianę sposobu rozliczenia należności pomiędzy stronami, poprzez zmianę wierzyciela. Należność plantatora lub jej część jest bowiem przekazywana na rachunek bankowy Cesjonariusza, ale dzieje się to w wykonaniu umowy cesji zawartej przez plantatora i zgodnie z wolą plantatora. Skutkiem zapłaty na rzecz cesjonariusza jest wykonanie umowy cesji zawartej przez plantatora, zrealizowane są zatem interesy majątkowe plantatora. Zmiana wierzyciela w żaden sposób nie realizuje interesów majątkowych Wnioskodawcy.

Ponadto, po wyrażeniu zgody na cesję, Wnioskodawca nie ma wyboru i musi spełnić świadczenie na rachunek cesjonariusza.

Zgodnie bowiem z art. 509 § 1 KC, plantator przenosi na rzecz cesjonariusza wierzytelność, a co za tym idzie sam przestaje być wierzycielem. Od momentu zawiadomienia o cesji Wnioskodawca musi spełnić świadczenie do rąk cesjonariusza, co wynika z art. 512 KC.

Prawo do odliczenia podatku VAT, również w formie zryczałtowanego zwrotu (dla nabywcy), wynika z zasady neutralności podatku VAT – czyli zasady, że VAT nie powinien być kosztem dla przedsiębiorcy. W sytuacji, gdy dostawa została udokumentowana prawidłową fakturą VAT RR, nabywca nie powinien być pozbawiony prawa do zwiększenia podatku naliczonego tylko dlatego, że rozliczenie z plantatorem, zgodnie z wydaną dyspozycją plantatora VAT RR, zostało zrealizowane na rachunek inny niż rachunek bankowy plantatora VAT RR.

Biorąc pod uwagę powyższe, w ocenie Spółki, będzie Ona uprawniona do zwiększenia kwoty podatku naliczonego o kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku wynikającego z faktur VAT RR, wystawionych na rzecz swoich plantatorów – rolników ryczałtowych, w sytuacji, kiedy Wnioskodawca wykonał zapłatę za dostarczone B na rachunek banku lub innego podmiotu zewnętrznego, na rzecz którego rolnik VAT RR dokonał cesji wierzytelności.

Uzasadnienie do pytania 2

W momencie przejęcia gospodarstwa rolnego przez rolnika VAT RR wstępuje on w prawa i obowiązki poprzedniego plantatora, wynikające z umowy kontraktacji, jak również przystępuje do długu i zobowiązuje się do uregulowania zobowiązań wobec Wnioskodawcy (w tym także z tytułu dostawy nasion i środków ochrony roślin).

A zatem, w momencie dokonania płatności przez Wnioskodawcę za dostarczone przez rolnika VAT RR B, Spółka, dokonując potrącenia zobowiązań z tytułu produktów zakupionych przez poprzednika rolnika VAT RR (przy czym, rolnik VAT RR przystąpił do długu w zakresie tych produktów), będzie uprawniona do zwiększenia kwoty podatku naliczonego o kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku wynikającego z faktur VAT RR, wystawionych na rzecz swoich plantatorów – rolników ryczałtowych.

Wprawdzie Wnioskodawca dostarczył towary, o których mowa w art. 116 ust. 8 ustawy VAT, poprzednikowi rolnika VAT RR, ale rolnik VAT RR przystąpił do długu, powstałego wskutek dostarczenia towarów, gdyż wskutek wstąpienia w prawa i obowiązki, wynikające z umowy kontraktacji, korzysta z tych towarów, w celu realizacji umowy kontraktacji i pobierania korzyści wynikających z tej umowy.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest:

-     nieprawidłowe – w zakresie ustalenia, czy będą Państwo uprawnieni do zwiększenia kwoty podatku naliczonego o kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku, wynikającego z faktur VAT RR, wystawionych na rzecz rolników VAT RR, jeżeli realizując płatność za dostarczone B, wykonają Państwo płatność na rachunek bankowy cesjonariusza, zgodnie z wcześniejszą dyspozycją rolnika VAT RR i otrzymaną informacją o dokonanej cesji przez rolnika VAT RR (pytanie oznaczone we wniosku nr 1);

-     prawidłowe – w zakresie ustalenia, czy będą Państwo uprawnieni do zwiększenia kwoty podatku naliczonego o kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku, wynikającego z faktur VAT RR, wystawionych na rzecz rolników VAT RR, jeśli przy wypłacie należności za dostarczone B, dokonają Państwo potrącenia długów z tytułu zakupionych produktów, do których to długów przystąpił rolnik VAT RR (pytanie oznaczone we wniosku nr 2).

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 poz. 775 ze zm.) zwanej dalej „ustawą”:

W myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:

Na podstawie art. 86 ust. 2 pkt 3 ustawy:

Stosownie do cytowanych wyżej przepisów, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje zarejestrowany, czynny podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, a więc takich, których następstwem jest określenie podatku należnego.

W świetle art. 15 ust. 1 ustawy:

Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy:

Według art. 2 pkt 15 ustawy:

Biorąc pod uwagę przytoczoną definicję działalności gospodarczej (art. 15 ust. 2 ustawy) uznać należy, że działalność rolnicza (art. 2 pkt 15 ustawy) mieści się w pojęciu działalności gospodarczej.

W myśl art. 2 pkt 19 ustawy:

Zgodnie z art. 2 pkt 20 ustawy:

W odniesieniu do nabywanych produktów lub usług rolnych od rolnika ryczałtowego, należy powołać przepisy art. 115 – 116 ustawy, które określają szczególne procedury dotyczące rolników ryczałtowych, w tym zasady nabycia przez podatnika podatku od towarów i usług produktów rolnych od rolnika ryczałtowego.

Z treści art. 115 ust. 1 ustawy wynika, że:

Na mocy art. 116 ust. 1 ustawy:

Na podstawie art. 116 ust. 2 ustawy:

Zgodnie z art. 116 ust. 3 ustawy:

W myśl art. 116 ust. 4 ustawy:

Na podstawie art. 116 ust. 4a ustawy:

Zgodnie z powołanym przepisem, faktura VAT RR nie jest wystawiana przez sprzedawcę, lecz przez nabywcę. Podatnik podatku od towarów i usług nabywający produkty rolne od rolnika ryczałtowego, wystawia w dwóch egzemplarzach fakturę dokumentującą zakup tych produktów. Oryginał faktury przekazywany jest sprzedawcy, czyli rolnikowi ryczałtowemu. Należy również podkreślić, iż celem faktury oraz dokumentu stwierdzającego dokonanie zapłaty jest w tym przypadku przede wszystkim udokumentowanie rzeczywistego przebiegu zdarzenia gospodarczego, a dodatkowo – dla nabywcy produktów rolnych – potwierdzenie prawa do powiększenia kwoty podatku naliczonego uprawniającej do obniżenia kwoty podatku należnego.

W myśl art. 116 ust. 6 ustawy:

Celem regulacji zawartej w powyższym przepisie jest powiązanie zapłaty dokonywanej przez podatnika z konkretną transakcją zakupu produktów rolnych oraz określenie warunków, na jakich podatnik może zrealizować prawo do odliczenia.

Stosownie do art. 116 ust. 7 ustawy:

Należy także zauważyć, że art. 116 ust. 8 ustawy:

Warunek, o którym mowa w ust. 6 pkt 2 ustawy, dotyczy tej części zapłaty, która stanowi różnicę między kwotą należności za dostarczone produkty rolne a kwotą należności za towary i usługi dostarczone rolnikowi ryczałtowemu przez nabywcę tych produktów rolnych.

Z opisu sprawy wynika, że są Państwo zarejestrowani na potrzeby podatku VAT. W związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, Spółka nabywa produkty rolne (B) od plantatorów, z którymi mają Państwo zawarte umowy kontraktacji (plantatorzy). Plantatorzy w relacjach ze Spółką mogą występować jako podatnicy VAT lub jako rolnicy ryczałtowi (rolnik VAT-RR), w myśl przepisów ustawy. W przypadku dostawców, będących rolnikami ryczałtowymi, na udokumentowanie zakupionego od nich surowca do produkcji, zgodnie z obowiązkiem, wynikającym z art. 115 ust. 1 i ust. 2 ustawy, wystawiają Państwo faktury VAT RR. Wystawiane przez Państwo faktury VAT RR, zgodnie z art. 116 ust. 2 pkt 10 ustawy, zawierają również kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku. W rozliczeniu za miesiąc, w którym dokonano zapłaty za dostawy, obejmującej także zryczałtowany zwrot podatku, zwiększają Państwo swój podatek naliczony o kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku wypłaconego rolnikom ryczałtowym. Spełnione są bowiem wszystkie warunki odliczenia, o których mowa w art. 116 ust. 6 ustawy. Zdarzają się sytuacje, kiedy rolnik VAT-RR zgłasza się do Państwa z prośbą o wyrażenie zgody na dokonanie cesji jego należności na inny podmiot. Rolnik VAT-RR może dokonać cesji na rzecz banku lub innego podmiotu, świadczącego profesjonalne usługi w tym zakresie. Każdorazowo prośba od rolnika VAT-RR trafia do Państwa. Dopiero po uzyskaniu odpowiedzi twierdzącej od Spółki, Rolnik VAT-RR dokonuje cesji na rzecz podmiotu trzeciego. Skutkiem dokonania cesji przez rolnika VAT-RR jest fakt, że Spółka w momencie nadchodzącego terminu płatności za dostarczone B dokonuje płatności nie na rachunek bankowy rolnika VAT-RR, lecz na rachunek bankowy podmiotu trzeciego, na rzecz którego rolnik VAT-RR dokonał cesji (cesjonariusz).

Państwa wątpliwości w pierwszej kolejności dotyczą ustalenia, czy będą Państwo uprawnieni do zwiększenia kwoty podatku naliczonego o kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku, wynikającego z faktur VAT RR, wystawionych na rzecz rolników VAT RR, jeżeli realizując płatność za dostarczone B, wykonają Państwo płatność na rachunek bankowy cesjonariusza, zgodnie z wcześniejszą dyspozycją rolnika VAT RR i otrzymaną informacją o dokonanej cesji przez rolnika VAT RR.

Jak wynika z przywołanych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, cechą szczególną dokumentowania transakcji zawieranych z rolnikiem ryczałtowym jest to, że fakturę z tytułu sprzedaży produktów rolnych przez rolnika ryczałtowego wystawia nie rolnik (sprzedawca), lecz nabywca będący podatnikiem podatku od towarów i usług. Jeżeli zatem podatnik zarejestrowany jako podatnik VAT czynny nabywa produkty rolne, bądź usługi rolnicze od rolnika ryczałtowego, to zgodnie z art. 116 ustawy, zobowiązany jest do zastosowania się do wskazanego w tym przepisie sposobu postępowania.

W tym miejscu należy odnieść się do definicji umowy cesji zawartej w przepisach ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795).

I tak, zgodnie z art. 509 § 1 Kodeksu cywilnego:

Stosownie do art. 510 § 1 Kodeksu cywilnego:

Jak wynika z powyższego, zasadą prawa cywilnego jest możliwość zmiany wierzyciela bez zgody dłużnika. Zmiana taka odbywa się na podstawie umowy przenoszącej wierzytelność na osobę trzecią – umowy przelewu (cesji) wierzytelności. Strony takiej umowy nazywane są cedentem (strona zbywająca wierzytelność) i cesjonariuszem (strona nabywająca wierzytelność). Nie można dokonać cesji wierzytelności, jeżeli byłoby to sprzeczne z ustawą, zastrzeżeniem umownym lub właściwością zobowiązania.

Istotą przelewu wierzytelności jest umowa zawierana przez wierzyciela z osobą trzecią, na mocy której osoba ta nabywa od wierzyciela przysługującą mu wierzytelność. W wyniku przelewu wierzytelności, prawa przysługujące dotychczasowemu wierzycielowi przechodzą na nabywcę wierzytelności, przy czym sam stosunek zobowiązaniowy nie ulega zmianie. Na podstawie umowy przelewu wierzytelności cesjonariusz może dochodzić spełnienia określonego świadczenia od dłużnika, przysługuje mu również uprawnienie do rozporządzania wierzytelnością przez jej dalszą odsprzedaż, zamianę, darowiznę, zapis w testamencie lub zastaw. Celem i skutkiem przelewu jest przejście wierzytelności na nabywcę. W wyniku przelewu przechodzi na nabywcę ogół uprawnień przysługujących dotychczasowemu wierzycielowi, który zostaje wyłączony ze stosunku zobowiązaniowego, jaki go wiązał z dłużnikiem. Wierzytelność przechodzi na nabywcę w takim stanie, w jakim była w chwili zawarcia umowy o przelew, a więc ze wszystkimi związanymi z nią prawami i brakami (np. przedawnieniem).

Wskazać należy, iż w prawodawstwie polskim obowiązuje zasada swobody umów, w ramach której strony mogą dowolnie kształtować treść umowy w granicach wyznaczonych przez prawo. Dotyczy to także szeroko rozumianego obrotu wierzytelnościami. Bowiem w tym przypadku mamy do czynienia wyłącznie z umową pomiędzy stronami transakcji, co do sposobu uregulowania należności, a nie z obowiązkiem potrącenia z tej należności kwot wynikających z odrębnych ustaw, rozporządzeń Rady UE lub tytułów wykonawczych (egzekucyjnych).

Jak wskazano wyżej, ciężarem mechanizmu „zryczałtowanego zwrotu podatku” dla rolników ryczałtowych obarczono podmioty nabywające produkty rolne lub usługi rolnicze od tych rolników bezpośrednio, przede wszystkim: punkty skupu, hurtownie, przetwórnie, niektóre sklepy, itp. Ponadto, na nabywającego od rolnika ryczałtowego produkty rolne (usługi rolnicze), a nie na tego rolnika nałożono obowiązek udokumentowania tej transakcji dostawy (usługi). Podatnik omawianego podatku bowiem, nabywający te produkty, rozliczając podatek, ma obowiązek wystawić fakturę dokumentującą zakup tych produktów, oznaczoną jako „Faktura VAT RR”.

Aby jednak powyższe obowiązki nałożone na tych podatników były dla nich neutralne, w wyżej powołanym art. 116 ust. 6 ustawy, pod pewnymi warunkami przewidziano możliwość odzyskania kwoty podatku zryczałtowanego zapłaconego rolnikom.

W przytoczonym przepisie art. 116 ust. 6 ustawy, określono warunki, których spełnienie uprawnia nabywców produktów rolnych do zwiększenia kwoty podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2 ustawy, o kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku.

Jednym z nich jest obowiązek zapłaty należności za produkty rolne, na rachunek bankowy rolnika ryczałtowego.

Przepis ten zawiera regulacje prawne, po których spełnieniu podatnik nabywa określone uprawnienia.

Podstawą normy art. 116 ust. 6 ww. ustawy jest art. 303 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 s. 1), zwanej dalej Dyrektywą, określający prawo do odliczenia poniesionej zryczałtowanej rekompensaty.

Zgodnie z art. 303 ust. 1 Dyrektywy:

W świetle art. 303 ust. 2 Dyrektywy:

W myśl art. 303 ust. 3 Dyrektywy:

Ponadto, stosownie do art. 304 Dyrektywy:

Tym samym, regulacja art. 116 ust. 6 pkt 2 ustawy jest spełnieniem wymogów określonych w art. 304 Dyrektywy.

Określony w przepisach Dyrektywy mechanizm prawa do odliczenia przez podatników wypłaconych kwot zryczałtowanej rekompensaty rolnikom ryczałtowym jest wyrazem zasady neutralności wypłacanych kwot dla kontrahentów rolników ryczałtowych. W zakresie, w jakim nabywane produkty lub usługi służą działalności uprawniającej podatnika do odliczenia podatku naliczonego, kwoty wypłaconej zryczałtowanej rekompensaty nie mogą być ciężarem, w sensie ekonomicznym, dla podatników.

Mechanizm ten w ustawie o podatku od towarów i usług odzwierciedla cytowany powyżej art. 86 ust. 2 pkt 3 ustawy, wypełniający zasadę neutralności dla podatnika tego podatku, która wyraża się tym, że przez realizację prawa do odliczenia podatku naliczonego podatnik nie ponosi faktycznie ekonomicznego ciężaru tego podatku.

Jakiekolwiek ograniczenia w tym zakresie, przewidziane przez ustawodawstwo państwa członkowskiego, jako naruszające zasadę neutralności, są sprzeczne z ogólnymi zasadami wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, wynikającymi z dyrektywy. Ograniczenie prawa do odliczenia ma wpływ na poziom obciążenia podatkowego i musi być stosowane w podobny sposób we wszystkich państwach członkowskich, zatem odstępstwa od zasady ogólnej dotyczącej neutralności podatku od wartości dodanej są dopuszczalne wyłącznie, gdy przewidują je wprost przepisy dyrektywy.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zgodnie z uprawnieniem przysługującym państwu członkowskiemu – zawarło ono stosowne regulacje ograniczające prawo, wynikające z art. 86 ust. 1 ustawy, w transakcjach z określoną grupą podatników – rolników ryczałtowych.

W art. 116 ust. 8, 9 i 9a ustawy, doprecyzowano zasady rozliczenia zryczałtowanego zwrotu podatku przez nabywców produktów rolnych od rolnika ryczałtowego. Warunek, o którym mowa w art. 116 ust. 6 pkt 2 ustawy, nie dotyczy tej części zapłaty, która stanowi różnicę między kwotą należności za dostarczone produkty rolne i odpowiednio: kwotą należności za towary i usługi dostarczone temu rolnikowi przez nabywcę (art. 116 ust. 8 ustawy), kwotą potrącenia z tytułu rat pożyczek i zaliczek udzielonych rolnikowi ryczałtowemu przez nabywcę tych produktów (art. 116 ust. 9 ustawy), czy też kwotą potrącenia, jeżeli wynikają z innych ustaw, rozporządzeń Rady UE lub tytułów wykonawczych – egzekucyjnych (art. 116 ust. 9a ustawy).

Ustawa w art. 116 ust. 8 wprowadza modyfikację reguły, że za datę dokonania zapłaty uważa się datę wydania dyspozycji bankowej przekazania środków finansowych na rachunek bankowy rolnika ryczałtowego, jeżeli dyspozycja ta została zrealizowana. Przepis ten przewiduje mianowicie, że warunek dokonania zapłaty dotyczy tej części zapłaty, która stanowi różnicę między kwotą należności za sprzedane produkty rolne, a kwotą należności za towary i usługi sprzedane rolnikowi ryczałtowemu przez nabywcę tych produktów rolnych.

W takim przypadku kompensata wzajemnych należności jest uważana za spełniającą warunek.

Należy jednak zauważyć, że przepis nie odnosi się do sytuacji, w której nabywca produktów rolnych nie dokonuje zapłaty wprost na konto rolnika, ale na skutek np. umowy cesji płaci należność na konto innego podmiotu, dokonując tych wypłat w imieniu rolnika. W takich przypadkach nabywca, nie dokonując zapłaty na konto bankowe rolnika, nie spełnia omawianego warunku, co skutkuje brakiem prawa do odliczenia.

Zaznaczyć należy, że w opisanej sytuacji nie mamy do czynienia z kompensatą wierzytelności, która następuje wówczas, gdy jedna strona jest w stosunku do drugiej dłużnikiem i jednocześnie wierzycielem, tj. ma zarówno wierzytelności, jak i zobowiązania względem drugiej strony. Tym samym, nie można uznać, że w przypadku dokonania cesji wierzytelności na rzecz podmiotu trzeciego, w przypadku zapłaty należności przez Spółkę na rzecz cesjonariusza dochodzi do potrąceń wzajemnych należności pomiędzy Spółką a rolnikiem.

Należy podkreślić, że prawo do odliczenia podatku naliczonego obejmuje jedynie te należności, co do których spełniono warunki wynikające z przepisów art. 116 ust. 6 do ust. 9a ustawy.

Odnosząc przedstawiony przez Państwa we wniosku opis sprawy do powołanych wyżej przepisów prawa stwierdzić należy, że zapłata należności za dostawę B na rachunek cesjonariusza pozbawia nabywcę produktów rolnych prawa do zwiększenia kwoty podatku naliczonego o kwotę dokonanego zwrotu podatku. Przedmiotowa sytuacja nie mieści się bowiem w katalogu potrąceń wskazanych w art. 116 ust. 9a ustawy, tj. wynikających z innych ustaw, rozporządzeń Rady UE lub tytułów wykonawczych (egzekucyjnych). Ponadto, nie zostały spełnione warunki określone w art. 116 ust. 6 ustawy, tj. zapłata za nabyte towary nie nastąpiła na rachunek bankowy rolnika ryczałtowego.

W związku z powyższym, biorąc pod uwagę treść powołanych przepisów stwierdzić należy, że nie mają/nie będą mieli Państwo prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego zawartego w fakturach VAT RR, za które płatność następuje na rachunek podmiotu trzeciego (cesjonariusza).

W konsekwencji, nie są/nie będą Państwo uprawnieni do zwiększenia kwoty podatku naliczonego o kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku, wynikającego z faktur VAT RR, wystawionych na rzecz rolników VAT RR, jeżeli realizując płatność za dostarczone B, wykonają/będą Państwo wykonywać płatność na rachunek bankowy cesjonariusza, zgodnie z wcześniejszą dyspozycją rolnika VAT RR i otrzymaną informacją o dokonanej cesji przez rolnika VAT RR.

Zatem, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 uznaję za nieprawidłowe.

Kolejne Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia, czy będą Państwo uprawnieni do zwiększenia kwoty podatku naliczonego o kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku, wynikającego z faktur VAT RR, wystawionych na rzecz rolników VAT RR, jeśli przy wypłacie należności za dostarczone B, dokonają Państwo potrącenia długów z tytułu zakupionych produktów, do których to długów przystąpił rolnik VAT RR (pytanie oznaczone we wniosku nr 2).

Z opisu sprawy wynika, że oprócz skupu B, pełnią Państwo również, w relacjach z plantatorami, rolę dostawcy, np. nasion i/lub środków ochrony roślin (produkty). Produkty są nabywane przez plantatorów w okresie wiosennym. Wypracowany model rozliczenia między Spółką a plantatorami zakłada, że plantatorzy nie regulują swoich zobowiązań na bieżąco, w momencie otrzymania produktów, tylko zobowiązania plantatorów są rozliczane przez Państwa w momencie płatności za dostarczone B. Czyli Spółka w okresie jesiennym, regulując płatności za dokonane dostawy B, obniża kwotę należności plantatorów o zobowiązania powstałe z tytułu zakupionych produktów. Od momentu powstania zobowiązania plantatora, kupującego produkty, do momentu uregulowania należności za B przez Państwa, często dochodzi do przejęcia w posiadanie gospodarstwa rolnego przez innego plantatora, a co za tym idzie wstąpienie w prawa i obowiązki umowy kontraktacji przez nowego plantatora, na podstawie art. 625 k.c. Spółka ma wówczas obowiązek realizować umowę kontraktacji z nowym posiadaczem gospodarstwa rolnego. Ze względu na fakt, że plantator, przejmujący gospodarstwo rolne, korzysta z produktów zakupionych przez jego poprzednika (lub z efektów zastosowania produktów, np. przejmuje pole, na którym już są wysiane B), w takiej sytuacji Spółka zawiera z plantatorem przejmującym gospodarstwo rolne umowę, na mocy której plantator ten przystępuje do długu z tytułu sprzedaży produktów. Na podstawie art. 625 Kodeksu cywilnego, Spółka ma obowiązek realizować umowę kontraktacji z nowym posiadaczem gospodarstwa rolnego, niezależnie od podstawy prawnej przejścia posiadania, a nawet jeżeli przejście posiadania nastąpiło bez żadnej podstawy prawnej. Realizując zapłatę za dostarczone B na rzecz rolnika VAT RR, potrącają Państwo zobowiązania z tytułu produktów sprzedanych na rzecz jego poprzednika (plantatora, od którego rolnik VAT RR przejął gospodarstwo rolne). Zawarte przez Państwa z innym plantatorem porozumienie dotyczy przede wszystkim stwierdzenia zmiany posiadania gospodarstwa rolnego, przystąpienia do długu z tytułu sprzedaży produktów, jak również uregulowania organizacyjnych aspektów dalszej współpracy po przejęciu posiadania. Nowy posiadacz gospodarstwa rolnego wskutek wstąpienia w prawa i obowiązki wynikające z umowy kontraktacji korzysta z towarów w celu realizacji umowy kontraktacji i pobierania korzyści wynikających z zawartej umowy. Ponadto, Spółka jest/będzie czynnym podatnikiem VAT, a nabywane B są/będą wykorzystywane wyłącznie do wykonywania czynności opodatkowanych.

W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z art. 116 ust. 9 ustawy:

Na mocy z art. 116 ust. 9a ustawy:

Zwrot „potrącenia, jeżeli wynikają z innych ustaw”, którym posłużono się w art. 116 ust. 9a ustawy, dotyczy wszystkich potrąceń wzajemnych należności, w tym wynikających z umów opartych między innymi w ustawie Kodeks cywilny.

Stosownie do art. 498 § 1 Kodeksu cywilnego:

Art. 498 § 2 Kodeksu cywilnego stanowi, że:

Potrącenie wierzytelności jest jedną z form wygaśnięcia zobowiązania w wyniku wykonania świadczenia poprzez umorzenie wzajemnych wierzytelności między stronami. Wygaśnięcie zobowiązania przez potrącenie (kompensata wierzytelności), następuje wówczas, gdy jedna strona jest w stosunku do drugiej dłużnikiem i jednocześnie wierzycielem, tj. ma zarówno wierzytelności, jak i zobowiązania względem drugiej strony. Potrącenie stanowi zatem formę wzajemnej zapłaty za istniejące pomiędzy stronami zobowiązania, co pozwala na traktowanie jej na równi z zapłatą. Zatem, w przypadku transakcji potrącenia wzajemnych wierzytelności dochodzi do rozliczenia transakcji, gdzie potrącenie (kompensata) stanowi formę zapłaty.

W rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z umową kontraktacji (Spółka występuje w roli kontraktującego), która została uregulowana w przepisach Kodeksu cywilnego (art. 613 – 626).

Zgodnie z art. 615 pkt 1 Kodeksu cywilnego:

Taka sytuacja występuje w analizowanej sprawie, bowiem Spółka w relacjach z plantatorami, pełni również rolę dostawcy, np. nasion i/lub środków ochrony roślin, które to produkty są nabywane przez plantatorów w okresie wiosennym. Wypracowany model rozliczenia między Spółką a plantatorami zakłada, że plantatorzy nie regulują swoich zobowiązań na bieżąco, w momencie otrzymania produktów, tylko zobowiązania plantatorów są rozliczane przez Państwa w momencie płatności za dostarczone B. Oznacza to, że zapłata przekazywana przez Spółkę plantatorowi, finalnie stanowi różnicę między kwotą należności za dostarczone produkty rolne (B) a kwotą należności za towary i usługi dostarczone plantatorowi przez Spółkę. Taki model rozliczenia wpisuje się w unormowanie art. 116 ust. 8 ustawy o podatku od towarów i usług.

W rozpatrywanym przypadku w okresie od momentu powstania zobowiązania plantatora, kupującego produkty od Spółki, do momentu uregulowania należności za B przez Państwa (i kompensaty wzajemnych należności), często dochodzi do przejęcia w posiadanie gospodarstwa rolnego przez innego plantatora, czyli de facto zmiany jednej ze stron umowy kontraktacji.

Z kolei, w świetle przepisu 625 Kodeksu cywilnego:

Mając na uwadze cyt. regulacje Kodeksu cywilnego oraz zawieranie przez Spółkę porozumień, mających na celu uregulowanie organizacyjnych aspektów współpracy Spółki z Nowymi Plantatorami (Nowy Plantator niewątpliwie wie o istnieniu umowy kontraktacji), należy stwierdzić, iż dochodzi do sukcesji praw i obowiązków plantatora, który pierwotnie zawarł ze Spółką umowę kontraktacji na owego Plantatora, będącego również rolnikiem ryczałtowym. W związku z tym, Nowy Plantator jest zobowiązany m.in. do uregulowania należności za towary i usługi dostarczone przez Spółkę plantatorowi, który pierwotnie zawarł ze Spółką umowę kontraktacji.

Jak wynika z okoliczności sprawy, wystawiane przez Państwa faktury VAT RR, zgodnie z art. 116 ust. 2 pkt 10 ustawy, zawierają również kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku. W rozliczeniu za miesiąc, w którym dokonano zapłaty za dostawy, obejmującej także zryczałtowany zwrot podatku, zwiększają Państwo podatek naliczony o kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku, wypłaconego rolnikom ryczałtowym, spełnione są bowiem wszystkie warunki odliczenia, o których mowa w art. 116 ust. 6 ustawy.

Jak wskazano wyżej, zwrot „potrącenia, jeżeli wynikają z innych ustaw”, o którym mowa w art. 116 ust. 9a ustawy, dotyczy wszystkich potrąceń wzajemnych należności, w tym wynikających również z umów opartych między innymi w ustawie Kodeks cywilny.

Zatem, w analizowanej sytuacji, skoro z jednej strony inny plantator (rolnik ryczałtowy) jest/będzie dłużnikiem Spółki z tytułu zakupionych produktów (nasion i/lub środków ochrony roślin) przez poprzedniego posiadacza gospodarstwa rolnego – rolnika VAT RR, a jednocześnie wierzycielem z tytułu należności za dostawy B, na podstawie art. 625 Kodeksu cywilnego, to potrącenie to stanowi/będzie stanowić należności, o których mowa w art. 116 ust. 9a ustawy. Należy podkreślić, że prawo do odliczenia podatku naliczonego obejmuje jedynie te należności, co do których spełniono warunki wynikające z przepisów art. 116 ust. 6 do ust. 9a ustawy.

Zatem, mają/będą mieć Państwo prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości na podstawie faktur VAT-RR, jeśli Spółka przy wypłacie należności za dostarczone B dokona/będzie dokonywała potrącenia długów z tytułu zakupionych produktów (nasion i/lub środków ochrony roślin) przez poprzedniego posiadacza gospodarstwa rolnego – rolnika VAT RR, na podstawie art. 625 Kodeksu cywilnego.

Odnosząc przedstawiony przez Państwa we wniosku opis sprawy do powołanych wyżej przepisów prawa stwierdzić należy, że zapłata należności przez Państwa za dostawę B – po potrąceniu długów z tytułu zakupionych produktów (nasion i/lub środków ochrony roślin) przez poprzedniego posiadacza gospodarstwa rolnego – rolnika VAT RR – na rachunek nowego posiadacza gospodarstwa rolnego, nie pozbawia nabywcy produktów rolnych prawa do zwiększenia kwoty podatku naliczonego o kwotę dokonanego zwrotu podatku. Przedmiotowa sytuacja mieści się bowiem w katalogu potrąceń wskazanych w art. art. 116 ust. 6 do ust. 9a ustawy. Tym samym, zostały/zostaną spełnione warunki, określone w art. 116 ust. 6 ustawy, tj. zapłata za nabyte towary nastąpi na rachunek bankowy rolnika ryczałtowego, będącego nowym posiadaczem gospodarstwa rolnego.

Wobec tego Spółka ma/będzie miała prawo do zwiększenia kwoty podatku naliczonego o kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku, wynikającego z faktur VAT RR, wystawionych na rzecz rolnika VAT RR, za które to faktury płatność następuje na rachunek nowego posiadacza gospodarstwa rolnego. Uprawnienie to wystąpi również, gdy przy wypłacie należności za dostarczone B, Spółka dokona/będzie dokonywać potrącenia należności z tytułu zakupionych przez plantatora produktów, do uiszczenia których to należności zobowiązany jest następca prawny plantatora (Nowy Plantator, będący również rolnikiem VAT RR).

Zatem, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 2 uznaję za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy:

-     stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia;

-     zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej:

Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Państwo ponoszą ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) podanym przez Państwa w złożonym wniosku. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego.

W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Ponadto informuję, że wszystkie informacje niezbędne z punktu widzenia przepisów, których interpretacji Państwo oczekują powinny wynikać z opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, a nie z załączonych dokumentów. W ramach wydawania interpretacji prawa podatkowego nie prowadzę postępowania dowodowego i nie analizuję załączników.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.