0112-KDIL2-1.4011.508.2026.2.AK

Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

19 maja 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 17 maja 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem (wpływ 19 czerwca 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Zawarła Pani wspólnie z małżonkiem w dniu 15 września 2005 r. umowę kredytu mieszkaniowego nr … z (...) S.A.

Następnie między małżonkami doszło do rozwodu. Po rozwodzie został na ten sam cel mieszkaniowy zawarty w dniu 29 września 2009 r. nowy kredyt nr … z (...) S.A. (zwanym dalej jako „Bank”).

Ten drugi kredyt został zaciągnięty już tylko Panią, tak aby po rozwodzie był tylko jeden kredytobiorca (bez męża), a poprzedni kredyt został nim spłacony.

Ani pierwszy ani drugi kredyt nie zostały zaciągnięte na zakup miejsc postojowych.

Oba kredyty zostały zatem udzielone przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty, których działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów.

Oba kredyty zostały udzielone na zakup lokalu mieszkalnego położonego w B. przy ul. S. (zwanego dalej jako „Nieruchomość”). Numer księgi wieczystej mieszkania to …, która jest prowadzona przez Sąd Rejonowy w B.

Pierwszy kredyt został zaciągnięty na kwotę … PLN i był waloryzowany kursem franka szwajcarskiego. Drugi kredyt został udzielony na kwotę … CHF (franków szwajcarskich) na okres 30 lat. Oba kredyty zostały zabezpieczone hipotecznie na tym lokalu.

Kredytobiorcy pierwszego kredytu odpowiadali za jego spłatę solidarnie, tj. do pełnej wysokości.

Oba kredyty zostały przeznaczone na inwestycję, której celem było zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego.

Wykorzystuje Pani nadal Nieruchomość do własnych celów mieszkaniowych.

Między Panią a Bankiem wywiązał się spór, w toku którego Kredytobiorca podnosi zarzuty na tle abuzywności postanowień Umowy (art. 385¹ i n. Kodeksu cywilnego), kwestionując w szczególności zasady ustalania Tabeli Kursów, klauzulę indeksacyjną, co zdaniem Kredytobiorcy prowadzi do nieważności Umowy, jak również podnosi inne zarzuty względem Umowy, a Bank stoi na stanowisku, że Umowa jest ważna.

Biorąc pod uwagę fakt trwania postępowania sądowego Bank wystąpił z propozycją zawarcia ugody. Na moment sporządzenia projektu ugody posiadała Pani względem Banku zadłużenie, które na mocy proponowanej ugody ma zostać umorzone.

Kwotę umorzenia będzie stanowiła część kapitałowa oraz odsetki. W skład kwoty umorzenia nie będą wchodziły odsetki karne. W skład kwoty umorzenia nie będą wchodziły inne opłaty.

Projekt ugody zakłada, że na skutek indywidualnych uzgodnień, Strony zgodnie postanawiają, że Kredyt udzielony na podstawie Umowy został w całości spłacony, a Bank dokona na rzecz Kredytobiorcy zwrotu kwoty, która na dzień sporządzenia Ugody wynosi … PLN [„kwota zwrotu”] - § 2 ust. 8 projektu ugody.

Stosownie do § 2 ust. 9 projektu ugody Bank zwalnia Kredytobiorcę z długu (umarza zadłużenie), na kwotę … PLN.

We wskazanym powyżej § 2 ust. 3 projektu ugody w księgach rachunkowych Banku na dzień 2 marca 2026 r. wysokość zadłużenia Kredytobiorcy z tytułu Umowy wynosiła … CHF, co oznacza, że po przeliczeniu na walutę polską po średnim kursie Narodowego Banku Polskiego z dnia poprzedzającego dzień sporządzenia Ugody, zadłużenie Kredytobiorcy na ten dzień wynosiło … PLN.

W wyniku zawarcia ugody bank zwróci Pani środki pieniężne w kwocie uprzednio spłaconej (z uwzględnieniem wartości udostępnionego kredytu) i będzie to zwrot środków, które zostały wpłacone przez Panią do banku tytułem spłaty kapitału, odsetek (rat kapitałowo-odsetkowych), a które w wyniku ponownego przeliczenia zobowiązań kredytowych według kursu waluty przyjętego w ugodzie stały się nienależne bankowi.

Nie korzystała Pani dotychczas z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona.

W uzupełnieniu wniosku wskazała Pani, że kredyt z 15 września 2005 roku został wzięty wyłącznie na zakup mieszkania położonego ....

Całość środków pieniężnych uzyskanych w ramach kredytu z 15 września 2005 roku została przeznaczona na zakup lokalu mieszkalnego, położonego w B. przy ul. S.

Cel zaciągnięcia kredytu „drugiego” wskazany w umowie zawartej z bankiem w dniu 29 września 2009 r. brzmiał następująco: spłata kredytu mieszkaniowego w innym banku.

Całość środków pieniężnych uzyskanych w ramach kredytu z 29 września 2009 roku została przeznaczona na spłatę kredytu zaciągniętego 15 września 2005 r.

Pytania

1)  Czy może Pani skorzystać z zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwoty umorzonej przez Bank?

2)  Czy w odniesieniu do Pani powstanie obowiązek podatkowy w związku z otrzymaniem kwoty zwrotu … PLN?

3)  Czy ma Pani obowiązek wykazania kwoty umorzonej oraz kwoty nadpłaty w jakimkolwiek zeznaniu rocznym PIT?

Pani stanowisko w sprawie

W Pani ocenie, może Pani skorzystać z zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwoty umorzonej przez Bank.

Pani zdaniem, nie powstanie obowiązek podatkowy w związku z otrzymaniem kwoty zwrotu … PLN. Nie ma Pani obowiązku wykazania kwoty umorzonej oraz kwoty nadpłaty w jakimkolwiek zeznaniu rocznym PIT.

UZASADNIENIE

Zaniechanie poboru PIT od umorzonej części kredytu mieszkaniowego.

Umorzenie przez bank części zadłużenia z tytułu kredytu hipotecznego co do zasady stanowi przychód podatkowy po stronie kredytobiorcy (przysporzenie z tytułu zwolnienia z długu).

Wartość umorzonej kwoty (kapitału wraz z odsetkami) traktowana jest jako przychód z innych źródeł (nieodpłatne świadczenie) podlegający opodatkowaniu według skali podatkowej.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o PIT, przychodami są otrzymane świadczenia lub umorzenie zobowiązań powodujące definitywne przysporzenie majątkowe po stronie podatnika.

Jednakże w analizowanej sytuacji znajdzie zastosowanie rozporządzenie Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. (Dz.U. 2024 r., poz. 102 ze zm.), zwane dalej jako „rozporządzenie”, w sprawie zaniechania poboru PIT od niektórych dochodów związanych z kredytem mieszkaniowym. Rozporządzenie to przewiduje niepobieranie podatku od przychodu z tytułu umorzenia kredytu hipotecznego na cele mieszkaniowe pod pewnymi warunkami.

Najważniejszym warunkiem jest, aby kredyt był zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej. Innymi słowy, całe zadłużenie musi dotyczyć jednej nieruchomości służącej zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego. Dodatkowo żaden ze współkredytobiorców nie mógł wcześniej skorzystać z takiego zaniechania w związku z inną inwestycją mieszkaniową. Spełnienie obu tych przesłanek uprawnia do skorzystania z preferencji.

W niniejszym przypadku Pani kredyt został przeznaczony na zakup jednego lokalu mieszkalnego (mieszkania) co stanowi jedną inwestycję mieszkaniową w rozumieniu rozporządzenia. Prowadzi Pani w tym lokalu jedno gospodarstwo domowe, a kredyt służył wyłącznie realizacji jego własnych celów mieszkaniowych (zapewnienie „dachu nad głową” w rozumieniu wykładni orzeczniczej).

Jednocześnie nie korzystała Pani dotychczas z zaniechania poboru podatku od umorzonych kredytów mieszkaniowych dla innej inwestycji, co wynika wprost z opisu zdarzenia przyszłego.

Zatem warunki z § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a)-b) rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. są spełnione.

Należy podkreślić, że zaniechanie poboru podatku dotyczy tylko kredytu na jedną inwestycję.

Jak wskazał Dyrektor KIS w interpretacji indywidualnej z 27 lutego 2025 r. (sygn. 0113-KDIPT2-2.4011.962.2024.1.KR), jeżeli kredyt dotyczył dwóch odrębnych lokali mieszkalnych (posiadających dwie odrębne księgi wieczyste), to przepisy rozporządzenia nie mają zastosowania. W przywołanej interpretacji organ podkreślił też, że zwolnienie nie przysługuje na samodzielne miejsce postojowe stanowiące odrębną nieruchomość (z własną księgą wieczystą).

W Pani sytuacji ten problem nie występuje - nabył Pani mieszkanie bez miejsc parkingowych. Tym samym cała umorzona kwota kredytu mieszkaniowego będzie objęta zaniechaniem poboru podatku dochodowego, o ile nie obejmuje ona wydatków niemieszkaniowych.

Zgodnie z § 1 ust. 2 rozporządzenia, zaniechanie obejmuje umorzone kwoty kapitału kredytu, odsetek (w tym skapitalizowanych) oraz prowizji niezbędnych do zawarcia umowy. Natomiast nie dotyczy np. umorzonych opłat dodatkowych niezwiązanych bezpośrednio z zawarciem kredytu (jak opłaty za monity, wezwania itp.), które ewentualnie podlegałyby opodatkowaniu. W przedmiotowej sprawie umorzona przez Bank kwota … PLN to część kapitału i odsetek kredytu - brak tu wzmianki o umorzeniu jakichkolwiek opłat karnych czy ubezpieczeń, więc cała ta kwota korzysta z omawianego zwolnienia z PIT.

Podsumowując, umorzony dług kredytowy nie spowoduje obowiązku zapłaty podatku dochodowego, ponieważ w opisanym stanie faktycznym zostaną spełnione przesłanki rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. W efekcie podatek od tego przychodu nie będzie pobrany (zaniechany). Stanowisko to jest potwierdzone w licznych interpretacjach organów podatkowych. Przykładowo, Dyrektor KIS w interpretacji z 6 maja 2025 r. (sygn. 0113-KDIPT2-2.4011.46.2025.4.ACZ) wyjaśnił, że zaniechanie poboru PIT ma zastosowanie, gdy umorzony został kredyt hipoteczny zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej przez podatnika, który nie korzystał wcześniej z takiego zaniechania.

Również w interpretacji z 24 czerwca 2025 r. (sygn. 0113-KDIPT2-2.4011.319.2025.3.AKU) wskazano, iż co prawda umorzenie kredytu stanowi przychód z nieodpłatnego świadczenia, jednak na podstawie rozporządzenia z 11 marca 2022 r. podatek nie jest pobierany od umorzonego kapitału, odsetek i wymaganych prowizji. W efekcie kredytobiorcy nie muszą odprowadzać PIT od umorzonej kwoty - następuje pełne zwolnienie z opodatkowania tej części przysporzenia. Wnioskodawca może więc bezpiecznie skorzystać z przewidzianego w rozporządzeniu zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych w odniesieniu do kwoty umorzonej przez Bank.

Należy jeszcze zaznaczyć, że aktualnie obowiązujące przepisy wydłużyły okres obowiązywania omawianego zaniechania. Początkowo rozporządzenie obejmowało dochody uzyskane do końca 2024 r., jednak zostało przedłużone - obecnie zaniechanie poboru PIT ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2022 r. do 31 grudnia 2026 r. W konsekwencji umorzenie kredytu dokonane w 2026 r. mieści się w zakresie czasowym zwolnienia, co potwierdza możliwość skorzystania przez Wnioskodawców z preferencji. Podobnie w interpretacji indywidualnej z 1 sierpnia 2024 r. (sygn. 0112-KDIL2-1.4011.535.2024.3.DJ) organ podatkowy wyraźnie stwierdził, że kwota umorzona na podstawie ugody z bankiem nie podlega opodatkowaniu PIT.

Brak opodatkowania zwróconej kwoty nadpłaty (nadpłaconych rat kredytu).

W ramach ugody Bank zobowiązał się również zwrócić Kredytobiorcom kwotę … PLN.

Zgodnie z § 2 ust. 8 projektu ugody kwota zwrotu pochodzi z wydatków, które zostały uprzednio poniesione ze środków Kredytobiorcy na rzecz Banku.

Kwota ta stanowi sumę, o jaką kredytobiorcy więcej zapłacili bankowi, niż wynikałoby to z prawidłowego rozliczenia kredytu (po przewalutowaniu lub wyeliminowaniu klauzul abuzywnych). W istocie jest to zwrot nienależnie pobranych świadczeń kredytowych - czyli oddanie kredytobiorcom środków, które pierwotnie uiścili w wykonaniu umowy. Taka płatność nie stanowi dla kredytobiorcy przysporzenia majątkowego, lecz przywraca jedynie stan posiadania do należnego poziomu. Z perspektywy prawa podatkowego nie mamy tu do czynienia z nowym dochodem, lecz ze zwrotem wcześniej utraconych aktywów, który nie zwiększa majątku podatnika w sposób definitywny. Organy podatkowe i sądy administracyjne konsekwentnie uznają, że tylko definitywne, trwałe przysporzenie (nie mające charakteru zwrotnego) może być uznane za opodatkowany przychód. W przypadku zwrotu nadpłaconych rat nie występuje taki trwały przyrost majątku - następuje jedynie oddanie podatnikowi jego własnych środków (niesłusznie wcześniej pobranych).

W konsekwencji zwrot nadpłaty przez bank nie podlega opodatkowaniu PIT, ponieważ nie stanowi w ogóle przychodu podatkowego. Stanowisko to zostało wyraźnie potwierdzone w interpretacjach indywidualnych organów skarbowych. Dyrektor KIS w interpretacji z 12 maja 2025 r. (sygn. 0113-KDIPT2-2.4011.223.2025.2.EC) uznał jednoznacznie, że kwota dodatkowa wypłacona przez bank w ramach ugody jako częściowy zwrot nienależnie pobranych rat kredytu nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu.

Podobnie interpretacja z 25 czerwca 2025 r. (sygn. 0112-KDIL2-1.4011.516.2025.1.MKA) wskazała, że zwrot rat od banku nie jest przychodem podatkowym dla kredytobiorcy. Również we wspomnianej interpretacji z 1 sierpnia 2024 r. organ stwierdził, iż zwrot nadpłaconego kapitału w wykonaniu ugody nie jest traktowany jako dochód, a jedynie jako wyrównanie wcześniej nadpłaconej kwoty - co oznacza neutralność podatkową takiego zdarzenia.

Innymi słowy, otrzymanie przez Panią kwoty … PLN tytułem zwrotu nadpłaconych rat nie rodzi obowiązku podatkowego, gdyż nie dochodzi tu do przysporzenia w rozumieniu ustawy o PIT (następuje jedynie zmniejszenie uprzednio powstałego uszczerbku majątkowego).

Należy przy tym odróżnić omawiany zwrot nadpłaty w ramach ugody od sytuacji objętej § 1 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia MF z 11 marca 2022 r. (świadczenia uzyskane w związku z ujemnym oprocentowaniem kredytu). Przepis ten zwalnia z PIT ewentualne korzyści kredytobiorcy wynikające z ujemnej stopy procentowej (gdy bank wypłaca klientowi odsetki na skutek ujemnego LIBOR/ WIBOR).

W niniejszym stanie faktycznym zwrot … PLN nie jest świadczeniem z tytułu ujemnego oprocentowania, lecz wynika z rekalkulacji rozliczeń kredytu dokonywanej w ramach ugody (konwersji zadłużenia na złote i usunięcia klauzul niedozwolonych). Mimo to efekt podatkowy jest taki sam - kwota ta nie stanowi opodatkowanego przychodu.

Wypłata nadpłaty mieści się w kwotach uprzednio spłaconych przez Panią i nie przewyższa należności wynikających z prawidłowego przeliczenia kredytu, co oznacza, że nie można jej traktować jako dodatkowego dochodu. Pogląd ten znajduje pełne oparcie zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie organów.

Przykładowo, WSA w Warszawie w wyroku z 13 grudnia 2024 r. (III SA/Wa 2236/24) wskazał, że unieważnienie umowy kredytu (co skutkuje wzajemnymi zwrotami świadczeń) nie generuje po stronie kredytobiorcy opodatkowanego przychodu - świadczenia uzyskane wskutek nieważności umowy nie mogą być uznane za przychód podatkowy. Skoro zatem nawet w razie pełnego unieważnienia kredytu zwrot otrzymanych kwot nie podlega PIT, tym bardziej częściowy zwrot nadpłaconych rat w wyniku ugody nie podlega opodatkowaniu.

Reasumując, odpowiedź na pytanie nr 1 i 2 jest twierdząca: może Pani skorzystać z zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych zarówno od kwoty umorzonej przez Bank, jak i od kwoty nadpłaty zwróconej przez Bank. Kwota umorzenia korzysta z instytucji zaniechania poboru na mocy rozporządzenia MF (co oznacza, że choć stanowi przychód, podatek nie zostanie pobrany), zaś kwota nadpłaty w ogóle nie stanowi podatkowego przychodu, więc również nie podlega opodatkowaniu.

Brak obowiązku wykazywania umorzonej kwoty i nadpłaty w zeznaniu rocznym PIT.

Skoro ani umorzona część kredytu, ani zwrócona nadpłata nie podlegają opodatkowaniu, nie jest Pani zobowiązana do wykazywania tych kwot w rocznym zeznaniu podatkowym.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o PIT, opodatkowaniu podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem m.in. dochodów wolnych od podatku oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Oznacza to, że przychód objęty zaniechaniem poboru nie wchodzi w podstawę opodatkowania, podobnie jak przychód w ogóle niestanowiący dochodu (np. zwrócone świadczenie nienależne).

W rezultacie nie uwzględnia się tych kwot w rocznym zeznaniu PIT, gdyż zeznanie obejmuje jedynie dochody podlegające opodatkowaniu.

Stanowisko to potwierdzają interpretacje - np. we wspomnianej interpretacji z 25 czerwca 2025 r. organ zgodził się, że podatnik nie ma obowiązku wykazywania umorzonego przychodu w zeznaniu, skoro na mocy rozporządzenia podatek nie będzie pobrany. Również portal podatkowy Ministerstwa Finansów wyjaśnia, że podatnicy korzystający z omawianego zaniechania nie wykazują objętych nim kwot w rocznej deklaracji.

W praktyce Bank - jako płatnik - wystawi zapewne informację PIT-11 wykazującą wartość umorzonego zobowiązania (zgodnie z art. 42a ust. 1 ustawy o PIT). W informacji tej nie będzie jednak wykazanego pobranego podatku (zaliczki), a sekcja dotycząca zwróconej nadpłaty nie zostanie w ogóle ujęta (Bank słusznie poinformował już, że w zakresie nadpłaty nie wystawi PIT-11). Otrzymanie PIT-11 nie oznacza konieczności opodatkowania wykazanej tam kwoty - podatnik powinien jedynie zachować dokument na wypadek kontroli, natomiast w zeznaniu rocznym PIT nie ujmuje wartości umorzonego kredytu ani zwróconej nadpłaty.

Jak wyjaśnił Dyrektor KIS, skoro na mocy rozporządzenia MF podatek od umorzenia został zaniechany, to podatnik nie ma obowiązku ujmować tego przychodu w rozliczeniu rocznym. Podobnie kwota zwróconej nadpłaty, niebędąca w ogóle przychodem, nie podlega wykazaniu.

W interpretacji z 21 lutego 2025 r. (sygn. 0113-KDIPT2-2.4011.18.2025.2.SJ) organ podatkowy stwierdził wprost, że podatnik nie będzie zobowiązany do wykazania dochodu (przychodu) z tytułu umorzenia kredytu w zeznaniu rocznym, skoro podatek od tego dochodu nie jest pobierany.

Reasumując, odpowiedź na pytanie nr 3 – nie ma Pani obowiązku wykazywania ani kwoty umorzenia kredytu, ani otrzymanej nadpłaty w jakimkolwiek zeznaniu rocznym PIT, ponieważ żadna z tych kwot nie podlega opodatkowaniu (pierwsza z nich korzysta z zaniechania poboru podatku, a druga nie stanowi przychodu w rozumieniu ustawy).

W konsekwencji w zeznaniu rocznym za rok, w którym zawarto ugodę z Bankiem, nie wykaże Pani tych świadczeń - nie powstanie u Pani dochód do opodatkowania PIT. Jeśli Bank wystawi informację PIT-11 z tytułu umorzenia, należy zachować ją w dokumentacji, natomiast wypełniając zeznanie podatkowe nie uwzględniać kwoty umorzenia jako podlegającej opodatkowaniu. Takie podejście jest zgodne z aktualną linią interpretacyjną fiskusa oraz literalnym brzmieniem przepisów (art. 9 ust.1 ustawy o PIT).

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Jak stanowi art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy:

Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika. O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, przysporzeniem majątkowym i przychodem w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych są nie tylko aktywa, które ulegają zwiększeniu u podatnika, ale także zmniejszenie jego pasywów.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł. Stosownie do przepisów tej ustawy odrębnym źródłem przychodów są określone w art. 10 ust. 1 pkt 9:

W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Przystępując do oceny skutków podatkowych umorzenia przez bank wierzytelności wynikających z zaciągniętego przez Panią kredytu hipotecznego, wskazuję, że instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.).

Zgodnie z art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Z kolei umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela prawa do wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem, że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa.

Zgodnie bowiem z instytucją zwolnienia z długu uregulowaną w art. 508 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):

Tak więc, dla umorzenia wierzytelności konieczna jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, czy poprzez oświadczenie).

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Tym samym, umorzoną kwotę wierzytelności z tytułu zaciągniętego przez Panią kredytu hipotecznego należy zakwalifikować do przychodów z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Kwestia zaniechania poboru podatku od kwoty umorzonych wierzytelności została uregulowana w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1672).

Zgodnie z § 1 ww. rozporządzenia Ministra Finansów:

Natomiast z § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia wynika, że:

Z kolei § 4 ww. rozporządzenia stanowi, że:

Zgodnie z treścią ww. art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Dochody, od których zaniechano poboru podatku nie są wykazywane w zeznaniach rocznych i nie podlegają opodatkowaniu oraz zgłoszeniu do urzędu skarbowego.

Zaniechanie poboru podatku ma zastosowanie do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów zaciągniętych na cele mieszkaniowe i zabezpieczonych hipotecznie, udzielonych przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw, w przypadku, gdy osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej (§ 1 ust. 1 pkt 1 lit. b ww. rozporządzenia). Istotne jest jednak, żeby kredyt hipoteczny został przeznaczony na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Analizowane zaniechanie może mieć zastosowanie także w przypadku umorzenia kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego, w sytuacji gdy zarówno kredyt refinansowy, jak i kredyt konsolidacyjny, został zaciągnięty na spłatę kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (§ 1 ust. 4 ww. rozporządzenia). W takiej sytuacji zaniechanie obejmuje odpowiednio kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego.

Z zaprezentowanego przez Panią opisu sprawy wynika, że zawarła Pani z Bankiem ugodę, w wyniku której Bank umorzył Pani wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego zaciągniętego w 2009 r. Celem tego kredytu była spłata wcześniejszego kredytu mieszkaniowego z 2005 r. przeznaczonego na zakup lokalu mieszkalnego. Oba kredyty dotyczyły jednej inwestycji mieszkaniowej. Kredyty były zabezpieczone hipoteką i udzielone przez podmioty, których działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów. Nie korzystała Pani wcześniej z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej inwestycji mieszkaniowej.

Należy zatem stwierdzić, że zaciągnięty przez Panią w 2009 r. kredyt hipoteczny spełnia warunki do zastosowania zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych, o których mowa w ww. rozporządzeniu. Ponieważ został przeznaczony na spłatę wcześniejszego kredytu mieszkaniowego przeznaczonego na zakup lokalu mieszkalnego.

Wskazała Pani w sprawie, że kwotę umorzenia będzie stanowiła część kapitałowa oraz odsetki. W skład kwoty umorzenia nie będą wchodziły odsetki karne. W skład kwoty umorzenia nie będą wchodziły inne opłaty.

Jak wcześniej wskazano przepis § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów 11 marca 2022 r. wskazuje, że: Kwoty wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują: kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału); odsetki, w tym odsetki skapitalizowane, i prowizje; opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.

Z literalnego brzmienia przywołanego § 1 ust. 2 ww. rozporządzenia wynika więc, że kwotami wierzytelności, które mogą korzystać z zaniechania są kwoty kapitału, odsetek, prowizji i opłat niezbędnych do zawarcia kredytu mieszkaniowego.

Zatem, umorzenie przez Bank kwot wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego, zaciągniętego przez Panią w 2009 r., stanowić będzie dla Pani przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 tej ustawy. Jednakże w stosunku do uzyskanego przez Panią przychodu zastosowanie znajdzie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe. Spełniać Pani bowiem będzie wszystkie przesłanki umożliwiające zastosowanie ww. zaniechania wynikające z tego rozporządzenia.

Odnosząc się natomiast do skutków podatkowych otrzymania przez Panią na podstawie ugody z Bankiem zwrotu środków pieniężnych wyjaśniam, że zgodnie z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania.

Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

Wskazała Pani, że w wyniku zawarcia ugody Bank zwróci Pani środki pieniężne w kwocie uprzednio spłaconej (z uwzględnieniem wartości udostępnionego kredytu) i będzie to zwrot środków, które zostały wpłacone przez Panią do banku tytułem spłaty kapitału, odsetek (rat kapitałowo-odsetkowych), a które w wyniku ponownego przeliczenia zobowiązań kredytowych według kursu waluty przyjętego w ugodzie stały się nienależne bankowi.

Zatem, w analizowanej sprawie po Pani stronie w związku z otrzymaniem od Banku kwoty w wysokości … PLN nie dojdzie do powstania przysporzenia majątkowego. Na mocy zawartej ugody otrzyma Pani bowiem zwrot środków pieniężnych, które wcześniej przekazała Pani na rzecz Banku w ramach spłaty udzielonego kredytu hipotecznego. Wypłata ta będzie dla Pani neutralna podatkowo.

W związku z powyższym, wypłata przez Bank ww. kwoty nie będzie stanowiła dla Pani przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanego do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji nie będzie Pani zobowiązana do zapłaty podatku dochodowego w związku z otrzymaniem od banku w ramach ugody ww. kwoty.

W konsekwencji, nie będzie miała Pani obowiązku wykazania w zeznaniu rocznym umorzonej przez Bank wierzytelności oraz wypłaconej przez Bank kwoty i zapłaty z tego tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

W odniesieniu do powołanych przez Panią interpretacji stwierdzam, że zapadły one w indywidualnych sprawach i nie są wiążące dla organu wydającego tę interpretację.

Powołane interpretacje nie stanowią źródła prawa, wiążą bowiem strony w konkretnych indywidualnych sprawach, więc zawartych w nich stanowisk organu podatkowego nie można wprost przenosić na grunt innej sprawy. Każdą sprawę tut. organ jest zobowiązany rozpatrywać indywidualnie.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.