0112-KDIL2-1.4011.440.2026.2.DJ
Możliwość skorzystania ze zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. b ustawy.
Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest: nieprawidłowe w odniesieniu do Państwa stwierdzenia, że dodatkowe koszty w postaci transportu, zakwaterowania oraz wyżywienia nie stanowią przysporzenia majątkowego po stronie wykonawców oraz prawidłowe w pozostałym zakresie.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
28 kwietnia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 23 kwietnia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo pismem z 3 czerwca 2026 r. (wpływ 3 czerwca 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
W związku z działalnością X jako samorządową instytucją kultury, polegającą na organizacji wydarzeń artystycznych i kulturalnych, będą zawierane umowy cywilnoprawne (umowy zlecenia oraz umowy o dzieło) z wykonawcami nieprowadzącymi działalności gospodarczej. Przedmiotem zawieranych przez instytucję kultury umów cywilnoprawnych (umów zlecenia oraz umów o dzieło) będzie szeroko rozumiana działalność twórcza, artystyczna oraz edukacyjna, realizowana przez wykonawców posiadających dorobek artystyczny lub specjalistyczną wiedzę w danej dziedzinie kultury.
W szczególności przedmioty umów cywilnoprawnych obejmować będą opracowania oraz realizacje autorskich scenariuszy wydarzeń kulturalnych, w tym spotkań literackich, filmowych oraz spektakli teatralnych, polegających zarówno na przygotowaniu koncepcji merytorycznej wydarzenia, jak i jego przeprowadzeniu przed publicznością. Umowy cywilnoprawne będą dotyczyć również przygotowania i wykonania autorskich prezentacji własnej twórczości, obejmujących m.in. wystąpienia, prelekcje, czytania, pokazy lub inne formy ekspresji artystycznej.
Ponadto przedmiotem umów cywilnoprawnych będzie tworzenie i realizacja autorskich programów muzycznych, obejmujących zarówno przygotowanie repertuaru, jak i ich wykonanie podczas wydarzeń organizowanych przez instytucję kultury w tym koncertów. W zakres umów cywilnoprawnych wchodzić będą także opracowania i przeprowadzanie autorskich warsztatów o charakterze edukacyjnym lub artystycznym, skierowanych do różnych wiekowo grup odbiorców. Przedmiot zawieranych umów będzie obejmował również przygotowanie, wykonanie oraz publiczną prezentację autorskich prac przeznaczonych na wystawy organizowane przez instytucję kultury. Dotyczy to w szczególności dzieł plastycznych, instalacji artystycznych, obiektów przestrzennych, form multimedialnych, a także innych indywidualnych przejawów działalności twórczej o charakterze artystycznym. Realizacje tych umów będą obejmować nie tylko samo stworzenie dzieła, lecz również jego dostosowanie do warunków ekspozycyjnych, przygotowanie koncepcji prezentacji oraz udział w procesie aranżacji wydarzeń rozumianych jako współpraca przy ich montażu, opracowaniu koncepcji oraz ewentualnym udziale w wydarzeniach towarzyszących.
W ramach realizacji zobowiązań umownych wykonawcy uczestniczyć będą także w czynnościach związanych z organizacją i przebiegiem wydarzeń, takich jak montaż i demontaż ekspozycji, nadzór autorski nad sposobem prezentacji prac, współpraca przy opracowaniu wydarzeń, a także udział w spotkaniach towarzyszących, w tym wernisażach, spotkaniach z publicznością, oprowadzaniach kuratorskich lub działaniach edukacyjnych.
Z uwagi na charakter wskazanych czynności, wymagających osobistego udziału wykonawców w miejscu organizacji wydarzeń, a także fakt, iż osoby te co do zasady zamieszkują poza miejscowością, w której odbywać się będą dane wydarzenia, realizacja umów wiąże się z koniecznością zapewnienia im przez instytucję kultury odpowiednich warunków organizacyjnych. W szczególności obejmuje to zapewnienie noclegu, wyżywienia oraz pokrycie kosztów transportu, w tym zwrot kosztów przejazdu jak i zakupu biletów transportu lokalnego.
Z tytułu zawieranych umów cywilnoprawnych wykonawcom wypłacane będzie wynagrodzenie (honorarium). Niezależnie od tego, instytucja kultury poniesie dodatkowe koszty związane z zapewnieniem wykonawcom udziału w wydarzeniach, obejmujące w szczególności koszty transportu (w tym zakup biletów przejazdu oraz transportu lokalnego), zakwaterowania i wyżywienia. Koszty te wynikają z faktu, iż wykonawcy zamieszkują poza miejscowością, w której będą odbywać się wydarzenia.
Wartość dodatkowych kosztów nie będzie zawierała się w kwocie honorarium uiszczanego na rzecz wykonawców. Honorarium będzie stanowiło jedynie wynagrodzenie za usługi w zakresie działalności artystycznej. Wartość dodatkowych kosztów stanowić będzie odrębne świadczenie ponoszone bezpośrednio przez instytucję kultury. W konsekwencji kwota wskazanych dodatkowych kosztów, ponoszonych bezpośrednio przez instytucję kultury, nie powinna być doliczana do przychodu wykonawców z tytułu działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 13 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z dnia z dnia 26 lipca 1991 r. (Dz.U.2025 poz. 163), ani uwzględniana w podstawie opodatkowania wykonawców.
W uzupełnieniu podania doprecyzowali Państwo, że X działa w oparciu o ustawę z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej.
Zgodnie ze statutem celem funkcjonowania X jest organizowanie i prowadzenie działalności kulturalnej (..).
Zyski z prowadzonej przez X działalności przeznaczane są w całości na działalność statutową.
X ma zamiar zawierać umowy cywilnoprawne z wykonawcami, będącymi przedmiotem zapytania, w ramach realizacji zadań statutowych.
Wykonawcy, o których mowa w zapytaniu, z którymi będzie X zawierało umowy cywilnoprawne, będą mieli zarówno miejsce zamieszkania dla celów podatkowych i nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce, jak i będą to także nierezydenci podatkowi, którzy w części będą posiadali certyfikaty rezydencji podatkowej (wydane przez właściwe organy administracji podatkowej państwa ich zamieszkania), a w części wykonawcy nie będą posiadali certyfikatów rezydencji podatkowej.
Ponoszenie kosztów transportu, wyżywienia i zakwaterowania wynika z faktu, że wykonawcy mają miejsce zamieszkania poza miejscem wykonywania przedmiotu umowy (czyli poza Y) i by mogli wykonać przedmiot umowy konieczne jest pokrycie tych kosztów. Bez pokrycia kosztów wykonawcy nie będą zainteresowani zawarciem umów z X. Pokrywanie tych kosztów przez X wynika z konieczności racjonalnego gospodarowania posiadanymi środkami - wydatkując środki bezpośrednio lub określając wysokość zwrotu wydatków w umowie X może uniknąć traktowania przez Wykonawców środków na pokrycie kosztów transportu, wyżywienia i zakwaterowania, jako dodatkowego składnika wynagrodzenia (np. przez negocjowanie wyższego wynagrodzenia w związku z koniecznością pokrycia kosztu przelotu (...) zespołu lotem rejsowym, a faktycznym korzystaniem np. z przejazdu wszystkich (...) samochodem). Informacja o pokrywaniu przez X dodatkowych kosztów (w tym m.in. transportu, zakwaterowania, wyżywienia) wynikać będzie z ustaleń pomiędzy stronami umów na wykonanie danego wydarzenia artystycznego i zawarta zostanie w podpisywanych umowach lub aneksach do umów z wykonawcami. Na okoliczność zapewniania tych świadczeń nie będzie zawierana osobna umowa cywilnoprawna.
Wskazane koszty finansowane będą zarówno ze środków własnych X w tym z dotacji podmiotowej, jak i jeśli będzie tego dotyczyć ze źródeł zewnętrznych w tym w szczególności z dotacji (…).
Świadczenia, będące przedmiotem zapytania będą ponoszone dla realizacji celów statutowych X działającego w oparciu o ustawę z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej.
W umowach lub aneksach z wykonawcami zawarte zostanie oświadczenie wykonawcy o niezaliczaniu do kosztów uzyskania przychodów wydatków będących przedmiotem X
Wykonawcy oczekują sfinansowania przez X wydatków na koszty transportu, wyżywienia i zakwaterowania i będą z nich korzystać wyłącznie na zasadzie dobrowolności. Sfinansowanie dodatkowych kosztów związane będzie bezpośrednio z realizacją przedmiotów umów cywilnoprawnych. Informacja o charakterze pokrywanych przez X dodatkowych kosztów zawierana będzie w umowach z wykonawcami.
Świadczenia, będące przedmiotem zapytania będą ponoszone w interesie X, nie w interesie wykonawcy. Nie będą one stanowiły realnego przysporzenia majątkowego, którego efekt będzie uchwytny w majątku wykonawcy. Wykonawcy nie musieliby ponosić samodzielnie wskazanych kosztów, gdyby nie realizacja zawartych umów pomiędzy stronami. Wyjazdy wykonawców będą miały charakter incydentalny, związany z realizacją konkretnego wydarzenia, i stanowić będą dla nich podróż w celu należytego wykonania zawartej z X umowy cywilnoprawnej. Zgodnie z art. 742 Kodeksu cywilnego, dający zlecenie powinien zwrócić przyjmującemu zlecenie wydatki, które ten poczynił w celu należytego wykonania zlecenia. Przyjazd wykonawcy, np. na próbę i koncert jest wydatkiem obiektywnie niezbędnym i celowym. Jeżeli dany wykonawca jest wysyłany w podróż i ponosi związane z tym koszty (lub koszty te z góry bierze na siebie zleceniodawca), X ma prawny obowiązek ich pokrycia wynikający z zawarcia umowy cywilnoprawnej.
Przekazane/sfinansowane przez X dodatkowe koszty, będące przedmiotem zapytania, wykonawcom nie przekroczą limitów określonych w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej (t. j. Dz. U z 2023 r. poz. 2190).
Według X na podstawie art. 13 pkt 8 i art. 21 ust. 1 pkt 16 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z dnia 26 lipca 1991r. (Dz.U.2025 poz. 163), X winno pokrywać należności za czas podróży osoby niebędącej pracownikiem - do wysokości określonej w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej (t. j. Dz. U z 2023 r. poz. 2190).
Pytanie
Czy uprawnienie Państwa do niezaliczenia dodatkowych kosztów w postaci transportu, zakwaterowania oraz wyżywienia do przychodu wykonawców, z którymi X będzie zawierał umowy cywilnoprawne, zgodnie z art. 13 pkt 8 i art. 21 ust. 1 pkt 16 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z dnia 26 lipca 1991 r. (Dz.U.2025 poz. 163) będzie poprawne?
Państwa stanowisko w sprawie
Zdaniem X, można nie zaliczyć dodatkowych kosztów związanych z wystąpieniem zleceniobiorców/artystów do przychodu, na podstawie art. 13 pkt 8 i art. 21 ust. 1 pkt 16 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z dnia 26 lipca 1991 r. (Dz.U.2025 poz. 163), zgodnie z którym wolne od podatku dochodowego są diety i inne należności za czas podróży osoby niebędącej pracownikiem - do wysokości określonej w przepisach wydanych przez ministra właściwego do spraw pracy w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej.
Powołując się na art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U.2025 poz. 163) zdaniem Wnioskodawcy, dodatkowe koszty są ponoszone wyłącznie w celu zapewnienia prawidłowej realizacji zawartych umów oraz organizacji wydarzeń kulturalnych i nie stanowią przysporzenia majątkowego po stronie wykonawców, lecz element organizacyjny leżący po stronie instytucji kultury.
W myśl § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. (Dz.U.2023 poz. 2190 z późn. zm.), pracownikowi przysługuje zwrot kosztów noclegu do wysokości dwudziestokrotności stawki diety za dobę w przypadku podróży krajowej, na podstawie rachunku lub faktury.
Powyższy przepis znajduje zastosowanie również do osób niebędących pracownikami - w tym wykonawców umów cywilnoprawnych - jeżeli świadczenie związane jest z podróżą związaną z wykonaniem zlecenia/dzieła.
Takie stanowisko zostało jednoznacznie potwierdzone w interpretacjach indywidualnych Krajowej Informacji Skarbowej, m.in.:
- interpretacja indywidualna z 11 kwietnia 2024 r., nr 0114-KDIP3-2.4011.26.2024.5.JM, w której Dyrektor KIS uznał, że pokrycie kosztów noclegu, transportu i wyżywienia artystom realizującym umowy o dzieło w instytucji kultury stanowi przychód zwolniony z podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z dnia 26 lipca 1991 r. (Dz.U.2025 poz. 163),
- interpretacje nr 0114-KDIP3-2.4011.611.2019.2.JK2 z 17 lutego 2020 r. i 0115-KDIT2-2.4011.472.2018.4.HD z 20 lutego 2019 r. potwierdzają wyżej opisane stanowisko.
W świetle ww. przepisów i interpretacji, X stoi na stanowisku, aby wartość dodatkowych kosztów zapewnianych przez Wnioskodawcę nie była doliczana do podstawy opodatkowania wykonawcom na podstawie zawieranych z nimi umów cywilnoprawnych.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 8 ustawy 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.):
Płatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, obowiązana na podstawie przepisów prawa podatkowego do obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu.
Z uwagi na powyższe, na płatniku ciążą trzy podstawowe obowiązki, tj.:
1) obliczenie,
2) pobranie,
3) wpłacenie
- podatku, zaliczki.
Z kolei płatnik, który nie wykonał obowiązków określonych w art. 8 Ordynacji podatkowej, odpowiada za podatek niepobrany lub podatek pobrany a niewpłacony, o czym stanowi art. 30 § 1 Ordynacji podatkowej.
Stosownie do postanowień art. 3 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):
Osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).
Według art. 3 ust. 1a ww. ustawy:
Za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która:
1) posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub
2) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.
W myśl art. 3 ust. 2a ww. ustawy:
Osoby fizyczne, jeżeli nie mają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miejsca zamieszkania, podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów (przychodów) osiąganych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (ograniczony obowiązek podatkowy).
Stosownie do art. 3 ust. 2b tejże ustawy:
Za dochody (przychody) osiągane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez podatników, o których mowa w ust. 2a, uważa się w szczególności dochody (przychody) z:
1) pracy wykonywanej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy, bez względu na miejsce wypłaty wynagrodzenia;
2) działalności wykonywanej osobiście na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, bez względu na miejsce wypłaty wynagrodzenia;
3) działalności gospodarczej prowadzonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w tym poprzez położony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zagraniczny zakład;
4) położonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieruchomości lub praw do takiej nieruchomości, w tym ze zbycia jej w całości albo w części lub zbycia jakichkolwiek praw do takiej nieruchomości;
5) papierów wartościowych oraz pochodnych instrumentów finansowych niebędących papierami wartościowymi, dopuszczonych do publicznego obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w ramach regulowanego rynku giełdowego, w tym uzyskane ze zbycia tych papierów albo instrumentów oraz z realizacji praw z nich wynikających;
5a) umorzenia, odkupienia, wykupienia i unicestwienia w inny sposób tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych utworzonych na podstawie przepisów obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz odpłatnego zbycia tych tytułów uczestnictwa;
6) tytułu przeniesienia własności udziałów (akcji) w spółce, ogółu praw i obowiązków w spółce niebędącej osobą prawną lub tytułów uczestnictwa w funduszu inwestycyjnym, instytucji wspólnego inwestowania lub innej osobie prawnej i praw o podobnym charakterze lub z tytułu należności będących następstwem posiadania tych udziałów (akcji), ogółu praw i obowiązków, tytułów uczestnictwa lub praw - jeżeli co najmniej 50% wartości aktywów tej spółki, spółki niebędącej osobą prawną, tego funduszu inwestycyjnego, tej instytucji wspólnego inwestowania lub osoby prawnej, bezpośrednio lub pośrednio, stanowią nieruchomości położone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa do takich nieruchomości;
6a) tytułu przeniesienia własności udziałów (akcji), ogółu praw i obowiązków, tytułów uczestnictwa lub praw o podobnym charakterze w spółce nieruchomościowej;
7) tytułu należności regulowanych, w tym stawianych do dyspozycji, wypłacanych lub potrącanych, przez osoby fizyczne, osoby prawne albo jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, mające miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, niezależnie od miejsca zawarcia umowy i wykonania świadczenia;
8) niezrealizowanych zysków, o których mowa w art. 30da.
Na podstawie art. 3 ust. 2d ustawy:
Za dochody (przychody), o których mowa w ust. 2b pkt 7, uważa się przychody wymienione w art. 29 ust. 1, jeżeli nie stanowią dochodów (przychodów), o których mowa w ust. 2b pkt 1-6.
Natomiast w myśl art. 4a ustawy:
Przepisy art. 3 ust. 1, 1a, 2a i 2b stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska.
Jak dowodzi powyżej użyte sformułowanie „w szczególności” w art. 3 ust. 2b ustawy, definicja dochodów (przychodów) uważanych za osiągane na terenie Rzeczypospolitej Polskiej ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby zaliczyć do nich również inne przychody niewymienione wprost w tym przepisie. To oznacza, że do przychodów (dochodów) uznawanych za dochody osiągane na terenie Rzeczypospolitej Polskiej należy zaliczyć te wszystkie przychody (dochody), których źródło uzyskania mieści się (jest położone) na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Źródło to należy m.in. definiować poprzez siedzibę podmiotu, od którego przychody (dochody) są uzyskiwane.
Zgodnie z generalną zasadą powszechności opodatkowania, wyrażoną w art. 9 ust. 1 ustawy:
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają zatem wszelkie dochody osiągane przez podatnika, z wyjątkiem tych dochodów, które zostały enumeratywnie wymienione przez ustawodawcę jako zwolnione z podatku, bądź od których zaniechano poboru podatku, w drodze rozporządzenia.
W świetle art. 11 ust. 1 ustawy:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15 , art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
W myśl art. 11 ust. 2a ww. ustawy:
Wartość pieniężną innych nieodpłatnych świadczeń ustala się:
1) jeżeli przedmiotem świadczenia są usługi wchodzące w zakres działalności gospodarczej dokonującego świadczenia - według cen stosowanych wobec innych odbiorców;
2) jeżeli przedmiotem świadczeń są usługi zakupione - według cen zakupu;
3) jeżeli przedmiotem świadczeń jest udostępnienie lokalu lub budynku - według równowartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu tego lokalu lub budynku;
4) w pozostałych przypadkach - na podstawie cen rynkowych stosowanych przy świadczeniu usług lub udostępnianiu rzeczy lub praw tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca udostępnienia.
Na gruncie prawa podatkowego przychodem podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych jest każda forma przysporzenia majątkowego tzn. zarówno pieniężna jak i niepieniężna.
Wobec niezdefiniowania w ustawie podatkowej pojęcia „nieodpłatnego świadczenia” zasadne jest odwołanie się do znaczenia tego pojęcia ukształtowanego w orzecznictwie sądowym, zgodnie z którym, nieodpłatnym świadczeniem w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym – generalnie – jest każde zdarzenie prawne i zjawisko gospodarcze, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku danej osobie, mające konkretny wymiar finansowy. Przysporzenie to może polegać na zwiększeniu majątku (aktywów) bądź uniknięciu jego pomniejszenia (zaoszczędzenie wydatków).
W uchwałach z 18 listopada 2002 r. sygn. akt FPS 9/02 oraz z 16 października 2006 r. sygn. akt FPS 1/06 Naczelny Sąd Administracyjny ustalił znaczenie tego terminu w oparciu o przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że na gruncie tej ustawy, termin „nieodpłatne świadczenie” ma „szerszy zakres niż w prawie cywilnym, obejmuje bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności osób prawnych, których skutkiem jest nieodpłatne, tj. niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy”. Dla celów podatkowych przez nieodpłatne świadczenie należy rozumieć te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne – to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu – przysporzenie majątku, mające konkretny wymiar finansowy. Innymi słowy, pod pojęciem tym należy rozumieć każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu. Zaprezentowana definicja, mająca swoje źródło w orzecznictwie sądów administracyjnych, znajduje odzwierciedlenie w definicji słownikowej omawianego pojęcia, zgodnie z którą „nieodpłatne świadczenie” oznacza wszelkie świadczenia nie wymagające opłaty; takie za które się nie płaci, bezpłatne.
Dokonując oceny, czy na gruncie niniejszej sprawy ponoszenie przez Państwa wydatków, o których mowa we wniosku na rzecz wykonawców w postaci kosztów transportu, zakwaterowania oraz wyżywienia prowadzi do powstania po stronie osób nieprowadzących działalności gospodarczej przychodu z tytułu nieodpłatnych świadczeń w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy kierować się wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 8 lipca 2014 r., sygn. akt K 7/13 (Dz. U. z 2014 r., poz. 947), w którym Trybunał Konstytucyjny dokonał ustalenia, jakie kryteria statuują nieodpłatne świadczenie do zakwalifikowania go jako przychodu.
Trybunał Konstytucyjny definiując pojęcie „innych nieodpłatnych świadczeń” jako przychodu, w rozumieniu art. 12 ust. 1 i art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazał, że za przychód mogą być uznane takie świadczenia, które:
· po pierwsze, zostały spełnione za zgodą podatnika (skorzystał z nich w pełni dobrowolnie),
· po drugie, zostały spełnione w jego interesie (a nie w interesie płatnika) i przyniosły mu korzyść w postaci powiększenia aktywów lub uniknięcia wydatku, który musiałby ponieść,
· po trzecie, korzyść ta jest wymierna i przypisana indywidualnemu podatnikowi (nie jest dostępna w sposób ogólny dla wszystkich podmiotów).
Wobec tego, przyjęcie oceny uznającej konkretne świadczenie ze strony płatnika za przychód podatnika, winno opierać się na przesłankach wynikających z ww. przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, które Trybunał Konstytucyjny w przywołanym powyżej wyroku uznał za zgodne z Konstytucją i przedstawił ich interpretację.
Należy też pokreślić, że ustawowe pojęcie nieodpłatnych świadczeń musi być zawsze interpretowane w konkretnym kontekście, a nie w oderwaniu od niego, z pominięciem okoliczności realizacji pewnych uprawnień, zjawisk gospodarczych i zdarzeń prawnych. Wskazać należy, że nieodpłatne świadczenie jest przychodem – gdy świadczenie to, powoduje wystąpienie po stronie podatnika przysporzenia: w postaci nabycia wymiernej korzyści majątkowej lub w postaci również wymiernego zaoszczędzenia wydatku. Nieodpłatne świadczenie jest przychodem podatnika, gdy zostało spełnione za zgodą podatnika, tj. gdy podatnik skorzystał z niego w pełni dobrowolnie. Zatem, płatnik spełnił określone świadczenie na rzecz podatnika, gdy dysponował uprzednią zgodą podatnika na jego przyjęcie.
Przychód podatnika będzie obejmował nieodpłatne świadczenie, gdy świadczenie to zostanie spełnione w interesie podatnika (a nie w interesie płatnika) i przyniesie podatnikowi korzyść w postaci powiększenia jego aktywów lub uniknięcia wydatku, który musiałby ponieść. W zakresie tego kryterium należy wskazać, że chodzi o realny charakter przysporzenia, jako warunku objęcia nieodpłatnego świadczenia podatkiem dochodowym. Nieodpłatne świadczenie jest przychodem podatnika, gdy korzyść jest wymierna i przypisana indywidualnemu podatnikowi, tj. nie jest dostępna w sposób ogólny dla wszystkich podmiotów.
W sytuacji, gdy nieodpłatne świadczenie nie powoduje przysporzenia w postaci nabycia wymiernej korzyści majątkowej, czy to w postaci również wymiernego zaoszczędzenia wydatku, to wówczas nie można mówić o przychodzie z tytułu nieodpłatnego świadczenia.
Powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczy wprawdzie świadczeń uzyskiwanych przez pracowników, jednak zawiera wskazówki interpretacyjne, jak należy rozumieć nieodpłatne świadczenia i przywołane ustalenia pozostają aktualne do sytuacji innych osób nieprowadzących działalności gospodarczej, o których mowa w analizowanym wniosku.
Należy wyjaśnić, że przesłanki zawarte w ww. wyroku w niniejszej sprawie zostaną spełnione, bowiem przyjęcie przez wykonawców przedmiotowych świadczeń nastąpi za ich zgodą (skoro informacja o ww. dodatkowych kosztach będzie wynikać z ustaleń pomiędzy stronami umów), przynosić będzie im wymierną korzyść majątkową (w omawianym przypadku korzyść polegać będzie na uniknięciu wydatku, który musieliby ponieść w celu realizacji umów cywilnoprawnych) oraz możliwa do przypisania indywidualnemu podatnikowi (bowiem znają Państwo z imienia i nazwiska osoby, z którymi zawierają Państwo ww. umowy cywilnoprawne, a którym finansują ww. świadczenia).
Wobec powyższego należy stwierdzić, że sfinansowanie przez Państwa świadczeń za wykonawców w postaci kosztów transportu, zakwaterowania i wyżywienia, o których mowa we wniosku niewątpliwie należą do nieodpłatnych świadczeń, jakie osoby te otrzymują od Państwa. W związku z powyższym, nie mogę zgodzić się z Państwa twierdzeniem, że ww. sfinansowane przez Państwa dodatkowe koszty nie stanowią przysporzenia majątkowego po stronie wykonawców. Zatem, w tym zakresie uznałem Państwa stanowisko za nieprawidłowe.
Wskazać dalej należy, że w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych określone zostały źródła przychodów, gdzie m.in. w pkt 2 wymieniono działalność wykonywaną osobiście.
Przy czym, stosownie do art. 13 pkt 8 ustawy:
Za przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2, uważa się przychody z tytułu wykonywania usług, na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło, uzyskiwane wyłącznie od:
a) osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, osoby prawnej i jej jednostki organizacyjnej oraz jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej,
b) właściciela (posiadacza) nieruchomości, w której lokale są wynajmowane, lub działającego w jego imieniu zarządcy albo administratora - jeżeli podatnik wykonuje te usługi wyłącznie dla potrzeb związanych z tą nieruchomością,
c) przedsiębiorstwa w spadku
- z wyjątkiem przychodów uzyskanych na podstawie umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej oraz przychodów, o których mowa w pkt 9.
Zgodnie natomiast z art. 41 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują świadczeń z tytułu działalności, o której mowa w art. 13 pkt 2 i 4-9 oraz art. 18, osobom określonym w art. 3 ust. 1, są obowiązane jako płatnicy pobierać, z zastrzeżeniem ust. 4, zaliczki na podatek dochodowy, stosując do dokonywanego świadczenia, pomniejszonego o miesięczne koszty uzyskania przychodów w wysokości określonej w art. 22 ust. 9 oraz o potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b, najniższą stawkę podatkową określoną w skali, o której mowa w art. 27 ust. 1.
Jednakże w myśl art. 21 ust. 1 pkt 16 ww. ustawy:
Wolne od podatku dochodowego są diety i inne należności za czas:
a) podróży służbowej pracownika,
b) podróży osoby niebędącej pracownikiem
- do wysokości określonej w odrębnych ustawach lub w przepisach wydanych przez ministra właściwego do spraw pracy w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej, z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju oraz poza granicami kraju, z zastrzeżeniem ust. 13 i 15c.
Jednocześnie zgodnie z art. 21 ust. 13 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Przepis ust. 1 pkt 16 lit. b stosuje się, jeżeli otrzymane świadczenia nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów i zostały poniesione:
1) w celu osiągnięcia przychodów lub
2) w celu realizacji zadań organizacji i jednostek organizacyjnych działających na podstawie przepisów odrębnych ustaw, lub
3) przez organy (urzędy) władzy lub administracji państwowej albo samorządowej oraz jednostki organizacyjne im podległe lub przez nie nadzorowane, lub
4) przez osoby pełniące funkcje obywatelskie, o których mowa w art. 13 pkt 5, w związku z wykonywaniem tych funkcji.
Natomiast w myśl art. 21 ust. 15c ww. ustawy:
Zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 16 i 20, nie mają zastosowania do przychodów otrzymanych przez kierowcę z tytułu wykonywania międzynarodowych przewozów drogowych na podstawie stosunku pracy lub umowy zlecenia, o której mowa w art. 13 pkt 8.
Odnosząc się do znaczenia pojęć „podróż osoby niebędącej pracownikiem” i „podróż służbowa” wskazać należy, że nie są one tożsame.
Według internetowego Słownika Języka Polskiego (www.sjp.pl) „podróż” to przebywanie drogi do odległego miejsca; przemierzanie rozległych terenów; podróżowanie. W Małym Słowniku Języka Polskiego pod red. Elżbiety Sobol (Wyd. Naukowe PWN Warszawa 1995) „podróż” definiuje się jako: przebywanie drogi do jakiegoś odległego miejsca; podróżowanie.
Stosując reguły wykładni systemowej zewnętrznej, należy przyjąć, że pojęcie „podróży służbowej” zostało zdefiniowane w art. 77⁵ § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1976 r. – Kodeks pracy (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 277 ze zm.), który stanowi, że:
Pracownikowi wykonującemu na polecenie pracodawcy zadanie służbowe poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy, lub poza stałym miejscem pracy przysługują należności na pokrycie kosztów związanych z podróżą służbową.
Niemniej jednak jest to definicja, która może być odnoszona tylko do „podróży służbowej” pracowników, a nie do „podróży osoby niebędącej pracownikiem”.
Należy też zauważyć, że podróż służbowa realizowana jest w ramach stosunku pracy, którego definicję zawiera art. 22 Kodeksu pracy. Przepis ten w § 1 stanowi, że:
Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca – do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem.
Umówione miejsce świadczenia pracy jest więc istotnym elementem stosunku pracy, zaś jej wykonywanie poza wyznaczonym miejscem odbywa się na polecenie pracodawcy. Warto podkreślić, że ustawa podatkowa dla zastosowania analizowanego zwolnienia nie wprowadza warunku, że podróż służbowa musi być dokonana w celu osiągnięcia przychodów.
W myśl art. 627 Kodeksu cywilnego, przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. W zakresie umów zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do wykonania określonej czynności; miejsce wykonania tej czynności nie jest elementem istotnym umowy na warunkach zlecenia, nawet jeżeli w umowie takie miejsce wskazano (art. 734 w zw. z art. 750 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny).
Przedstawione we wniosku okoliczności prowadzą do konkluzji, że istotą tych umów jest świadczenie usług. Nie sposób wykluczyć, że przyjmujący zlecenie/dzieło odbędzie podróż w celu należytego wykonania usługi zlecenia/dzieła. Wskazane różnice między stosunkiem pracy a stosunkiem prawnym na warunkach zlecenia (o dzieło) prowadzą do wniosku, że wskazanie w umowie zlecenia/o dzieło miejsca, w którym czynność ma być dokonana, nie może być utożsamiane z miejscem wykonywania pracy określonym w umowie o pracę.
Z kolei zgodnie z art. 21 ust. 13 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: zwolnienie z art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. b) ww. ustawy (czyli dotyczące podróży osób niebędących pracownikami) ma zastosowanie jeżeli otrzymane świadczenia nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów i zostały poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub w celu realizacji zadań organizacji i jednostek organizacyjnych działających na podstawie przepisów odrębnych ustaw, lub przez organy (urzędy) władzy lub administracji państwowej albo samorządowej oraz jednostki organizacyjne im podległe lub przez nie nadzorowane, lub przez osoby pełniące funkcje obywatelskie, o których mowa w art. 13 pkt 5, w związku z wykonywaniem tych funkcji. Ustawodawca zatem obu ww. przypadków (podróży służbowej i podróży osoby niebędącej pracownikiem) nie traktuje w sposób tożsamy. Natomiast zakres ww. zwolnienia jest ograniczony do wysokości określonej w odrębnych ustawach lub w przepisach wydanych przez ministra właściwego do spraw pracy w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej, z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju oraz poza granicami kraju, z zastrzeżeniem ust. 13 i 15c.
Zasady rozliczania ww. podróży reguluje rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2190).
Zgodnie z § 2 powołanego rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej:
Z tytułu podróży krajowej oraz podróży zagranicznej, odbywanej w terminie i miejscu określonym przez pracodawcę, pracownikowi przysługują:
1) diety;
2) zwrot kosztów:
a) przejazdów,
b) dojazdów środkami komunikacji miejscowej,
c) noclegów,
d) innych niezbędnych udokumentowanych wydatków, określonych lub uznanych przez pracodawcę odpowiednio do uzasadnionych potrzeb.
W myśl § 3 ust. 1-4 ww. rozporządzenia:
1. Środek transportu właściwy do odbycia podróży krajowej lub podróży zagranicznej, a także jego rodzaj i klasę, określa pracodawca.
2. Pracownikowi przysługuje zwrot kosztów przejazdu w wysokości udokumentowanej biletami lub fakturami obejmującymi cenę biletu środka transportu, wraz ze związanymi z nimi opłatami dodatkowymi, w tym miejscówkami, z uwzględnieniem posiadanej przez pracownika ulgi na dany środek transportu, bez względu na to, z jakiego tytułu ulga przysługuje.
3. Na wniosek pracownika pracodawca może wyrazić zgodę na przejazd w podróży krajowej lub podróży zagranicznej samochodem osobowym, motocyklem lub motorowerem niebędącym własnością pracodawcy.
4. W przypadkach, o których mowa w ust. 3, pracownikowi przysługuje zwrot kosztów przejazdu w wysokości stanowiącej iloczyn przejechanych kilometrów przez stawkę za jeden kilometr przebiegu, ustaloną przez pracodawcę, która nie może być wyższa niż określona w przepisach wydanych na podstawie art. 34a ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2022 r. poz. 2201 , z późn. zm.).
W tym zakresie obowiązują przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy (Dz. U. z 2002 r. Nr 27, poz. 271 ze zm.).
Jak stanowi § 4 ust. 1-2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej:
1. Pracownikowi, który w czasie podróży krajowej lub podróży zagranicznej poniósł inne niezbędne wydatki związane z tą podróżą, określone lub uznane przez pracodawcę, zwraca się je w udokumentowanej wysokości.
2. Wydatki, o których mowa w ust. 1, obejmują opłaty za bagaż, przejazd drogami płatnymi i autostradami, postój w strefie płatnego parkowania, miejsca parkingowe oraz inne niezbędne wydatki wiążące się bezpośrednio z odbywaniem podróży krajowej lub podróży zagranicznej.
Stosownie natomiast do § 7 ww. rozporządzenia:
1. Dieta w czasie podróży krajowej jest przeznaczona na pokrycie zwiększonych kosztów wyżywienia i wynosi 45 zł za dobę podróży.
2. Należność z tytułu diet oblicza się za czas od rozpoczęcia podróży krajowej (wyjazdu) do powrotu (przyjazdu) po wykonaniu zadania służbowego w następujący sposób:
1) jeżeli podróż trwa nie dłużej niż dobę i wynosi:
a) mniej niż 8 godzin - dieta nie przysługuje,
b) od 8 do 12 godzin - przysługuje 50% diety,
c) ponad 12 godzin - przysługuje dieta w pełnej wysokości;
2) jeżeli podróż trwa dłużej niż dobę, za każdą dobę przysługuje dieta w pełnej wysokości, a za niepełną, ale rozpoczętą dobę:
a) do 8 godzin - przysługuje 50% diety,
b) ponad 8 godzin - przysługuje dieta w pełnej wysokości.
3. Dieta nie przysługuje:
1) za czas delegowania do miejscowości pobytu stałego lub czasowego pracownika oraz w przypadkach, o których mowa w § 10;
2) jeżeli pracownikowi zapewniono bezpłatne całodzienne wyżywienie.
4. Kwotę diety, o której mowa w ust. 1, zmniejsza się o koszt zapewnionego bezpłatnego wyżywienia, przyjmując, że każdy posiłek stanowi odpowiednio:
1) śniadanie - 25% diety;
2) obiad - 50% diety;
3) kolacja - 25% diety.
5. W przypadku korzystania przez pracownika z usługi hotelarskiej, w ramach której zapewniono wyżywienie, przepisy ust. 4 stosuje się odpowiednio.
Zgodnie z § 8 ust. 1-5 tegoż rozporządzenia:
1. Za nocleg podczas podróży krajowej w obiekcie świadczącym usługi hotelarskie pracownikowi przysługuje zwrot kosztów w wysokości stwierdzonej rachunkiem, jednak nie wyższej za jedną dobę hotelową niż dwudziestokrotność stawki diety.
2. W uzasadnionych przypadkach pracodawca może wyrazić zgodę na zwrot kosztów noclegu stwierdzonych rachunkiem w wysokości przekraczającej limit, o którym mowa w ust. 1.
3. Pracownikowi, któremu nie zapewniono bezpłatnego noclegu i który nie przedłożył rachunku, o którym mowa w ust. 1, przysługuje ryczałt za każdy nocleg w wysokości 150% diety.
4. Ryczałt za nocleg przysługuje, jeżeli nocleg trwa co najmniej 6 godzin pomiędzy godzinami 21 i 7.
5. Zwrot kosztów noclegu lub ryczałt za nocleg nie przysługuje za czas przejazdu, a także jeżeli pracodawca uzna, że pracownik ma możliwość codziennego powrotu do miejscowości stałego lub czasowego pobytu.
Stosownie do § 9 ust. 1-3 cytowanego rozporządzenia:
1. Za każdą rozpoczętą dobę pobytu w podróży krajowej pracownikowi przysługuje ryczałt na pokrycie kosztów dojazdów środkami komunikacji miejscowej w wysokości 20% diety.
2. Ryczałt, o którym mowa w ust. 1, nie przysługuje, jeżeli pracownik nie ponosi kosztów dojazdów.
3. Przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli na wniosek pracownika pracodawca wyrazi zgodę na pokrycie udokumentowanych kosztów dojazdów środkami komunikacji miejscowej.
W myśl § 13 ww. rozporządzenia:
1. Dieta w czasie podróży zagranicznej jest przeznaczona na pokrycie kosztów wyżywienia i inne drobne wydatki.
2. Dieta przysługuje w wysokości obowiązującej dla docelowego państwa podróży zagranicznej. W przypadku podróży zagranicznej odbywanej do dwóch lub więcej państw pracodawca może ustalić więcej niż jedno państwo docelowe.
3. Należność z tytułu diet oblicza się w następujący sposób:
1) za każdą dobę podróży zagranicznej przysługuje dieta w pełnej wysokości;
2) za niepełną dobę podróży zagranicznej:
a) do 8 godzin - przysługuje 1/3 diety,
b) ponad 8 do 12 godzin - przysługuje 50% diety,
c) ponad 12 godzin - przysługuje dieta w pełnej wysokości.
4. Wysokość diety za dobę podróży zagranicznej w poszczególnych państwach jest określona w załączniku do rozporządzenia.
Stosownie do treści § 14 powołanego rozporządzenia:
1. Pracownikowi, któremu zapewniono w czasie podróży zagranicznej bezpłatne, całodzienne wyżywienie, przysługuje 25% diety ustalonej zgodnie z § 13 ust. 3.
2. Kwotę diety zmniejsza się o koszt zapewnionego bezpłatnego wyżywienia, przyjmując, że każdy posiłek stanowi odpowiednio:
1) śniadanie - 15% diety;
2) obiad - 30% diety;
3) kolacja - 30% diety.
3. W przypadku korzystania przez pracownika z usługi hotelarskiej, w ramach której zapewniono wyżywienie, przepisy ust. 2 stosuje się odpowiednio.
4. Pracownikowi, który otrzymuje w czasie podróży zagranicznej należność pieniężną na wyżywienie, dieta nie przysługuje. Jeżeli należność pieniężna jest niższa od diety, pracownikowi przysługuje wyrównanie do wysokości należnej diety.
Zgodnie z § 16 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej:
1. Za nocleg podczas podróży zagranicznej pracownikowi przysługuje zwrot kosztów w wysokości stwierdzonej rachunkiem, w granicach limitu określonego w poszczególnych państwach w załączniku do rozporządzenia.
2. W razie nieprzedłożenia rachunku za nocleg, pracownikowi przysługuje ryczałt w wysokości 25% limitu, o którym mowa w ust. 1. Ryczałt ten nie przysługuje za czas przejazdu.
3. W uzasadnionych przypadkach pracodawca może wyrazić zgodę na zwrot kosztów za nocleg, stwierdzonych rachunkiem, w wysokości przekraczającej limit, o którym mowa w ust. 1.
4. Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się, jeżeli pracodawca lub strona zagraniczna zapewniają pracownikowi bezpłatny nocleg.
Na podstawie powyższych przepisów należy stwierdzić, że wartość świadczeń sfinansowanych/zapewnionych przez Państwa w postaci kosztów transportu, zakwaterowania i wyżywienia w odniesieniu do wykonawców nieprowadzących działalności gospodarczej, mających miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w Polsce, z którymi będą Państwo zawierali umowy cywilnoprawne (zlecenia, o dzieło) będą stanowić dla tych osób przychód z działalności wykonywanej osobiście, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 13 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jednakże, skoro jak Państwo wskazali we wniosku i jego uzupełnieniu: (…) Koszty te wynikają z faktu, iż wykonawcy zamieszkują poza miejscowością, w której będą odbywać się wydarzenia. (…). Przekazane/sfinansowane przez (…) dodatkowe koszty, będące przedmiotem zapytania, wykonawcom nie przekroczą limitów określonych w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej. - to w okolicznościach opisanych we wniosku wartość tych świadczeń może być zwolniona od opodatkowania w oparciu o przepis art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W związku z powyższym, wartości ww. świadczeń nie powinni Państwo doliczać do przychodu tychże wykonawców, bowiem jak wyżej wywiedziono przychód wykonawców nieprowadzących działalności posiadających rezydencję podatkową w Polsce w związku z nieodpłatnym świadczeniem na ich rzecz z tytułu sfinansowania kosztów transportu, zakwaterowania i wyżywienia korzysta ze zwolnienia wymienionego w art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Odnosząc się natomiast do ww. świadczeń sfinansowanych przez Państwa osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej, będącym nierezydentami Polski wyjaśnić należy co następuje.
Wskazana, wyżej w art. 3 ust. 2a zasada ograniczonego obowiązku podatkowego stanowi, że Rzeczpospolita Polska ma prawo do opodatkowania osób fizycznych niebędących jej rezydentami podatkowymi, ale tylko w zakresie dochodów uzyskiwanych ze źródła przychodów położonych na jej terytorium. Nie są natomiast w Polsce opodatkowane osoby fizyczne z tytułu dochodów, których źródło jest położone za granicą. Warunkiem posiadania w Polsce statusu podmiotu o ograniczonym obowiązku podatkowym jest brak na terytorium Polski miejsca zamieszkania lub zakładu.
Zasady opodatkowania w Polsce dochodów (przychodów) uzyskanych przez nierezydentów reguluje m.in. art. 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zgodnie z art. 29 ust. 1 tej ustawy:
Podatek dochodowy od uzyskanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez osoby, o których mowa w art. 3 ust. 2a, przychodów:
1) z działalności określonej w art. 13 pkt 2 i 6-9 oraz z odsetek innych niż wymienione w art. 30a ust. 1, z praw autorskich lub z praw pokrewnych, z praw do projektów wynalazczych, znaków towarowych i wzorów zdobniczych, w tym również ze sprzedaży tych praw, z należności za udostępnienie tajemnicy receptury lub procesu produkcyjnego, za użytkowanie lub prawo do użytkowania urządzenia przemysłowego, handlowego lub naukowego, w tym także środka transportu, oraz za informacje związane ze zdobytym doświadczeniem w dziedzinie przemysłowej, handlowej lub naukowej (know-how) - pobiera się w formie ryczałtu w wysokości 20% przychodu;
2) z opłat za usługi w zakresie działalności widowiskowej, rozrywkowej lub sportowej, wykonywanej przez osoby fizyczne mające miejsce zamieszkania za granicą, a organizowanej za pośrednictwem osób fizycznych lub osób prawnych prowadzących działalność w zakresie imprez artystycznych, rozrywkowych lub sportowych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - pobiera się w formie ryczałtu w wysokości 20% przychodu;
3) z tytułu należnych opłat za wywóz ładunków i pasażerów przyjętych do przewozu w portach polskich przez zagraniczne przedsiębiorstwa morskiej żeglugi handlowej, z wyjątkiem ładunków i pasażerów tranzytowych - pobiera się w formie ryczałtu w wysokości 10% przychodów;
4) uzyskanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez zagraniczne przedsiębiorstwa żeglugi powietrznej, z wyłączeniem przychodów uzyskanych z lotniczego rozkładowego przewozu pasażerskiego, skorzystanie z którego wymaga posiadania biletu lotniczego przez pasażera - pobiera się w formie ryczałtu w wysokości 10% przychodów;
5) z tytułu świadczeń doradczych, księgowych, badania rynku, usług prawnych, usług reklamowych, zarządzania i kontroli, przetwarzania danych, usług rekrutacji pracowników i pozyskiwania personelu, gwarancji i poręczeń oraz świadczeń o podobnym charakterze - pobiera się w formie ryczałtu w wysokości 20% przychodu.
Stosownie do art. 29 ust. 2 ww. ustawy:
Przepisy ust. 1 stosuje się z uwzględnieniem umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska. Jednakże zastosowanie stawki podatku wynikającej z właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub niepobranie (niezapłacenie) podatku zgodnie z taką umową jest możliwe pod warunkiem udokumentowania dla celów podatkowych miejsca zamieszkania podatnika uzyskanym od niego certyfikatem rezydencji.
W myśl art. 41 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Płatnicy, o których mowa w ust. 1, są obowiązani pobierać zryczałtowany podatek dochodowy od dokonywanych wypłat (świadczeń) lub stawianych do dyspozycji podatnika pieniędzy lub wartości pieniężnych z tytułów określonych w art. 29, art. 30 ust. 1 pkt 2, 4-5a, 13-17 oraz art. 30a ust. 1 pkt 1-11 oraz 11b-13 , z zastrzeżeniem ust. 4d, 5, 10, 12 i 21.
W art. 29 ustawy, wymienione zostały określone rodzaje należności wypłacane przez podmioty polskie osobom zagranicznym, w przypadku uzyskania których, osoba zagraniczna podlega opodatkowaniu w Polsce podatkiem dochodowym, a obowiązanym do jego naliczenia, potrącenia i odprowadzenia do urzędu skarbowego jest podmiot polski. Podatek ten nazywany jest podatkiem „u źródła” ze względu na szczególny sposób jego poboru, który dokonywany jest przez polski podmiot wypłacający określone należności na rzecz nierezydenta, w trybie i na zasadach wymienionych w art. 41 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zatem, w przypadku uzyskania przychodu przez osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej (nierezydentów) należy zwrócić uwagę na przepis art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w świetle którego od przychodów uzyskanych przez nierezydentów m.in. z tytułu działalności, o której mowa w art. 13 pkt 2 i 6-9 pobierany jest podatek ryczałtowy w wysokości 20% przychodu. Jak wynika z przywołanej regulacji, opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym, tzw. podatkiem u źródła objęte są m.in. przychody z działalności wykonywanej osobiście (w tym z umów zlecenia, umów o dzieło, umów o podobnym charakterze).
W konsekwencji, od płatności dokonywanych na rzecz osób nieprowadzących działalności gospodarczej płatnik jest zobowiązany do potrącenia podatku u źródła, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przy czym podkreślić należy, że przepisy ust. 1 stosuje się z uwzględnieniem umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska. Jednakże zastosowanie stawki podatku wynikającej z właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub niepobranie (niezapłacenie) podatku zgodnie z taką umową jest możliwe pod warunkiem udokumentowania dla celów podatkowych miejsca zamieszkania podatnika uzyskanym od niego certyfikatem rezydencji (o czym mówi art. 29 ust. 2 ww. ustawy).
Przy czym, co do zasady od uzyskanych na terytorium Polski przez nierezydenta (osobę posiadającą ograniczony obowiązek podatkowy w Polsce) przychodów z tytułu świadczenia usług, o których mowa we wniosku pobiera się w formie ryczałtu w wysokości 20% przychodu, chyba że nierezydent uzyskał certyfikat rezydencji i wówczas możliwe jest zastosowanie stawki podatku wynikającej z właściwej umowy/Konwencji o unikaniu podwójnego opodatkowania lub niepobranie (niezapłacenie) podatku zgodnie z taką umową/Konwencją.
Zatem, w odniesieniu do wykonawców-nierezydentów (osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej), którzy nie przedstawili Państwu certyfikatu rezydencji podatkowej wartość świadczeń sfinansowanych/zapewnionych przez Państwa w postaci kosztów transportu, zakwaterowania i wyżywienia będą stanowić dla tych osób przychód z działalności wykonywanej osobiście, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 13 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jednakże, skoro jak Państwo wskazali we wniosku i jego uzupełnieniu: (…) Koszty te wynikają z faktu, iż wykonawcy zamieszkują poza miejscowością, w której będą odbywać się wydarzenia. (…). Przekazane/sfinansowane przez (…) dodatkowe koszty, będące przedmiotem zapytania, wykonawcom nie przekroczą limitów określonych w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej. - to w okolicznościach opisanych we wniosku wartość tych świadczeń może być zwolniona od opodatkowania w oparciu o przepis art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W związku z powyższym, wartości ww. świadczeń nie powinni Państwo doliczać do przychodu tychże wykonawców, bowiem jak wyżej wywiedziono przychód tych wykonawców (tj. nieprowadzących działalności gospodarczej, nieposiadających rezydencji podatkowej w Polsce, którzy nie przedstawili certyfikatu rezydencji) z tytułu nieodpłatnego świadczenia na ich rzecz w związku ze sfinansowaniem kosztów transportu, zakwaterowania i wyżywienia korzysta ze zwolnienia wymienionego w art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W odniesieniu natomiast do wykonawców nieprowadzących działalności gospodarczej, będących nierezydentami podatkowymi Polski, którzy przedstawili Państwu certyfikat rezydencji należy wziąć pod uwagę przepisy poszczególnych, odpowiednich umów o unikaniu podwójnego opodatkowania. Zapisy umów o unikaniu podwójnego opodatkowania będą miały pierwszeństwo przed ustawodawstwem polskim. W sytuacji, gdy z analizy poszczególnej umowy dotyczącej konkretnego nierezydenta wynika, że dochody uzyskiwane przez wykonawców z tytułu sfinansowania przez Państwa świadczeń w postaci transportu, zakwaterowania oraz wyżywienia nie podlegają w Polsce opodatkowaniu lub są zwolnione z opodatkowania, dochody te nie podlegają regulacji polskiego ustawodawstwa. A zatem w tej sytuacji, rozpatrywanie możliwości skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania jest niecelowe, bowiem nie będą one podlegały opodatkowaniu w Polsce.
Natomiast w przypadku, gdy z ww. umów wynika, że rzeczone świadczenia nierezydentów (wykonawców nieprowadzących działalności gospodarczej, którzy przedstawili Państwu certyfikat rezydencji) podlegają opodatkowaniu w Polsce, wówczas wartość ww. świadczeń nie powinna być doliczana do przychodu tychże wykonawców, bowiem mogą one skorzystać ze zwolnienia wymienionego w art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Podsumowując, zgodzić się należy z Państwa stanowiskiem, że wartość dodatkowych kosztów zapewnianych przez Państwa nie powinna być doliczana do podstawy opodatkowania wykonawcom (będącym przedmiotem zapytania) na podstawie zawieranych z nimi umów cywilnoprawnych. W związku z powyższym Państwa stanowisko w tym zakresie uznano za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów