0112-KDIL2-1.4011.412.2026.1.TR

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

22 kwietnia 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 13 kwietnia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Pismem z dnia 21 sierpnia 2024 roku doręczonym Zainteresowanej w dniu 13 września 2024 roku pracodawca złożył oświadczenie o rozwiązaniu z Zainteresowaną umowy o pracę bez okresu wypowiedzenia z powodu: „nieobecności w pracy spowodowanej chorobą trwającą dłużej niż łączny okres pobierania z tego tytułu wynagrodzenia i zasiłku oraz pobierania świadczenia rehabilitacyjnego przez pierwsze trzy miesiące”, wskazując, że „nieobecność trwa od 20 lipca 2023 roku”, przy czym „na świadczeniu rehabilitacyjnym przebywa (przyp. Wnioskodawczyni) od 18 stycznia 2024 r.”.

Zainteresowana wniosła do Sądu pozew o przywrócenie do pracy na dotychczasowych warunkach. Zainteresowana zwróciła się o:

 I.      Wydanie orzeczenia w przedmiocie przywrócenia pracownika: Zainteresowanej do pracy u pracodawcy – na warunkach dotychczasowych – wobec:

1)  wadliwego, niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę na czas nieokreślony zawartej przez Strony w dniu 23 stycznia 1988 roku, dokonanego jednostronnie przez Pozwanego bez wypowiedzenia bez winy Powódki w dniu 13 września 2024 roku, względnie

2)  rozwiązania umowy o pracę na czas nieokreślony zawartej przez Strony w dniu 23 stycznia 1988 roku, dokonanego jednostronnie przez Pozwanego bez wypowiedzenia bez winy Powódki w dniu 13 września 2024 roku, stanowiącego w istocie nadużycie prawa podmiotowego ze względu na sprzeczność ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa lub zasadami współżycia społecznego (art. 8 k.p.).

W ramach postępowania sądowego Strony postępowania zostały przez Sąd skierowane do postępowania mediacyjnego.

Zainteresowana zmodyfikowała następnie powództwo w ten sposób, że zamiast:

I.    Wydania orzeczenia w przedmiocie przywrócenia pracownika: Zainteresowanej do pracy u pracodawcy – na warunkach dotychczasowych – wobec:

1)  wadliwego, niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę na czas nieokreślony zawartej przez Strony w dniu 23 stycznia 1988 roku, dokonanego jednostronnie przez Pozwanego bez wypowiedzenia bez winy Powódki w dniu 13 września 2024 roku, względnie

2)  rozwiązania umowy o pracę na czas nieokreślony zawartej przez Strony w dniu 23 stycznia 1988 roku, dokonanego jednostronnie przez Pozwanego bez wypowiedzenia bez winy Powódki w dniu 13 września 2024 roku, stanowiącego w istocie nadużycie prawa podmiotowego ze względu na sprzeczność ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa lub zasadami współżycia społecznego (art. 8 k.p.);

wniosła o:

Ia. Zasądzenie od Pozwanego: pracodawcy na rzecz Powoda: Zainteresowanej odszkodowania, o którym mowa w art. 56 § 1 k.p. w kwocie (…) zł – wobec:

1)  wadliwego, niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę na czas nieokreślony zawartej przez Strony w dniu 23 stycznia 1988 roku, dokonanego jednostronnie przez Pozwanego bez wypowiedzenia bez winy Powódki w dniu 13 września 2024 roku, względnie

2)  rozwiązania umowy o pracę na czas nieokreślony zawartej przez Strony w dniu 23 stycznia 1988 roku, dokonanego jednostronnie przez Pozwanego bez wypowiedzenia bez winy Powódki w dniu 13 września 2024 roku, stanowiącego w istocie nadużycie prawa podmiotowego ze względu na sprzeczność ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa lub zasadami współżycia społecznego (art. 8 k.p.).

W dniu 6 lutego 2025 roku przed stałym Mediatorem Zainteresowana oraz pracodawca zawarły ugodę mediacyjną, na podstawie której Pracodawca uznał powództwo, przyznając, że rozwiązanie umowy o pracę na czas nieokreślony, zawartej przez Strony, dokonane jednostronnie przezeń bez wypowiedzenia bez winy Pracownika, nastąpiło z naruszeniem przepisów Kodeksu pracy (art. 53 par. 1 ust. 1 lit. b k.p., art. 56 k.p) i jednocześnie zobowiązał się do zapłaty na rzecz Zainteresowanej odszkodowania we wskazanej przez nią kwocie, ustalonej na podstawie art. 56 par. 1 k.p., 58 k.p.

Ugoda zawarta przed mediatorem

Ugoda mediacyjna zawarta dnia 6 lutego 2025 roku przed stałym Mediatorem w toku postępowania mediacyjnego przeprowadzonego na podstawie postanowienia Sądu z dnia 8 listopada 2024 roku wydanego w sprawie, pomiędzy:

Powódką: Zainteresowaną działającą osobiście – przy udziale ustanowionego w sprawie Pełnomocnika procesowego

a

Pozwaną: pracodawcą.

Strony zawarły ugodę o następującej treści:

1)  Powódka, Zainteresowana oświadcza, iż modyfikuje żądanie sformułowane w pozwie z dnia 1 października 2024 roku, w ten sposób, że zamiast przywrócenia do pracy u Pozwanej – pracodawcy na warunkach dotychczasowych, wnosi o zapłatę przez Pozwaną na swą rzecz odszkodowania, o którym mowa w art. 56 § 1 k.p, w zw. z art. 58 k.p. (w wysokości odpowiadającej wynagrodzeniu za okres wypowiedzenia, który w przypadku Powódki wynosi 3 miesiące).

2)  Pracodawca – uznaje powództwo w sprawie toczącej się przed Sądem z powództwa Zainteresowanej przeciwko pracodawcy przyznając, że rozwiązanie umowy o pracę na czas nieokreślony, zawartej przez Strony w dacie 23 stycznia 1988 roku, dokonane jednostronnie przez Pozwaną bez wypowiedzenia bez winy Powódki w dacie 13 września 2024 roku, stanowiło nadużycie prawa podmiotowego ze względu na sprzeczność ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa i zasadami współżycia społecznego (art. 8 k.p.), a zatem, że rozwiązano rzeczoną umowę o pracę bez wypowiedzenia bez winy pracownika z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę w tym trybie (art. 53 § 1 ust. 1 lit. b k.p., art. 56 k.p.).

3)  Pozwana oświadcza, że wyraża zgodę na modyfikację przez Powódkę żądania pozwu, w sposób wskazany w pkt 1 niniejszej Ugody oraz uznaje żądanie Zainteresowanej (w zmienionym kształcie) w całości – zobowiązując się do zapłaty na rzecz Powódki odszkodowania w kwocie (…) zł. Zapłata ww. kwoty nastąpi w terminie 14 dni począwszy od daty uprawomocnienia się orzeczenia Sądu wydanego w związku z zawarciem niniejszej Ugody – na rachunek bankowy znajdujący się w aktach pracowniczych Zainteresowanej (na który Pozwana uprzednio przekazywała wynagrodzenie za pracę Powódki).

4)  Strony oświadczają, że rozumieją treść Ugody, jest ona zgodna z ich wolą i wyczerpuje wszelkie roszczenia pomiędzy Stronami wynikające z postępowania toczącego się przed Sądem z powództwa Zainteresowanej przeciwko pracodawcy (precyzując – chodzi o roszczenia przysługujące w związku z rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia bez winy pracownika z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę w tym trybie art. 53 § 1 ust. 1 lit. b k.p., art. 56 k,p.).

5)  Strony wzajemnie znoszą koszty procesu – w tym koszty zastępstwa procesowego.

6)  Strony wnioskują o zatwierdzenie przez Sąd niniejszej ugody.

7)  Ugodę sporządzono w czterech jednobrzmiących egzemplarzach, po jednym dla każdej Strony, Sądu i Mediatora.

Postanowieniem z dnia 25 marca 2025 roku Sąd zatwierdził ww. ugodę, nadał jej klauzulę wykonalności oraz umorzył postępowanie.

W wykonaniu ugody Pracodawca wypłacił na rzecz Zainteresowanej odszkodowanie w kwocie pomniejszonej o zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych – wpłata nastąpiła w dniu 11 kwietnia 2025 roku.

Pytanie

Czy wypłata odszkodowania za naruszające przepisy rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia bez winy Pracownika powinna zostać opodatkowana podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

Pani stanowisko w sprawie

W Pani ocenie, skoro przyznane Pracownikowi na podstawie ugody, mającej wagę wyroku sądu, odszkodowanie jest odszkodowaniem za naruszające przepisy rozwiązanie umowy o pracę, to odszkodowanie to korzysta ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (ustawa o PIT), bowiem jego wysokość oraz zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw.

W związku z powyższym, Wnioskodawczyni stwierdza, iż podatek dochodowy od osób fizycznych nie powinien zostać pobrany.

Zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania wyrażoną w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Z treści powołanego przepisu wynika zatem, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione przez ustawodawcę w katalogu zwolnień przedmiotowych ustawy, bądź od których Minister Finansów zaniechał poboru podatku w drodze rozporządzenia.

W treści art. 10 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy zostały określone źródła przychodów, gdzie m.in. wymienia się: stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, pracę nakładczą, emeryturę lub rentę.

Stosownie do art. 12 ust. 1 cytowanej ustawy, za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty, niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

Jednakże na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT, otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, oraz otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 roku Kodeks pracy, z wyjątkiem:

a)  określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę,

b)  odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,

c)  odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,

d)  odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,

e)  odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,

f)   odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, lub na zasadach, o których mowa w art. 30c,

g)  odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe.

Należy jednak podkreślić, że zwolnieniem określonym w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT, objęte są tylko te odszkodowania, których wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw. Oznacza to, że zwolnienie nie obejmuje wszystkich odszkodowań, a tylko te, których wysokość lub zasady ustalania zostały określone wprost w stosownych przepisach prawa.

Stosownie natomiast do treści art. 21 ust. 1 pkt 3b ww. ustawy wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień:

a)  otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,

b)  dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Oznacza to, że na mocy ww. przepisu wolne od podatku są inne odszkodowania – niż te wymienione w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a więc m.in. te, których wysokość lub zasady ustalania wynikają z przepisów prawa - otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej z wyjątkami wymienionymi powyżej.

Ze stanu faktycznego przedstawionego we wniosku wynika, że Zainteresowana oraz pracodawca zawarli ugodę przed mediatorem, na podstawie której Pracodawca uznał powództwo, przyznając, że rozwiązanie umowy o pracę na czas nieokreślony, zawartej przez Strony, dokonane jednostronnie przezeń bez wypowiedzenia bez winy Pracownika, nastąpiło z naruszeniem przepisów Kodeksu pracy (art. 53 par. 1 ust. 1 lit. b k.p., art. 56 k.p) i jednocześnie zobowiązał się do zapłaty na rzecz Zainteresowanej odszkodowania w kwocie ustalonej na podstawie art. 56 par. 1 k.p., 58 k.p.a. (w wysokości trzykrotnego wynagrodzenia, liczonego jak za ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy – wobec okresu wypowiedzenia mającego zastosowanie do Pracownika).

Kwestie zasad i podstawy do wypłaty odszkodowania z tytułu niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia reguluje ustawa z dnia 26 czerwca 1974 roku Kodeks pracy.

Kwota odszkodowania została na podstawie przepisów Kodeksu pracy oraz reguł wynikających z rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 29 maja 1996 roku w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz – wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy.

Zgodnie z art. 56 § 1 zd. 1 k.p. pracownikowi, z którym rozwiązano umowę o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę w tym trybie, przysługuje roszczenie o przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowanie.

Przepis art. 58 k.p. wskazuje natomiast, że odszkodowanie, o którym mowa w art. 56, przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. W przypadku rozwiązania umowy o pracę zawartej na czas określony odszkodowanie przysługuje w wysokości wynagrodzenia za czas, do którego umowa miała trwać, nie więcej jednak niż za okres wypowiedzenia. Przy ustaleniu wysokości odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie przez pracodawcę umowy o pracę bez wypowiedzenia podstawę jego wyliczenia stanowi miesięczne średnie wynagrodzenie z okresu poprzedzającego rozwiązanie umowy o pracę (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego 2000 roku, sygnatura akt I PKN 539/99) .

Zainteresowana była zatrudniona u pozwanego Pracodawcy od dnia 28 grudnia 1987 roku do dnia 13 września 2024 roku, a zatem łącznie przez ok. 36 lat – ostatnio na stanowisku: (…), w ramach pełnego etatu na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony z dnia 23 stycznia 1988 roku. Stosownie do treści 36 § 1 pkt 3 k.p., w odniesieniu do Mocodawczyni okres wypowiedzenia umowy o pracę przybrałby wymiar 3 miesięcy.

Zgodnie z informacją pochodzącą od Strony pozwanej, co potwierdza Strona powodowa, składniki wynagrodzenia mające zastosowanie w jej przypadku w okresie poprzedzającym rozwiązanie umowy o pracę z datowane na 13 września 2024 roku to następujące składniki stałe (brak zmiennych):

1)  czerwiec 2024 roku: podstawa (…) zł (wynagrodzenie zasadnicze) + (…) zł (20% dodatku stażowego) – łącznie (…) zł,

2)  lipiec 2024 roku – podstawa (…) zł (wynagrodzenie zasadnicze) + (…) zł (20% dodatku stażowego) – (…) zł,

3)  sierpień 2024 roku – podstawa (…) zł (wynagrodzenie zasadnicze) + (…) zł (20% dodatku stażowego) – (…) zł.

Wskazane dane pozwalają stwierdzić, że średnie (średnia arytmetyczna) miesięcznie wynagrodzenie za 1 miesiąc z okresu czerwiec – sierpień 2024 roku równa się kwocie (…) zł. Z uwagi na powyższe, odszkodowanie odpowiadające wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia w wymiarze 3 miesięcy równa się kwocie (…) zł.

W wyniku zawartej ugody nie doszło do zmiany sposobu rozwiązania umowy o pracę zawartej pomiędzy stronami.

Z zawartej ugody wynika, iż wyczerpuje ona wszelkie roszczenia wynikające z toczącego się postępowania sądowego w sprawie.

Jak wynika ze stanu faktycznego przedstawionego powyżej, Wnioskodawczyni otrzymała od Pracodawcy oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia bez winy Pracownika (art. 53 Kodeksu pracy), z czym nie zgodziła się i złożyła odwołanie do sądu pracy. W wyniku negocjacji zawarta została ugoda, na mocy której zamiast przywrócenia do pracy na dotychczasowych warunkach zażądała odszkodowania określonego w przepisach Kodeksu pracy. Pracodawca zobowiązał się do zapłaty kwoty (…) zł tytułem odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę (jego wysokość ustalono w sposób określony we wcześniejszej części niniejszego stanowiska).

Ugoda zawarta została – jak wspomniano – w dniu 6 lutego 2025 roku przed mediatorem sądowym (strony zostały skierowane do postępowania mediacyjnego postanowieniem Sądu z dnia 8 listopada 2024 roku, wydanego w sprawie). Ugoda dotyczyła wypłaty przez Pracodawcę na rzecz Wnioskodawczyni odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia bez winy Pracownika.

Wysokość i zasady odszkodowania objętego ugodą wynikały z art. 56 Kodeksu pracy w związku z art. 58 Kodeksu pracy. W ugodzie wskazano, że Pracodawca niezgodnie z prawem rozwiązał umowę o pracę z Wnioskodawczynią w trybie jw. Ugoda zawarta przed mediatorem i zatwierdzona przez sąd ma moc prawną ugody sądowej, co oznacza, że może być egzekwowana na takich samych zasadach, jak orzeczenie sądu. Proces ten kończy postępowanie sądowe i sprawia, że ugoda staje się tytułem egzekucyjnym, jeżeli zostanie opatrzona klauzulą wykonalności.

Rzeczone odszkodowanie nie pozostawało w żadnym związku z jakąkolwiek szkodą. Należało się ono Wnioskodawczyni za sam fakt niezgodnego z prawem rozwiązania przez Pracodawcę umowy o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia bez winy pracownika. Stąd też Pracodawca przyznając, że wadliwie dokonał rozwiązania umowy o pracę zobowiązał się wypłacić Wnioskodawczyni odszkodowanie z tego tytułu (tylko za to).

Mając na uwadze stan faktyczny przedstawiony przez Wnioskodawczynię oraz powołane wyżej przepisy prawa, stwierdzić należy, iż otrzymane przez Wnioskodawczynię odszkodowanie z tytułu niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia bez winy Pracownika, korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT, bowiem jego wysokość oraz zasady ustalania wynikają wprost z odrębnych ustawy – Kodeksu pracy. Z tej przyczyny Płatnik (Pracodawca) bezpodstawnie/niesłusznie pobrał i przekazał Organowi podatkowemu zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z generalną zasadą powszechności opodatkowania, wyrażoną w art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają zatem wszelkie dochody osiągane przez podatnika, z wyjątkiem tych dochodów, które zostały enumeratywnie wymienione przez ustawodawcę jako zwolnione od podatku, bądź od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia.

Stosownie do treści art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Natomiast w świetle art. 12 ust. 1 cytowanej ustawy:

Użyty powyżej zwrot „w szczególności” oznacza, że wymienione kategorie przychodów zostały wskazane jedynie przykładowo. Przychodem ze stosunku pracy i stosunków pokrewnych są więc wszelkiego rodzaju wypłaty i świadczenia skutkujące u podatnika powstaniem przysporzenia majątkowego, mające swoje źródło w łączącym pracownika z pracodawcą stosunku pracy lub stosunku pokrewnym.

Tak szerokie zdefiniowanie pojęcia przychodu pracownika wskazuje, że w każdym przypadku, w którym uzyska on od pracodawcy realną korzyść mającą wymiar finansowy, będzie to rodzić obowiązek zwiększenia jego przychodu, z wyjątkiem świadczeń określonych w katalogu zwolnień przedmiotowych, zawartych w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Art. 12 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że:

W tym miejscu wskazuję, że odszkodowanie stanowi – co do zasady – przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie oznacza to jednak, że wszystkie odszkodowania są opodatkowane. Niektóre z nich, wymienione w katalogu zwolnień określonym w art. 21 ust. 1 ww. ustawy, korzystają ze zwolnienia od podatku. Jednakże należy podkreślić, że korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym zwolnienia od podatku, jest możliwe wyłącznie w sytuacji, gdy spełnione są wszelkie przesłanki określone w przepisie stanowiącym podstawę prawną danej preferencji.

Ustawa o podatku dochodowym nie zawiera definicji pojęcia odszkodowania czy zadośćuczynienia, niemniej rozumienie tych pojęć nie może odbiegać od ich znaczenia przyjętego w systemie prawa cywilnego. Wiele pojęć z katalogu zwolnień przedmiotowych nie zostało zdefiniowanych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych – nie może to jednak oznaczać dowolności w ich rozumieniu i stosowania wykładni rozszerzającej, przy czym oczywistym jest, że aby uniknąć takiej dowolności, kryteria rozumienia tych pojęć, niezdefiniowanych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, muszą mieć w pierwszej kolejności charakter kryteriów ustawowych.

Odwołując się do prawa cywilnego stwierdzam, że świadczenie odszkodowawcze to najogólniej świadczenie mające na celu naprawienie wyrządzonej szkody. Szkodą jest uszczerbek, jakiego doznał poszkodowany wbrew jego woli we wszelkiego rodzaju dobrach przez prawo chronionych. Chodzi więc zarówno o uszczerbek majątkowy, jak i niemajątkowy. Uszczerbek niemajątkowy jest określany terminem „krzywda”. Pod tym pojęciem należy rozumieć wszelkie negatywne przeżycia człowieka wyrażające się zarówno w cierpieniu fizycznym, jak i psychicznym, wywołane czynem niedozwolonym. Do naprawienia krzywdy odnosi się termin „zadośćuczynienie”, natomiast „odszkodowanie” wiąże się z naprawieniem uszczerbku majątkowego.

W ustawie z dnia z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 795) świadczenie odszkodowawcze wynika głównie z tytułu odpowiedzialności deliktowej (art. 415 i następne) lub odpowiedzialności kontraktowej (art. 471 i następne), a co za tym idzie jest następstwem czynu niedozwolonego lub niewykonania bądź nienależytego wykonania zobowiązania.

Odszkodowania otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej mogą korzystać ze zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Zastosowanie zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wymaga łącznego spełnienia następujących warunków:

1)  otrzymane świadczenie musi być odszkodowaniem lub zadośćuczynieniem,

2)  odszkodowanie lub zadośćuczynienie musi być przyznane na podstawie:

a)  ustawy,

b)  przepisów wykonawczych do ustawy,

c)  układów zbiorowych pracy lub innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy Kodeks pracy,

3)  wysokość bądź zasady ustalania odszkodowania lub zadośćuczynienia muszą wprost wynikać z ww. aktów,

4)  nie mogą zachodzić wyłączenia, o jakich mowa w lit. a)-g) art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Jak już wyżej wskazałem, zwolnieniem określonym w art. 21 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy objęte są odszkodowania lub zadośćuczynienia w sytuacji gdy ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw lub aktów administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów; lub też jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, z wyjątkiem wymienionych w lit. a)-g) tego przepisu.

Podstawowym warunkiem zwolnienia świadczenia od opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest więc jego odszkodowawczy charakter.

Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia odszkodowania czy zadośćuczynienia, niemniej rozumienie tych pojęć nie może odbiegać od ich znaczenia przyjętego w systemie prawa cywilnego. Zasady odpowiedzialności odszkodowawczej w prawie cywilnym opierają się na zasadzie winy lub ryzyka. Kodeks cywilny przewiduje – jak już wyżej wskazałem – dwa zasadnicze rodzaje odpowiedzialności: deliktową, która wynika z czynów niedozwolonych (art. 415 Kodeksu cywilnego i następne) oraz kontraktową – powstającą z mocy umowy (art. 471 K.c. i nast.). Tym samym, na tle Kodeksu cywilnego świadczenie odszkodowawcze jest następstwem niewykonania bądź nienależytego wykonania zobowiązania lub czynu niedozwolonego.

Powyższe regulacje mają również zastosowanie do przepisów prawa pracy, choć w ograniczonym zakresie. Jak stanowi bowiem art. 300 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 277 ze zm.):

Mając na uwadze powyższe wyjaśniam, że przepisy Kodeksu pracy posługują się terminami „odszkodowanie” w odniesieniu do konkretnych świadczeń pracowniczych, do których uprawniony jest pracownik lub były pracownik (np. w art. 18^3d, art. 36¹ § 1, art. 45, art. 56, art. 94³ § 3, art. 99, art. 101² omawianego Kodeksu).

W kontekście rozwiązania umowy o pracę ustawodawca przewiduje odszkodowanie, w sytuacji gdy wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę (art. 45 komentowanego Kodeksu), przepisy o wypowiadaniu warunków pracy i płacy (art. 45 w zw. z art. 42 § 1 cytowanego Kodeksu), bądź rozwiązano umowę o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę w tym trybie (art. 56 wskazanego Kodeksu).

W myśl art. 56 Kodeksu pracy:

Zgodnie z art. 45 § 2 Kodeksu pracy:

Jednakże na podstawie art. 45 § 3 Kodeksu pracy:

Stosownie natomiast do przepisu art. 58 Kodeksu pracy:

Dokonując analizy sprawy, z uwagi na fakt, że zawarta przez Panią przed mediatorem ugoda została zatwierdzona przez sąd, należy odnieść się do ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 468 ze zm.):

Stosownie do art. 183⁸ § 1 Kodeksu:

W myśl art. 183¹³§ 2 ww. Kodeksu:

Z art. 183¹⁴ § 1 i § 2 ww. Kodeksu wynika, że:

Na mocy art. 183¹⁵ ww. Kodeksu:

Z ww. przepisów wynika zatem, że ugoda mediacyjna zatwierdzona przez sąd ma moc ugody sądowej, czyli wywołuje takie same skutki prawne, jak ugoda zawarta przed sądem.

W tym miejscu wskazuję, że niewątpliwie przepisy Kodeksu Pracy są przepisami „odrębnych ustaw”, o których mowa w cytowanym wyżej przepisie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zwłaszcza w kontekście art. 58 Kodeksu pracy, który określa wysokość odszkodowania należnego pracownikowi, z którym rozwiązano umowę o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę w tym trybie.

Orzeczone przez sąd pracy na podstawie przepisu art. 56 Kodeksu pracy odszkodowanie, do wysokości określonej w art. 58 wspomnianego Kodeksu, mieści się w zakresie zwolnienia od podatku, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Biorąc powyższe pod uwagę, stwierdzam, że na gruncie opisanego zdarzenia otrzymana przez Panią kwota odszkodowania w wysokości ustalonej na podstawie przepisu art. 58 Kodeksu pracy jest wolna od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Końcowo informuję, że nie mam możliwości odniesienia się do kwot przedstawionych we wniosku z uwagi na fakt, że przepis art. 14b ustawy – Ordynacja podatkowa, nakłada na organ interpretacyjny obowiązek wydania interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego. Z uwagi na powyższe, nie podlegają urzędowej interpretacji zasady rachunkowego określania (wyliczenia) podstawy opodatkowania, gdyż wykraczałoby to poza zakres interpretacji przepisów prawa podatkowego. Ewentualne przeliczenia, jakich należałoby dokonać, nie należą do kompetencji tut. organu.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.