0112-KDIL1-3.4012.352.2026.1.ŁW
Brak opodatkowania czynności sprzedaży tzw. białych certyfikatów.
Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
26 maja 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 26 maja 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej w podatku od towarów i usług, który dotyczy braku opodatkowania podatkiem VAT czynności sprzedaży tzw. białych certyfikatów. Uzupełnili go Państwo pismem z 6 lipca 2026 r. (wpływ 6 lipca 2026 r.).
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Gmina (...) jest zarejestrowanym i czynnym podatnikiem VAT. Na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153, dalej: „ustawa o samorządzie gminnym”), Gmina jest wyposażona w osobowość prawną i posiada zdolność do czynności cywilnoprawnych.
Gmina realizuje inwestycje, które uprawniają ją do uzyskania świadectw efektywności energetycznej (tzw. białych certyfikatów), tj. Gmina realizowała inwestycje dotyczące termomodernizacji i remontów budynków komunalnych.
System białych certyfikatów ma motywować do podejmowania przedsięwzięć, które służą podnoszeniu efektywności energetycznej i prowadzą do mniejszego zużycia energii. Białe certyfikaty są świadectwem tego, że dana inwestycja spełnia wymogi prowadzące do oszczędności energetycznej.
Kwestia świadectw energetycznych została uregulowana w ustawie z dnia 20 maja 2016 r. o efektywności energetycznej (dalej: „ustawa o efektywności energetycznej”).
Art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o efektywności energetycznej, zobowiązuje m.in. przedsiębiorstwa energetyczne wykonujące działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania lub obrotu energią elektryczną do zrealizowania przedsięwzięć, służących poprawie efektywności energetycznej, lub uzyskania i przedstawienia do umorzenia Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki (URE) świadectwa efektywności energetycznej. Podmioty, które nie zrealizują powyższego obowiązku mogą uiszczać opłaty zastępcze.
W związku z powyższym podmioty zobowiązane, w tym przedsiębiorstwa energetyczne, są skłonne do pozyskiwania świadectw efektywności energetycznej. Mogą one nabyć białe certyfikaty, jeśli nie zrealizują inwestycji, które prowadzą do podwyższenia efektywności energetycznej i przedstawiać je do umorzenia Prezesowi URE.
Art. 19 ust. 1 ustawy o efektywności energetycznej, wymienia rodzaje przedsięwzięć jakie służą poprawie efektywności energetycznej.
Zgodnie z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, potwierdzeniem planowanej do zaoszczędzenia ilości energii finalnej wynikającej z przedsięwzięcia lub przedsięwzięć tego samego rodzaju służących poprawie efektywności energetycznej, o których mowa w art. 19 ust. 1, jest świadectwo efektywności energetycznej.
Z kolei w art. 20 ust. 3 ustawy o efektywności energetycznej uregulowano, że świadectwo efektywności energetycznej wydaje Prezes URE na wniosek podmiotu:
1) planującego rozpoczęcie prac zmierzających do realizacji przedsięwzięcia lub przedsięwzięć tego samego rodzaju służących poprawie efektywności energetycznej albo
2) upoważnionego przez podmiot, o którym mowa w pkt 1.
Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy, świadectwo efektywności energetycznej zawiera imię i nazwisko lub nazwę, adres siedziby oraz numer identyfikacji podatkowej (NIP) podmiotu, o którym mowa w art. 20 ust. 3 pkt 1 albo 2 ustawy.
Tym samym, jeśli o świadectwo ubiega się podmiot upoważniony, to jego dane znajdą się na świadectwie efektywności energetycznej.
Na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy o efektywności energetycznej, Prezes URE wydaje świadectwo efektywności energetycznej, w terminie 45 dni od dnia złożenia wniosku o wydanie świadectwa efektywności energetycznej.
Dodatkowo, art. 30 ust. 1 ustawy o efektywności energetycznej stanowi, że prawa majątkowe wynikające ze świadectwa efektywności energetycznej są towarem giełdowym w rozumieniu ustawy z dnia 26 października 2000 r. o giełdach towarowych. Prawa te są zbywalne.
Ponadto, art. 30 ust. 3 ustawy o efektywności energetycznej stanowi, iż przeniesienie praw majątkowych wynikających ze świadectwa efektywności energetycznej następuje z chwilą dokonania odpowiedniego zapisu w rejestrze świadectw efektywności energetycznej prowadzonym przez podmiot prowadzący.
Gmina w związku z realizacją inwestycji podnoszącej efektywność energetyczną, zawarła umowę (dalej: „Umowa”) z (…) (dalej: „Wykonawca”), w ramach której Wykonawca zobowiązał się do:
a) przeprowadzenia i sporządzenia Audytu Efektywności Energetycznej, o którym mowa w art. 20 ust. 5 pkt 1 ustawy o efektywności energetycznej dla planowanego przedsięwzięcia;
b) skompletowania, przygotowania oraz złożenia wniosku o wydanie świadectw efektywności energetycznej do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki;
c) dokonania sprzedaży wydanych świadectw efektywności energetycznej na (...) po optymalnej cenie.
Gmina zobowiązała się m.in. do:
a) przekazania Wykonawcy dokumentacji niezbędnej do wykonania audytów,
b) udzielenia upoważnienia do złożenia wniosku o wydanie świadectwa dla planowanego do realizacji przedsięwzięcia.
Wykonawca zobowiązał się więc do pozyskania certyfikatów efektywności energetycznej i dokonania ich sprzedaży, za jak najkorzystniejszą cenę. Wykonawca działa we własnym imieniu, ale na rzecz Gminy. Wykonawca złożył wniosek do Prezesa URE o wydanie świadectw energetycznych. Na certyfikatach efektywności energetycznej będą widnieć dane Wykonawcy (jako podmiotu upoważnionego w rozumieniu art. 30 ust. 3 pkt 2 ustawy o efektywności energetycznej). Wykonawca sprzeda białe certyfikaty na (...) po najwyższej możliwej cenie w okresie ich oferowania. Wykonawca przekaże Gminie środki ze sprzedaży świadectw energetycznych. Wynagrodzenie Wykonawcy będzie wynagrodzeniem za sukces i stanowić będzie udział w wysokości 6,8% w kwocie uzyskanej ze sprzedaży Praw Majątkowych.
W konsekwencji, Gmina uzyska 93,2% sprzedanych przez Wykonawcę białych certyfikatów, ale najpierw kwota stanowiąca 100% wartości netto sprzedanych Praw Majątkowych, zostanie przekazana przez Wykonawcę Zamawiającemu na wskazany rachunek bankowy w wystawionej przez Zamawiającego nocie obciążeniowej.
Gmina nie poniesie, poza koniecznością wypłaty wynagrodzenia na rzecz Wykonawcy, żadnych kosztów związanych z pozyskaniem świadectw efektywności energetycznej. Stosunek prawny łączący Gminę z Wykonawcą opiera się na umowie nienazwanej. Niemniej jednak, w ocenie Gminy, możemy mówić o powiernictwie. Powiernik zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej na rzecz powierzającego, działając we własnym imieniu.
Świadectwa efektywności energetycznej będą stanowić własność Gminy. Sprzedaż świadectw następuje w imieniu Wykonawcy (to dane Wykonawcy będą widniały na zbywanych certyfikatach efektywności energetycznej), przy czym sprzedaż następuje na rzecz Gminy i to Wykonawca będzie decydował o sprzedaży certyfikatów.
Pytanie
Czy w związku z zawartą z Wykonawcą Umową, Gmina wykona czynność opodatkowaną VAT?
Państwa stanowisko w sprawie
Państwa zdaniem, w związku z zawartą z Wykonawcą Umową, Gmina nie będzie wykonywała czynności opodatkowanej VAT.
W świetle art. 5 ust. 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podlegają:
1) odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2) eksport towarów;
3) import towarów na terytorium kraju;
4) wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5) wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.
Przez dostawę towarów, zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również:
1) przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie;
2) wydanie towarów na podstawie umowy dzierżawy, najmu, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze zawartej na czas określony lub umowy sprzedaży na warunkach odroczonej płatności, jeżeli umowa przewiduje, że w następstwie normalnych zdarzeń przewidzianych tą umową lub z chwilą zapłaty ostatniej raty prawo własności zostanie przeniesione;
3) wydanie towarów na podstawie umowy komisu: między komitentem a komisantem, jak również wydanie towarów przez komisanta osobie trzeciej;
4) wydanie towarów komitentowi przez komisanta na podstawie umowy komisu, jeżeli komisant zobowiązany był do nabycia rzeczy na rachunek komitenta;
5) ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu oraz przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a także ustanowienie na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu oraz przeniesienie na rzecz członka spółdzielni własności lokalu lub własności domu jednorodzinnego;
6) oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste;
7) zbycie praw, o których mowa w pkt 5 i 6.
Jak wskazano w opisie sprawy, w analizowanej sytuacji, Gmina realizuje inwestycje podnoszące efektywność energetyczną. Jednocześnie, Gmina zawarła z Wykonawcą Umowę, w ramach której Wykonawca pozyska certyfikaty efektywności energetycznej i dokona ich sprzedaży, za jak najkorzystniejszą cenę. Wykonawca działa we własnym imieniu, ale na rzecz Gminy. Wykonawca złoży wniosek do Prezesa URE o wydanie świadectw energetycznych. Na certyfikatach efektywności energetycznej będą widnieć dane Wykonawcy (jako podmiotu upoważnionego w rozumieniu art. 30 ust. 3 pkt 2 ustawy o efektywności energetycznej). Wykonawca sprzeda białe certyfikaty na (...) po najwyższej możliwej cenie w okresie ich ofertowania. Wynagrodzenie Wykonawcy będzie wynagrodzeniem za sukces i stanowić będzie udział w wysokości 6,8% w kwocie uzyskanej ze sprzedaży Praw Majątkowych.
W konsekwencji Gmina uzyska 93,2% sprzedanych przez Wykonawcę białych certyfikatów, ale najpierw kwota stanowiąca 100% wartości netto sprzedanych Praw Majątkowych, zostanie przekazana przez Wykonawcę Zamawiającemu na wskazany rachunek bankowy w wystawionej przez Zamawiającego nocie obciążeniowej.
W ocenie Gminy, w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z umową powiernictwa. Powiernictwo nie jest regulowane w polskim prawie, tym samym mamy do czynienia z tzw. umową nienazwaną.
Warto jednak zaznaczyć, że w art. 3531 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (dalej: „Kodeks cywilny”) zawarto zasadę swobody umów. W świetle tej regulacji, strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
Art. 750 Kodeksu cywilnego zakłada, że do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu.
Umowa powiernictwa zakłada, że jej stronami są powierzający oraz powiernik. Powiernik zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej na rzecz powierzającego, działając we własnym imieniu.
W ocenie Wnioskodawcy, w przedmiotowej sytuacji, otrzymane przez Gminę od Wykonawcy środki w związku ze sprzedażą przez Wykonawcę białych certyfikatów nie są wynagrodzeniem dla Gminy za jakąkolwiek czynność. Gmina nie wykonuje ani odpłatnej dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, ani nie świadczy usługi w rozumieniu art. 8 ust. 2 cyt. ustawy.
W związku z zawartą Umową, to Wykonawca świadczy na rzecz Gminy usługę pozyskania i sprzedaży świadectw efektywności energetycznej, którą powinien udokumentować wystawianą na Gminę fakturą VAT. Wykonawca w świetle zawartej Umowy działa we własnym imieniu, ale na rzecz Gminy.
Stanowisko Gminy znajduje potwierdzenie w wydawanych interpretacjach indywidualnych. Przykładowo, w interpretacji indywidualnej z dnia 26 lipca 2024 r., sygn. 0114-KDIP4-1.4012.248.2024.2.MK, w interpretacji indywidualnej z dnia 18 października 2022 r., sygn. 0114-KDIP4-1.4012.419.2022.2.BS oraz w interpretacji indywidualnej z dnia 8 lipca 2024 r., sygn. 0113-KDIPT1-3.4012.324.2024.3.ALN.
Podsumowując, Gmina jest zdania, że w związku z zawartą z Wykonawcą Umową, Gmina nie będzie wykonywała czynności opodatkowanej VAT.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Według art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
Przepis art. 8 ust. 1 ustawy stanowi, że:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Usługą jest każde świadczenie wykonane przez podatnika w ramach działalności, które nie jest dostawą towarów, w tym m.in. zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji. Zatem na zachowanie to składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie, bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). W przypadku uznania danego świadczenia za usługę w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy, winien istnieć bezpośredni konsument, beneficjent świadczenia, odnoszący wymierną korzyść.
Aby uznać dane świadczenie za odpłatne świadczenie, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Zatem, opodatkowanym świadczeniem usług jest każda transakcja podatnika w ramach jego działalności gospodarczej, która nie została wymieniona jako dostawa towarów, przy czym do uznania czynności za usługę konieczne jest istnienie odbiorcy usługi.
Usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym. W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.
Pod pojęciem odpłatności dostawy towarów lub odpłatności świadczenia usług rozumieć należy prawo podmiotu dokonującego dostawy towarów lub świadczącego usługę do żądania od nabywcy towaru, odbiorcy usługi lub osoby trzeciej zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego). W konsekwencji powyższego należy stwierdzić, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (usługa), w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot, który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie usługą podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Pomocne jest tutaj w szczególności orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE), które należy uwzględniać w procesie interpretacji przepisów na zasadzie prounijnej wykładni prawa.
Jak zauważył Trybunał w wyroku z 8 marca 1988 r. w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council przeciwko Commissioners of Customs and Excise:
„Czynność można uznać za dokonaną odpłatnie, gdy istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi, a ponadto odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem”.
Na uwagę zasługuje także orzeczenie w sprawie C-16/93 pomiędzy R. J. Tolsma a Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden (Holandia), gdzie Trybunał wskazał, że:
„Czynność podlega opodatkowaniu wyłącznie wtedy, gdy istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne, przy czym wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy”.
Z przytoczonego orzecznictwa TSUE można wyprowadzić następujące warunki dotyczące uznania czynności za odpłatne świadczenie usług:
- po pierwsze, musi istnieć usługa, a więc określone zachowanie usługodawcy na rzecz usługobiorcy,
- po drugie, usługa musi mieć beneficjenta (konsumenta); oznacza to, że usługa musi wiązać się z powstaniem określonej i bezpośredniej korzyści po stronie usługobiorcy,
- po trzecie, musi istnieć odpłatność, czyli wynagrodzenie za usługę; istotne przy tym jest, aby istniał bezpośredni związek między zapłaconym wynagrodzeniem a wykonaną usługą.
Nie każda jednak czynność stanowiąca dostawę towarów lub świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu tym podatkiem musi być wykonana przez podatnika.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
W świetle art. 15 ust. 6 ustawy:
Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Organy władzy publicznej mają na gruncie podatku od towarów i usług szczególny status. Są uznawane za podatników podatku od towarów i usług, gdy wykonują czynności:
· inne niż te, które mieszczą się w ramach ich zadań, oraz
· mieszczące się w ramach ich zadań, ale wykonywane na podstawie umów cywilnoprawnych.
Jeśli zaś organ władzy publicznej podejmuje realizację zadań jako podmiot prawa publicznego, wówczas nie jest podatnikiem VAT, nawet jeśli pobiera należności, opłaty lub składki. Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności – czy są to czynności publicznoprawne czy cywilnoprawne.
Gmina działa w charakterze podatnika podatku VAT, gdy wykonuje we własnym imieniu i na własny rachunek czynności spełniające definicję działalności gospodarczej, określonej w art. 15 ust. 2 ustawy.
Zasady nabywania, zbywania i umarzania świadectw efektywności energetycznej określa ustawa z dnia 20 maja 2016 r. o efektywności energetycznej (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 711).
Na podstawie art. 20 ust. 3 ustawy o efektywności energetycznej:
Świadectwo efektywności energetycznej wydaje Prezes URE na wniosek podmiotu:
1) planującego rozpoczęcie prac zmierzających do realizacji przedsięwzięcia lub przedsięwzięć tego samego rodzaju służących poprawie efektywności energetycznej albo
2) upoważnionego przez podmiot, o którym mowa w pkt 1.
Zgodnie z art. 30 ust. 1-3 ustawy o efektywności energetycznej:
1. Prawa majątkowe wynikające ze świadectwa efektywności energetycznej są towarem giełdowym w rozumieniu ustawy z dnia 26 października 2000 r. o giełdach towarowych. Prawa te są zbywalne.
2. Prawa majątkowe wynikające ze świadectwa efektywności energetycznej powstają z chwilą zapisania świadectwa efektywności energetycznej po raz pierwszy na koncie w rejestrze świadectw efektywności energetycznej, na podstawie informacji, o której mowa w art. 24 ust. 2, i przysługują podmiotowi będącemu posiadaczem tego konta.
3. Przeniesienie praw majątkowych wynikających ze świadectwa efektywności energetycznej następuje z chwilą dokonania odpowiedniego zapisu w rejestrze świadectw efektywności energetycznej prowadzonym przez podmiot prowadzący:
1) giełdę towarową w rozumieniu ustawy z dnia 26 października 2000 r. o giełdach towarowych lub
2) na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej rynek regulowany w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi
– organizujący obrót prawami majątkowymi wynikającymi ze świadectw efektywności energetycznej.
Powiernictwo jako instytucja prawna nie jest uregulowane w prawie polskim. Podstawą do konstruowania czynności powierniczych jest wyrażona w art. 3531 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795) zasada swobody kontraktowej. Zgodnie z tym przepisem:
Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
Istota zlecenia powierniczego polega na tym, że na zewnątrz występuje powiernik, który dokonuje nabycia pewnej rzeczy lub prawa we własnym imieniu, ale na rzecz zleceniodawcy. Jak wynika z art. 734 i 735 Kodeksu cywilnego – istotą umowy zlecenia jest odpłatne (prowizja) lub nieodpłatne dokonanie określonej czynności prawnej w imieniu dającego zlecenie lub jeżeli tak stanowi umowa w imieniu własnym, lecz na rachunek zlecającego.
W tym ostatnim wypadku wszelkie nabycie praw lub rzeczy ma charakter powierniczy (fiduicjarny), a przyjmujący zlecenie ma obowiązek wydać zlecającemu wszystko co przy wykonaniu zlecenia dla niego uzyskał, chociażby w imieniu własnym (art. 740 zdanie 2 Kodeksu cywilnego).
Dla celów podatkowych pozyskanie świadectw efektywności energetycznej i odpłatne zbycie wynikających z nich praw majątkowych, przez powiernika w jego imieniu, ale na rzecz zlecającego, należy ocenić jako skutkujące zmianami w majątku zlecającego.
Z opisu sprawy wynika, że Gmina realizuje inwestycje, które uprawniają ją do uzyskania świadectw efektywności energetycznej (tzw. białych certyfikatów), tj. Gmina realizowała inwestycje dotyczące termomodernizacji i remontów budynków komunalnych.
Gmina w związku z realizacją inwestycji podnoszącej efektywność energetyczną, zawarła umowę (dalej: „Umowa”) z (…) (dalej: „Wykonawca”), w ramach której Wykonawca zobowiązał się do:
a) przeprowadzenia i sporządzenia Audytu Efektywności Energetycznej, o którym mowa w art. 20 ust. 5 pkt 1 ustawy o efektywności energetycznej dla planowanego przedsięwzięcia;
b) skompletowania, przygotowania oraz złożenia wniosku o wydanie świadectw efektywności energetycznej do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki;
c) dokonania sprzedaży wydanych świadectw efektywności energetycznej na (...) po optymalnej cenie.
Gmina zobowiązała się m.in. do:
a) przekazania Wykonawcy dokumentacji niezbędnej do wykonania audytów
b) udzielenia upoważnienia do złożenia wniosku o wydanie świadectwa dla planowanego do realizacji przedsięwzięcia.
Wykonawca zobowiązał się więc do pozyskania certyfikatów efektywności energetycznej i dokonania ich sprzedaży, za jak najkorzystniejszą cenę. Wykonawca działa we własnym imieniu, ale na rzecz Gminy. Wykonawca złożył wniosek do Prezesa URE o wydanie świadectw energetycznych. Na certyfikatach efektywności energetycznej będą widnieć dane Wykonawcy (jako podmiotu upoważnionego w rozumieniu art. 30 ust. 3 pkt 2 ustawy o efektywności energetycznej). Wykonawca sprzeda białe certyfikaty na (...) po najwyższej możliwej cenie w okresie ich oferowania. Wykonawca przekaże Gminie środki ze sprzedaży świadectw energetycznych. Wynagrodzenie Wykonawcy będzie wynagrodzeniem za sukces i stanowić będzie udział w wysokości 6,8% w kwocie uzyskanej ze sprzedaży Praw Majątkowych.
W konsekwencji, Gmina uzyska 93,2% sprzedanych przez Wykonawcę białych certyfikatów, ale najpierw kwota stanowiąca 100% wartości netto sprzedanych Praw Majątkowych, zostanie przekazana przez Wykonawcę Zamawiającemu na wskazany rachunek bankowy w wystawionej przez Zamawiającego nocie obciążeniowej.
Gmina nie poniesie, poza koniecznością wypłaty wynagrodzenia na rzecz Wykonawcy, żadnych kosztów związanych z pozyskaniem świadectw efektywności energetycznej. Stosunek prawny łączący Gminę z Wykonawcą opiera się na umowie nienazwanej. W ocenie Gminy, można mówić o powiernictwie. Powiernik zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej na rzecz powierzającego, działając we własnym imieniu.
Świadectwa efektywności energetycznej będą stanowić własność Gminy. Sprzedaż świadectw następuje w imieniu Wykonawcy (to dane Wykonawcy będą widniały na zbywanych certyfikatach efektywności energetycznej), przy czym sprzedaż następuje na rzecz Gminy i to Wykonawca będzie decydował o sprzedaży certyfikatów.
Państwa wątpliwości dotyczą kwestii ustalenia, czy w związku z zawartą z Wykonawcą Umową, Gmina wykona czynność opodatkowaną VAT.
Analiza przedstawionego opisu sprawy oraz powołanych przepisów prowadzi do stwierdzenia, że czynność przekazania Państwu przez podmiot upoważniony – Wykonawcę – środków pieniężnych uzyskanych z tytułu sprzedaży świadectw efektywności energetycznej, wynikająca z realizacji Umowy na przygotowanie i złożenie wniosku o wydanie świadectw efektywności energetycznej oraz ich sprzedaży, nie będzie stanowiło wynagrodzenia z tytułu dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy ani świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy. W niniejszej sprawie Wykonawca zawarł z Państwem ww. umowę dotyczącą pozyskania certyfikatów efektywności energetycznej i dokonania ich sprzedaży. Wykonawca będzie działał w imieniu własnym, ale na Państwa rzecz. Tym samym to podmiot upoważniony – Wykonawca będzie świadczył usługi dla Państwa.
Przekazanie na Państwa rzecz środków uzyskanych ze sprzedaży certyfikatów nie będzie stanowiło zapłaty za świadczenie usług. Nie będzie bowiem istniała usługa, którą wykonywaliby Państwo na rzecz Wykonawcy, a w konsekwencji przekazanej kwoty nie będzie można traktować jako wynagrodzenia za usługę.
Mając zatem na uwadze powołane wyżej przepisy oraz przedstawione okoliczności sprawy stwierdzić należy, że czynność przekazania środków pieniężnych z tytułu sprzedaży certyfikatów efektywności energetycznej przez Wykonawcę na Państwa rzecz nie będzie stanowić wynagrodzenia za czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Podsumowując stwierdzić należy, że w związku z zawartą z Wykonawcą Umową, nie będą wykonywali Państwo czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.
Tym samym, Państwa stanowisko jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej:
Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.
Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Państwo ponoszą ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) podanym przez Państwa w złożonym wniosku. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie zdarzenia przyszłego. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów