0112-KDIL1-3.4012.326.2026.2.AKR

Interpretacja indywidualna – stanowisko w części nieprawidłowe i w części prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest:

-     nieprawidłowe – w zakresie wskazania, czy podstawą opodatkowania dla świadczonych przez Gminę usług wykonania przydomowych oczyszczalni ścieków będzie kwota wynagrodzenia pobierana od uczestników Projektu (bez dotacji, którą Gmina może otrzymać na realizację Projektu), pomniejszona o kwotę VAT należnego (pytanie oznaczone we wniosku nr 1);

-     nieprawidłowe – w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego od wydatków na realizację Projektu (pytanie oznaczone we wniosku nr 2);

-     prawidłowe – w zakresie niepodlegania opodatkowaniu otrzymanej przez Gminę dotacji na realizację inwestycji polegającej na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków (pytanie oznaczone we wniosku nr 3).

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

19 maja 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 19 maja 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej wskazania, czy podstawą opodatkowania dla świadczonych przez Gminę usług wykonania przydomowych oczyszczalni ścieków będzie kwota wynagrodzenia pobierana od uczestników Projektu (bez dotacji, którą Gmina może otrzymać na realizację Projektu), pomniejszona o kwotę VAT należnego (pytanie oznaczone we wniosku nr 1); prawa do odliczenia podatku naliczonego od wydatków na realizację Projektu (pytanie oznaczone we wniosku nr 2); niepodlegania opodatkowaniu otrzymanej przez Gminę dotacji na realizację inwestycji polegającej na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków (pytanie oznaczone we wniosku nr 3). Uzupełnili go Państwa pismem z 9 lipca 2026 r. (wpływ 10 lipca 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie.

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Gmina (…) (dalej: „Gmina” lub „Wnioskodawca”) jest podatnikiem podatku od towarów i usług (dalej: „podatek” lub „VAT”), zarejestrowanym jako podatnik czynny.

Gmina jest jednostką samorządu terytorialnego działającą w oparciu o ustawę z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (dalej: „ustawa o samorządzie gminnym”).

Wnioskodawca wyjaśnia, iż do zadań własnych Gminy, stosownie do art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, należy w szczególności zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych.

Na terenie Gminy istnieją tereny nieskanalizowane, usytuowane w znacznej odległości od terenów zurbanizowanych, mających dostęp do typowej kanalizacji sanitarnej, opartej o system połączonych rurociągów podziemnych. W ramach realizowanych zadań własnych w zakresie gospodarki wodno -ściekowej, Gmina zamierza realizować projekt pn. „(…)” (dalej: „Projekt” lub „Zadanie”).

Celem operacji jest poprawa jakości oraz warunków życia mieszkańców poprzez budowę przydomowych oczyszczalni ścieków na terenie Gminy (…). Zadanie zakłada budowę (…). przydomowych oczyszczalni ścieków (dalej: „POŚ” lub „Oczyszczalnia”). Realizacja Projektu przewidziana jest na 2028 rok.

Oczyszczalnie zostaną wybudowane na posesjach stanowiących własność mieszkańców Gminy.

W związku z realizacją Zadania, Gmina planuje złożyć wniosek o dofinansowanie ze środków Europejskiego Funduszu Rolnego (dalej: „Fundusz”) na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich – Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2023-2027 w ramach interwencji (…). Realizacja będzie obejmowała poniesienie przez Gminę kosztów kwalifikowanych operacji oraz wykonanie zakresu rzeczowego operacji. Dofinansowanie będzie miało charakter kosztowy, tj. dotyczyć będzie kosztów całego zadania jako takiego, a nie poszczególnych Oczyszczalni.

Gmina zamierza złożyć wniosek na realizację zadania pn. „(…)”, na podstawie którego może otrzymać pomoc ze środków Funduszu w wysokości 75% poniesionych kosztów kwalifikowanych operacji. Dofinansowanie otrzymane z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW) zostanie przeznaczone na pokrycie kosztów inwestycyjnych (budowa przydomowych oczyszczalni ścieków, w tym przyłącza kanalizacyjne montaż osadnika wstępnego, reaktora, przepompowni ścieków surowych i czyszczonych, montaż drenażu rozsączającego, wentylacja wysoka, zasilenie elektryczne POŚ) oraz kosztów ogólnych Projektu (inwentaryzacja powykonawcza, inspektor nadzoru). Gmina nie będzie mogła przeznaczyć dofinansowania na inny cel niż realizowany Projekt, jak również nie przeznaczy otrzymanego dofinansowania na ogólną działalność Gminy.

W przypadku niezrealizowania zadania Gmina nie otrzyma środków pieniężnych z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich. Rozliczenie zadania nastąpi dopiero po jego zakończeniu.

Gmina będzie zobowiązana do rozliczenia się z otrzymanych środków finansowych z instytucją finansującą nie w trakcie, a dopiero po zakończeniu Projektu. Gmina w związku z planowaną inwestycją pn. „(…)”, początkowo pokryje koszty inwestycji z własnych środków na podstawie otrzymanych faktur od wykonawcy, a następnie wystąpi do instytucji finansującej z wnioskiem o ich refundację.

Faktury dokumentujące wydatki na realizację Projektu poniesione przez Gminę będą wystawiane na Gminę.

Towary i usługi nabywane przez Gminę w związku z realizacją Projektu będą wykorzystywane wyłącznie do wykonywania czynności opodatkowanych VAT.

Umowa zostanie zawarta na czas budowy, eksploatacji i użytkowania przydomowej oczyszczalni ścieków. Okres eksploatacji i użytkowania zostanie ustalony na 10 lat od momentu podpisania protokołu odbioru przydomowej oczyszczalni ścieków.

Przedmiotem umów zawieranych pomiędzy Gminą a mieszkańcami będzie wybudowanie przez Gminę przydomowych oczyszczalni ścieków na terenie nieruchomości należących do mieszkańców. Na podstawie umów mieszkańcy będą zobowiązani do partycypacji w kosztach inwestycji. Po upływie 10 lat od dnia podpisania protokołu odbioru POŚ staną się własnością mieszkańców bez dodatkowych opłat.

Umowy nie będą przewidywały możliwości odstąpienia od nich przez mieszkańców. Gmina będzie mogła odstąpić od umowy w przypadku przekroczenia terminu płatności wkładu własnego przez mieszkańca.

Mieszkańcy nie będą ponosić dodatkowych opłat za przekazanie im prawa własności przydomowych oczyszczalni ścieków.

Mieszkańcy dokonają wpłat tytułem partycypacji w kosztach inwestycji.

Gmina będzie traktowała wpłaty mieszkańców jako ich udział w kosztach przyszłej inwestycji. Gmina wystawi mieszkańcom faktury VAT dokumentujące dokonane przez nich wpłaty.

Ponadto, Wnioskodawca zawrze z uczestnikami Projektu (mieszkańcami) umowy cywilnoprawne mające na celu ustalenie zobowiązań organizacyjnych i finansowych dotyczących projektu. Warunki umów na wykonanie przedmiotowych Oczyszczalni będą jednakowe dla wszystkich mieszkańców. Przydomowe oczyszczalnie ścieków budowane będą przy udziale środków mieszkańców w wysokości (…) zł do jednej Oczyszczalni. Kwota ta zostanie ustalona Zarządzeniem Wójta Gminy i nie ulegnie zmianie. Będzie to koszt jednorazowy. Gmina nie będzie pobierała w przyszłości innych opłat. Uiszczenie ustalonej w umowie kwoty zostanie każdorazowo udokumentowane fakturą VAT.

Gmina zaznacza, że nie rozważała dotychczas alternatywnych scenariuszy, które mogłyby mieć miejsce przy braku całkowitego otrzymania dofinansowania, jednak w przypadku realizowania Projektu, brak dofinansowania nie wpłynąłby na wysokość opłat wnoszonych przez mieszkańców.

Na czas prowadzenia niezbędnych prac, właściciele nieruchomości udostępnią Gminie nieodpłatnie odpowiednią ich powierzchnię. Po zakończeniu Projektu, POŚ pozostaną własnością Wnioskodawcy przez okres trwałości Projektu, aż do zakończenia okresu amortyzacji infrastruktury (tj. przez okres 10 lat). W okresie trwałości Projektu zatem, od strony stricte prawnej, właścicielem infrastruktury powstałej w ramach realizacji Projektu będzie Gmina, zaś bezpośrednim użytkownikiem – dany mieszkaniec.

Gmina po wybudowaniu Oczyszczalni nie będzie świadczyć żadnych usług, ani ponosić żadnych kosztów bieżących związanych z ich obsługą. Nie będzie zatem wykazywać w JPK żadnej sprzedaży związanej z POŚ. Koszty związane z eksploatacją Oczyszczalni ponosić będą mieszkańcy.

Pozostała część kosztów (tj. innych niż finansowane z dotacji lub wkładów własnych mieszkańców) zostanie pokryta ze środków własnych budżetu Gminy (…). Gmina dodaje, że w związku z planowaną realizacją Projektu, mieszkańcy nie będą ponosić żadnych kosztów związanych z budową POŚ oraz przekazaniem im prawa własności przydomowych oczyszczalni ścieków.

Budowa POŚ wpisuje się w zadania własne Gminy z zakresu gospodarki wodno-ściekowej. Gmina nie ma możliwości budowy klasycznej oczyszczalni ścieków wraz z podziemną siecią kanalizacyjną na terenie inwestycji. Z uwagi na ukształtowanie terenu oraz znaczne odległości pomiędzy domostwami byłoby to bardzo trudne technicznie oraz nieefektywne ekonomicznie. Przydomowe oczyszczalnie ścieków są w tym przypadku substytutem klasycznej oczyszczalni ścieków, którą Gmina wybudowałaby, gdyby było to możliwe.

Doprecyzowanie opisu sprawy

W piśmie z 9 lipca 2026 r.:

Na pytanie:

1.  W jakim celu będą Państwo realizować inwestycję, o której mowa we wniosku, w ramach projektu pn. „(…)”?

wskazali Państwo, że:

Na pytanie:

2.  W jaki sposób będą wyłonieni mieszkańcy do udziału w opisanej inwestycji?

    wskazali Państwo, że:

Na pytanie:

3.  Czy wykonawca przedmiotowego projektu zostanie wyłoniony przez Państwa w ramach procedury przetargowej?

    wskazali Państwo, że:

Na pytanie:

4.  Czy osiągną Państwo zysk z tytułu realizacji projektu, o którym mowa we wniosku?

    wskazali Państwo, że:

Na pytanie:

5.  We wniosku wskazali Państwo, że:

Proszę wskazać do jakich czynności opodatkowanych podatkiem VAT będą wykorzystywane towary i usługi nabyte przez Państwa w związku z realizacją ww. projektu?

wskazali Państwo, że:

Ponadto, ww. piśmie wskazali Państwo:

Pytania

1.  Czy podstawą opodatkowania dla świadczonych przez Gminę usług wykonania przydomowych oczyszczalni ścieków będzie kwota wynagrodzenia pobierana od uczestników Projektu (bez dotacji, którą Gmina może otrzymać na realizację Projektu), pomniejszona o kwotę VAT należnego?

2.  Czy Gminie będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków na realizację Projektu?

3.  Czy otrzymana przez Gminę dotacja ze środków Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW) na realizację inwestycji polegającej na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (VAT), a tym samym czy Gmina będzie zobowiązana do odprowadzenia podatku VAT od otrzymanej dotacji?

Państwa stanowisko w sprawie (w odniesieniu do pytania oznaczonego we wniosku nr 2 ostatecznie wyrażone w piśmie z 9 lipca 2026 r.)

Zdaniem Wnioskodawcy:

1.  Podstawą opodatkowania dla świadczonych przez Gminę usług wykonania przydomowych oczyszczalni ścieków będzie kwota wynagrodzenia pobierana od uczestników Projektu (bez dotacji, którą Gmina otrzyma na realizację Projektu), pomniejszona o kwotę VAT należnego.

2.  Gminie będzie przysługiwało prawo do odliczenia pełnej kwoty podatku naliczonego od wydatków ponoszonych na realizację projektu pn. „(…)”, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług .

3.  Otrzymana dotacja nie powinna podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy

Ad 1.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Z art. 7 ust. 1 cyt. ustawy wynika, że przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

W myśl art. 8 ust. 1 ustawy o VAT – przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1)  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;

2)  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;

3)  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 ustawy o VAT.

Zauważyć również należy, iż usługą będzie tylko takie zachowanie, na które składać się może bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym.

W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

Stosownie natomiast do art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, za podatników uznaje się osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza – jak stanowi art. 15 ust. 2 ustawy o VAT – obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Z kolei, zgodnie z ust. 6 przedmiotowej regulacji, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Zdaniem Wnioskodawcy, umowy, które Gmina zamierza zawrzeć z uczestnikami Projektu, będą umowami cywilnoprawnymi zobowiązującymi Gminę do określonych czynności na rzecz mieszkańców w zamian za dokonanie ustalonej płatności. Oznacza to, że czynności, do wykonania których Wnioskodawca się zobowiąże w ramach podpisania przyszłych umów z mieszkańcami, stanowią odpłatne świadczenie, które zgodnie z przywołanym na wstępie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

W tym kontekście należy stwierdzić, że wpłaty, których będą dokonywać mieszkańcy pozostaną w bezpośrednim związku ze świadczeniem usług realizowanych na ich rzecz. Zachodzi tym samym bezpośredni związek pomiędzy przyszłymi wpłatami a zobowiązaniem się Wnioskodawcy co do określonych czynności (zindywidualizowanym świadczeniem Wnioskodawcy na rzecz konkretnego mieszkańca). Mając na uwadze powyższe, Gmina twierdzi, że wykonywane przez nią czynności na rzecz mieszkańców, tj. wykonanie oraz udostępnianie przydomowych oczyszczalni ścieków stanowić będą dla celów VAT usługę opodatkowaną VAT.

Stosownie do treści art. 29a ust. 1 ustawy, podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2-5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.

W myśl ust. 6 tego artykułu, podstawa opodatkowania obejmuje:

1)  podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze, z wyjątkiem kwoty podatku;

2)  koszty dodatkowe, takie jak prowizje, koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, pobierane przez dokonującego dostawy lub usługodawcę od nabywcy lub usługobiorcy.

Z powołanego wyżej przepisu art. 29a ustawy wynika, że od podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług wlicza się tylko takie dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze, które mają bezpośredni wpływ na kwotę należną (cenę) z tytułu dostawy lub świadczenia usługi. Elementem zasadniczym wpływającym na objęcie uzyskanej przez podatnika dotacji definicją podstawy opodatkowania jest stwierdzenie, czy dotacja udzielana jest w celu sfinansowania, czy też dofinansowania dostawy konkretnych towarów lub świadczenia konkretnych usług. Oznacza to, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają dotacje o charakterze przedmiotowym, wpływające bezpośrednio na cenę usług, a nie te, które mają charakter zakupowy (ogólny).

Dla określenia, czy dane dotacje (subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze) są, czy też nie są opodatkowane istotne są szczegółowe warunki ich przyznawania, określające cele realizowanego w określonej formie dofinansowania.

Kryterium uznania dotacji za stanowiącą podstawę opodatkowania jest zatem stwierdzenie, że dotacja dokonywana jest w celu sfinansowania konkretnej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Natomiast dotacje niedające się powiązać z konkretnymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, nie stanowią podstawy opodatkowania w rozumieniu przepisu art. 29a ust. 1 ustawy.

Zatem, podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług zwiększa się tylko o takie dotacje, które w sposób bezwzględny i bezpośredni są związane z daną dostawą towarów lub świadczeniem usług. Jeżeli jednak taki bezpośredni związek nie występuje, dofinansowanie ogólne – na pokrycie kosztów działalności nie zwiększa podstawy opodatkowania, a tym samym nie podlega opodatkowaniu.

Przepis art. 29a ust. 1 ustawy jest odpowiednikiem art. 73 ww. Dyrektywy 2006/112/WE Rady, zgodnie z którym podstawa opodatkowania obejmuje wszystko, co stanowi zapłatę otrzymaną lub którą dostawca lub usługodawca otrzyma w zamian za dostawę towarów lub świadczenie usług od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z subwencjami związanymi bezpośrednio z ceną takiej dostawy lub świadczenia.

Należy uznać, że opodatkowanie subwencji (dotacji) stanowi wyjątek od zasad ogólnych wspólnego systemu podatku od towarów i usług. Nie wszystkie subwencje (dotacje) stanowią element podstawy opodatkowania tym podatkiem. Jedynie takie, które są subwencjami (dotacjami) związanymi bezpośrednio z ceną dostawy towarów czy cena świadczenia usług. Wyjątek ten należy interpretować w sposób ścisły. Wykładnia ścisła prowadzi do wniosku, że tylko subwencje bezpośrednio wpływające na cenę transakcji podlegają opodatkowaniu. Natomiast inne subwencje (dotacje) nie wchodzą tym samym do podstawy opodatkowania, a w konsekwencji nie podlegają opodatkowaniu.

Istotnym zatem dla wykładni art. 29a ust. 1 ustawy jest wyjaśnienie pojęcia „subwencja bezpośrednio związana z ceną”.

W tym celu istotne znaczenie ma orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W szczególności wyroki w sprawach C-184-00 (Office des products wallons ASBL v. Belgian State) oraz C-353/00 (Keeping Newcastle Warm Etd. v. Commisioners od Customs and Excise, w skrócie KNW).

W wyroku C-184/00 Trybunał stwierdził, że pojęcie subwencji (dotacji) bezpośrednio związanych z ceną należy interpretować jako obejmujące wyłącznie subwencję, które stanowią całość lub część wynagrodzenia za dostawę towarów lub świadczenie usług, a które są wypłacane przez podmiot trzeci w stosunku do sprzedawcy lub świadczącego. Trybunał argumentował, że w celu ustalenia, czy dotacja stanowi wynagrodzenie, cena towarów i usług musi, co do zasady, być ustalana nie później, niż w momencie zdarzenia podlegającego opodatkowaniu. Zobowiązanie do zapłaty dotacji dokonane przez osobę, która jej udziela, rodzi korelat, jakim jest prawo beneficjenta do jej otrzymania, ponieważ dokonał on dostawy podlegającej opodatkowaniu. Ten związek pomiędzy dotacją a ceną musi być jednoznacznie widoczny na podstawie indywidualnej analizy okoliczności stanowiących podstawę wypłaty tego wynagrodzenia. Z drugiej strony nie jest konieczne, aby cena towarów lub usług bądź część tej ceny została ustalona. Wystarczy, by możliwe było jej ustalenie.

Cena jaką płaci nabywca musi być ustalana w taki sposób, że zmniejsza się ona w proporcji do dotacji przyznanej sprzedawcy towarów lub świadczącemu usługi, co zatem stanowi element ustalenia ceny, jakiej żąda ten ostatni. Trybunał w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania wskazał sądowi odsyłającemu szereg wskazówek, stwierdzając, że sąd krajowy musi zbadać obiektywnie, czy fakt, iż dotacja jest wypłacana sprzedawcy lub świadczącemu pozwala mu sprzedawać towary lub świadczyć usługi po cenie niższej, niż musiałby on żądać w braku takiej dotacji. Nie jest konieczne, by dotacja odpowiadała bezpośrednio zmniejszeniu ceny dostarczanych towarów, wystarczy by relacja pomiędzy zmniejszeniem ceny a dotacją, która może być wyrażona ryczałtowo, była istotna.

W wyroku C-353/00 Trybunał wyraził pogląd, że niezależnie od tego, czy dofinansowanie spełnia warunek bezpośredniego związku z ceną, czy też nie spełnia takiego warunku, zwiększać będzie podstawę opodatkowania, jeśli osoba trzecia (także organ władzy publicznej) wpłaca pewną kwotę pieniędzy na poczet usług świadczonych na rzecz osoby fizycznej. Orzeczenie to dotyczyło dopłat wypłacanych firmie zajmującej się usługami związanymi z doradztwem w dziedzinie energetyki.

Tego rodzaju dotacje występowały w przypadku K.NW. Istniał bezpośredni związek pomiędzy usługami podatnika a otrzymanymi dotacjami (dotacje były korelatem usług i wypłacono je tylko w razie ich świadczenia; również kwotowo zależały od liczby usług). Wpływ na cenę również był oczywisty: ostateczny odbiorca nie musiał płacić za usługę właśnie z powodu pokrycia jej dotacją. Mimo że dotacje oczywiście wpływały na działalność przedsiębiorstwa i w sensie ekonomicznym pokrywały część kosztów jego funkcjonowania, przede wszystkim były one związane z ceną. Dlatego też nie można było ich traktować jako pozostających poza podatnikiem.

Jeżeli otrzymana dotacja jest w sposób zindywidualizowany i policzalny związana z ceną danego świadczenia (tj. świadczenie dzięki dotacji ma cenę niższą o konkretną kwotę), taka dotacja podlega VAT. Jeżeli natomiast związek tego rodzaju nie występuje i równocześnie dotacja nie jest elementem wynagrodzenia związanego z danymi dostawami towarów i usług, wówczas można – i należy – potraktować ją jako płatność niepodlegającą podatkowi VAT. Przy czym jak już zaznaczono, w pierwszej kolejności należy ocenić czy otrzymane kwoty nie stanowią w istocie wynagrodzenia za świadczoną usługę.

Zgodnie z opisanym we wniosku zdarzeniem przyszłym, pozyskana dotacja zostanie przeznaczona na pokrycie kosztów zakupu i montażu POŚ przez Gminę. Gmina podkreśla, że jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, przedmiotowa dotacja nie będzie miała wpływu na koszt ponoszony przez mieszkańców, a jej istotą jest jedynie pokrycie kosztów powierzonych do wykonania zadań własnych Gminy, stosownie do art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. 2025.1 153 tj.), w zakresie usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych. Wysokość opłat, które będą wnoszone przez mieszkańców zostanie ustalona Zarządzeniem Wójta Gminy i nie ulegnie zmianie. Otrzymanie dotacji w żaden sposób nie będzie uzależnione od sposobu finansowania przez Gminę wkładu własnego, tj. jej otrzymanie w niższej niż przewidywana wartości nie wpłynie na zwiększenie wkładu własnego mieszkańców. Gmina przeznaczy otrzymaną dotację na sfinansowanie kosztów Zadania.

Dodatkowo, Gmina zaznacza, że to ona będzie właścicielem powstałych POŚ. Dotacja będzie zatem służyła analogicznej funkcji, jak środki pozyskiwane przez Gminę na budowę infrastruktury kanalizacyjnej. Poprzez budowę POŚ, Gmina realizuje zadanie polegające na zaspokajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty gminnej w zakresie oczyszczania i odprowadzania ścieków. Gdyby nieruchomości należące do mieszkańców nie były usytuowane w znacznej odległości od terenów zurbanizowanych, to Gmina mogłaby doprowadzić do nich sieć kanalizacyjną. Z obiektywnych przyczyn jednak, bardziej celowe i racjonalne jest dofinansowanie kosztów wykonania POŚ na nieruchomościach tych mieszkańców. Budowa POŚ jest zatem po prostu inną formą realizacji tego samego zadania.

Gmina ma zamiar pozyskać dofinansowanie do zrealizowania całego Projektu – na poziomie 75% wartości poniesionych przez Gminę kosztów kwalifikowanych netto (bez VAT), a więc nie wszystkich kosztów, a jedynie zaliczonych do katalogu kosztów kwalifikowanych Projektu, czyli kwalifikujących się do refundacji w ramach udzielonego dofinansowania.

W związku z powyższym, w opinii Gminy, podstawą opodatkowania w przypadku wykonywania przez nią świadczenia polegającego na budowie i udostępnianiu przydomowych oczyszczalni ścieków, w ramach Projektu, będzie wyłącznie kwota wynagrodzenia otrzymana przez Gminę od mieszkańców, którzy będą brać udział w Projekcie, pomniejszona o kwotę VAT należnego.

Stanowisko w analogicznej sprawie zajął Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: „NSA”), w wyroku z dnia 24 czerwca 2020 r., sygn. akt I FSK 74/18. Zdaniem NSA otrzymana przez JST dotacja, która przeznaczona jest na realizację konkretnego zadania inwestycyjnego, w tym na wykonanie konkretnych usług w zakresie montażu OZE na nieruchomościach mieszkańców, nie może zostać uznana za dotację zwiększającą obrót zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy o VAT – tym samym dotacja taka nie stanowi dopłaty do ceny i nie podlega opodatkowaniu VAT. Sąd uznał, że: „Z wniosku o interpretację (opisu stanu faktycznego) nie wynika, aby sporne dofinansowanie stanowiło element bezwzględnego i bezpośredniego związku dotacji z ceną jednostkową usługi. Nawet w sytuacji wykazania, że kalkulacja ceny jednostkowej towaru lub usługi związana jest pośrednio (w sensie ekonomicznym) z otrzymaną dotacją, dofinansowanie takie nie podlega opodatkowaniu. Jeżeli zatem, jak w niniejszej sprawie, z przedstawionych we wniosku okoliczności wynika jedynie, że pozyskana dotacja przeznaczona jest na pokrycie kosztów zakupu i montażu POŚ na rzecz Gminy, to oznacza, że w opisanej sytuacji występuje dotacja o charakterze zakupowym, a nie dotacja, mająca na celu sfinansowanie ceny sprzedaży usług realizowanych następnie przez Gminę na rzecz mieszkańców”.

Stanowisko Gminy zostało również potwierdzone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 23 lipca 2019 r., sygn. akt I SA/Bd 337/19: „Mając powyższe na uwadze, wbrew stanowisku organu, Sąd stwierdził, że nie wykazano, by uzyskana przez Gminę dotacja na wybudowanie oczyszczalni miała bezpośredni wpływ na cenę usługi jej eksploatowania. Przez »bezpośredniość« należy rozumieć możliwość zidentyfikowania ekonomicznej i wyraźnej zależności pomiędzy dotacją a ostateczną wartością wykonanej usługi. W niniejszej sprawie takiej zależności nie ma, gdyż ujawniono jedynie handlową kalkulację. Wysokość dofinansowania nie stanowiła w swym założeniu części ceny usługi, adresowanego do określonego kręgu usługobiorców. Wybudowanie, jakkolwiek dotyczyło konkretnych mieszkańców, w warunkach zakreślonych we wniosku, pozostawało nieodpłatne. Kwota obowiązkowej opłaty ostatecznego odbiorcy świadczenia, tj. mieszkańca z tytułu eksploatacji POŚ nie będzie bezpośrednio niższa z uwagi na przyznane dofinansowanie, ale niezależna decyzję Wnioskodawcy”.

Tym samym, w opinii Gminy, podstawą opodatkowania dla świadczonych przez Gminę usług wybudowania oraz udostępniania mieszkańcom przydomowych oczyszczalni ścieków, w ramach Projektu, będzie kwota wynagrodzenia pobierana od uczestników Projektu, pomniejszona o kwotę VAT należnego.

Ad 2.

Zdaniem Wnioskodawcy, Gminie będzie przysługiwało prawo do odliczenia pełnej kwoty podatku naliczonego od wydatków ponoszonych na realizację projektu pn. „(…)”, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług.

Stanowisko to wynika z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego, zgodnie z którym:

·      Gmina jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT;

·      wydatki związane z realizacją Projektu będą dokumentowane fakturami wystawionymi na Gminę;

·      mieszkańcy będą uczestniczyć w Projekcie na podstawie umów cywilnoprawnych oraz będą zobowiązani do wniesienia wkładu własnego w wysokości (…) zł brutto;

·      wpłaty mieszkańców będą stanowiły wynagrodzenie za usługę świadczoną przez Gminę i będą dokumentowane fakturami VAT.

W ocenie Wnioskodawcy, zostaną spełnione wszystkie przesłanki określone w art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, warunkujące prawo do odliczenia podatku naliczonego, ponieważ wydatki ponoszone na realizację Projektu będą pozostawały w bezpośrednim związku z wykonywaniem przez Gminę czynności opodatkowanych podatkiem VAT.

Jednocześnie Wnioskodawca wyjaśnia, że końcowy fragment uzasadnienia stanowiska do pytania nr 2, wskazujący na brak prawa do odliczenia podatku naliczonego oraz zawierający stwierdzenia, iż mieszkańcy nie będą dokonywać wpłat na rzecz Gminy, a Projekt nie będzie związany z czynnościami opodatkowanymi, został zamieszczony omyłkowo i nie odnosi się do opisanego we wniosku zdarzenia przyszłego.

Fragment ten pozostaje w oczywistej sprzeczności zarówno z opisem zdarzenia przyszłego, treścią pytania nr 2, jak i stanowiskiem Wnioskodawcy przedstawionym w pkt 4 wniosku. W związku z powyższym nie odzwierciedla on stanowiska Wnioskodawcy w niniejszej sprawie i nie powinien być uwzględniany przy ocenie wniosku.

Wnioskodawca wnosi o rozpatrzenie pytania nr 2 przy przyjęciu, że jego jednoznaczne stanowisko jest następujące:

Gminie będzie przysługiwało prawo do odliczenia pełnej kwoty podatku naliczonego od wydatków ponoszonych na realizację projektu pn. „(…)”, ponieważ wydatki te będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

Ad 3.

Zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi zapłatę otrzymaną z tytułu sprzedaży, w tym dotacje mające bezpośredni wpływ na cenę towarów lub usług.

W ocenie Gminy, otrzymane dofinansowanie z PROW ma charakter kosztowy i służy pokryciu części wydatków związanych z realizacją inwestycji infrastrukturalnej w zakresie gospodarki ściekowej. Dotacja nie stanowi dopłaty do ceny usług świadczonych na rzecz mieszkańców i nie ma bezpośredniego wpływu na wysokość wkładu mieszkańców.

Wpłata mieszkańców zostanie określona kwotowo i wyniesie (…) zł od gospodarstwa domowego niezależnie od wysokości otrzymanej dotacji. Otrzymane środki z PROW nie są przekazywane jako wynagrodzenie za konkretne świadczenie wykonywane na rzecz mieszkańców, lecz stanowią dofinansowanie realizacji zadania własnego gminy.

Wskazać należy na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego wydany w składzie 7 sędziów w dniu 5 czerwca 2023 r., sygn. akt I FSK 1454/18 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym uwzględnione zostały tezy powołanego wyroku TSUE. Mimo że w obu tych orzeczeniach rozstrzygane były kwestie otrzymanych przez gminy dotacji na realizację inwestycji w odnawialne źródła energii, to jednak zasadniczy w nich problem jest analogiczny z niniejszą sprawą.

W ww. wyroku NSA stwierdził, że: „gmina, która realizując projekt z zakresu odnawialnych źródeł energii (kolektorów słonecznych), współfinansowany w znacznej części ze środków europejskich, w ramach którego montuje i podpina instalacje fotowoltaiczne na budynkach oraz na gruntach mieszkańców, którzy przejmą po upływie 5 lat własność zamontowanych instalacji, nie wykonuje z tego tytułu działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. W konsekwencji otrzymane na ten cel dofinansowanie ze środków europejskich (Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego) nie może być rozważane jako podstawa opodatkowania, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy o VAT”.

Ponadto zdaniem NSA: „przyjmując argumentację zaprezentowaną przez TSUE, uznać należy, że nie jest ekonomicznie opłacalne, aby instalator systemów OZE obciążał odbiorców swoich dostaw towarów i świadczenia usług jedynie niewielką częścią poniesionych przez siebie kosztów (w tym przypadku nie więcej niż 15%), oczekując jednocześnie rekompensaty w postaci dofinansowania za zasadniczą część pozostałych trzech czwartych tych kosztów. Jak zauważył Trybunał, taki mechanizm nie tylko stawiałby jego przepływy pieniężne w sytuacji strukturalnie deficytowej, ale ponadto stwarzałby nietypowy stopień niepewności dla podatnika, ponieważ kwestia, czy i w jakim zakresie osoba trzecia zwróci tak istotną część poniesionych kosztów, pozostaje faktycznie otwarta do czasu podjęcia przez tę osobę trzecią decyzji, co następuje po tym, jak sporne transakcje zostaną dokonane (pkt 39 uzasadnienia wyroku w sprawie C-612/21). Jeżeli gmina odzyskuje jedynie niewielką część poniesionych przez siebie kosztów, a pozostała część jest finansowana ze środków publicznych, taka różnica między tymi kosztami a kwotami otrzymanymi w zamian za oferowane usługi może wykluczać istnienie wynagrodzenia (zob. podobnie wyrok z 12 maja 2016 r., [...], C-520/14, EU:C:2016:334, pkt 33 i przytoczone tam orzecznictwo; w sprawie C-612/21, pkt 38; a w sprawie C-616/21, pkt 46). Nawet biorąc pod uwagę płatności przyznane gminie, które wynoszą w rozpatrywanej sprawie 85% kosztów podlegających dofinansowaniu, suma kwot otrzymanych od zainteresowanych właścicieli z jednej strony i od owego województwa z drugiej strony pozostaje strukturalnie niższa od łącznych kosztów faktycznie poniesionych przez tę gminę, co nie odpowiada podejściu, jakie przyjąłby w danym wypadku instalator systemów OZE, który przy ustalaniu swoich cen starałby się zawrzeć w nich swoje koszty i osiągnąć marżę zysku. Natomiast gmina ponosi jedynie ryzyko strat, nie mając perspektywy zysku (pkt 31 w sprawie C-612/21; podobnie pkt 38 w sprawie C-616/21)”.

Podkreślenia wymaga, iż w przedmiotowej sprawie Gmina przedstawiając opis stanu faktycznego podawała, że realizuje zadanie własne polegające na sukcesywnej rozbudowie infrastruktury wodociągowej i kanalizacyjnej na jej terenie. W żadnym miejscu Gmina nie stwierdziła, aby prowadziła w tym zakresie działalność gospodarczą, albo żeby miała zarobkowe zamiary związane z budową opisanych we wniosku oczyszczalni. Przedmiotem kontrowersji pomiędzy nią a organem podatkowym była wyłącznie kwestia ustalenia podstawy opodatkowania w zgodzie z art. 29a ust. 1 ustawy o VAT. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy skarżąca realizując inwestycję polegającą na budowie na rzecz mieszkańców przydomowych oczyszczalni ścieków wykonuje działalność gospodarczą.

W związku z powyższym Gmina stoi na stanowisku, że otrzymana dotacja nie powinna zwiększać podstawy opodatkowania podatkiem VAT i nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest:

-     nieprawidłowe – w zakresie wskazania, czy podstawą opodatkowania dla świadczonych przez Gminę usług wykonania przydomowych oczyszczalni ścieków będzie kwota wynagrodzenia pobierana od uczestników Projektu (bez dotacji, którą Gmina może otrzymać na realizację Projektu), pomniejszona o kwotę VAT należnego (pytanie oznaczone we wniosku nr 1);

-     nieprawidłowe – w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego od wydatków na realizację Projektu (pytanie oznaczone we wniosku nr 2);

-     prawidłowe – w zakresie niepodlegania opodatkowaniu otrzymanej przez Gminę dotacji na realizację inwestycji polegającej na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków (pytanie oznaczone we wniosku nr 3).

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

Jak stanowi art. 2 pkt 22 ustawy:

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Na podstawie art. 2 pkt 6 ustawy:

Natomiast art. 8 ust. 1 ustawy stanowi, że:

Na mocy art. 8 ust. 2a ustawy:

Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 ustawy. Zauważyć również należy, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym.

W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny. Zatem pod pojęciem odpłatności rozumieć należy prawo podmiotu sprzedającego towar lub świadczącego usługę do żądania od nabywcy towaru, odbiorcy usługi lub osoby trzeciej zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego).

W dorobku orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przyjmuje się, że odpłatność ma miejsce wtedy, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług a otrzymanym wynagrodzeniem, przy czym wynagrodzenie jakkolwiek musi być wyrażone w pieniądzu, to jednak nie musi być w tej formie dokonane. Należy podkreślić, że na gruncie przepisów o podatku od towarów i usług bez znaczenia pozostaje to, czy kwota uzyskanego wynagrodzenia (cena) została skalkulowana tak, że stanowi tylko koszt wytworzenia towaru lub wykonania usługi, czy została powiększona także o zysk sprzedającego. Skoro przepisy nie określają formy zapłaty za świadczoną usługę należy uznać, że zobowiązanie usługobiorcy może mieć postać świadczenia nie tylko określonej sumy pieniędzy, ale także świadczenie innej usługi (usługi wzajemnej). Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Ponadto, aby dana czynność (świadczenie) podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym, pomiędzy świadczoną usługą a świadczeniem wzajemnym. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia.

Odpłatność określana jest przez strony umowy i jeśli strony ustalą zapłatę wówczas wykonane świadczenie staje się odpłatne. W przypadku istnienia świadczenia wzajemnego otrzymanego przez świadczącego usługę, należy uznać czynności wykonywane w ramach zawartej umowy za odpłatne świadczenie usług określone w art. 8 ust. 1 ustawy, podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych.

Ponadto stwierdzić należy, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (dostawa lub usługa), w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot, który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania, podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług, pod warunkiem, że są one realizowane przez „podatników” w rozumieniu ustawy i wykonywane w ramach działalności gospodarczej.

Na mocy art. 15 ust. 1 ustawy:

Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy:

Na mocy art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11 grudnia 2006 r. s. 1 ze zm.), zwanej dalej „Dyrektywą 2006/112/WE Rady”:

Przepis ten stwierdza, że wykorzystywanie własności dóbr materialnych lub niematerialnych do celów zarobkowych w sposób ciągły, należy w szczególności uznać za działalność gospodarczą.

Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 662):

Natomiast w myśl art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:

Na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym:

Z opisu sprawy wynika, że są Państwo podatnikiem podatku od towarów i usług, zarejestrowanym jako podatnik czynny. Są Państwo jednostką samorządu terytorialnego działającą w oparciu o ustawę o samorządzie gminnym. W ramach realizowanych zadań własnych w zakresie gospodarki wodno -ściekowej, zamierzają Państwo realizować projekt pn. „(…)”. Będą Państwo realizowali ww. inwestycję w ramach wykonywania zadań własnych, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym, tj. w zakresie zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty dotyczących m.in. kanalizacji oraz oczyszczania ścieków komunalnych. Celem realizacji projektu jest poprawa jakości życia mieszkańców Gminy oraz poprawa stanu środowiska naturalnego poprzez zapewnienie właściwego sposobu odprowadzania i oczyszczania ścieków na terenach, na których budowa zbiorczej sieci kanalizacyjnej jest nieuzasadniona z przyczyn technicznych lub ekonomicznych. Planowana inwestycja ma umożliwić mieszkańcom korzystanie z indywidualnych systemów oczyszczania ścieków w postaci przydomowych oczyszczalni ścieków. Zadanie zakłada budowę (…). przydomowych oczyszczalni ścieków (dalej: POŚ lub Oczyszczalnia). Realizacja Projektu przewidziana jest na 2028 r. Oczyszczalnie zostaną wybudowane na posesjach stanowiących własność mieszkańców Gminy. Na realizację ww. Projektu mogą Państwo otrzymać pomoc ze środków Funduszu w wysokości 75% poniesionych kosztów kwalifikowanych operacji. Dofinansowanie otrzymane z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW) zostanie przeznaczone na pokrycie kosztów inwestycyjnych (budowa przydomowych oczyszczalni ścieków, w tym przyłącza kanalizacyjne montaż osadnika wstępnego, reaktora, przepompowni ścieków surowych i czyszczonych, montaż drenażu rozsączającego, wentylacja wysoka, zasilenie elektryczne POS) oraz kosztów ogólnych Projektu (inwentaryzacja powykonawcza, inspektor nadzoru). Nie będą mogli Państwo przeznaczyć dofinansowania na inny cel niż realizowany Projekt, jak również nie przeznaczą Państwo otrzymanego dofinansowania na ogólną działalność Gminy. W przypadku niezrealizowania zadania nie otrzymają Państwo środków pieniężnych z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich. Rozliczenie zadania nastąpi dopiero po jego zakończeniu. Faktury dokumentujące wydatki na realizację Projektu poniesione przez Państwa będą wystawiane na Gminę. Wykonawca robót budowlanych związanych z realizacją projektu zostanie wyłoniony przez Gminę zgodnie z przepisami regulującymi udzielanie zamówień publicznych, w ramach właściwej procedury przetargowej. Przedmiotem umów zawieranych pomiędzy Państwem a mieszkańcami będzie wybudowanie przez Państwa przydomowych oczyszczalni ścieków na terenie nieruchomości należących do mieszkańców. Mieszkańcy do udziału w inwestycji zostaną wyłonieni na podstawie kolejności zgłoszeń. Na podstawie umów mieszkańcy będą zobowiązani do partycypacji w kosztach inwestycji. Po upływie 10 lat od dnia podpisania protokołu odbioru POŚ staną się własnością mieszkańców bez dodatkowych opłat. Umowy nie będą przewidywały możliwości odstąpienia od nich przez mieszkańców. Państwo będą mogli odstąpić od umowy w przypadku przekroczenia terminu płatności wkładu własnego przez mieszkańca. Przydomowe oczyszczalnie ścieków budowane będą przy udziale środków mieszkańców w wysokości (…) zł do jednej Oczyszczalni. Będzie to koszt jednorazowy. Nie będą Państwo pobierali w przyszłości innych opłat. Uiszczenie ustalonej w umowie kwoty zostanie każdorazowo udokumentowane fakturą VAT. Nie rozważali Państwo dotychczas alternatywnych scenariuszy, które mogłyby mieć miejsce przy braku całkowitego otrzymania dofinansowania, jednak w przypadku realizowania Projektu, brak dofinansowania nie wpłynąłby na wysokość opłat wnoszonych przez mieszkańców. Po wybudowaniu Oczyszczalni nie będą Państwo świadczyć żadnych usług, ani ponosić żadnych kosztów bieżących związanych z ich obsługą. Koszty związane z eksploatacją Oczyszczalni ponosić będą mieszkańcy. Nie będą Państwo realizować projektu w celu osiągnięcia zysku. Celem przedsięwzięcia jest wykonanie zadania własnego Gminy w zakresie gospodarki wodno-ściekowej oraz poprawa warunków życia mieszkańców. Realizacja projektu nie będzie generowała dla Państwa zysku ani nie będzie miała charakteru komercyjnego.

Państwa wątpliwości dotyczą wskazania:

-     czy podstawą opodatkowania dla świadczonych przez Państwa usług wykonania przydomowych oczyszczalni ścieków będzie kwota wynagrodzenia pobierana od uczestników Projektu pomniejszona o kwotę VAT należnego (pytanie oznaczone we wniosku nr 1),

-     czy otrzymana przez Państwa dotacja ze środków Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW) na realizację inwestycji polegającej na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (VAT), a tym samym czy będą Państwo zobowiązani do odprowadzenia podatku VAT od otrzymanej dotacji (pytanie oznaczone we wniosku nr 3).

Mając na uwadze przedstawioną na wstępie analizę przepisów podatkowych, w pierwszej kolejności należy rozstrzygnąć, czy realizacja przez Państwa zadania polegającego na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków na nieruchomościach stanowiących własność mieszkańców Gminy będzie dokonywana w ramach działalności gospodarczej zdefiniowanej w art. 15 ust. 2 ustawy.

W tym celu istotne znaczenie ma orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w szczególności tezy zawarte w wyroku z 30 marca 2023 r. w sprawie C-612/21 (Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej przeciwko Gminie O.). Co prawda wyrok ten odnosi się do czynności dokonywanych przez gminę w ramach promowania odnawialnych źródeł energii, jednakże wnioski płynące z ww. orzeczenia mogą być pomocne w analizowanej sprawie.

W wyroku tym TSUE wskazał, iż aby czynności dokonywane przez gminę w ramach promowania odnawialnych źródeł energii były objęte zakresem stosowania dyrektywy 2006/112, powinny one, po pierwsze, stanowić dostawę lub świadczenie usług, które gmina ta wykonuje odpłatnie na rzecz swoich mieszkańców w rozumieniu art. 2 ust. 1 lit. a) i c) tej dyrektywy, a po drugie, być dokonywane w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu art. 9 ust. 1 rzeczonej dyrektywy, tak aby owa gmina działała również w charakterze podatnika (pkt 24).

W pkt 42 wyroku Trybunał wskazał, że art. 2 ust. 1, art. 9 ust. 1 i art. 13 ust. 1 dyrektywy 2006/112 należy interpretować w ten sposób, że dostawy towarów i świadczenia usług podlegających opodatkowaniu VAT nie stanowi dostarczenie i zainstalowanie przez gminę, za pośrednictwem przedsiębiorstwa, systemów OZE na rzecz jej mieszkańców będących właścicielami nieruchomości, którzy wyrazili wolę wyposażenia tych nieruchomości w takie systemy, jeżeli taka działalność nie ma na celu osiągania stałego dochodu i skutkuje jedynie zapłatą przez tych mieszkańców kwot pokrywających najwyżej jedną czwartą poniesionych kosztów, a pozostała część jest finansowana ze środków publicznych.

TSUE wskazał, że w konsekwencji o ile w świetle powyższych rozważań należy uznać, że gmina O., nie wykonuje działalności wchodzącej w zakres stosowania dyrektywy 2006/112, nie jest konieczne ustalenie, czy działalność ta byłaby również wyłączona z tego zakresu stosowania na podstawie art. 13 ust. 1 tej dyrektywy.

Trybunał w przedmiocie dokonania świadczenia usług w ramach działalności gospodarczej zauważył, że po pierwsze, podczas gdy przedsiębiorca dąży do stałego osiągania dochodu (zob. podobnie wyrok z dnia 20 stycznia 2021 r., AJFP Sibiu i DGRFP Braãov, C‑655/19, EU:C:2021:40, pkt 27–29 i przytoczone tam orzecznictwo), gmina O. wskazała we wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej, (…) że nie zamierza świadczyć regularnie usług instalacji systemów OZE i nie zatrudnia ani nie zamierza zatrudniać pracowników w tym celu, co odróżnia niniejszą sprawę od spraw, w których świadczenia gminne miały charakter trwały (pkt 36).

Po drugie, (…) gmina O. wydaje się ograniczać do zaproponowania swoim mieszkańcom będącym właścicielami nieruchomości, którzy mogą być zainteresowani systemami OZE, w ramach programu regionalnego mającego na celu umożliwienie przejścia na gospodarkę niskoemisyjną, dostarczenia i zainstalowania u nich tych systemów OZE za pośrednictwem przedsiębiorstwa wybranego w wyniku przetargu, w zamian za ich udział nieprzekraczający 25% kosztów podlegających dofinansowaniu związanych z tą dostawą i z tą instalacją, podczas gdy owa gmina płaci danemu przedsiębiorstwu wynagrodzenie za te same dostawę i instalację po cenie rynkowej (pkt 37).

Tymczasem (…) jeżeli gmina odzyskuje – w drodze otrzymywanych przez nią wkładów – jedynie niewielką część poniesionych przez siebie kosztów, a pozostała część jest finansowana ze środków publicznych, taka różnica między tymi kosztami a kwotami otrzymanymi w zamian za oferowane usługi może sugerować, że wkłady te należy raczej uznać za opłatę aniżeli wynagrodzenie (zob. podobnie wyrok z dnia 12 maja 2016 r., Gemeente Borsele i Staatssecretaris van Financiën, C‑520/14, EU:C:2016:334, pkt 33 i przytoczone tam orzecznictwo). W konsekwencji nawet biorąc pod uwagę płatności przyznane gminie O. przez dane województwo, które wynoszą 75% kosztów podlegających dofinansowaniu, suma kwot otrzymanych od zainteresowanych właścicieli z jednej strony i od owego województwa z drugiej strony pozostaje strukturalnie niższa od łącznych kosztów faktycznie poniesionych przez tę gminę, co nie odpowiada podejściu, jakie przyjąłby w danym wypadku instalator systemów OZE, który przy ustalaniu swoich cen starałby się zawrzeć w nich swoje koszty i osiągnąć marżę zysku. Natomiast wspomniana gmina ponosi jedynie ryzyko strat, nie mając perspektywy zysku.

Po trzecie, nie wydaje się ekonomicznie opłacalne, aby taki instalator systemów OZE obciążał odbiorców swoich dostaw towarów i świadczenia usług jedynie najwyżej jedną czwartą poniesionych przez siebie kosztów, oczekując jednocześnie rekompensaty w postaci dofinansowania za zasadniczą część pozostałych trzech czwartych tych kosztów. Taki mechanizm nie tylko stawiałby jego przepływy pieniężne w sytuacji strukturalnie deficytowej, ale ponadto stwarzałby nietypowy stopień niepewności dla podatnika, ponieważ kwestia, czy i w jakim zakresie osoba trzecia zwróci tak istotną część poniesionych kosztów, pozostaje faktycznie otwarta do czasu podjęcia przez tę osobę trzecią decyzji, co następuje po tym, jak sporne transakcje zostaną dokonane.

Podsumowując TSUE wskazał, że artykuł 2 ust. 1, art. 9 ust. 1 i art. 13 ust. 1 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej należy interpretować w ten sposób, że: dostawy towarów i świadczenia usług podlegających opodatkowaniu podatkiem od wartości dodanej nie stanowi dostarczenie i zainstalowanie przez gminę, za pośrednictwem przedsiębiorstwa, systemów odnawialnych źródeł energii na rzecz jej mieszkańców będących właścicielami nieruchomości, którzy wyrazili wolę wyposażenia tych nieruchomości w takie systemy, jeżeli taka działalność nie ma na celu osiągania stałego dochodu i skutkuje jedynie zapłatą przez tych mieszkańców kwot pokrywających najwyżej jedną czwartą poniesionych kosztów, a pozostała część jest finansowana ze środków publicznych.

Ponadto wskazać należy na tezy zawarte w wyroku z 30 marca 2023 r. w sprawie C-616/21 (Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej przeciwko Gminie L.), zapadłym w wyniku wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożonego w ramach sporu w przedmiocie interpretacji indywidualnej dotyczącej opodatkowania podatkiem od wartości dodanej (VAT) w odniesieniu do przeprowadzonych na zlecenie gminy czynności związanych z usuwaniem azbestu oraz prawa do odliczenia VAT naliczonego od tych czynności. W wyroku tym, TSUE rozstrzygnął, że artykuł 2 ust. 1, art. 9 ust. 1 i art. 13 ust. 1 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej należy interpretować w ten sposób, że: okoliczność zlecania przez gminę przedsiębiorstwu czynności usuwania azbestu i odbierania wyrobów i odpadów zawierających azbest na rzecz jej mieszkańców będących właścicielami nieruchomości, którzy wyrazili taką wolę, nie stanowi świadczenia usług podlegającego opodatkowaniu podatkiem od wartości dodanej, jeżeli taka działalność nie ma na celu osiągania stałego dochodu i nie prowadzi do żadnej płatności ze strony tych mieszkańców, zaś czynności te są finansowane ze środków publicznych.

W rozpatrywanej sprawie analiza przedstawionego opisu sprawy wykazuje, że będą Państwo realizowali zadanie polegające na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków w warunkach podobnych do wynikających z wyroków TSUE nr C-612/21 i C-616/21, tj.:

-     podmiotem występującym z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej są Państwo będący czynnym podatnikiem VAT,

-     celem inwestycji polegającej na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków jest poprawa jakości życia mieszkańców Gminy oraz poprawa stanu środowiska naturalnego poprzez zapewnienie właściwego sposobu odprowadzania i oczyszczania ścieków na terenach, na których budowa zbiorczej sieci kanalizacyjnej jest nieuzasadniona z przyczyn technicznych lub ekonomicznych,

-     nie osiągną Państwo zysku z realizacji przedmiotowej inwestycji. Celem przedsięwzięcia jest wykonanie zadania własnego Gminy w zakresie gospodarki wodno-ściekowej oraz poprawa warunków życia mieszkańców,

-     będą Państwo zawierać z mieszkańcami umowy cywilnoprawne mające na celu ustalenie zobowiązań organizacyjnych i finansowych dotyczących projektu,

-     poziom dofinansowania może wynieść do 75% kosztów kwalifikowalnych,

-     wkład własny mieszkańców to (…) zł,

-     wykonawca robót budowalnych związanych z realizacją projektu zostanie wyłoniony zgodnie z przepisami regulującymi udzielanie zamówień publicznych, w ramach właściwej procedury przetargowej,

-     Państwo będą właścicielem wybudowanych oczyszczalni od dnia ich wybudowania do dnia, w którym upłynie tzw. okres trwałości projektu. Po upływie tego okresu oczyszczalnie przejdą nieodpłatnie na własność mieszkańców.

Opis przedmiotowej sprawy wskazuje zatem, że w związku z realizacją inwestycji polegającej na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków nie będą Państwo wykonywali działań, na zasadach i w tych samych warunkach, które dotyczą podmiotów gospodarczych. Państwa rola sprowadza się do zorganizowania skutecznego finansowania i wykonania przydomowych oczyszczalni ścieków dla mieszkańców na terenie Gminy.

Realizując inwestycję polegającą na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków dla mieszkańców nie będą Państwo działali w celach zarobkowych tak jak przedsiębiorca, celem opisanego we wniosku projektu jest interes społeczny. Nie jest to zatem sposób działania występujący w przypadku zwykłej działalności gospodarczej.

W wyniku Państwa działań nie wystąpią znaczące zakłócenia konkurencji, które prowadzić mogłyby do wyłączenia z dostaw dla ostatecznego konsumenta innych podmiotów. Z opisu sprawy wynika, że przedmiotowy projekt będzie realizowany przez podmiot zewnętrzny, bowiem wykonawca zostanie wyłoniony w trybie przewidzianym przepisami ustawy Prawo zamówień publicznych. Tym samym, będą Państwo działali jako świadczeniobiorca dokonujący zakupu od podmiotów prywatnych.

W konsekwencji, Państwa działania w związku z realizacją przedmiotowej inwestycji dotyczącej budowy przydomowych oczyszczalni ścieków nie będą stanowić dostawy towarów ani świadczenia usług podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT. Państwo realizując ww. inwestycję nie będą wykonywać działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy i nie będą Państwo występowali w charakterze podatnika w myśl art. 15 ust. 1 ustawy. Zatem, czynności wykonywane przez Państwa na rzecz mieszkańców w ramach realizowanego zadania nie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Przechodząc do Państwa wątpliwości objętych pytaniami oznaczonymi we wniosku nr 1 i nr 3 odnieść należy się do przepisów art. 29a ustawy.

Na mocy art. 29a ust. 1 ustawy:

Z powyższego wynika, że art. 29a ust. 1 ustawy odnosi się do wszystkiego, co stanowi zapłatę obejmując swym zakresem każdą formę zapłaty otrzymaną przez sprzedawcę z tytułu dostawy towarów lub wykonania usługi.

Katalog elementów dodatkowych wchodzących w skład podstawy opodatkowania określony został w art. 29a ust. 6 ustawy. Stosownie do ww. przepisu ustawy:

Przepis art. 29a ust. 1 ustawy jest odpowiednikiem art. 73 Dyrektywy 2006/112/WE Rady, zgodnie z którym:

Z powyższych przepisów wynika, że podstawę opodatkowania w podatku od towarów i usług stanowi wynagrodzenie, które dostawca lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu dostawy towarów albo świadczenia usług. Wynagrodzenie to oznacza wartość rzeczywiście otrzymaną (lub która ma być otrzymana) w konkretnym przypadku.

Dla określenia, czy dane dotacje (subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze) są, czy też nie są, opodatkowane, istotne są szczegółowe warunki ich przyznawania, określające cele realizowanego w określonej formie dofinansowania.

Kryterium uznania dotacji za stanowiącą podstawę opodatkowania jest zatem stwierdzenie, że dotacja dokonywana jest w celu sfinansowania konkretnej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Natomiast dotacje nie dające się powiązać z konkretnymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, nie stanowią podstawy opodatkowania w rozumieniu przepisu art. 29a ust. 1 ustawy.

Włączenie do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze ma miejsce tylko wówczas, gdy jest to dotacja, subwencja i inna dopłata o podobnym charakterze, związana bezpośrednio z dostawą towaru lub świadczeniem usługi. Gdy więc podatnik otrzyma dofinansowanie, które będzie związane z dostawą towarów lub świadczeniem usług, jako pokrycie części ceny konkretnego świadczenia lub rekompensatę z tytułu wykonania określonego świadczenia po cenach obniżonych, płatność taka będzie zaliczana do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

Samo otrzymanie jakiejkolwiek zapłaty lub dofinansowania (dotacji, dopłaty, subwencji) nie stanowi żadnej czynności ani zdarzenia opodatkowanego. Jeżeli czynność, za którą wnoszona jest opłata lub do której jest przyznawana dopłata, nie jest czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, to zapłata/dopłata do tej czynności nie stanowi elementu ceny oraz nie może być włączona do podstawy opodatkowania.

Jak wskazano wyżej, Państwa działania w związku z realizacją przedmiotowej inwestycji dotyczącej budowy przydomowych oczyszczalni ścieków nie będą stanowić dostawy towarów ani świadczenia usług podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT. Państwo realizując ww. inwestycję nie będą wykonywać działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy i nie będą Państwo występowali w charakterze podatnika w myśl art. 15 ust. 1 ustawy. Zatem, czynności wykonywane przez Państwa na rzecz mieszkańców w ramach realizowanego zadania nie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

W związku z powyższym w niniejszej sprawie wpłaty mieszkańców wnoszone w związku z budową przydomowych oczyszczalni ścieków nie będą stanowić zapłaty za czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, a w konsekwencji nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Zatem, otrzymane przez Państwa wpłaty od mieszkańców, nie będą stanowić podstawy opodatkowania w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy.

Skoro wykonywane przez Państwa czynności w ramach przedmiotowej inwestycji dotyczącej budowy przydomowych oczyszczalni ścieków na rzecz mieszkańców, nie będą stanowić dostawy towarów ani świadczenia usług podlegających opodatkowaniu, to również dofinansowanie (dotacja), którą Państwo otrzymają na realizację opisanego we wniosku projektu nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT jako element ceny.

Podsumowując, opłaty wpłacane przez mieszkańców na realizację inwestycji dotyczącej budowy przydomowych oczyszczalni ścieków nie będą stanowić podstawy opodatkowania w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy, a tym samym nie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Również otrzymana przez Państwa dotacja ze środków Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW) na realizację ww. inwestycji nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (VAT), a tym samym nie będą Państwo zobowiązani do odprowadzenia podatku VAT od otrzymanej dotacji.

Zatem, Państwa stanowisko w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 1 jest nieprawidłowe. Natomiast, Państwa stanowisko w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 3 jest prawidłowe.

Z kolei odnosząc się do kwestii prawa do odliczenia podatku naliczonego od wydatków na realizację Projektu (pytanie oznaczone we wniosku nr 2) wskazać należy, że podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy. W myśl tego przepisu:

Stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:

Jak wynika z powołanych przepisów, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi, tzn. których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.

Ponadto podkreślić należy, że ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Ten ostatni przepis określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Jedno z takich ograniczeń zostało wskazane w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, zgodnie z którym:

Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Natomiast na podstawie przepisu art. 88 ust. 4 ustawy:

Zgodnie z ww. regulacją, z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.

Zatem, aby podmiot mógł skorzystać z prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony związany z dokonanym nabyciem towarów i usług, w pierwszej kolejności powinien spełnić przesłanki umożliwiające uznanie go – dla tej czynności – za podatnika podatku od towarów i usług, działającego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Mając na uwadze powołane powyżej przepisy prawa należy stwierdzić, że rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane przez zarejestrowanego, czynnego podatnika podatku VAT w ramach działalności gospodarczej, do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

Podstawowym warunkiem, którego spełnienie należy analizować w aspekcie prawa do odliczenia podatku VAT, jest związek dokonywanych nabyć towarów i usług ze sprzedażą uprawniającą do dokonywania takiego odliczenia, czyli sprzedażą generującą podatek należny.

Jak już wcześniej wskazano realizując przedmiotowy Projekt nie będą Państwo działali w charakterze podatnika podatku VAT w myśl art. 15 ust. 1 ustawy. Ponadto, Państwa działania w związku z realizacją Projektu dotyczącego budowy przydomowych oczyszczalni ścieków nie będą stanowić dostawy towarów ani świadczenia usług podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT. Państwo realizując ww. Projekt nie będą wykonywać działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Wobec powyższego, w niniejszej sprawie nie wystąpi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy dokonywanymi zakupami a czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT.

Biorąc pod uwagę opis sprawy oraz powołane przepisy prawa stwierdzić należy, że nie będą mieli Państwo prawa do odliczenia podatku naliczonego od wydatków związanych z realizacją Projektu polegającego na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków na nieruchomościach stanowiących własność mieszkańców. Powyższe wynika z faktu, że w analizowanym przypadku nie zostaną spełnione – wskazane w art. 86 ust. 1 ustawy – przesłanki warunkujące prawo do odliczenia podatku naliczonego, tj. realizując Projekt nie będą Państwo podatnikami podatku od towarów i usług oraz ponoszone wydatki na realizację zadania nie będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

Podsumowując, nie będzie Państwu przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków na realizację Projektu.

Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 2 jest nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej:

Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Państwo ponoszą ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) podanym przez Państwa w złożonym wniosku. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie zdarzenia przyszłego. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.