0112-KDIL1-3.4012.300.2026.2.EO
Opodatkowanie podatkiem VAT transakcji sprzedaży nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym.
Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
15 maja 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 12 maja 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy opodatkowania podatkiem od towarów i usług sprzedaży w postępowaniu egzekucyjnym nieruchomości zabudowanych i niezabudowanych dla których prowadzone są księgi wieczyste o numerach: (…).
Uzupełnił go Pan pismem z 8 lipca 2026 r. (wpływ 13 lipca 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie.
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym (…) prowadzi postępowanie egzekucyjne przeciwko dłużnikowi (…) (PESEL: (…)). W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego zostało dokonane zajęcie trzech nieruchomości ww. dłużnika opisanych jako:
1) działki o nr ewidencyjnych 1, 2, 20/1, 20/2, 20/3, 11, 14/1 o łącznej powierzchni (…) ha położone (…) – dla których przez Sąd Rejonowy (…) Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzona jest księga wieczysta nr (…) oddana w użytkowanie wieczyste do dnia 11 marca 2090 r.,
2) działki o nr ewidencyjnych 7/1 i 9 o łącznej powierzchni (…) ha położone (…) – dla których przez Sąd Rejonowy (…) Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzona jest księga wieczysta nr (…) oddana w użytkowanie wieczyste do dnia 11 marca 2090 r.,
3) działki o nr ewidencyjnych 13/1, 13/2, 3/1, 5, 6, 8, 10/1, 10/2, 12, 4, 25/9, 18 o łącznej powierzchni (…) ha położone (…) – dla których przez Sąd Rejonowy (…) Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzona jest księga wieczysta nr (…) oddana w użytkowanie wieczyste do dnia 11 marca 2090 r.
Dłużnik nabył ww. nieruchomości w dniu 20 sierpnia 2020 r.
Opis nieruchomości nr (…): Na działkach ewid. nr 1, 2 obręb (…) oraz działkach ewid. nr 20/1, 20/2, 20 i 14/1 obręb (…) znajdują się (…). Kultura gleb dobra – zadbane uprawy, odpowiednio utrzymana gleba przy pomocy zabiegów agrotechnicznych, gleba dobrze napowietrzona. Na działce nr 20/3 obręb (...) znajduje się (...).
Opis nieruchomości nr (…): Działka ewid. nr 7/1 na powierzchni około (...) ha zabudowana jest czterema obiektami związanymi z uprawą roślin – tj. (...). Na działkach ewid. nr 9 oraz częściowo na działce 7/1 obręb (…) znajdują się (...). Kultura gleb dobra – zadbane uprawy, odpowiednio utrzymana gleba przy pomocy zabiegów agrotechnicznych, gleba dobrze napowietrzona. Działka ewid. nr 7/1 częściowo stanowi również grunt pod uprawy jednoroczne. Kultura gleb dobra – zadbane uprawy, odpowiednio utrzymana gleba przy pomocy zabiegów agrotechnicznych, gleba dobrze napowietrzona.
Opis nieruchomości nr KW: (…): Działka ewid. nr 8 zabudowana jest budynkiem administracyjnym. Działka ewid. nr 10/1 na powierzchni około (...) ha zabudowana jest kilkunastoma obiektami związanymi z uprawą roślin, tj. (...). Działki nr 5 i 10/2 stanowią częściowo teren zakrzaczony, w zakrzaczonej części bonitacja i zdolność produkcyjna gleby słaba, kultura gleb słaba – grunt nieuprawiany, porośnięty chwastami, samosiewkami drzew, widocznie ślady zaniedbania gruntu. Na działkach ewid. nr 13/1 i 13/2 obręb (...) oraz 4 i 25/9 obręb (…) znajdują się zadrzewienia i zakrzaczenia, kultura gleb słaba grunt nieuprawiany, porośnięty chwastami, samosiewkami drzew, widocznie ślady zaniedbania gruntu. Na działce nr 6 obręb (…) znajduje się (...). Działka ewid. nr 3/1 obr. (…) stanowi grunt rolny. Na działce nr 12 obrębu (...) znajdują się (…). Działka ewid. nr 18 stanowi drogę dojazdową.
Teren na którym znajdują się wyceniane nieruchomości nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W przypadku braku planu miejscowego przeznaczenie nieruchomości ustala się na podstawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.
Zgodnie ze zmianą Studium uwarunkowań i
kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy (…) uchwalonym uchwałą nr (…)
Rady Miejskiej w (…) z dnia 26 kwietnia
2017 r. w sprawie uchwalenia zmiany (...) Studium uwarunkowań i kierunków
zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy (…), działki położone są na
terenie oznaczonym jako:
- przeważająca część obszaru nieruchomości stanowi tereny rolniczej przestrzeni produkcyjnej (przeznaczenie to dotyczy całego obszaru nieruchomości z wyjątkiem części centralnej); centralna część nieruchomości, (…), znajduje się na terenach określonych jako (...); opisywany fragment nieruchomości znajduje się ponadto w strefie (...);
- niewielki fragment nieruchomości znajdujący się w rejonie jej części centralnej określony został w studium jako tereny rolniczej przestrzeni produkcyjnej o słabych walorach użytkowania rolniczego z preferowaną funkcją do zalesień;
- niewielki fragment nieruchomości znajdujący się na obrzeżach zabudowy wsi (…), w pobliżu centralnej części nieruchomości, posiada przeznaczenie określone w studium jako tereny zabudowy zagrodowej, mieszkaniowej jednorodzinnej i usługowej.
Dłużnik (…) zgodnie z informacją pozyskaną z serwisu Ministerstwa Finansów (www.podatki.gov.pl/wykaz-podatnikow-vat-wyszukiwarka) nie figuruje w rejestrze VAT. Dłużnik wezwany do złożenia wyjaśnień w tym czy, w świetle przepisów ustawy o podatku od towarów i usług dostawa nieruchomości będących przedmiotem egzekucji jest objęta podatkiem VAT czy też podlega zwolnieniu i na jakiej podstawie, oświadczył: iż nie jest płatnikiem podatku od towarów i usług. Zajęte nieruchomości o numerze (…) nie były wykorzystywane do działalności opodatkowanej podatkiem od towarów i usług. Przy zakupie nieruchomości dłużnikowi nie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Nieruchomość będąca przedmiotem egzekucji nie została ulepszona. Nieruchomości o numerze (…) są przedmiotem dzierżawy od dnia 23 grudnia 2023 r. do dnia sporządzenia złożonego wniosku. Dłużnik nie posiada wiedzy czy w świetle obowiązujących przepisów ustawy o podatku od towarów i usług dostawa nieruchomości będących przedmiotem egzekucji jest objęta podatkiem VAT czy też podlega zwolnieniu.
Uzupełnienie opisu zdarzenia przyszłego
Pismem z 8 lipca 2026 r.:
1. W odpowiedzi na pytanie: „Czy transakcja nabycia 20 sierpnia 2020 r. przez Dłużnika Nieruchomości, tj. działek będących przedmiotem wniosku (dalej: Nieruchomość), stanowiła czynność opodatkowaną podatkiem VAT, a jeśli tak, to czy została udokumentowana fakturą z wykazaną kwotą podatku VAT?”,
wskazał Pan:
Z oświadczenia dłużnika z dnia 28.05.2026 r. wynika iż, nabycie nieruchomości rolnej w dniu 20 sierpnia 2020 r. nie stanowiło czynności opodatkowanej podatkiem VAT (kserokopia oświadczenia w załączeniu).
2. W odpowiedzi na pytanie: „Czy Dłużnik w momencie nabycia ww. Nieruchomości był czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej ustawą? Jeżeli tak, to z tytułu jakiej działalności gospodarczej?”,
wskazał Pan:
Z oświadczenia dłużnika z
dnia 1 października 2025 r. wynika, iż dłużnik nie jest czynnym zarejestrowanym
podatnikiem podatku VAT z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, o
której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od
towarów i usług (t. j. Dz. U.
z 2025 r. poz. 775 ze zm.), co potwierdza informacja pozyskana z serwisu
Ministra Finansów.
Z oświadczenia dłużnika z dnia 28 maja 2026 r. wynika iż, dłużnik nie
wykorzystywał nieruchomości
do prowadzenia działalności gospodarczej w tym również rolniczej, nie dokonuje
oraz nie dokonywał zbioru i sprzedaży płodów rolnych, (kserokopia oświadczeń w
załączeniu). Organ egzekucyjny
nie posiada informacji czy na dzień 20 sierpnia 2020 r. dłużnik był czynnym
zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT.
3. W odpowiedzi na pytanie: „Dlaczego Dłużnikowi nie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z nabyciem wskazanej nieruchomości? Czy wynikało to np. z braku faktury z naliczonym podatkiem VAT, czy dlatego, że nabycie Nieruchomości nie miało związku z prowadzeniem działalności gospodarczej opodatkowanej podatkiem VAT?”,
wskazał Pan:
Dłużnik nabył nieruchomości na podstawie: umowy przeniesienia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości i prawa własności budynków w celu zwolnienia się z zobowiązania pieniężnego w trybie art. 453 kodeksu cywilnego. Powyższe wynika z analizy treści ksiąg wieczystych nieruchomości będących przedmiotem wniosku o wydanie interpretacji. Innych informacji w tym zakresie organ egzekucyjny nie posiada.
4. W odpowiedzi na pytanie: „Czy dla działek niezabudowanych, będących przedmiotem egzekucji, zostały wydane administracyjne decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o których mowa w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym? Jeżeli tak, to czy z decyzji tych wynika możliwość ich zabudowy?”,
wskazał Pan:
Dla działek niezabudowanych o numerach: 1, 2, 20/1, 20/2, 20/3, 11, 14/1 objętych księgą wieczystą (…), działki niezabudowanej o numerze 9 objętej księgą wieczystą (…) oraz działek niezabudowanych o numerach: 13/1; 13/2; 3/1; 5; 6; 10/2; 12; 4; 25/9; 18 objętych księgą wieczystą (…) nie zostały wydane administracyjne decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o których mowa w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym o czym informuje Urząd Miasta i Gminy w (…) pismem z dnia 07 lipca 2026 r.
5. W odpowiedzi na pytanie: „Czy przed oddaniem w dzierżawę Nieruchomości Dłużnik prowadził na niej działalność gospodarczą? Jeżeli nie, to proszę wskazać w jak sposób Dłużnik wykorzystywał tą nieruchomość i w jakim celu ją nabył?”,
wskazał Pan:
Z oświadczenia dłużnika z dnia 28.05.2026 r. wynika iż, dłużnik nie wykorzystywał nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarcze) w tym również rolniczej, nie dokonuje oraz nie dokonywał zbioru i sprzedaży płodów rolnych.
6. W odpowiedzi na pytanie: „Czy udostępnienie Nieruchomości, będącej przedmiotem wniosku, osobom trzecim na podstawie umowy dzierżawy stanowi czynność opodatkowaną, tj. czy Dłużnik wystawia faktury w celu udokumentowania usługi dzierżawy czy usługa dzierżawy korzysta ze zwolnienia od podatku od towarów i usług?”,
wskazał Pan:
Z umów dzierżawy z dnia 23 grudnia 2023 r. nieruchomości o numerach księgi wieczystej: (…) wynika, iż dzierżawcy z uwagi na bardzo duże koszty związane z doprowadzeniem gospodarstwa do stanu umożliwiającego przywrócenia dochodowości, potrzebę przeprowadzenia prac agrotechnicznych i licznych nakładów na przedmiot dzierżawy ustala się czynsz w kwocie (…) PLN za każdy rok obowiązywania umowy z zastrzeżeniem, że dzierżawca będzie zobowiązany do zapłaty wskazanego czynszu dopiero począwszy od 4 roku obowiązywania umowy, tj. 01.01.2027 roku. Termin płatności z tytułu czynszu najmu strony ustalają na 20 dzień każdego miesiąca za dany miesiąc dzierżawy, przy czym wydzierżawiający wystawi i dostarczy dzierżawcy rachunek do 7 dnia miesiąca (kserokopia umów dzierżawy w załączeniu).
7. W odpowiedzi na pytanie: „Czy Dzierżawca ponosił wydatki na ulepszenie lub przebudowę budynków/budowli posadowionych na działkach nr 7/1, nr 8, nr 10/1 w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, które stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej budynku? Jeżeli tak, to proszę wskazać czy między Dłużnikiem a Dzierżawcą doszło/dojdzie do rozliczenia nakładów poniesionych przez Dzierżawcę na ww. budynki/budowle?
Jeśli tak, to proszę wskazać czy w stosunku do rozliczonych nakładów przysługiwało/będzie przysługiwało Dłużnikowi prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego?”,
wskazał Pan:
Z umów dzierżawy z dnia
23 grudnia 2023 r. nieruchomości o numerach księgi wieczystej: (…) wynika, iż
dzierżawcy po uzyskaniu pisemnej zgody wydzierżawiającego (której
wydzierżawiający nie odmówi bez uzasadnionej przyczyny), może w trakcie trwania
niniejszej umowy dokonać usunięcia nasadzeń wieloletnich i zastąpić je innymi
uprawami rolniczymi i sadowniczymi według wyboru dzierżawcy, na własny koszt i
odpowiedzialność, a także przeprowadzić modernizację części konstrukcyjnych
budynków objętych przedmiotem dzierżawy w sposób niepowodujący zagrożenia
budowlanego i zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Wszelkie zmiany i
ulepszenia przeprowadzone będą na koszt i ryzyko dzierżawcy, a dzierżawca nie
może z tego tytułu domagać się od wydzierżawiającego jakichkolwiek spłat lub
rozliczeń, za wyjątkiem sytuacji, gdy do wypowiedzenia umowy dojdzie na
podstawie ust. 2 § 5 umowy, który brzmi: (każdej ze stron przysługuje prawo
rozwiązania niniejszej umowy na koniec każdego rocznego okresu jej
obowiązywania, czyli na dzień 30 listopada każdego roku, po uprzednim złożeniu
pisemnego wypowiedzenia w terminie do 30 czerwca każdego roku), gdzie stroną
wypowiadającą będzie wydzierżawiający albo na podstawie ust. 3 § 5 umowy, który
brzmi: (dzierżawcy przysługuje prawo wcześniejszego wypowiedzenia umowy
dzierżawy z sześciomiesięcznym terminem wypowiedzenia w sytuacji, gdy
korzystanie z dzierżawy zostanie trwale uniemożliwione przez działania
komornika związane z prowadzeniem postępowania egzekucyjnego skierowanego na
nieruchomość stanowiącą przedmiot dzierżawy, albo wynikającego z zajęcia w toku
postępowania egzekucyjnego znajdujących się w obrębie przedmiotu dzierżawy
ruchomości, plonów należących do dzierżawcy lub plonów przez niego sprzedanych,
jeżeli zajęcie to nie jest związane ze zobowiązaniami dzierżawcy. Strony będą podejmować
wspólne działania prawne i faktyczne zmierzające do obrony interesów stron
wynikających z niniejszej umowy, w szczególności zmierzające do ochrony
trwałości stosunku dzierżawnego i ochrony przed bezprawnym zajęciem pożytków
dzierżawcy. Każda strona jest zobowiązana niezwłocznie zawiadomić drugą stronę
o zajęciu lub planowanych zajęciach nieruchomości lub innych działaniach
organów egzekucyjnych wobec przedmiotu dzierżawy), jednak w drugim przypadku
tylko jeżeli w całym okresie przewidzianym przepisami postępowania określonymi
w stosownych aktach normatywnych, dzierżawca podejmował wspólne z
wydzierżawiającym działania prawne i faktyczne zmierzające do obrony interesów
stron wynikających z niniejszej umowy, zgodnie
z art. 78 konstytucji RP. Ponadto zgodnie z § 3 ust. 10 który brzmi: Wniosek i
zgoda na prace modernizacyjne uznawane będą przez strony jako załączniki do
niniejszej umowy, stanowiące ich integralną część. Na dzień sporządzenia
niniejszego pisma organ egzekucyjny nie posiada informacji aby takie załączniki
zostały sporządzone, (kserokopia umów dzierżawy w załączeniu). Ponadto
informuje Pan, że z oświadczenia dłużnika z dnia 28.05.2026 r. wynika iż, nie
miało miejsca przekroczenie nakładów przekraczające 30 % nakładów.
8. W odpowiedzi na pytanie: „Czy obiekty znajdujące się na działkach nr 7/1, nr 8, nr 10/1 spełniają definicję budynku lub budowli w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 524 ze zm.)? Jeżeli nie, to należy wskazać czym są zgodnie z Prawem budowlanym?”,
wskazał Pan:
Obiekty znajdujące się na działkach 7/1, 10/1 są budynkami i budowlami co potwierdza pismo biegłej sądowej (...) z dnia 20.04.2026 r. Obiekt na działce 8 to budynek biurowy.
9. W odpowiedzi na pytanie: „Czy droga znajdująca się na działce nr 18 spełnia definicję budowli w rozumieniu ustawy Prawo budowlane? Jeżeli nie, to należy wskazać czym jest zgodnie z Prawem budowlanym?”,
wskazał Pan:
Droga znajdująca się na działce 18 nie spełnia definicji budowli zgodnie z prawem budowlanym. Przedmiotowa droga jest to jedynie zwykłe, powierzchniowe utwardzenie gruntu, bez korytowania i tworzenia podbudowy. Ww. działka jest gruntem spełniającym funkcję komunikacyjną co potwierdza pismo biegłej sądowej (...) z dnia 07 lipca 2026 r.
10. W odpowiedzi na pytanie: „Kiedy budynki i budowle znajdujące się na ww. działkach nr 7/1, nr 8, nr 10/1 zostały wybudowane i czy były przed ich nabyciem przez Dłużnika użytkowane przez kogokolwiek?”,
wskazał Pan:
Organ egzekucyjny nie posiada informacji kiedy budynki i budowle zostały wybudowane oraz przez kogo były użytkowane.
11. W odpowiedzi na pytanie: „Czy przed zakupem Nieruchomości przez Dłużnika, na przedmiotowej Nieruchomości była prowadzona działalność gospodarcza (przez poprzedniego właściciela)?”,
wskazał Pan:
Organ egzekucyjny nie posiada informacji czy przed nabyciem nieruchomości przez dłużnika prowadzona była działalność gospodarcza.
12. W odpowiedzi na pytanie: „Czy działki niezabudowane i obiekty budowlane posadowione na działkach nr 7/1, nr 8, nr 10/1 były wykorzystywane przez Dłużnika od momentu ich nabycia do momentu ich sprzedaży w drodze egzekucji wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku VAT? Jeżeli tak, to proszę wskazać które to były działki i obiekty”,
wskazał Pan:
Z oświadczenia dłużnika z dnia 28 maja 2026 r. wynika iż, dłużnik nie wykorzystywał nieruchomości o numerach księgi wieczystej: (…) do prowadzenia działalności gospodarczej w tym również rolniczej, nie dokonuje oraz nie dokonywał zbioru i sprzedaży płodów rolnych.
13. W odpowiedzi na pytanie: „Jeżeli nie posiada Pan informacji, o których mowa w pytaniach nr 1-12, które są niezbędne do oceny, czy w przedmiotowej sprawie będzie miało zastosowanie zwolnienie od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2, pkt 9, pkt 10 i pkt 10a ustawy o podatku od towarów i usług, to należy wskazać:
a) czy ten brak informacji jest wynikiem podjętych przez Pana jako Komornika działań?
b) czy działania te zostały udokumentowane?
c) czy podjęte działania potwierdzają brak możliwości uzyskania tych niezbędnych informacji od Dłużników?
(przy czym nie należy opisywać podejmowanych przez Pana czynności lub przesyłać zgromadzonych dokumentów, ponieważ w ramach wydawania interpretacji prawa podatkowego nie prowadzę jako Organ postępowania dowodowego)”,
wskazał Pan:
Wszelkie informacje uwzględnione powyżej zostały ustalone w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
Pytanie
Czy w opisanym stanie faktycznym, w postępowaniu egzekucyjnym sprzedaż (dostawa) nieruchomości dla których prowadzone są księgi wieczyste o numerach: (…) powinna zostać zwolniona z podatku od towarów i usług (VAT)?
Pana stanowisko w sprawie
W opinii Wnioskodawcy sprzedaż (dostawa)
nieruchomości dłużnika opisanych jako: działki niezbudowane o nr ewidencyjnych
1, 2, 20/1, 20/2, 20/3, 11, 14/1 dla których prowadzona jest księga wieczysta
nr (…), działka niezabudowana o nr ewidencyjnym 9 dla której prowadzona jest
księga wieczysta nr (…) oraz działki niezbudowane o nr ewidencyjnych 13/1, 13/2,
3/1, 5, 6, 10/2, 12, 4, 25/9, 18 dla których prowadzona jest księga wieczysta
nr (…) powinny zostać zwolnione z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art.
43 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.
Natomiast działka zabudowana o nr ewidencyjnym 7/1 dla której prowadzona jest
księga wieczysta nr (…) oraz działki zabudowane o nr ewidencyjnym 8, 10/1 dla
których prowadzona jest księga wieczysta nr (…) powinny zostać zwolnione z
opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 11
marca 2004 r. o podatku
od towarów i usług.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 18 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
Organy egzekucyjne określone w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025 r. poz. 132 i 620) oraz komornicy sądowi wykonujący czynności egzekucyjne w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania cywilnego są płatnikami podatku od dostawy, dokonywanej w trybie egzekucji, towarów będących własnością dłużnika lub posiadanych przez niego z naruszeniem obowiązujących przepisów.
Definicja płatnika została zawarta w art. 8 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.):
Płatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, obowiązana na podstawie przepisów prawa podatkowego do obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu.
Przepis art. 18 ustawy wprowadza szczególną na gruncie przepisów ustawy regulację, kiedy to należny podatek pobierany jest i odprowadzany do urzędu skarbowego przez płatnika, a nie przez podatnika. Płatnik pełni w tym przypadku rolę pośrednika pomiędzy podatnikiem a organem podatkowym, przekazując organowi środki pieniężne podatnika.
W świetle cyt. wyżej przepisów, płatnikami podatku od towarów i usług (czyli podmiotami zobowiązanymi do obliczania, poboru podatku od podatnika i wpłaty podatku na konto organu podatkowego) mogą być organy egzekucyjne oraz komornicy sądowi. Sytuacja taka ma miejsce, gdy w wykonaniu czynności egzekucyjnych organy te dokonują dostawy towarów należących do podatnika lub przez niego posiadanych z naruszeniem przepisów. Sformułowanie „płatnikami” oznacza, że organy te nie stają się z tytułu wykonania powyższych czynności podatnikami podatku od towarów i usług, lecz pełnią jedynie rolę płatnika w odniesieniu do podatku należnego z tytułu sprzedanych (zlicytowanych) towarów należących do podatnika, w stosunku do którego toczy się postępowanie egzekucyjne.
Komornik sądowy pełni w tym przypadku rolę pośrednika pomiędzy podatnikiem a organem podatkowym, przekazując organowi środki pieniężne podatnika. Uzasadnione jest to charakterem odpłatnej dostawy następującej w ramach wykonywania czynności egzekucyjnych. Jeżeli bowiem dłużnik niesolidnie spłaca swoje zobowiązania i w celu wyegzekwowania należności wszczęto przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne, to istnieją podstawy do uznania, że nie uiści również podatku należnego w związku z dostawą dokonaną w ramach egzekucji. Nie bez znaczenia jest także fakt, że podatnik, będący dłużnikiem, zazwyczaj nie otrzymuje kwot uzyskanych przez organ egzekucyjny ze sprzedaży towarów w wykonaniu czynności egzekucyjnych. Prawdopodobne jest zatem, że podatnik nie posiada innych środków finansowych umożliwiających uiszczenie należnego podatku. Ustanowienie organu egzekucyjnego płatnikiem zapewnia odprowadzenie należnego podatku przez organ przeprowadzający dostawę w ramach czynności egzekucyjnych.
Zaznaczenia wymaga, że komornik sądowy dokonuje transakcji w imieniu podatnika – dłużnika. Prowadzona przez niego sprzedaż towarów będących własnością dłużnika, będzie opodatkowana podatkiem od towarów i usług, gdy do rozliczenia tego podatku byłby zobowiązany dłużnik. Natomiast w przypadku, gdy powyższa czynność nie podlegałaby opodatkowaniu tym podatkiem lub byłaby od niego zwolniona, komornik sądowy nie będzie obowiązany do odprowadzenia podatku.
Zatem komornik sądowy zobowiązany jest do przestrzegania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług i do uwzględnienia w trakcie sprzedaży licytacyjnej towarów okoliczności decydujących o jej opodatkowaniu podatkiem VAT.
Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Stosownie natomiast do postanowień art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Zgodnie z art. 2 pkt 22 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży – rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
W myśl art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
W świetle powołanych powyżej przepisów budynki, budowle oraz grunty spełniają definicję towaru wynikającą z art. 2 pkt 6 ustawy, a ich sprzedaż a także zbycie prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowi dostawę towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy.
Nie każda jednak czynność, która stanowi dostawę towarów lub świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Określona czynność jest opodatkowana VAT, jeśli zostanie wykonana przez podatnika, a więc osobę prowadzącą działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.
W myśl art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Natomiast zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
W kontekście powyższego, uwzględniając definicję działalności gospodarczej, stwierdzenia wymaga, że dostawa towarów będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług tylko w sytuacji, gdy dokonana zostanie przez podmiot o statusie podatnika, który będzie działał w takim charakterze w odniesieniu do tej konkretnie czynności. Natomiast dla stwierdzenia, że dla danej transakcji podmiot jest podatnikiem podatku od towarów i usług, konieczne jest prowadzenie przez niego działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy.
Zasadne jest zatem wykluczenie osób fizycznych z grona podatników w przypadku, gdy dokonują sprzedaży, przekazania, aportu, darowizny towarów stanowiących część majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży bądź wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej.
W tym miejscu należy zaznaczyć, że pojęcie „majątku prywatnego” nie występuje na gruncie analizowanych przepisów ustawy, jednakże wynika z wykładni art. 15 ust. 2 ustawy, w której zasadnym jest odwołanie się do treści orzeczenia TSUE w sprawieC-291/92 (Finanzamt Uelzen v. Dieter Armbrecht), które dotyczyło kwestii opodatkowania sprzedaży przez osobę będącą podatnikiem podatku od wartości dodanej, części majątku niewykorzystywanej do prowadzonej działalności gospodarczej, a służącej jej do celów prywatnych. „Majątek prywatny” to zatem taka część majątku danej osoby fizycznej, która nie jest przez nią przeznaczona ani wykorzystywana dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej. Ze wskazanego orzeczenia wynika zatem, że podatnik musi w całym okresie posiadania danej nieruchomości wykazywać zamiar wykorzystywania części nieruchomości w ramach majątku osobistego. Przykładem takiego wykorzystania nieruchomości mogłoby być np. wybudowanie domu dla zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. Potwierdzone to zostało również w wyroku TSUE z 21 kwietnia 2005 r., sygn. akt C-25/03 Finanzamt Bergisch Gladbach v. HE, który stwierdził, że majątek prywatny to mienie wykorzystywane dla zaspokojenia potrzeb własnych.
Uznanie, czy dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa jako podatnik podatku od towarów i usług wymaga oceny każdorazowo odnoszącej się do okoliczności faktycznych danej sprawy.
Odnosząc regulacje zawarte w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy do art. 18 ustawy, wskazania wymaga, że w przypadku, gdy dłużnik – właściciel danej nieruchomości – jest podatnikiem podatku od towarów i usług, wówczas komornik jest płatnikiem podatku VAT z tytułu dostawy nieruchomości.
Z opisu sprawy wynika, że w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego o sygn. (…) dokonał Pan zajęcia trzech nieruchomości dłużnika opisanych jako:
1) działki o nr ewidencyjnych 1, 2, 20/1, 20/2, 20/3, 11, 14/1 o łącznej powierzchni (…) ha położone (…) – dla których przez Sąd Rejonowy (…) Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzona jest księga wieczysta nr (…),
2) działki o nr ewidencyjnych 7/1 i 9 o łącznej powierzchni (…) ha położone (…) – dla których przez Sąd Rejonowy (…) Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzona jest księga wieczysta nr (…),
3) działki o nr ewidencyjnych 13/1, 13/2, 3/1, 5, 6, 8, 10/1, 10/2, 12, 4, 25/9, 18 o łącznej powierzchni (…) ha położone (…) – dla których przez Sąd Rejonowy (…) Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzona jest księga wieczysta nr (…).
Działki oddane są do użytkowania wieczystego do dnia 20 sierpnia 2090 r. Dłużnik nabył ww. nieruchomości w dniu 20 sierpnia 2020 r. Nabycie nie stanowiło czynności opodatkowanej podatkiem VAT. Teren na którym znajdują się wyceniane nieruchomości nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Dla działek niezabudowanych o numerach: 1, 2, 20/1, 20/2, 20/3, 11, 14/1 objętych księgą wieczystą (…), działki niezabudowanej o numerze 9 objętej księgą wieczystą (…) oraz działek niezabudowanych o numerach: 13/1; 13/2; 3/1; 5; 6; 10/2; 12; 4; 25/9; 18 objętych księgą wieczystą (…) nie zostały wydane administracyjne decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o których mowa w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Działki o numerach ewidencyjnych 7/1, 8, 10/1 to grunty zabudowane, na których znajdują się obiekty spełniające definicję budynków i budowli w rozumieniu ustawy Prawo budowlane:
- działka nr 7/1 – zabudowana jest czterema obiektami związanymi z uprawą roślin, tj. (...),
- działka nr 8 – zabudowana jest budynkiem administracyjnym,
- działka nr 10/1 – zabudowana jest kilkunastoma obiektami związanymi z uprawą roślin, tj. (...).
Ponadto wskazał Pan, że droga znajdująca się na działce 18 nie spełnia definicji budowli zgodnie z prawem budowlanym. Jest to jedynie zwykłe, powierzchniowe utwardzenie gruntu, bez korytowania i tworzenia podbudowy, spełnia jednak funkcję komunikacyjną.
Dłużnik nie jest czynnym,
zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT z tytułu prowadzonej działalności
gospodarczej oraz nie wykorzystywał ww. nieruchomości do prowadzenia
działalności gospodarczej w tym również rolniczej. Ponadto, nie dokonuje oraz
nie dokonywał zbioru i sprzedaży płodów rolnych z przedmiotowych działek.
Nieruchomości od dnia 23 grudnia 2023 r. są przedmiotem odpłatnej dzierżawy.
Czynsz z tytułu umowy dzierżawy ustalono w kwocie (…) PLN za każdy rok
obowiązywania umowy
z zastrzeżeniem, że dzierżawca będzie zobowiązany do zapłaty wskazanego czynszu
dopiero począwszy od 4 roku obowiązywania umowy, tj. 01.01.2027 roku. Termin
płatności z tytułu czynszu najmu strony ustalają na 20 dzień każdego miesiąca
za dany miesiąc dzierżawy. Wskazał Pan, że zgodnie z umową dzierżawy, po
uzyskaniu pisemnej zgody wydzierżawiającego (której wydzierżawiający nie odmówi
bez uzasadnionej przyczyny), dzierżawca może w trakcie trwania umowy dokonać
usunięcia nasadzeń wieloletnich i zastąpić je innymi uprawami rolniczymi i
sadowniczymi według wyboru dzierżawcy, na własny koszt i odpowiedzialność, a
także przeprowadzić modernizację części konstrukcyjnych budynków objętych
przedmiotem dzierżawy w sposób niepowodujący zagrożenia budowlanego i zgodnie z
obowiązującymi przepisami prawa. Wszelkie zmiany i ulepszenia przeprowadzone
będą na koszt i ryzyko dzierżawcy, a dzierżawca nie może z tego tytułu domagać
się od wydzierżawiającego jakichkolwiek spłat lub rozliczeń.
Jednak zgodnie z oświadczeniem dłużnika nieruchomości będące przedmiotem egzekucji nie zostały ulepszone.
Pana wątpliwości dotyczą wskazania czy dostawa ww. nieruchomości dla których prowadzone są księgi wieczyste o numerach: (…) będzie opodatkowana podatkiem od towarów i usług.
Jak wynika z powołanych przepisów, warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług jest spełnienie dwóch przesłanek: po pierwsze – dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, po drugie – czynność wykonywana jest przez podmiot, który w jej ramach działa w charakterze podatnika podatku od towarów i usług.
W tym miejscu należy wskazać, że jak wynika z art. 693 § 1 i § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795):
§ 1 Przez umowę dzierżawy wydzierżawiający zobowiązuje się oddać dzierżawcy rzecz do używania i pobierania pożytków przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a dzierżawca zobowiązuje się płacić wydzierżawiającemu umówiony czynsz.
§ 2. Czynsz może być zastrzeżony w pieniądzach lub świadczeniach innego rodzaju. Może być również oznaczony w ułamkowej części pożytków.
Tak więc, dzierżawa jest umową dwustronnie zobowiązującą i wzajemną, odpowiednikiem świadczenia wydzierżawiającego, polegającego na oddaniu rzeczy do używania, jest świadczenie dzierżawcy, polegające na płaceniu umówionego czynszu. Z powyższego wynika, że umówiony między stronami czynsz jest wynagrodzeniem za możliwość korzystania z cudzej rzeczy i stanowi świadczenie wzajemne należne za używanie przedmiotu dzierżawy przez dzierżawcę.
W kontekście niniejszej sprawy, należy zwrócić uwagę na treść zdania drugiego definicji pojęcia „działalność gospodarcza” (art. 15 ust. 2 ustawy), w której mówi się o wykorzystywaniu m.in. towarów w sposób ciągły do celów zarobkowych. Takie wykorzystywanie towarów ma miejsce poprzez oddanie ich w stosunki obligacyjne (najem, dzierżawa, leasing, itp.). Tym samym dzierżawa wypełnia określoną w art. 15 ust. 2 ustawy definicję działalności gospodarczej.
Istota umowy dzierżawy wskazuje, że na jej podstawie dochodzi do odpłatnego świadczenia usług przez właściciela na rzecz dzierżawcy. Dzierżawca, za oddaną mu w dzierżawę rzecz, płaci umówiony czynsz. Istnieje zatem bezpośredni związek między świadczoną usługą, a przekazanym za nią wynagrodzeniem.
Z treści przywołanego wyżej art. 8 ust. 1 ustawy i przedstawionych w tym zakresie objaśnień wynika, że ustawodawca przyjął generalną zasadę, że usługami są wszelkie odpłatne świadczenia niebędące dostawą towarów. Stąd też stwierdzić należy, że definicja „świadczenia usług” ma charakter dopełniający definicję „dostawy towarów”. Jest ona wyrazem realizacji zasady powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji wykonywanych przez podatników w ramach prowadzonej przez nich działalności gospodarczej.
W konsekwencji, dzierżawa nieruchomości stanowi odpłatne świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy i podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na mocy przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Aby dokonać analizy w kontekście opodatkowania podatkiem VAT sprzedaży przez Pana ww. Nieruchomości należącej do Dłużnika, w pierwszej kolejności przeanalizować należy, czy w odniesieniu do tej sprzedaży Dłużnik będzie uznany za podatnika podatku od towarów i usług, prowadzącego działalność gospodarczą.
Dopiero po zdefiniowaniu podmiotu jako podatnika VAT – co do zasady – mają dla określenia jego praw i obowiązków zastosowanie przepisy ustawy o podatku od towarów i usług.
W niniejszej sprawie Nieruchomości nie były wykorzystywane przez Dłużnika w działalności gospodarczej, w tym również działalności rolniczej. Dłużnik nie dokonywał, ani nie dokonuje zbioru i sprzedaży płodów rolnych. Jak wynika jednak z opisu sprawy, Nieruchomości są przedmiotem odpłatnej dzierżawy.
A zatem wskazać należy, że od 23 grudnia 2023 r. Dłużnik czerpie korzyści finansowe z umów dzierżawy ww. Nieruchomości, tym samym uznać należy, że Dłużnik podjął działania mające na celu wykorzystywanie opisanych Nieruchomości w celach gospodarczych (zarobkowych), których nie można uznać za czynność związaną ze zwykłym wykonywaniem prawa własności.
Ze wskazanego powyżej orzeczenia C-291/92 wynika, że aby nieruchomość stanowiła majątek prywatny, to podatnik musi w całym okresie jej posiadania wykazywać zamiar wykorzystywania danej nieruchomości czy jej części, w ramach majątku osobistego.
W związku z powyższym, oceniając całokształt przedstawionych okoliczności sprawy, należy stwierdzić, że nie cele osobiste – w przypadku Dłużnika brak jest czynności charakteryzujących zarząd majątkiem osobistym – a cele gospodarcze leżą u podstaw działania Dłużnika, wobec czego sprzedaż ww. Nieruchomości nie będzie stanowiła rozporządzania majątkiem osobistym.
W związku z tym, dla transakcji sprzedaży ww. Nieruchomości Dłużnik będzie występował w charakterze podatnika, w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy, prowadzącego działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy, bowiem sprzedaż będzie dotyczyła majątku wykorzystywanego przez Dłużnika w działalności gospodarczej.
W konsekwencji, w analizowanej sprawie, sprzedaż przez Pana (komornika) ww. Nieruchomości, wykorzystywanych przez Dłużnika w prowadzonej działalności gospodarczej, stanowić będzie odpłatną dostawę towarów, w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy, podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na mocy art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Czynność, która podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, może być opodatkowana właściwą stawką podatku, albo może korzystać ze zwolnienia od tego podatku.
Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do możliwości zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług dla dostawy prawa wieczystego użytkowania działek niezabudowanych.
Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy:
Zwalnia się od podatku dostawę terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane.
W świetle art. 2 pkt 33 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o terenach budowlanych – rozumie się przez to grunty przeznaczone pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu – zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o których mowa w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W myśl art. 3 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 538 ze zm.):
Kształtowanie i
prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie gminnych
aktów planowania przestrzennego, z wyjątkiem morskich wód wewnętrznych, morza
terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej oraz terenów zamkniętych
ustalonych przez organ inny niż minister właściwy
do spraw transportu, należy do zadań własnych gminy.
Jak stanowi art. 4 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym:
Ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
Na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym:
W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym:
1) lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego;
2) sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy.
Opodatkowane podatkiem VAT są dostawy, których przedmiotem są nieruchomości gruntowe zabudowane i niezabudowane, przy czym w przypadku tych ostatnich opodatkowane są wyłącznie te, których przedmiotem są tereny budowlane, czyli tereny przeznaczone pod zabudowę, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu – zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o których mowa w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Stosownie do treści wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 28 marca 1996 r., w sprawie C-468/93 Gemeente Emmen – „teren budowlany” oznacza każdy nieuzbrojony lub uzbrojony teren uznany przez państwa członkowskie za teren z przeznaczeniem pod zabudowę. Tym samym, w świetle orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości, za teren budowlany uznać można jedynie taki, który regulacjami prawa krajowego został przeznaczony pod zabudowę.
Wprowadzony do ustawy art. 2 pkt 33, odpowiada więc także treści ww. orzeczenia, gdyż cechę przeznaczenia pod zabudowę ustala się na podstawie określonych wprost w ustawie dokumentów prawa miejscowego. Zatem, ustawa nakazuje oceniać przeznaczenie określonego gruntu wyłącznie w oparciu o istniejący plan zagospodarowania przestrzennego oraz wydane decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Natomiast nie odnosi się do ewidencji gruntów.
W tym miejscu należy wskazać, że jeżeli przy zbyciu nieruchomości niezabudowanej wystąpią przesłanki uniemożliwiające zastosowanie zwolnienia od podatku VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy, to należy przeanalizować możliwość zwolnienia dostawy w oparciu o przepis art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy:
Zwalnia się od podatku dostawę towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Wskazać należy, że dla zastosowania zwolnienia od podatku VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dla dostawy towarów (w tym nieruchomości), spełnione muszą być łącznie dwa warunki wskazane w tym przepisie, tj.:
· towary od momentu ich nabycia do momentu ich zbycia muszą służyć wyłącznie działalności zwolnionej, w żadnym momencie ich posiadania nie można zmienić ich przeznaczenia oraz sposobu wykorzystywania,
· brak prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego przy nabyciu (imporcie, wytworzeniu) tych towarów.
Niespełnienie jednego z powyższych warunków daje podstawę do wyłączenia dostawy towarów ze zwolnienia od podatku VAT przewidzianego w ww. art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Wskazał Pan, że teren, na którym położone są Nieruchomości będące przedmiotem sprzedaży nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Ponadto dla działek niezabudowanych o numerach: 1, 2, 20/1, 20/2, 20/3, 11, 14/1 objętych księgą wieczystą (…), działki niezabudowanej o numerze 9 objętej księgą wieczystą (…) oraz działek niezabudowanych o numerach: 13/1; 13/2; 3/1; 5; 6; 10/2; 12; 4; 25/9; 18 objętych księgą wieczystą (…) nie zostały wydane administracyjne decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o których mowa w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wskazał Pan również, że droga znajdująca się na działce 18 nie stanowi budowli zgodnie z prawem budowlanym, jest to jedynie zwykłe, powierzchniowe utwardzenie gruntu, bez korytowania i tworzenia podbudowy, spełnia funkcję komunikacyjną.
Analiza przedstawionych okoliczności sprawy w kontekście powołanych przepisów prawa podatkowego prowadzi do wniosku, że ww. działki nie stanowią terenów budowlanych, zdefiniowanych w art. 2 pkt 33 ustawy i w rezultacie ich sprzedaż będzie korzystała ze zwolnienia od podatku, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy.
Skoro, ww. działki niezabudowane korzystają ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy, analiza zwolnienia, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, jest bezzasadna.
Przedmiotem prowadzonego postępowania egzekucyjnego będzie również sprzedaż prawa wieczystego użytkowania działek zabudowanych nr 7/1, 8, 10/1, na których znajdują się obiekty spełniające definicję budynków i budowli w rozumieniu ustawy Prawo budowlane.
Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dla dostawy nieruchomości zabudowanych, zostały określone w art. 43 ust. 1 pkt 10 i 10a oraz pkt 2 ustawy.
Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy:
Zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:
a) dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,
b) pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.
Z powyższego uregulowania wynika, że dostawa budynków, budowli lub ich części jest – co do zasady – zwolniona od podatku od towarów i usług. Wyjątek stanowi dostawa w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz jeżeli pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.
Zatem, dla ustalenia zasad opodatkowania dostawy budynków, budowli lub ich części kluczowym jest ustalenie, kiedy nastąpiło pierwsze zasiedlenie i jaki upłynął okres od tego momentu.
Zgodnie z art. 2 pkt 14 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o pierwszym zasiedleniu – rozumie się przez to oddanie do użytkowania pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi lub rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne budynków, budowli lub ich części, po ich:
a) wybudowaniu lub
b) ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.
Pierwszym zasiedleniem jest więc szeroko rozumiane pierwsze zajęcie nieruchomości do używania. Przykładowo, pierwsze zasiedlenie budynku/budowli lub ich części ma miejsce zarówno w sytuacji, gdy po wybudowaniu budynku lub budowli oddane zostaną one w najem/dzierżawę, jak też w przypadku, gdy będą one wykorzystywany na potrzeby działalności gospodarczej – w obu przypadkach dojdzie do korzystania z budynku/budowli. Również w przypadku gdy nieruchomość jest wykorzystywana dla celów osobistych np. mieszkalnych również mamy do czynienia z pierwszym zasiedleniem.
W tym miejscu należy nadmienić, że w przypadku dostawy budynków, budowli lub ich części niespełniających przesłanek do zwolnienia od podatku na podstawie powołanego wyżej przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, ustawodawca umożliwia podatnikom – po spełnieniu określonych warunków – skorzystanie ze zwolnienia wskazanego w pkt 10a tego przepisu.
W myśl bowiem art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy:
Zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części nieobjętą zwolnieniem, o którym mowa w pkt 10, pod warunkiem, że:
a) w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,
b) dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.
Jeżeli natomiast nie zostaną spełnione przesłanki do zastosowania dla dostawy budynku/budowli lub ich części zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 i pkt 10a ustawy, należy przeanalizować, podobnie jak przy sprzedaży nieruchomości niezabudowanych, możliwość skorzystania ze zwolnienia od podatku w oparciu o przepis art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Kwestię opodatkowania dostawy gruntu, na którym posadowione zostały budynki, budowle lub ich części rozstrzyga przepis art. 29a ust. 8 ustawy, zgodnie z którym:
W przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu.
W świetle tego przepisu przy sprzedaży budynków, budowli lub ich części dokonywanej wraz z dostawą gruntu, na którym są one posadowione, grunt dzieli byt prawny budynków, budowli lub ich części w zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Oznacza to, że do dostawy gruntu stosuje się analogiczne opodatkowanie podatkiem VAT, jak przy dostawie budynków, budowli lub ich części trwale z gruntem związanych. Jeżeli dostawa budynków albo budowli lub ich części podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, opodatkowana jest również dostawa gruntu (prawo wieczystego użytkowania gruntu), na którym obiekt jest posadowiony.
Wskazał Pan, że na terenie działek zabudowanych o numerach ewidencyjnych 7/1, 8, 10/1 znajdują się obiekty spełniające definicję budynków i budowli w rozumieniu ustawy Prawo budowlane:
- działka nr 7/1 – zabudowana jest czterema obiektami związanymi z uprawą roślin, tj. (...),
- działka nr 8 – zabudowana jest budynkiem administracyjnym,
- działka nr 10/1 – zabudowana jest kilkunastoma obiektami związanymi z uprawą roślin, tj. (...).
W pierwszej kolejności, w odniesieniu do sprzedaży działek zabudowanych ww. budynkami i budowlami, ustalić należy, czy względem sprzedaży ww. budynków i budowli, zastosowanie znajdzie zwolnienie z opodatkowania, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy. Należy więc ustalić czy nastąpiło pierwsze zasiedlenie ww. budynków i budowli i czy między pierwszym ich zasiedleniem a ich planowaną dostawą upłynie okres dłuższy niż 2 lata.
Z okoliczności przedstawionych we wniosku wynika, że w odniesieniu do wszystkich budynków i budowli posadowionych na działkach nr 7/1, 8, 10/1 doszło do pierwszego zasiedlenia w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy. Wyżej wymienione obiekty były wykorzystywane już przed nabyciem ich przez Dłużnika, tj. przed 2020 r., a od 23 grudnia 2023 r. są użytkowane przez dzierżawcę. Ponadto, zgodnie z oświadczeniem Dłużnika Nieruchomości nie zostały ulepszone.
Analiza przedstawionych we wniosku okoliczności sprawy oraz treści powołanych przepisów prawa prowadzi do stwierdzenia, że sprzedaż budynków i budowli znajdujących się na działkach nr 7/1, 8, 10/1, będzie korzystała ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, gdyż zostały spełnione warunki do jego zastosowania wynikające z tego przepisu, tj. nastąpiło ich pierwsze zasiedlenie i od tego momentu do dnia sprzedaży upłynie okres dłuższy niż 2 lata. Jednocześnie nie były ponoszone wydatki na ich ulepszenie w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym przekraczające 30% ich wartości początkowej.
W tej sytuacji – uwzględniając zapis art. 29a ust. 8 ustawy – dostawa działek nr 7/1, 8, 10/1 (prawa użytkowania wieczystego gruntu), na których ww. budynki i budowle są posadowione, również będzie korzystała ze zwolnienia od podatku VAT.
Wobec zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, w odniesieniu do sprzedaży budynków i budowli posadowionych na działkach nr 7/1, 8, 10/1 bezzasadne jest badanie możliwości korzystania ze zwolnienia od podatku, na mocy art. 43 ust. 1 pkt 10a i ust. 2 ustawy.
Podsumowując, sprzedaż (dostawa) w postępowaniu egzekucyjnym Nieruchomości dla których prowadzone są księgi wieczyste o numerach: (…) będzie zwolniona od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy (działki niezabudowane) oraz na mocy art. 43 ust. 1 pkt 10 w związku z art. 29a ust. 8 ustawy (działki zabudowane budynkami i budowlami).
Zatem, Pana stanowisko jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej:
Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.
Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Pan ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) podanym przez Pana w złożonym wniosku. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie zdarzenia przyszłego. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
W sprawie będącej przedmiotem wniosku należy zwrócić uwagę, że analiza załączników dołączonych do wniosku nie mieści się w ramach określonych w art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, zgodnie z którym Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). W związku z powyższym załączone do wniosku dokumenty nie mogą być przedmiotem merytorycznej analizy.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine
Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.
- ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
- ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
- ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
- ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
- ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów