0111-KDWB.4014.24.2026.2.APA

Interpretacja indywidualna - stanowisko nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od czynności cywilnoprawnych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

27 maja 2026 r., wpłynął Pani wniosek z 21 maja 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych przeniesienia własności nieruchomości w trybie art. 231 Kodeksu cywilnego. Uzupełniła go Pani - w odpowiedzi na wezwanie - pismem z 23 czerwca 2026 r. (wpływ 29 czerwca 2026 r.).

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Na podstawie porozumienia zawartego z Gminą (...) dnia (...) ustalono zasady zawarcia ugody sądowej. Ugoda miała dotyczyć przeniesienia prawa własności nieruchomości gruntowej stanowiącej własność Gminy (...) na rzecz T., J. i J. Do ugody sądowej doszło (...) przed Sądem Rejonowym w (...). Nabywcy nieruchomości wypełnili postanowienia porozumienia tj. opłacili kwotę na jaką została wyceniona nieruchomość oraz złożyli stosowne wnioski do dokonania zmian w ewidencji gruntów i księgach wieczystych.

Uzupełnienie wniosku

Stan faktyczny dotyczy działki nr (...) położonej w powiecie (...), gmina (...). Na działce postawiony jest budynek mieszkalny. Poprzedni właściciel P. zrzekł się działki na rzecz gminy w zamian za rentę dożywotnią. Budynek mieszkalny natomiast sprzedał Pani ojcu M. w (...). Od tego czasu Państwa rodzina zamieszkiwała ten budynek jednocześnie korzystając z działki, na której stoi. W roku (...) Pani rodzice czyli M. i T. złożyli wniosek o wykup działki. W (...) M. zmarł co spowodowało, że Pani z bratem J. i mamą T. zostali Państwo właścicielami budynków mieszkalnych.

(...) Gmina (...) ogłosiła wykaz nieruchomości przeznaczonych na sprzedaż zgodnie z art. 35 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Znalazła się tam działka nr (...) przeznaczona do zbycia w formie bezprzetargowej na rzecz samoistnego posiadacza. Dnia (...) złożyli Państwo, już jako spadkobiercy po M., kolejny wniosek do Wójta Gminy (...) o wykup działki nr (...), która zgodnie z księgą wieczystą należała do tej gminy. Dnia (...) zostało zawarte porozumienie z Gminą (...), które określało zasady zawarcia ugody sądowej w sprawie przeniesienia własności nieruchomości gruntowej nr (...) na Państwa w trybie art. 231 Kodeksu Cywilnego. Na zamówienie Gminy (...) został sporządzony Operat Szacunkowy nr (...) określający wartość rynkową działki nr (...) wraz z uwzględnieniem nakładów poczynionych przez osoby tam zamieszkujące. Wartość rynkową działki oszacowano na kwotę (...) zł natomiast wartość rynkową nakładów poczynionych na tej działce na kwotę (...) zł.

Dnia (...) przed Sądem Rejonowym w (...) doszło do zawarcia ugody sądowej, w której to stwierdzono, iż Gmina (...) w wykonaniu roszczenia z art. 231 § 2 k.c. przenosi na Państwa własność nieruchomości za zapłatą kwoty (...) zł. Wszelkie opłaty zostały poczynione. Złożono także wnioski o zmianę wpisu w księgach wieczystych i ewidencji gruntów.

Pytanie (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku)

Czy podany stan faktyczny, czyli zakup nieruchomości gruntowej należącej do Gminy (...), zgodnie z art. 1 i art. 2 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, obliguje nabywców nieruchomości do opłacenia podatku od czynności cywilnoprawnych?

Pani stanowisko w sprawie (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku)

Według Wnioskodawcy, powołując się na art. 2 pkt 1 lit. g ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, nie ma obowiązku opłacenia powyższego podatku, gdyż czynność sprzedaży działki przez Gminę (...) podlegała przepisom o gospodarce nieruchomościami a zatem nie podlega obowiązkowi podatkowemu wynikającemu z ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Gmina działała zgodnie z ustawą o gospodarce nieruchomościami publikując na okres 21 dni ogłoszenie z wykazem nieruchomości na sprzedaż oraz, powołując się na przepisy działu IV ustawy o gospodarce nieruchomościami, zawnioskowała o oficjalną wycenę omawianej nieruchomości. Przeprowadziła zatem pełną procedurę administracyjną wynikającą z ustawy o gospodarce nieruchomościami. Czynność sprzedaży działki nr (...) przez gminę podlegała w pełni ustawie o gospodarce nieruchomościami a to zwalnia nabywcę od opłaty podatku od czynności cywilnoprawnych.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 191, dalej: „ustawa PCC”) zawiera zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem.

 

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy PCC:

Podatkowi podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

a) umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,

b) umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,

c) (uchylona)

d) umowy darowizny - w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,

e) umowy dożywocia,

 f) umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności - w części dotyczącej spłat lub dopłat,

g) (uchylona)

h) ustanowienie hipoteki,

 i) ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,

 j) umowy depozytu nieprawidłowego,

k) umowy spółki.

 

W myśl art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy PCC:

2) zmiany umów wymienionych w pkt 1, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, z zastrzeżeniem ust. 3 pkt 4;

3) orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne, jak czynności cywilnoprawne wymienione w pkt 1 lub 2.

 

Na podstawie art. 2 pkt 1 ustawy PCC:

Nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne w sprawach:

 a) alimentacyjnych, opieki, kurateli i przysposobienia,

 b) ubezpieczenia społecznego, ubezpieczenia zdrowotnego, opieki społecznej, ulg określonych w przepisach szczególnych dla żołnierzy niezawodowych i osób odbywających służbę zastępczą oraz ich rodzin, a także uprawnień dla osób niepełnosprawnych i osób objętych przepisami o szczególnych uprawnieniach dla kombatantów,

 c) wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, wyborów do Sejmu, Senatu i organów samorządu terytorialnego oraz referendum,

 d) obowiązku obrony Ojczyzny,

 e) zatrudnienia, świadczeń socjalnych i wynagrodzeń za pracę,

  f) nauki, szkolnictwa i oświaty pozaszkolnej oraz zdrowia,

 g) podlegających przepisom o gospodarce nieruchomościami lub przepisom o autostradach płatnych,

 h) podlegających przepisom o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych,

  i) (uchylona)

  j) podlegających przepisom o szczególnych zasadach odbudowy, remontów, przebudowy i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu.

Szczegółowe określenie zakresu przedmiotowego ma określone konsekwencje. Ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, wyłączając od opodatkowania inne podobne, które nie zostały wyraźnie wskazane w ww. przepisie. Oznacza to, że czynności niewymienione w ustawowym katalogu nie podlegają opodatkowaniu, nawet gdy wywołują skutki w sferze gospodarczej takie same bądź podobne do tych, które zostały w nim wyliczone.

Stosownie do art. 231 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795):

Z kolei na podstawie art. 231 § 2 ww. ustawy:

Z sytuacji przedstawionej we wniosku wynika, że (...) doszło do zawarcia ugody sądowej, w której to stwierdzono, iż Gmina w wykonaniu roszczenia z art. 231 § 2 k.c. przenosi na Panią, Pani matkę i brata własność nieruchomości gruntowej.

Katalog czynności cywilnoprawnych, ujęty w art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych ma charakter zamknięty. Zatem czynności cywilnoprawne, które nie zostały w nim wymienione w sposób wyraźny, nie podlegają opodatkowaniu omawianym podatkiem.

Przeniesienie własności nieruchomości w trybie art. 231 § 1 Kodeksu cywilnego nie zostało wymienione w ustawowym katalogu czynności określonych w art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych jako podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Tym samym czynność ta nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, bowiem nie mieści się w katalogu czynności ściśle wymienionych we wskazanym przepisie.

Pomimo, że opisana przez Panią czynność nie rodzi obowiązku zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych, Pani stanowisko należało uznać za nieprawidłowe ze względu na przedstawioną przez Panią argumentację. Brak opodatkowania opisanej czynności podatkiem od czynności cywilnoprawnych, wynika z faktu, że czynność przeniesienia własności nieruchomości w trybie art. 231 Kodeksu cywilnego nie została wymieniona w art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy jako czynność podlegająca opodatkowaniu, a nie jak Pani wskazała z zastosowania art. 2 pkt 1 lit. g ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Zatem, Pani stanowisko należy uznać za nieprawidłowe.

 

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Interpretacja dotyczy wyłącznie Pani. Interpretacje indywidualne są wydawane w indywidualnej sprawie Wnioskodawcy i nie wywołują skutków prawnych dla innych podmiotów.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

  - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.

  - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

  - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

   - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

   - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.