0111-KDIB2-3.4015.193.2026.2.AD

Interpretacja indywidualna

- stanowisko nieprawidłowe

 

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od spadków i darowizn jest nieprawidłowe.

 

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

 

18 maja 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 12 maja 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych nabycia nieruchomości w drodze zasiedzenia. Uzupełniła Pani wniosek - w odpowiedzi na wezwanie - pismem z 29 czerwca 2026 r. (wpływ - 1 lipca 2026 r.).

 

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Wraz z mężem A. B. zawarła Pani (...) 1975 r. umowę sprzedaży warunkowej (Rep. A (…)), na podstawie której kupili Państwo działkę wskazaną w akcie. W tym dniu zapłacili Państwo całość kwoty.

Sprzedająca wyjechała nie zostawiając do siebie kontaktu. Do dziś użytkują Państwo tą nieruchomość jak swoją. Opłacili Państwo (...) zł opłaty skarbowej od zakupu tej nieruchomości co wynika z aktu. Obecnie zostało przeprowadzone postępowanie o zasiedzenie (sygn. akt (…)).

Ze sprawy wynika, że postanowienie zostało wydane 5 marca 2026 r.

W uzupełnieniu wniosku ponownie opisała Pani swoją sprawę, opisując w jaki sposób działał Pani pełnomocnik oraz jak przebiegała rozprawa sądowa.

 

Pytania

 

Czy w przypadku dokonania opłaty skarbowej musi Pani dokonywać ponownie opłaty 7% po wydaniu postanowienia o zasiedzeniu? Czy nie będzie wtedy sytuacji podwójnego opodatkowania?

 

Pani stanowisko w sprawie

 

W Pani ocenie, dokonując opłaty 7% po wydaniu postanowienia w sprawie zasiedzenia nieruchomości, w okoliczności, gdy po podpisaniu aktu notarialnego dokonana została opłata skarbowa w kwocie (...) zł, będziemy mieć do czynienia z podwójnym opodatkowaniem.

Zwraca się Pani z prośbą, aby Państwo już nie płacili drugi raz opłaty skarbowej, gdyż mają Państwo bardzo małe emerytury. Pani ma (...) lat i jest po zawale. Pani emerytura wynosi (...) zł. Mąż ma (...) lat, od dziecka choruje na padaczkę, a jego emerytura to (...) zł.

Warunkowość polegała na prawie pierwokupu przez państwo, które wygasło w 1976 r.

Nie mogąc znaleźć sprzedającej, spotkała się Pani z mecenasem C. D., który reprezentował sprzedającą. Mecenas powiedział, że przez 20 lat nie będą Państwo mogli tego sprzedać, a po 20 latach nie będzie żadnego problemu, gdyż wszystko mają Państwo opłacone, co zapisane jest w akcie notarialnym, i tak się stało, tyle, że po 30 latach.

Po zasięgnięciu porad prawnych w kilku kancelariach, udała się Pani do sądu, aby poprosić o stwierdzenie wygaśnięcia prawa pierwokupu przez państwo polskie. Nie można było się Pani w sądzie odzywać, a Pani pełnomocnik najbardziej walczył przeciwko Pani czym pozbawił Panią udziałów w młynie i spółce gruntowej, które otrzymali Państwo zamiast upustu przy zakupie. Czuje się Pani okradziona ze wszystkich stron.

Teraz dowiedziała się Pani w gminie, że od kilkudziesięciu lat są Państwo jedynymi właścicielami tej nieruchomości i na tej podstawie wystarczyło założyć księgę wieczystą a nie chodzić po sądach.

 

Ocena stanowiska

 

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.

 

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

 

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1837 ze zm.):

Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem zasiedzenia.

 

Kwestia zasiedzenia uregulowana została w przepisach art. 172-177 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795 ze zm.).

 

W myśl art. 172 Kodeksu cywilnego:

Posiadacz nieruchomości niebędący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (zasiedzenie).

Po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze.

 

Zasiedzenie jest tzw. instytucją dawności, służącą korygowaniu rzeczywistego stanu posiadania ze stanem prawnym. Prowadzi ono do nabycia przez posiadacza własności na skutek długotrwałego posiadania przez niego rzeczy, czemu towarzyszy utrata własności przez dotychczasowego właściciela, który w przeszłości utracił posiadanie rzeczy. Poprzez zasiedzenie można nabyć własność rzeczy ruchomych i nieruchomych, udziału we współwłasności, prawa użytkowania wieczystego, służebność gruntową. Zasiedzenie jest instytucją prowadzącą do nabycia prawa na skutek upływu czasu. Umożliwia ono, sankcjonując stan faktyczny, usunięcie długotrwałej niezgodności między stanem prawnym a stanem posiadania. Na skutek zasiedzenia, które następuje ex lege, dotychczasowy uprawniony traci swoje prawo, a nabywca uzyskuje je niezależnie od niego; jest więc ono pierwotnym sposobem nabycia prawa podmiotowego. Podłożem instytucji zasiedzenia jest taki stan faktyczny, który w swej istocie nie opiera się całkowicie na prawie własności. Jego istotnym elementem musi bowiem być posiadanie określane mianem „posiadania samoistnego”, polegające na faktycznym władaniu rzeczą „jak właściciel” (art. 172 § 1 w zw. z art. 336 Kodeksu cywilnego). Konieczne jest zatem wykonywanie przez posiadacza wszelkich czynności faktycznych wskazujących na samodzielny, rzeczywisty, niczym nie skrępowany stan władztwa, bez jednoczesnej legitymacji prawnej w postaci prawa własności.

 

Jak z powyższego wynika, nabycie tytułem zasiedzenia jest tzw. nabyciem pierwotnym, dokonywanym przez posiadacza nieruchomości niebędącego jej właścicielem i jest stwierdzane przez Sąd w sytuacji, gdy rzeczywisty stan posiadania jest inny niż stan prawny nieruchomości.

Stosownie do treści art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn:

Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.

 

Jak wynika z treści art. 6 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy:

Obowiązek podatkowy powstaje, przy nabyciu w drodze zasiedzenia - z chwilą uprawomocnienia się postanowienia sądu stwierdzającego zasiedzenie.

 

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ww. ustawy:

Podstawę opodatkowania stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość), ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego. Jeżeli przed dokonaniem wymiaru podatku nastąpi ubytek rzeczy spowodowany siłą wyższą, do ustalenia wartości przyjmuje się stan rzeczy w dniu dokonania wymiaru, a odszkodowanie za ubytek należne z tytułu ubezpieczenia wlicza się do podstawy wymiaru.

 

W myśl art. 7 ust. 4 i 5 ww. ustawy:

Przy nabyciu w drodze zasiedzenia wyłącza się z podstawy opodatkowania wartość nakładów dokonanych na rzecz przez nabywcę podczas biegu zasiedzenia.

Jeżeli budynek stanowiący część składową gruntu będącego przedmiotem nabycia został wzniesiony przez osobę nabywającą nieruchomość przez zasiedzenie, z podstawy opodatkowania wyłącza się wartość tego budynku.

 

Art. 15 ust. 2 ww. ustawy stanowi, że:

Nabycie własności w drodze zasiedzenia podlega opodatkowaniu w wysokości 7% podstawy opodatkowania; art. 9 ust. 1 nie ma w tym wypadku zastosowania.

 

Zgodnie z art. 17a ust. 1 cyt. ustawy:

Podatnicy podatku są obowiązani złożyć w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego, w tym na podstawie art. 6 ust. 4 , właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych według ustalonego wzoru. Do zeznania podatkowego dołącza się dokumenty mające wpływ na określenie podstawy opodatkowania.

 

Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia wynika, że wraz z mężem zawarła Pani (...) 1975 r. umowę sprzedaży warunkowej, na podstawie której kupili Państwo działkę. W tym dniu zapłacili Państwo całość kwoty. Opłacili Państwo (...) zł opłaty skarbowej od zakupu tej nieruchomości. Obecnie zostało przeprowadzone postępowanie o zasiedzenie.

 

Ma Pani wątpliwość czy w opisanej sytuacji powinna Pani zapłacić podatek w wysokości 7% i czy nie wystąpi wtedy sytuacja podwójnego opodatkowania.

Należy wskazać, że ustawodawca w podatku od spadków i darowizn określił zamknięty katalog czynności (nabyć), które podlegają opodatkowaniu tym podatkiem. W tym katalogu znajduje się nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych tytułem zasiedzenia (art. 1 ust. 1 pkt 3 tej ustawy).

 

W świetle powyższego należy wskazać, że każde nabycie nieruchomości tytułem zasiedzenia podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.

 

Z treści wniosku wynika, że w 1975 r. podpisała Pani wraz z mężem umowę warunkową sprzedaży nieruchomości, zapłaciła od tego Pani cenę oraz uiściła opłatę skarbową. Nie doszło wtedy do podpisania właściwej umowy sprzedaży, a zatem nie została na Panią (oraz męża) przeniesiona własność nieruchomości. Po ponad 30 latach wystąpiła Pani do sądu, aby wydał postanowienie o zasiedzeniu ww. nieruchomości. Sąd wydał takie postanowienie.

Zatem, w świetle powyższego, jest Pani zobowiązana do uiszczenia podatku od spadków i darowizn, gdyż zgodnie z art. 6 ustawy o podatku od spadków i darowizn, z chwilą uprawomocnienia się postanowienia sądu stwierdzającego zasiedzenie, powstaje obowiązek podatkowy.

Żadne z zawartych w ustawie o podatku od spadków i darowizn wyłączeń lub zwolnień z opodatkowania, nie przewidują możliwości odstąpienia od opodatkowania, w sytuacji opisanej przez Panią.

Nie można również uznać, że uiszczenie podatku od spadków i darowizn w związku z nabyciem własności nieruchomości tytułem zasiedzenia będzie powodowało, iż w sprawie wystąpi podwójne opodatkowanie. Wcześniej bowiem uiścili Państwo opłatę skarbową, która stanowiła należność związaną z czynnością sprzedaży (która ostatecznie nie doszła do skutku, w związku z brakiem przeniesienia własności nieruchomości). Są to dwie różne czynności prawne, które charakteryzują się różnymi skutkami w sferze cywilnoprawnej.

Końcowo, odnosząc się do Pani prośby, aby nie płacić drugi raz podatku, wskazuję że zgodnie z art. 14b § 2a pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.):

Przedmiotem wniosku o interpretację indywidualną nie mogą być przepisy prawa podatkowego regulujące właściwość, uprawnienia i obowiązki organów podatkowych.

Stosownie do art. 13 § 2a Ordynacji podatkowej:

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej jest organem podatkowym - jako:

organ właściwy w sprawach dotyczących wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego, o których mowa w art. 14b § 1 i art. 14e § 1a;

organ właściwy w sprawach wydawania, zmiany albo uchylenia opinii w sprawie opodatkowania wyrównawczego, o której mowa w art. 14t § 1;

organ pierwszej instancji właściwy w sprawach wydawania:

a) wiążącej informacji stawkowej, o której mowa w przepisach ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług,

b) wiążącej informacji akcyzowej, o której mowa w przepisach ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym;

organ odwoławczy od decyzji i postanowień wydanych w sprawach, o których mowa w pkt 2 i 4;

organ pierwszej instancji właściwy w sprawach zmiany albo uchylenia:

a) wiążącej informacji stawkowej, o której mowa w przepisach ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług,

b) wiążącej informacji akcyzowej, o której mowa w przepisach ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym.

 

W myśl art. 75 § 1 Ordynacji podatkowej:

Jeżeli podatnik kwestionuje zasadność pobrania przez płatnika podatku albo wysokość pobranego podatku, może złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku.

 

Z kolei zgodnie z art. 13 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej:

Organem podatkowym, stosownie do swojej właściwości, jest naczelnik urzędu skarbowego, naczelnik urzędu celno-skarbowego, wójt, burmistrz (prezydent miasta), starosta albo marszałek województwa - jako organ pierwszej instancji.

 

Jak wynika z powyższych przepisów do moich kompetencji - jako Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej - należy wydawanie interpretacji przepisów praw podatkowego.

 

Nie posiadam natomiast uprawnień do odstępowania od wymiaru należnego podatku. Takie uprawnienia posiada właściwy naczelnik urzędu skarbowego. Zatem to do tego organu należy się zwrócić się w związku z Pani prośbą.

 

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia. Przedmiotowa interpretacja - zgodnie ze złożonym wnioskiem, została wydana wyłącznie dla Pani. Stosownie bowiem do art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej:

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną).

Końcowo podkreślam, że:

   - wydając interpretację indywidualną przyjąłem przedstawiony opis zdarzenia - zgodnie z którym uiścili Państwo opłatę skarbową w 1975 r. - jako niepodlegający ocenie. A zatem przedmiotem interpretacji jest wyłącznie ocena skutków podatkowych wydania postanowienia o zasiedzeniu nieruchomości w podatku od spadków i darowizn.

   - w przedmiotowej interpretacji nie przesądzałem czy:

   - słusznie została uiszczona opłata skarbowa w 1975 r.; w celu rozstrzygnięcia powyższej kwestii konieczne jest przeprowadzenie postępowania dowodowego, do przeprowadzenia którego - w ramach nadanych mi uprawnień - nie jestem upoważniony;

   - zasadnie wydano postanowienie o zasiedzeniu; ewentualne wzruszenie (uchylenie) tego postanowienia leży w kompetencjach właściwego sądu działającego w postępowaniu cywilnym.

 

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

 

  - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja jest zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.

   - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

  - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

 

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

 

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

 

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

   - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

   - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

 

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

 

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

 

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.