taxmachine.pl

0111-KDIB2-2.4014.135.2026.3.KK

Interpretacja indywidualna2026-07-29Dyrektor Krajowej Informacji SkarbowejAktualna

Przedmiotem umowy darowizny zawartej między Wnioskodawcą a ojcem Wnioskodawcy był m.in. udział w budynku sklasyfikowanym jako budynek niemieszkalny inny. Skoro zatem przedmiotem darowizny nie był udział w budynku mieszkalnym jednorodzinnym to bezzasadna, w kontekście możliwości skorzystania ze zwolnienia z art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, jest analiza czy zawarta umowa darowizny skutecznie przeniosła własność udziału w omawianym budynku.

Interpretacja indywidualna

- stanowisko prawidłowe

 

Szanowny Panie

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od czynności cywilnoprawnych jest prawidłowe.

 

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

 

21 maja 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie możliwości zwolnienia z opodatkowania umowy sprzedaży budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Uzupełnił go Pan - w odpowiedzi na wezwania - pismem z 22 czerwca 2026 r. (wpływ: 24 czerwca 2026 r.) oraz pismem z 7 lipca 2026 r. (wpływ: 8 lipca 2026 r.).

 

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Wraz z żoną, A.A. jest Pan w trakcie nabywania Państwa pierwszej nieruchomości, a skorzystanie z prawa do zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych w wysokości 2% przy nabywaniu pierwszej nieruchomości jest niejednoznaczne w przypadku Pana osoby.

Dnia (...) 2014 roku Pana ojciec B.B. oraz Pan, spisali Państwo akt notarialny umowy darowizny nr (…), który miał podarować Panu udział wynoszący 1/2 części w prawie użytkowania wieczystego działki gruntu nr (…) oraz własności stojącego na tej działce budynku. Na podstawie spisanej umowy darowizny niniejszy akt wnosił o wpisanie Pana w KW Nr GD (…) prowadzoną przez Sąd Rejonowy w (…) jako użytkownika wieczystego działki gruntu i właściciela budynku w udziale 1/2 części w miejsce B.B. w udziale 1/2 części.

Jednak warunki zawarte w tej umowie darowizny i akcie notarialnym oraz czynności z niej wynikające, które miały Pana w pełni ustanowić właścicielem 1/2 części udziału Pana ojca nie mogły być i nie były nigdy zrealizowane, a umowa darowizny nie została zrealizowana. Nie został Pan wpisany w KW Nr (…) ponieważ równolegle od 2012 roku trwała sprawa w Sądzie Rejonowym w (…) i spór o zniesienie współwłasności tejże nieruchomości w udziale 1/2 części należącej do Pana ojca B.B. i 1/2 części należącej do jego byłej żony C.C..

Zamiast zrealizować umowę darowizny spisaną w akcie notarialnym oraz dopełnić czynności z niej wynikające w postaci wpisu Pana do księgi wieczystej dostał Pan wezwanie do udziału w tej sprawie w charakterze uczestnika. Sprawa toczyła się przez kolejne 6 lat z Pana udziałem w charakterze uczestnika.

W dniu (…) 2020 r. Sąd Okręgowy w (…) (...) Wydział Cywilny Odwoławczy po wniesieniu apelacji przez wnioskodawczynię, która podważyła umowę darowizny 1/2 części nieruchomości w trakcie trwania postępowania sądowego o tę nieruchomość postanowił, że ustala, iż prawo wieczystego użytkowania gruntu wraz z prawem własności posadowionego na nim budynku stanowi przedmiot współuprawnienia i współwłasności C.C. w 1/2 części i Pana ojca B.B. w 1/2 części, unieważniając jednocześnie umowę darowizny wynikającą z aktu notarialnego nr (…).

W uzupełnieniach wniosku wskazał Pan m.in., że budynek będący przedmiotem opisanej we wniosku darowizny nie był budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym. Był nieużytkowaną nieruchomością zabudowaną sklasyfikowaną do dnia dzisiejszego w księdze wieczystej (…) jako „BI - INNE TERENY ZABUDOWANE”.

Budynek powstał na przełomie lat 80'tych i 90'tych XX wieku i wybudował go Pana ojciec. Był budynkiem usługowo-mieszkalnym. Pana ojciec w latach 90'tych prowadził tam warsztat tapicerski oraz w budynku była wydzielona część mieszkalna i mieszkał tam wraz z ówczesną żoną C.C.. (…) roku rozwiódł się z C.C. i w (…) roku opuścił nieruchomość i wyjechał za granicę. Od (…) roku budynek nie jest użytkowany aż po dzień dzisiejszy. Budynek z biegiem lat został całkowicie zdewastowany i rozszabrowany przez nieznanych sprawców. W (…) roku Starostwo Powiatowe w (…) przeprowadzało inwentaryzację nieruchomości. Ponieważ nie zastano tam właściciela ani nie udało się z nim w żaden sposób skontaktować, zdewastowany pustostan został przekwalifikowany przez geodetów z budynku usługowo-mieszkalnego na „budynek niemieszkalny inny" w kategorii „Bi-inne tereny zabudowane". Taka klasyfikacja jest do dnia dzisiejszego zarówno w wypisie z rejestru gruntów i budynków oraz księdze wieczystej.

Oświadcza Pan również, że posiada w swoich dokumentach operat szacunkowy tej nieruchomości sporządzony przez biegłego sądowego i rzeczoznawcę który został zlecony do wykonania przez Sąd Rejonowy w (…)w 2014 roku w trakcie toczącego się postępowania i sporu o tę nieruchomość w momencie kiedy „dołączył” Pan do tego postępowania na podstawie aktu darowizny, który potwierdza, że budynek był sklasyfikowany w tym czasie w taki sam sposób jak w dniu dzisiejszym - budynek niemieszkalny inny, kategoria Bi - inne tereny zabudowane. Rodzaj KŚT z wypisu kartoteki budynków „pozostałe budynki niemieszkalne.”

W umowie darowizny nr (…) został Panu podarowany budynek mieszkalny i wieczyste użytkowanie gruntu działki nr (…) w udziale 1/2, co było błędem i niedopatrzeniem notariusza. Sąd Rejonowy w (…) (...) Wydział Ksiąg Wieczystych, który prowadzi dla tej działki i nieruchomości księgę wieczystą KW nr (…) znalazł ten błąd i nie dokonał wpisu w tej księdze wieczystej ponieważ akt notarialny mówił o budynku mieszkalnym a na tej działce w tej księdze wieczystej oraz rejestrze gruntów i budynków był budynek niemieszkalny inny.

W chwili obecnej, wraz z żoną A.A. i dwójką dzieci kupują Państwo pierwszą w życiu nieruchomość, w której Państwo zamieszkają.

Pana żona nigdy nie była właścicielem żadnej nieruchomości. Pan również, ale ze względu na powyższy epizod postanowił Pan złożyć wniosek o interpretację indywidualną aby działać zgodnie z prawem.

Aby doprecyzować całkowicie odpowiedź i istotę postanowienia Sądu Okręgowego w (…) z dnia (…) 2020 r. należy przytoczyć fakty z postępowania w Sądzie Rejonowym w (…) oraz Apelacji Wnioskodawczyni do postanowienia tego Sądu skierowanej do Sądu Okręgowego drugiej instancji w (…). Postanowienie Sądu Rejonowego w (…) - (...) Wydziału Cywilnego z dnia (…) 2019 roku ustala, że Panu, D.D., na podstawie aktu notarialnego (…) przysługuje udział w ilości 1/2 części w będących przedmiotem postępowania prawie użytkowania wieczystego gruntu działki nr (…) wraz z prawem własności posadowionego na niej budynku. Apelacja Wnioskodawczyni zaskarża to postanowienie naruszeniem prawa powołując się na art. 27 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r o gospodarce nieruchomościami, który określa, że „Sprzedaż nieruchomości albo oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej wymaga zawarcia umowy w formie aktu notarialnego. Oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste i przeniesienie tego prawa w drodze umowy wymaga wpisu w księdze wieczystej.”

Sąd Okręgowy w (…) w prawomocnym postanowieniu z dnia (…) 2023 roku podtrzymując to zaskarżenie, w myśl że skuteczne przeniesienie prawa użytkowania wieczystego musi nastąpić w drodze umowy notarialnej oraz wpisu do księgi wieczystej, co nie nastąpiło zgodnie z w/w prawem i tu cytat - „postanawia zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że w punkcie 1 (pierwszym) ustalić, że prawo użytkowania wieczystego wraz z prawem własności posadowionego na nim budynku, dla którego Sąd Rejonowy w (…) prowadzi księgę wieczystą (…) o wartości (…) stanowi przedmiot współuprawnienia i współwłasności C.C. w 1/2 części i B.B. w 1/2 części.”

Ten właściwy fragment świadczy o tym, że Sąd Okręgowy w (…) orzekł o unieważnieniu postanowienia Sądu Rejonowego w (…), który naruszając prawo materialne, tj. art. 27 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r o gospodarce nieruchomościami orzekł, że na podstawie umowy darowizny bez wpisu do księgi wieczystej ustanawia mnie współwłaścicielem 1/2 części ww. działki i budynku.

Podsumowując, w myśl istoty niniejszego wniosku o interpretację indywidualną, powołując się na art. 27 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r o gospodarce nieruchomościami jednoznacznie oświadcza Pan, że nigdy w życiu nie był pełnoprawnym właścicielem tej, ani żadnej innej nieruchomości, która zgodnie z ww. prawem ustanowiłaby Pana pełnoprawnym właścicielem nieruchomości na podstawie umowy notarialnej i wpisu do księgi wieczystej.

Pytanie

Czy sytuacja w przeszłości, która nie ustanowiła Pana nigdy w pełni właścicielem 1/2 części działki oraz 1/2 części nieruchomości, o której mowa wyżej, ma wpływ na obecną sytuację Pana i Pana żony, gdzie kupują Państwo pierwszy dom i czy w takim przypadku mogą Państwo skorzystać z prawa do zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych w wysokości 2 % przy nabywaniu Państwa pierwszej nieruchomości?

Pana stanowisko w sprawie

Pana zdaniem, przysługuje Państwu prawo do skorzystania ze zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych w wysokości 2 % przy nabywaniu pierwszej nieruchomości.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 191):

Podatkowi podlegają umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 2, powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej.

Stosownie do art. 4 pkt 1 cyt. ustawy:

Obowiązek podatkowy - przy umowie sprzedaży - ciąży na kupującym.

W myśl art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Podstawę opodatkowania stanowi przy umowie sprzedaży - wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego.

Zgodnie natomiast z art. 6 ust. 2 ww. ustawy:

Wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnych określa się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia, oraz w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia dokonania tej czynności, bez odliczania długów i ciężarów.

 

Natomiast w myśl art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:

Stawki podatku wynoszą od umowy sprzedaży:

 1) nieruchomości, rzeczy ruchomych, prawa użytkowania wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego oraz prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym - 2%,

 2) innych praw majątkowych - 1%.

Umowa sprzedaży rzeczy i praw majątkowych podlega generalnie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, a obowiązek uiszczenia podatku ciąży na kupującym. W ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych przewidziano jednak sytuacje, w których czynność mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy jest zwolniona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Stosownie do art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:

Zwalnia się od podatku sprzedaż, której przedmiotem jest prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, jeżeli kupującym jest osoba fizyczna lub osoby fizyczne, którym w dniu sprzedaży i przed tym dniem nie przysługiwało żadne z tych praw ani udział w tych prawach, chyba że udział ten nie przekracza lub nie przekraczał 50% i został nabyty w drodze dziedziczenia.

Zgodnie z powołanym powyżej przepisem, zwolniona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych jest sprzedaż, której przedmiotem jest:

- prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość,

- prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego,

- spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego,

jeżeli kupującym jest osoba fizyczna lub osoby fizyczne, którym w dniu sprzedaży i przed tym dniem nie przysługiwało żadne z tych praw ani udział w tych prawach. W przypadku, w którym kupującemu przysługuje lub przysługiwał udział w opisywanych prawach nabyty tytułem dziedziczenia - by mogło być zastosowane zwolnienie - wielkość przysługującego mu udziału nie może przekroczyć 50%.

Z przedstawionego opisu zdarzenia przyszłego wynika, że wraz z żoną planuje Pan zakup nieruchomości mieszkalnej. Nigdy nie byli Państwo właścicielem nieruchomości mieszkalnej. (…) 2014 roku Pana ojciec oraz Pan, spisali Państwo akt notarialny umowy darowizny, który miał podarować Panu udział wynoszący 1/2 części w prawie użytkowania wieczystego działki gruntu nr (…) oraz własności stojącego na tej działce budynku. Na podstawie spisanej umowy darowizny akt wnosił o wpisanie Pana w KW jako użytkownika wieczystego działki gruntu i właściciela budynku w udziale 1/2 części w miejsce Pana ojca w udziale 1/2 części. Jednak warunki zawarte w tej umowie darowizny i akcie notarialnym oraz czynności z niej wynikające, które miały Pana w pełni ustanowić właścicielem 1/2 części udziału Pana ojca nie mogły być i nie były nigdy zrealizowane, a umowa darowizny nie została zrealizowana. Nie został Pan wpisany w KW ponieważ równolegle od 2012 roku trwała sprawa w Sądzie Rejonowym i spór o zniesienie współwłasności tejże nieruchomości w udziale 1/2 części należącej do Pana ojca i 1/2 części należącej do jego byłej żony. Zamiast zrealizować umowę darowizny spisaną w akcie notarialnym oraz dopełnić czynności z niej wynikające w postaci wpisu Pana do księgi wieczystej dostał Pan wezwanie do udziału w tej sprawie w charakterze uczestnika. Sprawa toczyła się przez kolejne 6 lat z Pana udziałem w charakterze uczestnika. (…) 2020 r. Sąd Okręgowy Wydział Cywilny Odwoławczy po wniesieniu apelacji przez wnioskodawczynię - byłą żonę Pana ojca, która podważyła umowę darowizny 1/2 części nieruchomości w trakcie trwania postępowania sądowego o tę nieruchomość postanowił, że ustala, iż prawo wieczystego użytkowania gruntu wraz z prawem własności posadowionego na nim budynku stanowi przedmiot współuprawnienia i współwłasności byłej żony Pana ojca w 1/2 części i Pana ojca w 1/2 części. Ponadto, budynek będący przedmiotem opisanej we wniosku darowizny nie był budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, był budynkiem sklasyfikowanym jako budynek niemieszkalny inny.

Uważa Pan, że przysługuje Panu prawo do skorzystania ze zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych w wysokości 2 % przy nabywaniu pierwszej nieruchomości.

Zwolnieniem od podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych objęta jest umowa sprzedaży, której przedmiotem jest m.in. prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego. W przypadku, gdy nieruchomość nabywana jest na współwłasność, to każdy z kupujących (np. małżonkowie) musi spełniać warunek nieposiadania wcześniej nieruchomości mieszkaniowych czy też spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego/budynku mieszkalnego lub udziału w niej lub w ww. prawach, chyba że udział ten nie przekracza lub nie przekraczał 50 % i został nabyty w drodze dziedziczenia.

Z uzupełnienia wniosku wynika, że przedmiotem umowy darowizny zawartej między Panem a Pana ojcem był m.in. udział w budynku sklasyfikowanym jako budynek niemieszkalny inny. Skoro zatem przedmiotem darowizny nie był udział w budynku mieszkalnym jednorodzinnym to bezzasadna, w kontekście możliwości skorzystania ze zwolnienia z art. 9 pkt 17 ww. ustawy, jest analiza czy zawarta przez Pana umowa darowizny skutecznie przeniosła na Pana własność udziału w omawianym budynku.

Skoro zarówno Pan, jak i Pana żona nie byliście wcześniej właścicielami żadnych nieruchomości mieszkaniowych lub spółdzielczego własnościowego prawa (w tym udziałów w takich nieruchomościach lub prawie) - to w takiej sytuacji przy zawieraniu umowy sprzedaży budynku mieszkalnego jednorodzinnego będzie Pan mógł skorzystać ze zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych określonego w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

 

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Pana wniosek dotyczy również możliwości zwolnienia z opodatkowania umowy sprzedaży budynku mieszkalnego jednorodzinnego w odniesieniu do Pana żony. W zakresie tym zostało wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

  - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

  - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

   1) z zastosowaniem art. 119a;

   2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

   3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

  - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

   - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

   - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Rozliczaj podatki zgodnie z przepisami — w programie TaxMachine

Interpretacje pomagają zrozumieć przepisy; TaxMachine pomaga je zastosować w praktyce — prowadzi księgi, liczy podatki i generuje deklaracje, a stawki, druki i przepisy aktualizuje na bieżąco.

  • ✓ Księga przychodów i rozchodów, ryczałt oraz pełna księgowość
  • ✓ Faktury i e-faktury KSeF, JPK_V7 i JPK_KR
  • ✓ PIT, CIT, VAT i inne deklaracje + wysyłka e-Deklaracje z pobraniem UPO
  • ✓ Środki trwałe i amortyzacja, płace i ZUS
  • ✓ Automatyczne aktualizacje stawek, druków i przepisów

Źródło: System Informacji Celno-Skarbowej EUREKA (MF/KIS). Dokument urzędowy — reprodukcja dozwolona (art. 4 ustawy o prawie autorskim).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie jej adresata i tylko przy zgodności stanu faktycznego z wnioskiem. Cudza interpretacja ma charakter informacyjny.