0111-KDIB1-2.4010.283.2026.1.EKB

Interpretacja indywidualna

– stanowisko w części prawidłowe, a w części nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób prawnych jest w części prawidłowe, a w części nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

29 maja 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego

X (dalej jako: „Bank”, „Wnioskodawca”) ma siedzibę na terytorium Polski i prowadzi działalność (…) podlegającą w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w podatku dochodowym od osób prawnych. W ramach swojej działalności Bank m.in. udziela kredytów i pożyczek pieniężnych, w tym kredytów hipotecznych dla osób fizycznych (konsumentów).

Kredyty udzielane są na podstawie umowy zawartej pomiędzy Wnioskodawcą a kredytobiorcą (dalej „Kredytobiorca”/„Kredytobiorcy” lub „Klient”/„Klienci”). Z umów tych wynika zobowiązanie Wnioskodawcy do oddania do dyspozycji Klienta określonej kwoty środków pieniężnych z przeznaczeniem na określony cel oraz zobowiązanie Klienta do wykorzystania środków w tym celu, a także do jej zwrotu wraz z odsetkami oraz innymi kosztami związanymi z udzielonym kredytem. Przez inne koszty związane z udzielonym kredytem należy rozumieć w szczególności prowizje i opłaty pobierane przez Bank zgodnie z umową oraz obowiązującą tabelą opłat i prowizji.

Wnioskodawca zawierał także z Klientami umowy kredytu zabezpieczonego na nieruchomości, indeksowane do walut obcych np. do franka szwajcarskiego lub euro („Kredyty hipoteczne”). Przez indeksowanie należy rozumieć mechanizm polegający na uzależnieniu kwoty zadłużenia i bieżących rat od kursu waluty obcej, do której odnoszony (indeksowany) jest kredyt. Taki kredyt udzielony i wypłacony jest bowiem w walucie krajowej (w polskich złotych, PLN) i przeliczony na walutę obcą według kursu sprzedaży waluty ustalonego przez Bank na dzień wypłaty kredytu. W walucie obcej wyrażane są następnie wartości bieżącego zadłużenia oraz kwoty rat kapitałowo-odsetkowych.

Zgodnie z zawartymi umowami Klienci mogli dokonywać spłat Kredytów hipotecznych w PLN (po przeliczeniu raty kursem sprzedaży Banku z dnia spłaty) lub w walucie obcej, do której indeksowany był kredyt.

Wskazać należy, że w przypadku Kredytów hipotecznych wahania kursu waluty powodują ryzyko wzrostu wartości zadłużenia i bieżących zobowiązań u osób, które nie osiągają dochodów w walucie obcej, do której indeksowany jest kredyt. Takie ryzyko zmaterializowało się w szczególności w związku z istotnym wzrostem kursu franka szwajcarskiego względem innych walut (w tym PLN) na przestrzeni ostatnich kilkunastu lat, co pogorszyło sytuację Kredytobiorców. Część Kredytobiorców weszła z Bankiem w spór co do ważności umów Kredytu hipotecznego wskazując na zawarte w nich klauzule indeksacyjne. Spory te dotyczyć mogą zarówno Kredytów hipotecznych w trakcie ich życia jak i tych już spłaconych. Co istotne, w dacie zawarcia umów stosowanie ww. klauzul indeksacyjnych było powszechną praktyką rynkową zgodną z ówczesnymi poglądami prawnymi, nie budziło zastrzeżeń, a umowy te były przez lata wykonywane zgodnie z ich treścią.

W efekcie ewolucji orzecznictwa sądów powszechnych i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i ugruntowania się tego orzecznictwa na niekorzyść kredytodawców, we wnoszonych przez Klientów pozwach przeciwko Bankowi o ustalenie nieważności umów Kredytu hipotecznego zapadają co do zasady wyroki niekorzystne dla Banku tj. stwierdzające nieważność tych umów. Konsekwencją takich wyroków jest roszczenie każdej ze stron o zwrot wypłaconych na bazie umowy świadczeń pieniężnych, tj. roszczenie Banku o zwrot wypłaconej kwoty Kredytu hipotecznego oraz roszczenie Kredytobiorców o zwrot uiszczonych w walucie lub w PLN rat kapitałowych, odsetek i prowizji.

Sposób rozliczenia unieważnionego wyrokiem Kredytu hipotecznego zależy od przyjętego przez sąd podejścia tj. teorii dwóch kondykcji (niezależnych roszczeń obu stron) albo teorii salda (roszczenia o różnicę). W przypadku zastosowania przez sąd teorii dwóch kondykcji konieczne dla rozliczenia umowy ze strony Banku jest następcze wytoczenie przez Bank powództwa przeciw Kredytobiorcom o zwrot wypłaconego kapitału Kredytu hipotecznego albo doprowadzenie, o ile to możliwe, do zawarcia z Kredytobiorcami porozumień kompensacyjnych. W przypadku braku możliwości zawarcia porozumienia kompensacyjnego i konieczności sądowego dochodzenia od Klienta zwrotu świadczenia nienależnego w kwocie wypłaconego kapitału Kredytu hipotecznego Bank ponieść musi koszty procesu, w tym koszty obsługi prawnej oraz koszty opłaty sądowej wynoszącej 5 % wartości roszczenia. Na Wnioskodawcy ciąży wówczas także ryzyko przedawnienia samego roszczenia o zwrot wypłaconego kapitału.

Co do zasady, w przypadku niekorzystnych orzeczeń w kwestii unieważnień Kredytów hipotecznych Bank zostaje obciążony kosztami zastępstwa procesowego oraz może zostać zobowiązany do zapłaty na rzecz Klienta odsetek ustawowych za opóźnienie w zapłacie od momentu podniesienia przez Klienta zarzutów abuzywności umowy Kredytu hipotecznego.

Mając na uwadze zasadniczo jednolitą, niekorzystną dla Banku linię orzeczniczą, w celu polubownego zakończenia sporu, ograniczenia kosztów postępowań sądowych i odsetek ustawowych oraz eliminacji ryzyka przedawnienia roszczeń Banku o zwrot wypłaconego kapitału Kredytów hipotecznych Bank proponuje Klientom możliwość zawarcia ugody (dalej jako „Ugoda”/„Ugody”). Ugody oferowane Klientom odzwierciedlają otrzymywane przez Bank w analogicznych sprawach rozstrzygnięcia sądowe o unieważnieniu umów Kredytu hipotecznego w teorii salda (z potrąceniem roszczeń). Możliwość zawarcia Ugody proponowana jest tylko tym Klientom, którzy zawarli z Bankiem umowę Kredytu hipotecznego, a następnie zgłosili do Banku przedsądowo swoje roszczenie albo wnieśli już przeciwko Bankowi pozew. Ugoda dotyczyć może kredytu nadal spłacanego, a także całkowicie spłaconego. W Ugodzie Bank ustala, że kwestionowane przez Klienta postanowienia umowne są nieważne, a strony zobowiązane są zwrócić to, co sobie przed ustaleniem nieważności umowy Kredytu hipotecznego wzajemnie świadczyły. Przy tym, do przeliczenia kwot roszczeń wyrażonych w walutach obcych stosowany jest kurs uzgodniony przez strony (np. kurs średni z dnia wydania opinii bankowej będącej podstawą kalkulacji wzajemnych roszczeń).

Rozliczenie Ugody następuje poprzez wzajemne umowne potrącenie wierzytelności wynikających:

 I)         z wypłaty kapitału kredytu przez Bank,

II)         z uiszczonych przez Klienta na rzecz Banku:

1)  spłat rat kapitałowo-odsetkowych;

2)  prowizji i opłat.

Dodatkowo Ugoda może stanowić o zapłacie przez Bank na rzecz Klienta ewentualnych odsetek za okres od podniesienia zarzutu nieważności zapisów umownych oraz o całościowym lub częściowym zwrocie (wzajemnym lub jednostronnym) kosztów procesowych (dalej jako: „Koszty dodatkowe”). Koszty dodatkowe mają charakter odrębny od rozliczenia świadczeń głównych wynikających z nieważności umowy Kredytu hipotecznego i nie stanowią zwrotu kwot uprzednio rozpoznanych przez Bank jako przychody podatkowe. Ugoda może przewidywać zwrot kosztów procesu (lub ich części), gdy Klienci korzystali z pomocy profesjonalnych pełnomocników i domagali się zwrotu tych kosztów, a kwoty zwracane w tym zakresie co do zasady nie przekraczają wartości wskazanych w odpowiednich przepisach regulujących wysokość opłat za czynności radców prawnych i adwokatów, wynikających z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 1118 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 215 ze zm.).

Warunkiem podpisania Ugody jest zobowiązanie się Klienta do cofnięcia w całości powództwa ze zrzeczeniem się roszczenia w przedmiotowej sprawie, o ile powództwo takie zostało przeciwko Bankowi wytoczone. Ugodą strony zrzekają się wzajemnych istniejących i przyszłych roszczeń wynikających z umowy Kredytu hipotecznego oraz uznają rozliczenia z jej tytułu za zakończone.

W związku z zawartymi Kredytami hipotecznymi, Bank rozpoznawał i rozpoznaje przychody podatkowe wynikające z wykonywanych umów, w szczególności z tytułu otrzymanych odsetek, należnych prowizji i opłat. Bank rozpoznawał/rozpoznaje również jako przychody lub koszty podatkowe ujęte w księgach rachunkowych różnice kursowe (zrealizowane i niezrealizowane) związane m.in. z udzielonymi Kredytami hipotecznymi, zgodnie ze stosowaną przez Bank tzw. rachunkową metodą rozpoznawania różnic kursowych, o której mowa w art. 9b ust. 1 pkt 2 i ust. 2 Ustawy o CIT. Zgodnie z przepisami tej ustawy, wypłacony kapitał Kredytu hipotecznego oraz jego spłaty nie stanowią odpowiednio kosztu ani przychodu podatkowego.

Pytania

1.  Czy w przedstawionym stanie faktycznym oraz zdarzeniu przyszłym, w przypadku zawarcia przez Wnioskodawcę z Klientem Ugody stwierdzającej nieważność umowy Kredytu hipotecznego, ma on zgodnie z art. 12 ust. 3j Ustawy o CIT prawo do korekty przychodów podatkowych z tytułu odsetek, prowizji i opłat oraz różnic kursowych rozpoznanych w poprzednich latach podatkowych w związku z umową Kredytu hipotecznego objętą Ugodą w rozliczeniu za rok, w którym zawarta została Ugoda (z wyłączeniem przychodów związanych ze zobowiązaniem podatkowym, które uległo przedawnieniu, stosownie do art. 12 ust. 3l pkt 1 Ustawy o CIT)?

2.  Czy poniesione przez Wnioskodawcę wydatki z tytułu Kosztów dodatkowych mogą stanowić koszty uzyskania przychodów Wnioskodawcy zgodnie z art. 15 ust. 1 Ustawy o CIT?

Państwa stanowisko w sprawie

1.  Bank, w przypadku zawarcia z Kredytobiorcą Ugody stwierdzającej nieważność umowy Kredytu hipotecznego, ma prawo do korekty przychodów podatkowych z tytułu odsetek, prowizji i opłat oraz różnic kursowych rozpoznanych w poprzednich latach podatkowych w związku z umową Kredytu hipotecznego objętą Ugodą w rozliczeniu za rok, w którym zawarta została Ugoda (z wyłączeniem przychodów związanych ze zobowiązaniem podatkowym, które uległo przedawnieniu, stosownie do art. 12 ust. 3l pkt 1 Ustawy o CIT).

2.  Poniesione przez Wnioskodawcę wydatki z tytułu Kosztów dodatkowych mogą stanowić koszty uzyskania przychodów Wnioskodawcy zgodnie z art. 15 ust. 1 Ustawy o CIT.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy

Ad. 1

Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 Ustawy o CIT przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe.

Zasady rozpoznawania różnic kursowych na podstawie przepisów o rachunkowości reguluje art. 9b Ustawy o CIT, który stanowi, że podatnicy, którzy wybrali tę metodę, zaliczają odpowiednio do przychodów lub kosztów uzyskania przychodów ujęte w księgach rachunkowych różnice kursowe z tytułu transakcji walutowych i wynikające z dokonanej wyceny składników aktywów i pasywów wyrażonych w walucie obcej, a także wyceny pozabilansowych pozycji w walutach obcych. Wycena ta dla celów podatkowych powinna być dokonywana na ostatni dzień każdego miesiąca i na ostatni dzień roku podatkowego lub na ostatni dzień kwartału i na ostatni dzień roku podatkowego albo tylko na ostatni dzień roku podatkowego, z tym, że wybrany termin wyceny musi być stosowany przez pełny rok podatkowy i nie może być zmieniany.

Na gruncie art. 12 ust. 4 pkt 2 Ustawy o CIT, do przychodów nie zalicza się kwot naliczonych, lecz nieotrzymanych odsetek od należności, w tym również od udzielonych kredytów. Do przychodów nie zalicza się także zwróconych kredytów, z wyjątkiem skapitalizowanych odsetek od tych kredytów (art. 12 ust. 4 pkt 1 Ustawy o CIT). Oznacza to, że przychodem podlegającym opodatkowaniu są odsetki dopiero w momencie ich zapłaty lub kapitalizacji. Udzielenie i zwrot kapitału kredytu są podatkowo neutralne.

W myśl natomiast art. 12 ust. 3 Ustawy o CIT, za przychody związane z działalnością gospodarczą i z działami specjalnymi produkcji rolnej, osiągnięte w roku podatkowym, a także za przychody uzyskane z zysków kapitałowych, z wyłączeniem przychodów, o których mowa w art. 7b ust. 1 pkt 1, uważa się także należne przychody, choćby nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. Zgodnie z tą regulacją, przychody z tytułu opłat i prowizji z tytułu udzielonego kredytu powstają wtedy, kiedy te opłaty i prowizje stają się należne.

W kwestii uprawnienia banków do skorygowania rozpoznanych wcześniej przychodów z tytułu udzielonych walutowych kredytów hipotecznych w analogicznych stanach faktycznych wielokrotnie wypowiadały się sądy administracyjne (np. w wyrokach z 6 grudnia 2023 r., sygn. akt II FSK 1442/23, II FSK 1443/23, II FSK 1658/23 i II FSK 1264/23, a także w wyrokach: II FSK 1970/23 z 11 lipca 2024 r., II FSK 287/24 z 5 grudnia 2024 r. oraz II FSK 1081/24 z 3 grudnia 2024 r.), wskazując jednolicie, że zwrot odsetek oraz innych opłat na rzecz klientów, stanowiących wydatki banku związane ze stwierdzeniem nieważności umowy kredytu hipotecznego indeksowanej do waluty innej niż polski złoty, jak również denominowanej do waluty innej niż polski złoty, a także wynikające z tego korekty dodatnich różnic kursowych, nie mogą w świetle art. 15 ust. 1 Ustawy o CIT stanowić kosztu uzyskania przychodów: „Przychód, który został w przeszłości zrealizowany i rozpoznany przez podatnika w rachunku podatkowym, nie może przekształcić się w koszt uzyskania przychodu w rozumieniu art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., ani z uwagi na cywilnoprawne skutki wyroku sądu powszechnego, ani z uwagi na jego rozliczenie bilansowe dokonywane na podstawie przepisów rachunkowych. Możliwe jest jedynie w takiej sytuacji, co do zasady, skorygowanie przychodów podatnika, w sytuacji gdy taki pierwotnie opodatkowany przychód zgodnie z wyrokiem sądowym okazał się od początku nienależny (…). Nieważność umów kredytowych wywołuje skutki ex tunc, co oznacza, że umowa uznawana jest za niezawartą, a wzajemne świadczenia ulegają zwrotowi (art. 410 § 2 kodeksu cywilnego). Tym samym także podatkowo należy to ocenić jako nieuzyskanie przychodu. Należało w tym kontekście zwrócić uwagę na treść art. 12 ust. 3j u.p.d.o.p., który określa zasady korekty przychodów i zgodnie z przepisem przejściowym miał zastosowanie do przychodów uzyskanych przed dniem wejścia w życie ustawy (…)”. Z wyroków tych wynika z jednej strony brak możliwości rozpoznania skutków unieważnień umów Kredytu hipotecznego po stronie kosztów, a z drugiej wskazuje się w nich, że prawidłowym będzie dokonanie odpowiednich korekt po stronie przychodów.

Zdaniem Wnioskodawcy dla możliwości dokonania korekty przychodów bez znaczenia pozostaje to, czy stwierdzenie nieważności postanowień umowy Kredytu hipotecznego następuje w wyniku wyroku sądowego, czy też zawarcia z Klientem Ugody (po wniesieniu pozwu przeciwko Bankowi albo po przedsądowym zgłoszeniu roszczenia). Jak wskazano w opisie stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego, decyzja Banku o pozasądowym zakończeniu sporów dotyczących umów Kredytów hipotecznych jest podyktowana racjonalnymi przesłankami gospodarczymi, w szczególności potrzebą ograniczenia kosztów procesowych i odsetek ustawowych oraz eliminacji ryzyka przedawnienia roszczeń Banku wobec Klientów. Także orzecznictwo NSA oraz następcza praktyka interpretacyjna organów podatkowych nie różnicują skutków podatkowych tych dwóch sposobów zakończenia sporu (np. wyrok z 5 grudnia 2024 r., II FSK 287/24; interpretacja z 12 marca 2026 r., znak 0114-KDIP2-2.4010.17.2026.1.KW).

W kwestii momentu rozliczenia korekt przychodów, to zgodnie z art. 12 ust. 3j Ustawy o CIT, jeżeli korekta przychodu nie jest spowodowana błędem rachunkowym lub inną oczywistą omyłką, korekty dokonuje się poprzez zmniejszenie lub zwiększenie przychodów osiągniętych w okresie rozliczeniowym, w którym została wystawiona faktura korygująca lub w przypadku braku faktury, inny dokument potwierdzający przyczyny korekty. Zgodnie z art. 12 ust. 3l pkt 1 Ustawy o CIT, przepisu ust. 3j nie stosuje się do korekty dotyczącej przychodu związanego ze zobowiązaniem podatkowym, które uległo przedawnieniu.

W realiach przedstawionych we wniosku zawarta z Klientem Ugoda stanowi zarazem „inny dokument potwierdzający przyczyny korekty” w rozumieniu art. 12 ust. 3j Ustawy o CIT. To właśnie Ugoda w sposób definitywny określa podstawę, zakres oraz moment wzajemnych rozliczeń stron, a tym samym materializuje przyczynę korekty przychodów uprzednio rozpoznanych przez Bank.

Dodatkowo należy zauważyć, że przychodem podatkowym może być wyłącznie przysporzenie o charakterze definitywnym. Skoro w następstwie zawarcia Ugody Bank staje się zobowiązany do zwrotu określonych kwot odsetek, prowizji i opłat uprzednio uwzględnionych w rachunku podatkowym, to w tej części przysporzenie to traci przymiot definitywności. Uzasadnia to zatem rozliczenie skutków Ugody poprzez korektę przychodów.

Przepisy prawa podatkowego, w tym w szczególności Ustawy o CIT oraz Ordynacji podatkowej, nie zawierają definicji legalnej pojęć „błąd rachunkowy” ani „inna oczywista omyłka”. W konsekwencji, przy ich wykładni należy odwołać się do znaczenia językowego tych pojęć, a także do utrwalonej praktyki interpretacyjnej organów podatkowych oraz orzecznictwa sądów administracyjnych. Zgodnie z jednolicie prezentowanym stanowiskiem Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej oraz sądów administracyjnych, pod pojęciem „błędu rachunkowego” należy rozumieć omyłkę w zakresie wykonania działań arytmetycznych, błędne podanie na fakturze cen lub wartości towarów, zastosowanie wadliwego kursu waluty obcej do przeliczenia na złote (np. interpretacja z 29 sierpnia 2019 r., nr 0111-KDIB2-1.4010.290.2019.1.BKD; wyrok NSA z 14 marca 2017 r., II FSK 426/17). Z kolei pojęcie „innej oczywistej omyłki”, choć szersze, również odnosi się wyłącznie do uchybień o charakterze technicznym, niezamierzonym i łatwo dostrzegalnym. Omyłki oczywiste są więc jednoznaczne – ich stwierdzenie nie wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego ani dokonywania oceny prawnej, lecz wynika wprost z treści dokumentu lub zestawienia danych, powinny być dostrzegalna „prima facie”, bez potrzeby analizy skutków podatkowych (wyrok WSA w Gliwicach z 5 grudnia 2019 r., I SA/Gl 881/19).

Oznacza to, że w przypadku zmiany okoliczności faktycznych, renegocjacji umowy, zawarcia aneksu lub Ugody bądź zmiany sposobu rozliczenia, korekta powinna zostać ujęta w okresie rozliczeniowym, w którym wystawiono fakturę korygującą albo – w przypadku jej braku – sporządzono inny dokument potwierdzający przyczyny korekty, a więc „na bieżąco”. Wyłącznie w przypadku jednoznacznego stwierdzenia, że nieprawidłowe ujęcie przychodu było bezpośrednim skutkiem błędu rachunkowego lub innej oczywistej omyłki, korekta powinna zostać odniesiona do okresu wcześniejszego.

W okolicznościach będących przedmiotem wniosku nie mamy do czynienia ani z błędem rachunkowym, ani z inną oczywistą omyłką. Umowa Kredytu hipotecznego została zawarta na podstawie obowiązującej w dacie jej zawarcia oferty, kwota kredytu została wypłacona, a odsetki, prowizje i inne opłaty zostały pobrane zgodnie z jej postanowieniami. Przychody z tych tytułów zostały rozpoznane zgodnie z właściwymi przepisami podatkowymi, natomiast konieczność ich korekty powstała dopiero w następstwie okoliczności zaistniałych po ich rozpoznaniu w przychodach. W konsekwencji korekta ta powinna zostać ujęta w rozliczeniu za rok, w którym została zawarta Ugoda.

Prawidłowość tego podejścia potwierdzają interpretacje wydane już po ugruntowaniu się wskazanej wyżej w uzasadnieniu linii orzeczniczej sądów administracyjnych, np. interpretacje

·  z 16 czerwca 2025 r., znak: 0111-KDIB1-3.4010.227.2025.1.MBD;

·  z 16 stycznia 2026 r., znak: 0111-KDIB1-1.4010.594.2025.1.SG;

·  z 12 marca 2026 r., znak: 0114-KDIP2-2.4010.17.2026.1.KW.

Powyższe interpretacje potwierdzają z jednej strony prawidłowość podejścia, zgodnie z którym Bank jest uprawniony do dokonania „na bieżąco” korekty przychodów z tytułu odsetek, prowizji i opłat oraz różnic kursowych rozpoznanych w związku z umową kredytu, a z drugiej strony akceptują sytuacje, w których rozliczenie z Klientem kredytu, którego zapisy Klient kwestionuje, następuje nie w wyniku niekorzystnego dla Banku wyroku sądowego, lecz na podstawie zawartej Ugody. Przykładowo, w interpretacji z 12 marca 2026 r. (znak 0114-KDIP2-2.4010.17.2026.1.KW) organ wskazał jednoznacznie, że „korekty wynikające z renegocjacji umów lub zawarcia ugód nie mogą być utożsamiane z błędem rachunkowym ani oczywistą omyłką, gdyż wynikają z nowych okoliczności faktycznych, a nie z pierwotnego uchybienia technicznego”, jednocześnie potwierdzając, że „skutki zawartej ugody na gruncie podatkowym należy odnieść do okresu, w którym bank zawarł ugodę z kredytobiorcą, tj. okresu, w którym dojdzie do wzajemnych rozliczeń stron umowy kredytowej i faktycznego zwrotu wzajemnych świadczeń”.

Reasumując, w ocenie Wnioskodawcy zawarcie Ugody skutkującej nieważnością umowy Kredytu hipotecznego uzasadnia dokonanie przez Bank korekty przychodów z tytułu odsetek, prowizji, opłat oraz różnic kursowych w rozliczeniu za rok, w którym Ugoda została zawarta, z uwzględnieniem ograniczenia wynikającego z art. 12 ust. 3l pkt 1 Ustawy o CIT.

Ad. 2

Przedmiotem pytania nr 2 nie są kwoty rozliczane w ramach korekty przychodów, o której mowa w pytaniu nr 1, lecz wyłącznie odrębne wydatki towarzyszące zawarciu Ugody, tj. w szczególności odsetki ustawowe oraz koszty procesu składające się na Koszty dodatkowe.

Zgodnie z art. 15 ust.1 Ustawy o CIT, kosztami uzyskania przychodów są wydatki poniesione w celu osiągnięcia przychodów albo zachowania lub zabezpieczenia ich źródła. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że ocena spełnienia tej przesłanki powinna uwzględniać racjonalność działania podatnika oraz istnienie związku przyczynowo-skutkowego między wydatkiem a działalnością gospodarczą (m.in. wyroki NSA: z 9 stycznia 2020 r., II FSK 1330/19, z 13 lipca 2021 r., II FSK 3281/18). W ocenie Wnioskodawcy związek taki w niniejszej sprawie ma charakter konkretny i gospodarczo uzasadniony.

Należy wskazać, że działalność bankowa jest działalnością kapitałochłonną i regulowaną, w której poziom kapitałów własnych oraz obciążeń wynikających z ryzyk prawnych bezpośrednio wpływa na zdolność do generowania przychodów. Utrzymywanie portfela sporów wiąże się z koniecznością tworzenia rezerw, co obniża współczynniki kapitałowe Banku i ogranicza zdolność do prowadzenia działalności kredytowej. Tym samym wpływa bezpośrednio na poziom przyszłych przychodów odsetkowych. Zawarcie Ugód oraz poniesienie związanych z nimi wydatków prowadzi natomiast do ograniczenia poziomu rezerw, zmniejszenia ekspozycji na ryzyko prawne oraz poprawy sytuacji kapitałowej Banku. W rezultacie zwiększa to zdolność Banku do prowadzenia działalności kredytowej, a tym samym pozwala na zachowanie i zabezpieczenie podstawowego źródła przychodów. Istnieje zatem bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy poniesieniem tych wydatków a zachowaniem źródła przychodów.

Ponadto wskazane wydatki służą ograniczeniu realnych i zidentyfikowanych kosztów przyszłych. W przypadku kontynuowania sporów Bank byłby zobowiązany do ponoszenia narastających odsetek ustawowych, kolejnych kosztów procesowych, ryzyka przegranych spraw oraz związanego z tym ryzyka przedawnienia roszczenia zwrotnego Banku dotyczącego udostępnionego kapitału kredytu. Koszty te mają charakter mierzalny i wynikają z istniejących sporów, a nie jedynie hipotetycznych zdarzeń. Zawarcie ugody ogranicza te koszty i stanowi element racjonalnego zarządzania ryzykiem finansowym.

Stanowisko Wnioskodawcy znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym wydatki ponoszone w celu ograniczenia strat lub minimalizacji negatywnych skutków działalności gospodarczej mogą stanowić koszty uzyskania przychodów (uchwała NSA z 25 czerwca 2012 r., II FPS 2/12; wyrok NSA z 16 listopada 2018 r., II FSK 793/17). Jak wskazał NSA, działania zmierzające do ograniczenia strat i zabezpieczenia działalności mieszczą się w pojęciu zachowania i zabezpieczenia źródła przychodów.

Co istotne, w przypadku działalności bankowej koszty związane z zarządzaniem ryzykiem portfela kredytowego mają szczególne znaczenie, gdyż wpływają na zdolność prowadzenia działalności w ogóle. Wydatki te nie stanowią wyłącznie świadczeń o charakterze kompensacyjnym, lecz są elementem kształtowania struktury aktywów i zobowiązań Banku oraz jego zdolności do generowania przyszłych przychodów.

Ponadto w orzecznictwie podkreśla się, że koszty postępowań sądowych oraz odsetki za opóźnienie mogą stanowić koszty uzyskania przychodów, jeżeli pozostają w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą (np. wyrok NSA z 18 sierpnia 2015 r., II FSK 1465/13). W tym kontekście należy podkreślić specyfikę działalności bankowej, w której środki pieniężne mają charakter aktywów stale pracujących i są nieustannie angażowane w działalność przynoszącą przychód, w szczególności poprzez finansowanie akcji kredytowej lub inwestowanie w instrumenty finansowe. Oznacza to, że kwoty, których dotyczy obowiązek zapłaty odsetek ustawowych, nie pozostawały w dyspozycji Banku w sposób bierny, lecz były wykorzystywane do generowania przychodów. Tym samym zapłata odsetek stanowi ekonomicznie koszt związany z uprzednim wykorzystaniem tych środków w działalności gospodarczej, a więc pozostaje w funkcjonalnym związku z osiąganymi przychodami oraz ich źródłem.

Stanowisko Wnioskodawcy znajduje także potwierdzenie w praktyce interpretacyjnej organów podatkowych, w tym w interpretacji indywidualnej Dyrektora KIS z 6 czerwca 2023 r., znak 0114-KDIP2-2.4010.184.2023.1.ASK, w której organ potwierdził - w analogicznym stanie faktycznym dotyczącym ugód w sprawach kredytów walutowych - możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów ponoszonych przez bank wydatków z tytułu zwrotu poniesionych przez powoda kosztów związanych z dochodzeniem jego praw (np. kosztów sądowych i zastępstwa procesowego), jak również odsetek ustawowych za opóźnienie w zapłacie dochodzonego świadczenia głównego.

Dodatkowo w licznych wcześniejszych interpretacjach indywidualnych organy podatkowe akceptowały zaliczanie do kosztów uzyskania przychodów odsetek ustawowych oraz kosztów procesowych ponoszonych w związku ze sporami, o ile pozostawały one w związku z działalnością gospodarczą podatnika, a wydatki nie były objęte wyłączeniami z art. 16 ust. 1 Ustawy o CIT.

Przedmiotowe wydatki nie są objęte katalogiem wyłączeń z art. 16 ust. 1 Ustawy o CIT. Nie mają charakteru sankcyjnego ani represyjnego oraz nie stanowią grzywien, kar pieniężnych ani innych publicznoprawnych sankcji, lecz cywilnoprawne wydatki ponoszone w związku z zakończeniem sporów powstałych na tle podstawowej działalności gospodarczej Banku. W szczególności należy wskazać, że zapłacone odsetki (w odróżnieniu od odsetek naliczonych, lecz niezapłaconych) mogą stanowić koszt podatkowy, a koszty procesu nie zostały wyłączone z kosztów uzyskania przychodów.

Należy również podkreślić, że odsetki ustawowe oraz zwracane koszty procesu mają po stronie Banku charakter definitywny, rzeczywiście poniesiony i bezzwrotny. Wydatki te nie prowadzą do nabycia aktywa ani do powstania po stronie Banku roszczenia o ich odzyskanie, lecz stanowią ostateczny ekonomiczny ciężar związany z ugodowym zakończeniem sporów. Także z tej przyczyny spełniają one podstawowe przesłanki uznania za koszty uzyskania przychodów.

W konsekwencji, mając na uwadze charakter działalności Banku, konkretny wpływ ponoszonych wydatków na jego zdolność operacyjną oraz ich funkcję w zarządzaniu ryzykiem i zabezpieczeniu źródła przychodów, należy uznać, że Koszty dodatkowe obejmujące zapłacone odsetki ustawowe oraz zwrócone koszty procesu stanowią koszty uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o CIT.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest w części prawidłowe, a w części nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2026 r., poz. 554 ze zm., dalej: „ustawa o CIT”):

W myśl art. 7 ust. 2 ustawy o CIT:

Sposób ujęcia przedmiotu opodatkowania w podatku dochodowym od osób prawnych nie jest przypadkowy i pozwala na wyprowadzenie wniosku o objęciu zakresem ustawy wszystkich zdarzeń, z którymi wiąże się dla podatnika konkretna korzyść o wymiarze finansowym powodująca zwiększenie aktywów lub zmniejszenie pasywów.

Wystąpienie każdego zdarzenia powodującego wymierną korzyść po stronie podatnika skutkuje obowiązkiem opodatkowania osiągniętej nadwyżki ponad koszty jej uzyskania przez podatnika. Nie jest przy tym istotne źródło korzyści, chodzi bowiem o każdy przypadek powodujący wzrost wartości majątku lub zmniejszenie zobowiązań ciążących na podatniku. Przyjęte rozwiązanie legislacyjne pozwala na stosowanie przepisów ustawy niezależnie od specyfiki podmiotów podlegających opodatkowaniu, zmieniających się okoliczności i rzeczywistości gospodarczej, jak również ewolucji różnego rodzaju instrumentów wykorzystywanych w obrocie gospodarczym.

Stosownie do postanowień art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT:

W myśl natomiast art. 12 ust. 3 ustawy o CIT:

Zgodnie z art. 12 ust. 4 pkt 2 ustawy o CIT:

Należy zaznaczyć, że o zaliczeniu danego przysporzenia majątkowego do przychodów danej osoby prawnej decyduje jego definitywny charakter w tym sensie, że w sposób ostateczny faktycznie powiększa ono aktywa tej osoby prawnej. Ma to miejsce również w sytuacji, gdy skutkiem wystawienia faktury za wykonaną usługę, czy dostarczony towar powstaje roszczenie osoby prawnej wobec kontrahenta o zapłatę uzgodnionej ceny.

Przychodem są zatem wszelkie przysporzenia majątkowe o charakterze trwałym, bezzwrotnym, definitywnym, których rzeczywiste otrzymanie powoduje obowiązek zapłaty podatku dochodowego.

W świetle ww. przepisu należne lub otrzymane w sposób definitywny środki pieniężne stanowią, co do zasady, przychód dla celów podatku dochodowego od osób prawnych.

Z przedstawionego we wniosku opisu sprawy wynika, Wnioskodawca jest bankiem krajowym w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe i podlega nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce. W ramach swojej działalności m.in. udziela kredytów i pożyczek pieniężnych, w tym kredytów hipotecznych dla osób fizycznych. Kredyty udzielane są na podstawie umowy zawartej pomiędzy Wnioskodawcą a kredytobiorcą.

Wnioskodawca zawierał także z Klientami umowy kredytu zabezpieczonego na nieruchomości, indeksowane do walut obcych. Zgodnie z zawartymi umowami Klienci mogli dokonywać spłat Kredytów hipotecznych w PLN (po przeliczeniu raty kursem sprzedaży Banku z dnia spłaty) lub w walucie obcej, do której indeksowany był kredyt.

W przypadku Kredytów hipotecznych wahania kursu waluty powodują ryzyko wzrostu wartości zadłużenia i bieżących zobowiązań. Takie ryzyko zmaterializowało się w szczególności w związku z istotnym wzrostem kursu franka szwajcarskiego względem innych walut (w tym PLN) na przestrzeni ostatnich kilkunastu lat, co pogorszyło sytuację Kredytobiorców. W związku z tym, niektórzy klienci weszli z Bankiem w spór co do ważności umów Kredytu hipotecznego wskazując na zawarte w nich klauzule indeksacyjne.

Mając na uwadze zasadniczo jednolitą, niekorzystną dla Banku linię orzeczniczą, w celu polubownego zakończenia sporu, ograniczenia kosztów postępowań sądowych i odsetek ustawowych oraz eliminacji ryzyka przedawnienia roszczeń Banku o zwrot wypłaconego kapitału Kredytów hipotecznych, Bank proponuje Klientom możliwość zawarcia ugody. Ugoda proponowana jest tylko tym Klientom, którzy zawarli z Bankiem umowę Kredytu hipotecznego, a następnie zgłosili do Banku przedsądowo swoje roszczenie albo wnieśli już przeciwko Bankowi pozew. Ugoda dotyczyć może kredytu nadal spłacanego, a także całkowicie spłaconego. W Ugodzie Bank ustala, że kwestionowane przez Klienta postanowienia umowne są nieważne, a strony zobowiązane są zwrócić to, co sobie przed ustaleniem nieważności umowy Kredytu hipotecznego wzajemnie świadczyły. Przy tym, do przeliczenia kwot roszczeń wyrażonych w walutach obcych stosowany jest kurs uzgodniony przez strony.

Rozliczenie Ugody następuje poprzez wzajemne umowne potrącenie wierzytelności wynikających:

 I)         z wypłaty kapitału kredytu przez Bank,

II)         z uiszczonych przez Klienta na rzecz Banku:

1)  spłat rat kapitałowo-odsetkowych;

2)  prowizji i opłat.

Ugoda eliminuje potencjalne ryzyko po stronie banku związane z koniecznością dochodzenia zwrotu wypłaconego kapitału w odrębnym postępowaniu sądowym, ponoszenia dodatkowych kosztów procesu oraz ryzykiem przedawnienia roszczenia o jego zwrot.

Warunkiem podpisania Ugody jest zobowiązanie się Klienta do cofnięcia w całości powództwa ze zrzeczeniem się roszczenia w przedmiotowej sprawie, o ile powództwo takie zostało przeciwko Bankowi wytoczone. Ugodą strony zrzekają się wzajemnych istniejących i przyszłych roszczeń wynikających z umowy Kredytu hipotecznego oraz uznają rozliczenia z jej tytułu za zakończone.

Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia, czy w przypadku zawarcia przez Wnioskodawcę z Klientem Ugody stwierdzającej nieważność umowy Kredytu hipotecznego, ma on zgodnie z art. 12 ust. 3j Ustawy o CIT prawo do korekty przychodów podatkowych z tytułu odsetek, prowizji i opłat oraz różnic kursowych rozpoznanych w poprzednich latach podatkowych w związku z umową Kredytu hipotecznego objętą Ugodą w rozliczeniu za rok, w którym zawarta została Ugoda.

Zasady dokonywania korekt przychodów zawarte zostały w art. 12 ust. 3j-3m ustawy o CIT.

Stosownie do treści art. 12 ust. 3j ustawy o CIT:

Z kolei w myśl art. 12 ust. 3k ustawy o CIT:

Na podstawie art. 12 ust. 3l pkt 1 ustawy o CIT:

W myśl art. 58 § 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 795):

Z kolei w myśl art. 405 Kodeksu cywilnego:

Natomiast w myśl art. 410 Kodeksu cywilnego:

Skutki zawartej ugody na gruncie podatkowym należy odnieść do okresu, w którym bank zawarł ugodę z kredytobiorcą, tj. okresu, w którym dojdzie do wzajemnych rozliczeń stron umowy kredytowej i faktycznego zwrotu wzajemnych świadczeń.

W związku z tym, bank powinien dokonać stosownej korekty swoich rozliczeń pomniejszając przychody podatkowe o wartości wykazane w poprzednich latach podatkowych.

W analizowanej sprawie zastosowanie znajdzie przepis art. 12 ust. 3j umowy o CIT, bowiem w sytuacji zawarcia ugody, nie mamy do czynienia z błędem rachunkowym podatnika ani też oczywistą omyłką. Umowa kredytu została zawarta na podstawie obowiązującej w dniu zawarcia umowy oferty, kwota kredytu została wypłacona, a odsetki, prowizje i inne opłaty zostały pobrane zgodnie z umową. Natomiast, konieczność korekty przychodów w związku ze zwrotem świadczeń powstała w wyniku okoliczności, które zaistniały po uzyskaniu przez bank przychodu.

Wspomnieć należy, że art. 12 ust. 3l pkt 1 ustawy o CIT, jednoznacznie wskazuje, że przepisów ust. 3j i 3k nie stosuje się do korekty dotyczącej przychodu związanego ze zobowiązaniem podatkowym, które uległo przedawnieniu.

Zgodnie z art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.):

Odnosząc powyższe przepisy do opisu sprawy wskazać należy, że bank powinien dokonać stosownej korekty swoich przychodów podatkowych na podstawie art. 12 ust. 3j ustawy o CIT (z wyłączeniem przychodów związanych ze zobowiązaniem podatkowym, które uległo przedawnieniu, stosownie do art. 12 ust. 3l pkt 1 ustawy o CIT), w okresie rozliczeniowym, w którym dojdzie do rozliczeń (zwrotu świadczeń) stron umowy kredytu, wskutek zawarcia ugody.

Zatem, skorygowanie przychodu możliwe jest do czasu przedawnienia zobowiązania podatkowego za dany rok.

W konsekwencji należy się zgodzić z Wnioskodawcą, że w przypadku zawarcia z Kredytobiorcą Ugody stwierdzającej nieważność umowy Kredytu hipotecznego, ma prawo do korekty przychodów podatkowych z tytułu odsetek, prowizji i opłat oraz różnic kursowych rozpoznanych w poprzednich latach podatkowych w związku z umową Kredytu hipotecznego objętą Ugodą w rozliczeniu za rok, w którym zawarta została Ugoda (z wyłączeniem przychodów związanych ze zobowiązaniem podatkowym, które uległo przedawnieniu, stosownie do art. 12 ust. 3l pkt 1 Ustawy o CIT).

W świetle powyższego Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 należało uznać za prawidłowe.

Kolejna Państwa wątpliwość dotyczy zaliczenia wydatków z tytułu Kosztów dodatkowych do kosztów uzyskania przychodów Wnioskodawcy zgodnie z art. 15 ust. 1 Ustawy o CIT.

Jak wynika z opisu stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego ugoda z Kredytobiorcą może dodatkowo stanowić o zapłacie przez Bank na rzecz Klienta ewentualnych odsetek za okres od podniesienia zarzutu nieważności zapisów umownych oraz o całościowym lub częściowym zwrocie (wzajemnym lub jednostronnym) kosztów procesowych, będą to właśnie koszty dodatkowe. Koszty te mają charakter odrębny od rozliczenia świadczeń głównych wynikających z nieważności umowy Kredytu hipotecznego i nie stanowią zwrotu kwot uprzednio rozpoznanych przez Bank jako przychody podatkowe. Ugoda może przewidywać zwrot kosztów procesu (lub ich części), gdy Klienci korzystali z pomocy profesjonalnych pełnomocników i domagali się zwrotu tych kosztów, a kwoty zwracane w tym zakresie co do zasady nie przekraczają wartości wskazanych w odpowiednich przepisach regulujących wysokość opłat za czynności radców prawnych i adwokatów, wynikających z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 1118 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 215 ze zm.).

Zasady kwalifikowania wydatków do kosztów uzyskania przychodów określają przepisy art. 15 oraz art. 16 ustawy o CIT.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT:

Definicja sformułowana przez ustawodawcę ma charakter ogólny. Z tego względu, każdorazowo wydatek poniesiony przez podatnika powinien podlegać indywidualnej analizie w celu dokonania jego kwalifikacji podatkowej.

Z uwagi na brzmienie art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, przesłanka celowości poniesionego wydatku ma fundamentalne znaczenie dla konstrukcji podatkowych kosztów uzyskania przychodów. Skoro bowiem podstawą opodatkowania zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o CIT jest dochód bez względu na rodzaj źródeł przychodów, z jakich dochód ten został osiągnięty, rozumiany jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym, to tym samym pomiędzy podatkowym przychodem a podatkowym kosztem istnieje zależność tego rodzaju, że poniesiony koszt musi w sposób bezpośredni albo pośredni wpływać na przychód podatkowy, jego osiągnięcie zachowanie albo zabezpieczenie. Stwierdzenie braku takiej zależności powoduje, że wydatek, aczkolwiek poniesiony w sensie ekonomicznym i uwidoczniony w rachunku bilansowym, nie będzie na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych mógł zostać zaliczony do podatkowych kosztów uzyskania przychodów.

Zgodnie z utrwalonym poglądem judykatury: „Warunkiem uznania danego wydatku za koszt uzyskania przychodu jest łączne spełnienie następujących warunków: faktycznego (rzeczywistego) poniesienia wydatku przez podatnika, istnienie związku z prowadzoną przez podatnika działalnością oraz poniesienie go w celu uzyskania przychodu, jego zwiększenia bądź zachowania źródła przychodu. Nie każdy zatem wydatek, nawet związany z prowadzoną działalnością gospodarczą jest kosztem podatkowym, zmniejszającym podstawę opodatkowania, ale tylko taki, który realizuje cel wskazany w art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. Cel ten musi być widoczny, a ponoszone koszty winny go realizować bądź co na najmniej zakładać realnie możliwość jego osiągnięcia”. (por. wyrok NSA z 2 sierpnia 2012 r., sygn. akt II FSK 41/11, uchwała NSA z 24 stycznia 2011 r., sygn. akt II FPS 6/10, oraz uchwała z 12 grudnia 2011 r., sygn. akt II FPS 2/11). Poza tym, „przy ustaleniu kosztów uzyskania przychodów każdy wydatek – poza wyraźnie wskazanymi w ustawie – wymaga indywidualnej oceny pod kątem bezpośredniego lub pośredniego związku z przychodem i racjonalnością działania dla osiągnięcia tego przychodu. Sytuacje, w których ów związek przyczynowy nie jest jednoznaczny, należy rozwiązywać według zasad racjonalnego rozumowania, odrębnie w odniesieniu do każdego przypadku” (por. wyrok NSA z 9 września 2011 roku, sygn. akt II FSK 1118/10). Kosztowa kwalifikacja konkretnego wydatku u konkretnego podatnika musi uwzględniać charakter i profil prowadzonej działalności gospodarczej oraz ekonomiczną racjonalność poniesionego kosztu (por. wyrok NSA z 1 marca 2016 r., sygn. akt II FSK 4009/13).

W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, ze wymienione we wniosku wydatki z tytułu dodatkowych kosztów nie wypełniają podstawowej przesłanki, jaką jest celowość poniesionego wydatku, czyli nakierowanie na osiągnięcie przychodów bądź też zachowanie albo zabezpieczenie źródła przychodów.

Jak wynika z treści wniosku, Bank w ramach Ugody z Kredytobiorcą może dodatkowo wypłacić na rzecz Klienta ewentualne odsetki za okres od podniesienia zarzutu nieważności zapisów umownych oraz o całościowym lub częściowym zwrocie (wzajemnym lub jednostronnym) kosztów procesowych, będą to właśnie koszty dodatkowe. Co istotne dla analizowanej sprawy, możliwość zawarcia Ugody proponowana jest tylko tym Klientom, którzy zawarli z Bankiem umowę Kredytu hipotecznego, a następnie zgłosili do Banku przedsądowo swoje roszczenie albo wnieśli już przeciwko Bankowi pozew. Ugoda dotyczyć może kredytu nadal spłacanego, a także całkowicie spłaconego. W Ugodzie Bank ustala, że kwestionowane przez Klienta postanowienia umowne są nieważne, a strony zobowiązane są zwrócić to, co sobie przed ustaleniem nieważności umowy Kredytu hipotecznego wzajemnie świadczyły.

Tym samym, na moment ponoszenia Kosztów dodatkowych, Klienci nie posiadają już zobowiązań w stosunku do banku z tytułu niniejszych kredytów, co oznacza, że bank z tytułu tych umów kredytowych nie osiągnie już żadnych przychodów podatkowych wynikających z umowy kredytowej. W związku z tym, ponoszone koszty z tytułu wypłaty klientom środków pieniężnych z tytułu Dodatkowych kosztów nie są ponoszone w celu osiągnięcia przez bank przychodów.

Z powyższych względów wydatki w postaci dodatkowych Kosztów nie spełniają wymogu związku z osiąganiem przychodów (zachowaniem lub zabezpieczeniem ich źródła) wyrażonego w art. 15 ust. 1 ustawy o CIT. Nie mogą tym samym stanowić kosztów uzyskania przychodów.

Kosztami uzyskania przychodu mogą być tylko te wydatki, których poniesienie przez podatnika było spowodowane racjonalnym dążeniem i obiektywną możliwością osiągnięcia przychodu lub zachowania albo zabezpieczenia jego źródła. Nie każdy wydatek w sensie bilansowym będzie kosztem podatkowym, nawet pomijając katalog wyłączeń z art. 16 ust. 1 ustawy o CIT.

Dokonana powyżej ocena nie oznacza, że organ interpretacyjny „odbiera” Państwu prawo do prowadzenia działalności w sposób, który uznaje on za najbardziej racjonalny i podejmowania w tym celu decyzji, które sama Spółka uznaje w okolicznościach danej sprawy za uzasadnione ekonomicznie. Sama racjonalność wydatku w ujęciu ekonomicznym nie jest jednak wystarczająca dla uznania go za koszt uzyskania przychodu. Pogląd ten potwierdza m.in. NSA w wyroku z 5 lutego 2021 r. sygn. akt II FSK 1116/19, stwierdzając: „Nie wszystkie zatem wydatki związane z działalnością gospodarczą podatnika, nawet gdy są racjonalnie i ekonomicznie uzasadnione, stanowią koszty uzyskania przychodów. Pogląd przeciwny, zgodnie z którym do kosztów podatkowych zalicza się wszelkie koszty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą (z wyłączeniem wymienionych w art. 16 u.p.d.o.p.), jest zbyt daleko idący i abstrahuje od wskazanego w art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. celu poniesienia kosztu. W rezultacie nie znajduje oparcia w treści tego przepisu. Uprawnione jest bowiem przyjęcie założenia, że gdyby zamiarem ustawodawcy było uznanie za koszty uzyskania przychodów wszelkich kosztów ponoszonych przez podatnika w ramach działalności gospodarczej, nadałby temu przepisowi takie właśnie brzmienie”.

Zatem, Państwa stanowisko w zakresie ustalenia, czy poniesione przez Wnioskodawcę wydatki z tytułu Kosztów dodatkowych mogą stanowić koszty uzyskania przychodów Wnioskodawcy zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, należało uznać za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia oraz zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dniu wydania interpretacji.

Odnosząc się do przywołanych przez Państwa interpretacji wskazać należy, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach i nie mają zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego. Natomiast organ, mimo że w ocenie indywidualnych spraw podatników posiłkuje się wydanymi rozstrzygnięciami, to nie ma możliwości zastosowania ich wprost, ponieważ nie stanowią materialnego prawa podatkowego. Natomiast w odniesieniu do powołanego wyroku sądu administracyjnego, należy zauważyć, że zapadł on w indywidualnej sprawie określonego podmiotu i nie ma mocy wiążącej w sprawie będące przedmiotem Państwa wniosku.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·  w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·  w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.